Διαρροές: Τέλος ο Ροζάκης από το ΥΠΕΞ

Ως ήταν φυσικό, η δήλωση του κ. Ροζάκη προκάλεσε τεράστια αίσθηση και αντιδράσεις αλλά και αγωνία για το πώς θα μαζευτεί μια τέτοια δήλωση.

Ο αναπληρωτής υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Γιώργος Κουμουτσάκος, ανέλαβε να “αδειάσει” τον κ. Ροζάκη και τόνισε ότι είναι «αδιανόητο να μιλάμε για ”απομονωμένα” τμήματα ελληνικής επικράτειας», ενώ και ο βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος, παρατήρησε ότι ο κ. Ροζάκης θα έπρεπε «είναι πιο προσεκτικός».

Ο κ. Κουμουτσάκος τόσο μέσω Twitter, όσο και μέσω ραδιοφωνικής του συνέντευξης, άφησε σαφείς αιχμές κατά του κ. Ροζάκη. «Όταν πρόκειται για εδαφική ακεραιότητα, κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, είναι αδιανόητο να μιλάμε για ”απομονωμένα” τμήματα ελληνικής Επικράτειας. Η υπεράσπιση της έσχατης γωνιάς της πατρίδας είναι θεμελιώδης υποχρέωση του Ελληνικού κράτους, του κάθε Έλληνα», έγραψε στο Twitter.

«Αυτή η υποχρέωση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, για τις ακριτικές περιοχές της χώρας μας. Και αυτό ισχύει απόλυτα είτε αφορά ξηρά, νησί ή τμήμα της θάλασσάς μας. Άλλωστε, η νησιωτικότητά μας, απ´ άκρη σ´ άκρη, είναι σάρκα από τη σάρκα της Ελλάδας. Δεν διαχωρίζεται. Δεν τεμαχίζεται», συνέχισε.

Στη συνέχεια, ο αναπληρωτής υπουργός συνέχισε τα πυρά του μέσω του ραδιοφωνικού σταθμού Real, σημειώνοντας:

«Ο κ. Ροζάκης έχει μια σεβαστή επιστημονική διαδρομή στην Ελλάδα και διεθνώς, αυτό δεν σημαίνει ότι ασπαζόμαστε ή συμφωνούμε με όλες τις απόψεις του. Και πάω στο θέμα που έχει δημιουργήσει όλη αυτή τη συζήτηση. Ακούστε καθαρές κουβέντες όταν πρόκειται για εθνική ακεραιότητα, για κυριαρχία ή για κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας είναι αδιανόητο να μιλάμε για απομονωμένα τμήματα της ελληνικής επικράτειας. Η υπεράσπιση και της έσχατης γωνιάς της πατρίδας μας είναι μια αυτονόητη, μια θεμελιώδης υποχρέωση του ελληνικού κράτους και του κάθε Έλληνα. Και αυτή η υποχρέωση γίνεται ακόμα πιο πιεστική, μεγαλύτερη, όταν μιλάμε για τις ακριτικές εσχατιές της χώρας και αυτό ισχύει απόλυτα και για τη στεριά και για τα νησιά και για τη θάλασσα. (…) Η νησιωτικότητα της χώρας μας, είναι σάρκα από τη σάρκα μας, από την μία άκρη της ως την άλλη και δεν μπορεί να υπάρχουν απόψεις που αυτή την πραγματικότητα, να την αναιρούν ή να την βάζουν υπό αμφισβήτηση. Όταν μιλάμε για κυριαρχικά δικαιώματα ή για εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας, αυτή δεν τεμαχίζεται, ούτε διαχωρίζεται. Είναι ενιαία και δεν υπάρχει λογική απομονωμένων τμημάτων της ελληνικής επικράτειας. Γενικά τέτοια λεπτά ζητήματα που χρειάζονται και τακτικές διπλωματικές και στρατηγικές και προετοιμασία δεν μπορεί να γίνει δημόσια, με την έννοια ότι δεν διαπραγματευόμαστε με τον εαυτό μας. Αυτά είναι πολύ κρίσιμα ζητήματα».

Τις δηλώσεις του κ. Ροζάκη σχολίασε και ο βουλευτής της ΝΔ και διεθνολόγος, Άγγελος Συρίγος, μιλώντας σήμερα στον ΑΝΤ1. Ο κ. Συρίγος σημείωσε ότι ο κ. Ροζάκης «θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός» όταν διατυπώνει τέτοιες απόψεις. Παρ’ όλ’ αυτά, ο ίδιος αναγνώρισε ότι πρόκειται για τον «κορυφαίο Έλληνα διεθνολόγο» αν και όπως σημείωσε, ο ίδιος έχει «σοβαρές διαφωνίες» μαζί του.

