Το ενδεχόμενο αποστολής δεύτερου αεροπλανοφόρου

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τρίτη ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσταλεί δεύτερο αεροπλανοφόρο στην περιοχή, προκειμένου οι ΗΠΑ να είναι έτοιμες για στρατιωτική δράση σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν καταρρεύσουν.

Σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους που επικαλείται το δημοσίευμα, η σχετική εντολή θα μπορούσε να δοθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες ώρες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει εκδοθεί επίσημη διαταγή από τον Λευκό Οίκο και τα σχέδια παραμένουν υπό διαμόρφωση.

Το δεύτερο αεροπλανοφόρο αναμένεται να ενισχύσει τη δύναμη του USS Abraham Lincoln, το οποίο έχει ήδη μεταφερθεί στη Μέση Ανατολή.

Ποιο πλοίο ετοιμάζεται

Σύμφωνα με αξιωματούχο του Πενταγώνου, ένα αεροπλανοφόρο βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για απόπλου εντός περίπου δύο εβδομάδων, πιθανότατα από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ. Το USS George H.W. Bush ολοκληρώνει αυτή την περίοδο ασκήσεις στα ανοικτά της Βιρτζίνια και, σύμφωνα με πηγές, υπάρχει δυνατότητα επιτάχυνσης των διαδικασιών εφόσον κριθεί απαραίτητο.

Η αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου θα σηματοδοτήσει την πρώτη ταυτόχρονη παρουσία δύο αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή εδώ και σχεδόν έναν χρόνο. Τελευταία φορά είχε συμβεί τον Μάρτιο του 2025, όταν τα USS Harry S. Truman και USS Carl Vinson επιχειρούσαν στην περιοχή στο πλαίσιο επιχειρήσεων κατά των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη.

Ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε σημαντική στρατιωτική ενίσχυση στη Μέση Ανατολή, μεταφέροντας το USS Abraham Lincoln από τη Νότια Σινική Θάλασσα, μαζί με επιπλέον πολεμικά πλοία, αντιαεροπορικά συστήματα και μοίρες μαχητικών αεροσκαφών.

Παράλληλα, ο Τραμπ συναντήθηκε την Τετάρτη στον Λευκό Οίκο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με αντικείμενο τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες για πιθανό δεύτερο γύρο συνομιλιών παραμένουν ασαφείς.

Ο ίδιος, σε ομιλία του στο προσωπικό της Ντάουνινγκ Στριτ, επιχείρησε να εμφανιστεί αισιόδοξος, διαβεβαιώνοντας ότι η ομάδα του μπορεί να «προχωρήσει με αυτοπεποίθηση». Ωστόσο, η απώλεια δύο βασικών συνεργατών μέσα σε 24 ώρες ενίσχυσε το αίσθημα πολιτικής αστάθειας.

Το σενάριο της παραίτησης

Ο Κιρ Στάρμερ επιμένει ότι διαθέτει προσωπική εκλογική εντολή έως το 2029. Όμως, η δημόσια παρέμβαση του Άνας Σάρουαρ, ο οποίος ζήτησε ανοιχτά την αποχώρησή του, αύξησε την πίεση.

Αν τελικά παραιτηθεί, οι κανόνες του Εργατικού Κόμματος προβλέπουν τον ορισμό προσωρινού ηγέτη από το υπουργικό συμβούλιο, σε συνεννόηση με την εκτελεστική επιτροπή του κόμματος, έως ότου διεξαχθεί πλήρης διαδικασία εκλογής.

Συζητούνται ονόματα όπως:

• Ντέιβιντ Λάμι
• Υβέτ Κούπερ
• Χίλαρι Μπεν
• Τζον Χίλι

Μια εναλλακτική θα ήταν να ανακοινώσει την αποχώρησή του από την ηγεσία, αλλά να παραμείνει στη Ντάουνινγκ Στριτ έως την εκλογή διαδόχου — επιλογή που θα απέφευγε την ανάγκη διορισμού προσωρινού πρωθυπουργού από τον Κάρολο Γ’.

Εσωκομματική ανταρσία

Ένα πιο δραματικό σενάριο θα ήταν η οργανωμένη πίεση κορυφαίων υπουργών για άμεση αποχώρηση. Αν πρόσωπα όπως ο Λάμι, η Σαμπάνα Μαχμούντ και η Κούπερ αρνούνταν να συνεχίσουν υπό την ηγεσία του, θα επαναλαμβανόταν το μοτίβο που οδήγησε στην πτώση των:

• Μάργκαρετ Θάτσερ
• Μπόρις Τζόνσον
• Λιζ Τρας

Η διαδικασία εκλογής νέου ηγέτη θα διαρκούσε τουλάχιστον έξι εβδομάδες, δημιουργώντας κενό εξουσίας σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο.

Το τεστ των ενδιάμεσων εκλογών

Η αναμέτρηση στο Γκόρντον & Ντέντον στις 26 Φεβρουαρίου θεωρείται ο πρώτος σοβαρός σταθμός. Εάν οι Εργατικοί ηττηθούν, ειδικά από το Reform UK ή τους Πράσινους, η πίεση θα ενταθεί δραματικά.

Ο Άντι Μπέρναμ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί μια τέτοια εξέλιξη για να αμφισβητήσει ευθέως την ηγεσία.