Νέες δηλώσεις Ροζάκη

Σε διευκρινιστικές δηλώσεις προχώρησε ο κ. Ροζάκης, μιλώντας σε δημοσιογράφους του ίδιου τηλεοπτικού σταθμού. Όπως μετέδωσε ο ΑΝΤ1, ο κ. Ροζάκης φέρεται να δήλωσε:

“Σε καμία περίπτωση δεν ισχυρίστηκα ότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στην Ελλάδα. Εγώ ισχυρίζομαι ότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στα Δωδεκάνησα, στο σύμπλεγμα. Έχει δικαιώματα σε ΑΟΖ το Καστελόριζο”.

Την ίδια ώρα κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών ξεκαθαρίζουν ότι οι δηλώσεις του Χ. Ροζάκη αποτελούν προσωπικές του απόψεις και σε καμία περίπτωση θέσεις του υπουργείου.

Εξάλλου, πληροφορίες αναφέρουν ότι η τριετής θητεία του κ. Ροζάκη ως Προέδρου του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΥΠΕΞ έχει λήξει από τις 7 Ιουνίου και σύμφωνα με το νέο οργανόγραμμα καταργείται η αυτοτελής διεύθυνση του Επιστημονικού Συμβουλίου και μαζί με το Κέντρο Ανάλυσης και Σχεδιασμού συγχωνεύονται στο Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΚΕΣΕΠ).

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Το προηγούμενο χρονικό διάστημα η εσωτερική κοινή γνώμη “προετοιμάστηκε” από μερίδα του πολιτικού συστήματος για το ενδεχόμενο μιας προσέγγισης με την Τουρκία.

Οι δηλώσεις του αναπληρωτή Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Θάνου Ντόκου (ΕΛΙΑΜΕΠ), οι παρεμβάσεις του καθηγητή και άτυπου συμβούλου στο Μέγαρο Μαξίμου Χρήστου Ροζάκη, ακόμα και οι πυκνές αναφορές της Ντόρας Μπακογιάννη και άλλων, σχετικά (οι μεν πρώτοι) ακόμα και για υπο προϋποθέσεις συνδιαχείριση με την Άγκυρα στο Αιγαίο και την Κυπριακή ΑΟΖ, ή (οι δεύτεροι) για την ανάγκη εξεύρεσης κοινού τόπου που θα οδηγούσε μέσω ενός συνυποσχετικού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, μοιάζουν, πια, κεφάλαιο μιας άλλης εποχής. Ακόμα και εκείνες οι “παραινέσεις” του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη με την επίμονη αρθρογραφία του για ελληνοτουρκική σύγκλιση που θα απαιτούσε ακόμα και “μη ευχάριστες λύσεις”.

Μετά τις δύο προσωπικές συνομιλίες του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν (Νέα Υόρκη και Λονδίνο), η κυβέρνηση είχε επιτρέψει να διεξάγεται η παραπάνω συζήτηση σε χαμηλούς, διερευνητικούς τόνους –λέγοντας, βεβαίως, πως “η Χάγη είναι ακόμα μακριά”-, και επισήμως είχε στραφεί προς την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Αυτά θα λειτουργούσαν, ως άφηναν να εννοηθεί κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, ως η αφετηρία ενός πιθανού “οδικού χάρτη” προς την έδρα του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Αρκετοί (μεταξύ των οποίων και ο γράφων) είχαν επισημάνει πως αυτή η “επιθυμία” υπονομευόταν ευθέως από την Τουρκία, η διπλωματία της οποίας έβαζε μεθοδικά στο τραπέζι μια συνολική ατζέντα διεκδικήσεων, από την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και την μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, έως την ευθεία αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί θαλασσίων ζωνών στο Καστελόριζο και νοτίως της Κρήτης.

Η εσωτερική δημόσια συζήτηση, ωστόσο, περί Χάγης φάνηκε να υποβαθμίζει τις τουρκικές προκλήσεις ή τα σημεία τριβής στο πλαίσιο του “μεγάλου στόχου” που θα ήταν δυνητικά μια πλήρης και μακρόχρονη αποκατάσταση των σχέσεων με τον εξ Ανατολών γειτονα.Ποιος δεν θα την ήθελε, άλλωστε, εάν αποτελούσε προϊόν ειλικρινούς διαλόγου ή, ακόμα, και έντιμου συμβιβασμού;

Επ΄ αυτού, μάλιστα, δημιουργήθηκε η εντύπωση μιας συνεννόηση μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων, με αποχή του Αλέξη Τσίπρα από υψηλούς τόνους.