Ο Μάιος ως σημείο καμπής

Οι τοπικές εκλογές του Μαΐου παραμένουν το μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο. Υποψήφιοι δελφίνοι, όπως ο Γουες Στρίτινγκ και η Άντζελα Ρέινερ, φέρονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο συγκέντρωσης των 80 υπογραφών που απαιτούνται για επίσημη αμφισβήτηση.

Η στρατηγική τους βασίζεται στο ότι μια σαρωτική ήττα θα μπορούσε να αποδοθεί προσωπικά στον Στάρμερ, ανοίγοντας τον δρόμο για ανασύνταξη του κόμματος υπό νέα ηγεσία.

Πολιτική φθορά ή ελεγχόμενη μετάβαση;

Η κρίση δεν αφορά μόνο πρόσωπα αλλά και το κύρος της βρετανικής πολιτικής σκηνής, η οποία έχει γνωρίσει διαδοχικές ηγετικές αλλαγές μέσα σε λίγα χρόνια. Αν ο Στάρμερ επιλέξει να αποχωρήσει οικειοθελώς, θα επιχειρήσει να ελέγξει το αφήγημα. Αν αναγκαστεί, η μετάβαση κινδυνεύει να αποδειχθεί χαοτική.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πολιτικό σκηνικό στο Λονδίνο εισέρχεται σε περίοδο υψηλής αβεβαιότητας — με τις επόμενες εβδομάδες να θεωρούνται καθοριστικές για την τύχη της κυβέρνησης και των Εργατικών.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, ειδικό κλιμάκιο της ΔΑΕΕ βρίσκεται στον χώρο της τραγωδίας, λαμβάνοντας καταθέσεις από εργαζόμενους που κατάφεραν να σωθούν, με στόχο τη συλλογή κρίσιμων στοιχείων για το τι προηγήθηκε της ισχυρής έκρηξης που ισοπέδωσε μεγάλο μέρος του εργοστασίου.

Το επικρατέστερο σενάριο

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις των αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, το πιο πιθανό σενάριο είναι να σημειώθηκε διαφυγή αερίου στο εσωτερικό του εργοστασίου, πιθανότατα στον χώρο παραγωγής όπου βρίσκονται οι φούρνοι. Υπό αυτές τις συνθήκες, ένας σπινθήρας ή μια θερμή εστία θα μπορούσε να προκαλέσει ακαριαία ανάφλεξη, οδηγώντας σε έκρηξη και στη συνέχεια σε εκτεταμένη πυρκαγιά.

Η επιχείρηση, σύμφωνα με πληροφορίες, διέθετε δύο μεγάλες δεξαμενές χωρητικότητας 9 κυβικών μέτρων στον προαύλιο χώρο, οι οποίες περιείχαν μείγμα προπανίου και βουτανίου. Το καύσιμο μεταφερόταν στο εσωτερικό του εργοστασίου μέσω ειδικών σωληνώσεων για τις ανάγκες της παραγωγικής διαδικασίας.

Το κρίσιμο ερώτημα των μαρτυριών

Εκείνο που προκαλεί προβληματισμό στους ερευνητές είναι ότι κανένας από τους περισσότερους μάρτυρες δεν ανέφερε ότι αντιλήφθηκε έντονη οσμή αερίου πριν από την έκρηξη. Το γεγονός αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνέβαλε στο δυστύχημα και κάποια άλλη χημική αιτία, πέραν της διαρροής καυσίμου.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επισημάνσεις του αστυνομικού συντάκτη Βασίλη Λαμπρόπουλου, ο οποίος μιλώντας στο MEGA ανέφερε ότι οι έρευνες κινούνται προς δύο βασικά σενάρια, χωρίς ακόμη να υπάρχει ασφαλές συμπέρασμα.

Το πρώτο αφορά πράγματι ενδεχόμενη διαρροή στο σύστημα τροφοδοσίας καυσίμων. Ωστόσο, δύο στοιχεία δημιουργούν ερωτήματα: αφενός οι δεξαμενές προπανίου–βουτανίου βρίσκονται εκτός του κτιρίου και αφετέρου βρέθηκαν άθικτες μετά την έκρηξη. Επιπλέον, το προπάνιο είναι άοσμο και συχνά αναμειγνύεται με άλλες ουσίες ώστε να γίνεται αντιληπτό σε περίπτωση διαρροής. Μέχρι στιγμής, μόνο ένας εργαζόμενος ανέφερε ότι ενδεχομένως αντιλήφθηκε μια ασυνήθιστη μυρωδιά, στοιχείο που παραμένει υπό διερεύνηση.

Το «εκρηκτικό» αλεύρι

Το δεύτερο σενάριο, αν και λιγότερο γνωστό στο ευρύ κοινό, θεωρείται απολύτως ρεαλιστικό από τους ειδικούς και αφορά το αλεύρι, βασική πρώτη ύλη της βιομηχανίας. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες θερμοκρασίας, πίεσης και συγκέντρωσης σωματιδίων στον αέρα, το αλεύρι μπορεί να αναφλεγεί και να προκαλέσει ισχυρό ωστικό κύμα, χωρίς την παρουσία άλλου εύφλεκτου αερίου.

Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί διεθνώς, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις σε αλευροβιομηχανία στη Βρετανία το 1981 και σε εργοστάσιο ζάχαρης στις ΗΠΑ το 2008, όπου σημειώθηκαν πολύνεκρες εκρήξεις αποκλειστικά λόγω αιωρούμενης σκόνης αλευριού.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Η κυβέρνηση ευελπιστεί πως το ραντεβού αυτό, που η ίδια αντιμετωπίζει ως συνέχεια εκείνου της περασμένης Τρίτης με την μειοψηφία των 14 μπλόκων, θα σηματοδοτήσει και την επιστροφή σε μία κανονικότητα στους εθνικούς δρόμους. Με τερματισμό των κινητοποιήσεων, όχι όμως και του διαλόγου που, όπως διαβεβαιώνει, θα συνεχιστεί και με τους ίδιους τους αγρότες , αλλά και σε πολιτικό επίπεδο με στόχο την επεξεργασία προτάσεων για την οργάνωση και μακροπρόθεσμη ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα μέσα στο περιβάλλον των σύγχρονων προκλήσεων.

Με τα τρακτέρ να βρίσκονται παρατεταγμένα στην άκρη και όλους τους δρόμους να είναι ανοιχτοί στην κυκλοφορία, όπως απαίτησε η κυβέρνηση ως προϋπόθεση για την σημερινή συνάντηση, η αντιπροσωπεία των αγροτών θα προσέλθει στη μία το μεσημέρι στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρώντας από την δική τής πλευρά – όπως προκύπτει από δηλώσεις αγροτοσυνδικαλιστών, ότι υπάρχουν και δημοσιονομικά περιθώρια να διεκδικήσει περαιτέρω υλοποίηση οικονομικών αιτημάτων με στόχο την μείωση του κόστους παραγωγής και την αναπλήρωση εισοδημάτων.

Ωστόσο, η κυβέρνηση θα τους υποδεχθεί έχοντας χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών ως προς αυτό, ξεκαθαρίζοντας τα προηγούμενα 24ωρα- από τον ίδιο τον πρωθυπουργό μέχρι τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο- πως δεν θα υπάρξουν νέα μέτρα που να έχουν δημοσιονομικό κόστος. Τα περιθώρια που αφήνονται ανοιχτά είναι να ικανοποιηθούν προτάσεις για “τεχνικές λύσεις” στο πλαίσιο όσων έχουν ανακοινωθεί και φυσικά να συζητηθούν τα μείζονα θεσμικά και διαρθρωτικά ζητήματα που αφορούν στο μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής.

“Οι αγρότες γνωρίζουν ότι το πλαίσιο των παρεμβάσεων που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση έχει πρακτικά ήδη ανακοινωθεί”, ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός στην χθεσινή διαδικτυακή ανάρτηση, σε συνέχεια και της τηλεοπτικής συνέντευξης του Σαββάτου (Alpha) όπου δήλωσε πως “δεν έχω καμία πρόθεση αυτή την στιγμή να δώσω περισσότερα χρήματα από αυτά που αντέχει ο προϋπολογισμός, από αυτά τα οποία επιβάλει η κοινωνική δικαιοσύνη και από αυτά τα οποία μας επιτρέπει και η Ευρώπη”

“Όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, δεν μπορεί σε κάθε συνάντηση να γίνονται και νέες παροχές. Αυτό το ξεκαθάρισε άλλωστε και ο πρωθυπουργός”, δήλωσε από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης και πρόσθεσε: “Τα θέματα σε σχέση με το αγροτικό ρεύμα και το πετρέλαιο αντιμετωπίστηκαν. Αύριο μπορούμε να συζητήσουμε για τη νέα ΚΑΠ της περιόδου 2028 – 2034, που βρίσκεται στην κορυφή της αγροτικής ατζέντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για την διακομματική επιτροπή σε σχέση με τη γεωργία που θα συζητηθεί την Τετάρτη στη Βουλή και φυσικά για επιμέρους πτυχές, διοικητικά ζητήματα και ρυθμίσεις».

Είναι σαφές πως τα επί της αρχής κυβερνητικά μηνύματα ενόψει της σημερινής συνάντησης, δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια για ικανοποίηση αιτημάτων που συνδέονται με τα τρία βασικά ζητήματα που προτάσσουν οι αγρότες.  Όσον αφορά την μείωση του κόστους παραγωγής το Μέγαρο Μαξίμου διαμηνύει επί της ουσίας πως τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν την περασμένη Τρίτη- σε συνέχεια όσων είχαν προηγηθεί- για αύξηση της περιμέτρου των δικαιούχων για το χαμηλότερο ηλεκτρικό ρεύμα των 8,5 λεπτών και για απαλλαγή ΦΠΑ επί της έκπτωσης στον ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο. Ενδεχομένως να συζητηθεί κάποια περαιτέρω βελτίωση στο ρεύμα και για όσους είναι σε ρύθμιση και βάσει των πρόσφατων ανακοινώσεων πρέπει να είναι συνεπείς επί έναν χρόνο.

Αναφορικά με την αναπλήρωση του  εισοδήματος, εκτός από το βαμβάκι, το  σιτάρι και το τριφύλλι, οι αγρότες ζητούν να επεκταθεί και σε άλλα προϊόντα.

Για την αντιμετώπιση της ζωονόσου της ευλογιάς , ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε το Σάββατο όσον αφορά τον εμβολιασμό, ότι “δεν υπάρχει καμία σοβαρή κτηνιατρική σχολή και κανείς σοβαρός επιστήμονας ο οποίος να εισηγείται στην Ελλάδα αυτή την στιγμή να κάνουμε εμβόλιο, διότι αν κάνουμε εμβόλιο η ευλογιά θα γίνει ενδημική κατά πάσα πιθανότητα και μετά δεν θα μπορούμε να εξάγουμε τα προϊόντα μας”.