Η κατάσταση, όμως, έχει αλλάξει άρδην.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με το κυβερνητικό αφήγημα, βρέθηκε/βρίσκεται σε “εμπόλεμη κατάσταση” με την Τουρκία, με την οργανωμένη προσπάθεια του Ερντογάν για μαζική μετακίνηση μεταναστευτικών ροών και την προσβολή των ελληνικών/ευρωπαϊκών συνόρων. Βουλευτές και στελέχη της καλλιέργησαν “ηρωϊκό κλίμα” και στρατιωτική ατμόσφαιρα, ταυτίστηκαν, δε, ακόμα και με φίλα προσκείμενους αναλυτές και αρθρογράφους που μίλησαν ευθέως για…πόλεμο.

Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα ποια Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μπορούν να τελεσφορήσουν; Ποια “εμπιστοσύνη” είναι δυνατόν να αναζητήσεις με συνομιλητή εκείνον που προσβάλλει τα σύνορά σου και θεωρείς πως βρίσκεσαι σε “πόλεμο” μαζί του;

Το νήμα κόπηκε και είναι εξαιρετικά δύσκολο, για πολύ καιρό, να ξαναπιάσει κανείς την άκρη του.

Για δύο βασικούς λόγους:

Πρώτον, επειδή με την μεταναστευτική/”πολεμική” κρίση στον Έβρο (και τα νησιά), η Ελλάδα δοκίμασε για ακόμα μία φορά την υποκρισία των εταίρων και συμμάχων της.

Ε.Ε και ΗΠΑ στήριξαν τη χώρα μας ως προς το δόγμα της “αποτροπής” (σφράγισης των συνόρων) για να αποφύγουν ένα ανεξέλεγκτο νέο προσφυγικό/μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ευρώπη (τύπου 2015), την ίδια ώρα, όμως, προσέφεραν ανοχή, ασυλία ή και υποστήριξη των στρατιωτικών σχεδιασμών του Ταγίπ Ερντογάν στη Συρία. Ο ανεξέλεγκτος Ερντογάν που “διακινεί πρόσφυγες” για να εκβιάσει γεωπολιτικά δεν απομονώθηκε. Αντιθέτως, αναβαθμίστηκε στις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Δύσης στην ευρύτερη περιοχή μας.

Υπό το πρίσμα αυτό -ας γίνει σαφές- η Ελλάδα δύσκολα θα μπορούσε να προσδοκά διπλωματική στήριξη σε οιαδήποτε ελληνοτουρκική διαπραγμάτευση. Όλο το σύστημα των ΜΟΕ έχει καταρρεύσει, η δε πολυδιαφημισμένη αμερικανική πρωτοβουλία για αποκλιμάκωση –που υποτίθεται πως εξασφάλισε ο πρωθυπουργός στο ταξίδι του στην Ουάσιγκτον- ουδέποτε εκδηλώθηκε.

Δεύτερον, με το “έπος του Έβρου” που καλλιέργησαν αρκετοί και υποδαύλισε η κυβέρνηση ξύπνησαν ακραία ή και ακροδεξιά αντανακλαστικά και νομιμοποιήθηκε στο συλλογικό υποσυνείδητο το εμπόριο του πατριωτισμού.

Η Ν.Δ και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντλούν, αναμφίβολα, δημοσκοπικά οφέλη απ΄ αυτό το κλίμα, ωθούν, ίσως, την αντιπολίτευση σε συντηρητικότερες θέσεις, όμως υπονομεύουν κάθε επιδίωξη για τυχόν διευθετήσεις στα ελληνοτουρκικά. Συνοριοφύλακες και κάτοικοι που πήραν τις καραμπίνες στα χέρια και περιπολούν στον Έβρο είναι απίθανο να πεισθούν ότι “πρέπει να τα βρούμε με την Τουρκία”. Ο Ντόκος, ο Ροζάκης, η Ντόρα και πολλοί άλλοι θα αναγκαστούν να αποσύρουν τις απόψεις τους από τη δημόσια σφαίρα. Όταν έχεις καλλιεργήσει την αντίληψη του “πολέμου” πως να μιλήσεις για ΜΟΕ;

Ακόμα, δε, κι αν το δοκιμάσεις, είναι προφανές πως θα γίνει με δυσμενέστερους έως απαγορευτικούς όρους.

Δυστυχώς, το “πολεμικό” κλίμα, σε συνδυασμό με την αμφισημία της διεθνούς σκηνής, δεν στρώνουν το έδαφος για διάλογο αλλά διαιωνίζουν την ακραία ένταση. Ήτοι, στην παρούσα περίπτωση το “θέλεις ειρήνη, ετοιμάσου για πόλεμο“, δεν ισχύει.