Τα ζητήματα που αφορούν ειδικά στην κτηνοτροφία και στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου που θανατώθηκε λόγω ευλογιάς θα είναι στο επίκεντρο και ξεχωριστής συνάντησης υπό τον πρωθυπουργό, η οποία θα προγραμματιστεί βάσει και των υποχρεώσεων του κ. Μητσοτάκη που τις επόμενες ημέρες περιλαμβάνουν και διεθνείς επαφές, με το  Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, αλλά και τις διεργασίες για έκτακτη σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στην σκιά των δασμών που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ σε ευρωπαϊκές χώρες για την υπόθεση της Γροιλανδίας.

Με δεδομένες τις θέσεις που διατυπώνουν οι δύο πλευρές ενόψει της σημερινής συνάντησης είναι σαφές πως για να  βρεθεί “χρυσή τομή” θα πρέπει η κυβέρνηση να κάνει κάποια βήματα στην κατεύθυνση περαιτέρω ικανοποίησης επιμέρους αιτημάτων, έστω και επιχειρηματολογώντας ότι πρόκειται “για τεχνικές διευθετήσεις χωρίς δημοσιονομικό κόστος”, όπως υποστηρίζει και για τις ανακοινώσεις της περασμένης Τρίτης .

Αν αυτό δεν συμβεί, η αποκλιμάκωση μπορεί να έρθει κυρίως ως αποτέλεσμα αξιολόγησης της κατάστασης από του ίδιους τους αγρότες, οι οποίοι θα συνυπολογίσουν τα σημαντικά ούτως ή άλλως κέρδη από τις έως σήμερα κινητοποιήσεις και την πιθανότητα αποδυνάμωσης των μπλόκων λόγω κόπωσης, αλλά και φθίνουσας κοινωνικής στήριξης. Η τελευταία δημοσκόπηση (GPO) έδειξε πάντως υψηλό ποσοστό πολιτών που θεωρούν δίκαια τα αιτήματα των αγροτών.

Τρίτη περίπτωση είναι, εφόσον οι αγρότες δεν ικανοποιηθούν από τα αποτελέσματα της σημερινής συνάντησης, να αποφασίσουν στις συνελεύσεις τους συνέχιση των κινητοποιήσεων.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο αυτό σε συνέντευξή του (Today press), ο Παύλος Μαρινάκης έδειξε για μια ακόμη φορά στην κατεύθυνση του λεγόμενου plan b που έχει ξαναμπεί στο συρτάρι, σχολιάζοντας χαρακτηριστικά: “Εκτιμούμε ότι σύντομα θα υπάρξει αποκατάσταση της κανονικότητας. Αν τώρα υπάρξουν, όπως λέτε, άλλες σκέψεις, τότε, όπως έχουμε τονίσει, ο νόμος θα εφαρμοστεί από τις αρμόδιες αρχές. Είμαστε κυβέρνηση όλων των Ελλήνων και δεν μπορούμε να λειτουργούμε με δύο μέτρα και δύο σταθμά”.

Οι ανακοινώσεις αναμένονται τον Σεπτέμβριο και πιθανή προαναγγελία για συνταξιούχους την άνοιξη, ανάλογα με την υπέρβαση του πλεονάσματος του 2025.

Όπως αναφέρει ο «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής» τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνουν:

Αύξηση μόνιμου επιδόματος

Προβλέπεται έως και διπλασιασμός του επιδόματος των 250 ευρώ, που καταβάλλεται από τον Νοέμβριο του 2025 σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών, δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και ανασφάλιστους υπερήλικες άνω των 67 ετών μέσω ΟΠΕΚΑ. Το επόμενο επίδομα, τον Νοέμβριο 2026, μπορεί να φτάσει τα 400 ευρώ με αύξηση 150 ευρώ ή τα 500 ευρώ.

Μια κρίσιμη παράμετρος που μπορεί να μεταβάλει το ποσό είναι αν θα αποφασιστεί, παράλληλα με την αύξηση, να δοθεί και σε περισσότερους συνταξιούχους, είτε με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και σε όσους έχουν ατομικό εισόδημα άνω των 14.000 ευρώ και οικογενειακό άνω των 26.000 ευρώ (ατομικό) είτε με διατήρηση των ίδιων κριτηρίων αλλά με μείωση του ορίου ηλικίας των συνταξιούχων ώστε να το παίρνουν όσοι είναι από 62 ετών και πάνω. Το 250άρι κοστίζει στον προϋπολογισμό 360 εκατ. ευρώ. Αν η κυβέρνηση το ανεβάσει στα 400 ευρώ (αύξηση κατά 150 ευρώ), το κόστος ανεβαίνει περίπου στα 570 εκατ. ευρώ, ενώ αν διπλασιαστεί, το κόστος βγαίνει στα 700 εκατ. ευρώ.

Κατάργηση εισφοράς αλληλεγγύης

Οι επικουρικές συντάξεις από 350,01 ευρώ και άνω υφίστανται εισφορά αλληλεγγύης σε κλίμακα οκτώ σκαλοπατιών, από 4% έως 10%. Η κατάργησή της θα απαλλάξει 167 εκατ. ευρώ από κρατήσεις, αξιοποιώντας πόρους από τον ΑΚΑΓΕ (640 εκατ. ευρώ), χωρίς ακόμα εκταμίευση. Για παράδειγμα, συνταξιούχος με επικουρική σύνταξη 350 ευρώ, σήμερα έχει κράτηση υπέρ υγείας 6% και η σύνταξη μειώνεται στα 319,15 ευρώ πριν από τον φόρο. Αν καταργηθεί η ΕΑΣ, η επικουρική σύνταξη προ φόρου θα διαμορφωθεί στα 329 ευρώ, που σημαίνει έμμεση αύξηση κατά 10 ευρώ. Αντίστοιχα, για σύνταξη 400 ευρώ μικτά και κατεβαίνει στα 361,85 ευρώ πριν απ’ τον φόρο, με την κατάργηση της ΕΑΣ, ο συνταξιούχος θα εισπράξει 451 ευρώ προ φόρου, αύξηση κατά 25 ευρώ.

Βάσει του καταστατικού χάρτη της χώρας, σε περίπτωση αδυναμίας άσκησης καθηκόντων από τον πρόεδρο, η εξουσία μεταβιβάζεται στην εκτελεστική αντιπρόεδρο, Ντέλσι Ροδρίγκες. Η ίδια δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν γνωρίζει την τοποθεσία του Νικολάς Μαδούρο ούτε της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, ζητώντας παράλληλα αποδείξεις «ότι είναι ζωντανοί».

Την ίδια ώρα, το μέλλον του καθεστώτος τίθεται πλέον ανοιχτά υπό αμφισβήτηση, με την αντιπολίτευση – τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας – να βλέπει τη συγκυρία ως ενδεχόμενο σημείο καμπής. Η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, υπό την ηγεσία της νομπελίστριας Μαρίας Κορίνας Ματσάδο, υποστηρίζει ότι νόμιμος πρόεδρος είναι ο εξόριστος πολιτικός Εντμούντο Γκονσάλες Ουρούτια.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, αναλυτές και διπλωματικές πηγές εξετάζουν τρία βασικά σενάρια για την επόμενη ημέρα:

1. Η συνταγματική οδός – Άρθρο 233

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί «απόλυτη απουσία» του προέδρου, όπως ορίζει το Σύνταγμα, η Ντέλσι Ροδρίγκες αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία και προκηρύσσει εκλογές εντός 30 ημερών. Ο πρόεδρος που θα εκλεγεί θα έχει πλήρη εξαετή θητεία, επαναφέροντας – τουλάχιστον θεσμικά – την ομαλότητα.

2. Κατάρρευση του καθεστώτος

Ένα δεύτερο, πιο ριζικό σενάριο αφορά μαζικές παραιτήσεις ή διαφυγή κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος. Σε αυτή την περίπτωση, επικρατέστερος υποψήφιος της αντιπολίτευσης θεωρείται ο Εντμούντο Γκονσάλες Ουρούτια, ακαδημαϊκός και διπλωμάτης καριέρας, ο οποίος συμμετείχε στις εκλογές του 2024 και σήμερα βρίσκεται εξόριστος στην Ισπανία.

Ο Γκονσάλες υποστηρίζεται ανοιχτά από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία τιμήθηκε πρόσφατα με Νόμπελ Ειρήνης. Μιλώντας στο Όσλο, μετά την απονομή του βραβείου, δήλωσε ότι το κίνημά της προετοιμάζεται για «μια ομαλή και ειρηνική μετάβαση» μόλις αποχωρήσει ο Μαδούρο.

Τον Δεκέμβριο, η ίδια αποκάλυψε ότι ο Γκονσάλες τής πρότεινε να αναλάβει τη θέση της αντιπροέδρου, υποστηρίζοντας ότι «η συντριπτική πλειονότητα» της αστυνομίας και των ενόπλων δυνάμεων θα ακολουθήσει τις εντολές μιας νέας κυβέρνησης από τη στιγμή που θα ξεκινήσει η πολιτική μετάβαση.

3. Στρατιωτική κατάληψη της εξουσίας

Το τρίτο και πιο ασταθές σενάριο αφορά άμεση εμπλοκή του στρατού. Ο υπουργός Άμυνας Βλαντιμίρ Παδρίνο Λόπες, σε δήλωσή του μετά τα αμερικανικά πλήγματα τα ξημερώματα του Σαββάτου, προειδοποίησε ότι η Βενεζουέλα θα αντισταθεί σε οποιαδήποτε παρουσία ξένων στρατευμάτων.

«Αυτή η εισβολή συνιστά τη μεγαλύτερη προσβολή που έχει υποστεί ποτέ η χώρα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικών κινήσεων.

Σενάριο 1: Μερική νίκη της Ρωσίας: Κόστος έως 1,6 τρισ. ευρώ

Σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν την προέλαση έως τον Δνείπερο, αναγκάζοντας το Κίεβο σε μια λύση υπέρ της Μόσχας.

Η έκθεση αναφέρει ότι:

• Η Ουκρανία κινδυνεύει να χάσει έως και το 50% της επικράτειάς της, με σοβαρές επιπτώσεις στη σταθερότητα και στη λειτουργία του κράτους.
• 6–11 εκατομμύρια Ουκρανοί ενδέχεται να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ευρώπη.
• Το άμεσο κόστος προσφυγικών ροών για τέσσερα χρόνια υπολογίζεται σε 524–952 δισ. ευρώ.
• Η ενίσχυση του ανατολικού άκρου του ΝΑΤΟ εκτοξεύει το συνολικό κόστος για την Ευρώπη στα 1,2–1,6 τρισ. ευρώ.

Επιπλέον, μετά από μια τέτοια συμφωνία, η Ρωσία θα μπορούσε να ανακατευθύνει τη στρατιωτική της πίεση προς Μολδαβία, Βαλτικές χώρες ή Βόρεια Ευρώπη, δημιουργώντας ένα νέο κύμα ανασφάλειας στην ήπειρο.

Σενάριο 2: Νίκη της Ουκρανίας: Κόστος έως 838 δισ. ευρώ

Στο δεύτερο σενάριο, η Ουκρανία, με επαρκή στρατιωτική ενίσχυση, σταματά τις ρωσικές επιθέσεις και ανακτά ζωτικά εδάφη.

Για να συμβεί αυτό, η μελέτη εκτιμά ότι χρειάζονται:

• 1.500–2.500 άρματα μάχης
• 2.000–3.000 συστήματα πυροβολικού
• Έως 8 εκατομμύρια drones, μαζί με εξελιγμένη αεράμυνα και στρατηγικούς πυραύλους
• Χρονικός ορίζοντας: 1–2 χρόνια

Με αυτά τα μέσα, το Κίεβο μπορεί να επιστρέψει σε συνθήκες πολιτικής σταθερότητας και να αναχαιτίσει τη ρωσική προέλαση.

Το κόστος για την Ευρώπη σε βάθος τετραετίας εκτιμάται σε 522–838 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το μισό του κόστους μιας ρωσικής νίκης. Η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων μπορεί να μειώσει το βάρος έως και κατά 50%.

Κοινή συνισταμένη και των δύο σεναρίων είναι η αυξανόμενη εξάρτηση της Ουκρανίας από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς προβλέπεται σταδιακή απόσυρση των ΗΠΑ μετά το 2026. Τα αποθέματα του Κιέβου ενδέχεται να εξαντληθούν στα μέσα του ίδιου έτους.

Στην καρδιά των ευρωπαϊκών συζητήσεων βρίσκεται το σχέδιο της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για διάθεση 140 δισ. ευρώ από παγωμένα ρωσικά κεφάλαια στην Ουκρανία μέσω «δανείου αποζημίωσης». Παρά επιμέρους αντιρρήσεις, η πλειονότητα των κρατών-μελών στηρίζει την πρόταση, που αναμένεται να κλείσει στην Σύνοδο Κορυφής της 18–19 Δεκεμβρίου.

Παρά τη διόρθωση, οι συμμετέχοντες στο συνέδριο εμφανίστηκαν αισιόδοξοι: σύμφωνα με δημοσκόπηση της LBMA, αναμένουν άνοδο της τιμής του χρυσού κατά 27% μέσα στον επόμενο χρόνο.

Παρότι αρκετοί παράγοντες εξακολουθούν να στηρίζουν την άνοδο του χρυσού, το Bloomberg γράφει πως οι επενδυτές θα πρέπει να έχουν κατά νου και ορισμένα σενάρια που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τη θετική τάση.

1. Αν επιβεβαιωθεί η ανεξαρτησία της Fed

Η τελευταία εκτίναξη της τιμής του χρυσού ήρθε μετά την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αποπέμψει τη διοικήτρια της Fed, Λίζα Κουκ. Ωστόσο, το Bloomberg αναφέρει πως αν εκείνη τελικά επικρατήσει στην υπόθεση που θα εκδικαστεί στο Ανώτατο Δικαστήριο τον επόμενο χρόνο, ένας από τους κύριους λόγους που τροφοδοτούν την ανοδική ψυχολογία στην αγορά του χρυσού ενδέχεται να εξαφανιστεί.

«Τι είναι αυτό που παραδοσιακά τερματίζει τα ράλι του χρυσού;» σχολίασε ο Γουέιν Γκόρντον από τη μονάδα διαχείρισης πλούτου της UBS Group AG.

«Η απάντηση είναι απλή: η Fed.»

2. Αν επιβραδυνθεί η αγορά χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες

Η εκτίναξη της τιμής έχει ωθήσει τα αποθέματα χρυσού ορισμένων κρατών πάνω από τους καθορισμένους στόχους τους. Αυτήν την εβδομάδα, ένας αξιωματούχος της Κεντρικής Τράπεζας των Φιλιππίνων πρότεινε την πώληση μέρους των αποθεμάτων. Μια ενδεχόμενη μείωση των καθαρών αγορών θα αφαιρούσε έναν από τους βασικούς μοχλούς στήριξης της ανοδικής αγοράς.

3. Αν αντιστραφεί η πτώση του δολαρίου

Το τελευταίο διάστημα κεντρικό ρόλο στις αγορές παίζει το λεγόμενο «trade της απαξίωσης», καθώς πληθαίνουν οι φωνές που προβλέπουν τη μελλοντική αποδυνάμωση του δολαρίου. Ωστόσο, τι θα συμβεί αν οι ΗΠΑ και η Κίνα αποφύγουν τον εμπορικό πόλεμο, η αμερικανική οικονομία επιταχυνθεί και οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος εκλείψουν;

«Έχουν συμβεί και πιο περίεργα πράγματα», είπε ο Σαάντ Ραχίμ, επικεφαλής οικονομολόγος της Trafigura Group.

Ο Σαάντ Ραχίμ ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται για προσωπική του πρόβλεψη, ενώ ο Αμίρ Ραβάν, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στη Jain Global LLC, χαρακτήρισε την αγορά χρυσού ως «ένα πολυετές ανοδικό περιβάλλον».

Σε κάθε περίπτωση οι εκτιμήσεις για την πορεία του πολύτιμου μετάλλου μοιάζουν να κινούνται σε δύο αντίθετες τροχιές. Από τη μια πλευρά, ορισμένοι μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι προειδοποιούν για υπερβολική άνοδο και φθίνουσα πορεία, ενώ άλλοι βλέπουν τον χρυσό να εισέρχεται σε νέα ανοδική φάση, με προοπτική ιστορικών υψηλών.

Τούτου δοθέντος οι εκπρόσωποι των αριστερών κομμάτων άφησαν σαφώς να εννοηθεί ότι θα υπερψηφίσουν πρόταση μομφής κατά της νέας κυβέρνησης όποτε και αν αυτή ανακοινωθεί.

Ο πρόεδρος Μακρόν, ο οποίος προς το παρόν αρνείται να ανοίξει τα χαρτιά του, αναμένεται να ανακοινώσει το όνομα του νέου πρωθυπουργού περί τις 9 το βράδυ ώρα Ελλάδας, όπως αναφέρουν δημοσιογραφικές πληροφορίες.

Τα σενάρια για τον νέο πρωθυπουργό

Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση του διορισμού νέου πρωθυπουργού, δύο σενάρια επικρατούν στα γαλλικά μέσα ενημέρωσης: επαναφορά του παραιτηθέντος Σεμπαστιέν Λεκορνί ή του Ζαν-Λουί Μπορλού, του 74χρονου που εύλογα κέρδισε τον χαρακτηρισμό του αιωνίως επιστρατευόμενου πολιτικού σε περιόδους κρίσης.

Ο αρχηγός του γαλλικού κράτους συγκάλεσε τους επικεφαλής των πολιτικών κομμάτων και των κοινοβουλευτικών ομάδων στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση εξαιρώντας τον ακροδεξιό Εθνικό Συναγερμό και την Ανυπότακτη Γαλλία και πλέον έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την ανακοίνωση διορισμού νέου πρωθυπουργού το «βράδυ της Παρασκευής».

Ο τρίτος πρωθυπουργός κατά το διάστημα του τελευταίου έτους, από τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης από τον Εμανουέλ Μακρόν τον Ιούνιο 2024, ο Σεμπαστιέν Λεκορνί αναδείχθηκε ο πιο εφήμερος πρωθυπουργός της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας, με θητεία 27 ημερών, ενώ διαβεβαιώνει ότι «δεν θέλει τη δουλειά» και ότι «ολοκλήρωσε» την αποστολή του.

Πολλοί πολιτικοί παράγοντες ωστόσο δηλώνουν ότι ο πρόεδρος Μακρόν εξετάζει το ενδεχόμενο επαναδιορισμού του, ενώ άλλοι αντίθετα υποστηρίζουν δημόσια ή ιδιωτικά το σενάριο Μπορλού, υπουργού κυβερνήσεων προέδρων της δεξιάς, του Ζακ Σιράκ και του Νικολά Σαρκοζί.

Βετεράνος της πολιτικής και ιδρυτής του κόμματος Ενωση Δημοκρατών και Ανεξαρτήτων (UDI), επί σειρά ετών δήμαρχος της Βαλανσιέν, ο Μπορλού είχε ανακοινώσει το 2014 την αποχώρησή του από τον πολιτικό βίο λέγοντας ότι δεν διαθέτει πια την αναγκαία ενέργεια έπειτα από μία οξεία πνευμονία. Αν και έχει επανέλθει στην πολιτική σκηνή, διαβεβαιώνει ότι δεν είχε επαφή με το Μέγαρο των Ηλυσίων.

Άλλα ονόματα που ακούγονται είναι μεταξύ άλλων του σοσιαλιστή πρώην πρωθυπουργού Μπερνάρ Καζνέβ και του πρώτου προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Πιερ Μοσκοβισί, ο οποίος προέρχεται επίσης από το Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Η ομάδα του Ιβάν Γιοβάνοβιτς καλείται να μαζέψει τα κομμάτια της από αυτό το σοκαριστικό αποτέλεσμα στο «Χάμπντεν Παρκ» και να ανασυνταχθεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, αφού ακολουθεί την Κυριακή το εξαιρετικά δύσκολο τεστ στην Κοπεγχάγη, απέναντι σε μία «υδραυλική» και πυραυλοκίνητη Δανία, που μετά το 0-3 στο «Καραϊσκάκης», φιλοδώρησε με έξι γκολ την Λευκορωσία, σε ένα παιχνίδι που αν ήθελε θα μπορούσε να βάλει ακόμα και διψήφιο αριθμό τερμάτων.

Το παιχνίδι του «Πάρκεν» είναι τελικός για την Εθνική, αφού σε περίπτωση ήττας (και νίκης της Σκωτίας επί της Λευκορωσίας), η βαθμολογία θα πάει στο 10-10-3 και τότε δεν μποεί να υπάρχει σενάριο κατάληψης θέσης στην πρώτη δυάδα.

Με άλλα λόγια, πιθανή ήττα της Εθνικής την Κυριακή ισοδυναμεί σχεδόν με αποκλεισμό, αφού για τους λόγους που θα εξηγήσουμε, δεν μπορεί να προκύψει «δεύτερη ευκαιρία», μέσω του Νations League, παρότι το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα ανέβηκε στην Α’ κατηγορία!

Το Nations League δεν της έδωσε τίποτα!

Το σύστημα πρόκρισης από την ευρωπαϊκή ζώνη στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει ως εξής: Απευθείας εισιτήριο παίρνουν οι 12 νικητές των ομίλων, ενώ οι 12 ομάδες που θα πάρουν τις δεύτερες θέσεις, μαζί με 4 επιλαχούσες ομάδες από το τελευταίο Nations League, θα σχηματίσουν τέσσερα ξεχωριστά μονοπάτια (με μονό ημιτελικό και τελικό) που θα δώσουν τα τέσσερα τελευταία εισιτήρια.

Αν η Εθνική ομάδα, δεν τερματίσει στις δύο πρώτες θέσεις του ομίλου της, τότε πρακτικά αποκλείεται αυτόματα.

Διότι οι 4 ομάδες που θα έρθουν από τo Nations League θα προκύψουν με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια.

Προτεραιότητα (πάντα σε περίπτωση που δεν έχουν τερματίσει στην πρώτη δυάδα των ομίλων τους στην προκριματική φάση) έχουν οι 14 νικητές ομίλων από τις κατηγορίες Α, Β, Γ και Δ που είναι οι εξής:

Α’ κατηγορία

Ισπανία

Γερμανία

Πορτογαλία

Γαλλία

Β’ κατηγορία

Αγγλία

Νορβηγία

Ουαλία

Τσεχία

Γ’ κατηγορία

Ρουμανία

Σουηδία

Β. Μακεδονία

Β. Ιρλανδία

Δ’ κατηγορία

Μολδαβία

Σαν Μαρίνο

Αν τελείωνε σήμερα η προκριματική φάση, τότε οι ομάδες που θα έπαιρναν δεύτερη ευκαιρία μέσω του Nations League θα ήταν η Γερμανία, η Σουηδία, η Ουαλία και η Ρουμανία.

Επίσης πρέπει να πούμε ότι Μολδαβία και το Σαν Μαρίνο δεν έχουν ούτε μαθηματικές ελπίδες, πρόκρισης, επομένως ακόμα και αν οι 12 ομάδες από πάνω τους βρεθούν στην πρώτη δυάδα, τότε καπαρώνουν δύο εισιτήρια.

Αν λοιπόν και οι 12 νικητές ομίλων τερματίσουν στις δύο πρώτες θέσεις των ομίλων τους, τότε για να βρούμε τις άλλες δύο ομάδες που θα πάρουν την «δεύτερη ευκαιρία» (αφού Μολδαβία και Σαν Μαρίνο θα έχουν πάρει τα δύο εισιτήρια πλέι-οφ), πρέπει να πάμε στην συνολική κατάταξη του περασμένου Nations League, όπου το πρώτο κριτήριο ήταν οι ομάδες που βρίσκονταν στην Α’ κατηγορία.

Με άλλα λόγια, η επετηρίδα μετά τους 14 νικητές ομίλων συνεχίζεται με την εξής σειρά προτεραιότητας:

Ιταλία

Ολλανδία

Δανία

Κροατία

Σκωτία

Σερβία

Ουγγαρία

Βέλγιο

Πολωνία

Ισραήλ

Ελβετία

Βοσνία

Αλήθεια, που βρίσκεται η Ελλάδα σε αυτή την «ειδική βαθμολογία». Η Εθνική μας με τους 15 βαθμούς που τερμάτισε στο προηγούμενο Nations League ήταν η κορυφαία ομάδα τις ομάδες της Β’ κατηγορίας που δεν τερμάτισαν πρώτες στον όμιλο τους.

Ωστόσο, βρίσκεται ουσιαστικά στην 27η θέση αυτής της επετηρίδας από το Nations League, όπου στο καλύτερο σενάριο τα δυο από τα τέσσερα εισιτήρια της δεύτερης ευκαιρίας είναι ήδη καπαρωμένα από Μολδαβία και Σαν Μαρίνο.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα, αν τερματίσει στην 3η θέση του ομίλου της, για να πάρει δεύτερη ευκαιρία και να μπει στα πλέι-οφ, πρέπει οι 23 από τις 24 ομάδες που θα βρίσκονται πάνω της στην επετηρίδα του Nations League να τερματίσουν στην πρώτη δυάδα των ομίλων τους, κάτι που μαθηματικά έχει μηδενικές πιθανότητες, αφού υπάρχουν δύο όμιλοι με τρεις ομάδες που βρίσκονται από πάνω μας (9ος όμιλος με Ιταλία, Νορβηγία, Ισραήλ και 10ος όμιλος με Βέλγιο, Ουαλία, Β. Μακεδονία).

Επομένως, ο μοναδικός ρεαλιστικός τρόπος πρόκρισης στο Μουντιάλ για την Ελλάδα είναι να πάρει μία από τις δύο πρώτες θέσεις του ομίλου της. Κι αυτό περνάει υποχρεωτικά από την Κοπεγχάγη, όπου ακόμα και η ισοπαλία μπορεί να μας κρατήσει μαθηματικά μέσα στο κόλπο.

Πηγή: SDNA.GR