Η ειρωνεία είναι ότι η υπόθεση άνοιξε έπειτα από πληροφορία για συμμετοχή αστυνομικών στο κύκλωμα. Επιπλέον, αποκάλυψη συνιστά και το ότι μέλος της οργάνωσης ήταν και εν ενεργεία στρατιωτικός. 

Εγκέφαλος υπήρξε 40χρονος, που ήταν εκείνος ο οποίος έτρεχε όλη την επιχείρηση και ζητούσε ενημέρωση για τα πάντα. Τέλος, μέλη-κλειδί ήταν δύο γυναίκες, οι οποίες είχαν συλληφθεί τον Μάιο και τον Ιούνιο 2025, κάτι που οδήγησε το 40χρονο να αναζητήσει νέα μέλη, ύστερα από ένα απαραίτητο διάλειμμα.

Η Αστυνομία εκτιμά ότι η οργάνωση έχει διακινήσει τουλάχιστον επτά κιλά κοκαΐνη και έχει αποσβέσει κέρδος άνω των 700.000 ευρώ. 

Η ανακοίνωση της Αστυνομίας

Από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας εξαρθρώθηκε εγκληματική οργάνωση, τα μέλη της οποίας δραστηριοποιούνταν στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών στη Ρόδο.

Για την αποδόμηση της εγκληματικής οργάνωσης πραγματοποιήθηκε πρωινές ώρες χθες, Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση κατά την οποία συνελήφθησαν συνολικά πέντε μέλη, ενώ για την υπόθεση κατηγορούνται ακόμη -20- άτομα, από τα οποία τα τέσσερα είναι μέλη της εγκληματικής οργάνωσης (τα δύο έγκλειστα σε Κατάστημα Κράτησης).

Παράλληλα, σχηματίσθηκε έτερη δικογραφία σε βάρος δύο αστυνομικών και μίας ιδιώτιδας για -κατά περίπτωση- τοκογλυφία, απάτη, συνέργεια σε απάτη, η οποία υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ, καθώς και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Πώς άρχισε η έρευνα

Η έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελία για συμμετοχή δύο αστυνομικών που υπηρετούν στη Ρόδο σε διακίνηση ναρκωτικών και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, διαπιστώθηκε η ύπαρξη ιεραρχικά δομημένης εγκληματικής οργάνωσης και επιχειρησιακής ομάδας διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, στην οποία ωστόσο δεν ανέκυψε εμπλοκή των ανωτέρω αστυνομικών.

Ειδικότερα, έπειτα από εμπεριστατωμένη και πολύμηνη έρευνα, προέκυψε ότι τα μέλη της οργάνωσης, έχοντας μεταξύ τους ιεραρχική διάρθρωση και διακριτούς ρόλους, καθώς και διαρκή δράση, δραστηριοποιούνταν στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, μέσω ακτοπλοϊκών δρομολογίων από τον Πειραιά προς τη Ρόδο, τουλάχιστον από τον Απρίλιο του 2025.

Ο εγκέφαλος

Αρχηγικό μέλος, ήταν 40χρονος αλλοδαπός, ο οποίος είχε τον γενικό σχεδιασμό και τον πλήρη συντονισμό των μελών.

Πιο αναλυτικά, ως προς τον τρόπο δράσης του:

* εξασφάλιζε τις απαραίτητες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών από την Αττική,
* οργάνωνε τη μεταφορά τους μέσω πλοίων από τον Πειραιά προς τη Ρόδο,
* έδινε εντολές σε έτερα μέλη για την παραλαβή, μεταφορά και ασφαλή παράδοση των ποσοτήτων,
* παραλάμβανε και ο ίδιος ναρκωτικές ουσίες στη Ρόδο, τις αποθήκευε, τις διαμοίραζε σε επιμέρους ποσότητες και τις διένειμε στους διακινητές,
* επικοινωνούσε με 32χρονη και 24χρονη πριν και μετά τα επίμαχα δρομολόγια σχετικά με την παραλαβή ναρκωτικών ουσιών και στη συνέχεια την παράδοσή τους στον ίδιο.

Τα υπόλοιπα μέλη, μεταξύ των οποίων και εν ενεργεία στρατιωτικός, δραστηριοποιούνταν στην -κατά περίπτωση- προμήθεια, αποθήκευση, απόκρυψη και περαιτέρω διακίνηση ναρκωτικών, φροντίζοντας σε κάθε περίπτωση να λαμβάνουν μέτρα αυτοπροστασίας τόσο κατά τις επικοινωνίες τους όσο και κατά τις μετακινήσεις τους.

Οι κωδικοί 

Ενδεικτικά, αποκαλούσαν τα ναρκωτικά, «Λουλούδια», «Αρβιλάκια χακί», «Καφές» «Γουρουνάκια», «κουβάς», «πλαστικό Νερό», «Αφρός», «Χρώμα μήλο» ενώ όσον αφορά την ποσότητα χρησιμοποιούσαν λέξεις όπως «Ψωμί/Ψωμιά», «Λίτρο /μισό λίτρο» και «σάπο» (αναγραμματισμός της λέξης «πόσα»).

Ωστόσο, η δράση της εγκληματικής οργάνωσης διακόπηκε προσωρινά, όταν τον Μάιο και Ιούνιο του 2025 συνελήφθησαν η 32χρονη και η 24χρονη, οι οποίες είχαν επωμιστεί τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων κοκαΐνης από τον Πειραιά στη Ρόδο. Η εν λόγω διακοπή, όπως προέκυψε, αποτελούσε στρατηγική κίνηση αυτοπροστασίας των μελών της εγκληματικής οργάνωσης, πλην όμως το αρχηγικό μέλος με την πάροδο μικρού χρονικού διαστήματος, ξεκίνησε τη διαδικασία ανασύνταξης, με την αναζήτηση νέων μελών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, κάποια από τα μέλη, εκμεταλλευόμενα το ότι είχαν καθαρό ποινικό παρελθόν, κινούνταν χωρίς να γίνεται αντιληπτή η παράνομη δραστηριότητά τους, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο την εύρυθμη και ομαλή λειτουργία της εγκληματικής οργάνωσης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της 32χρονης, στο πρόσωπο της οποίας το αρχηγικό μέλος έδειχνε απόλυτη εμπιστοσύνη, αναγνωρίζοντας την πολυετή εμπειρία της στη διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών, πράγμα που φέρεται να ασκούσε επί έξι έτη χωρίς να έχει απασχολήσει τις Αρχές. Η εν λόγω, κατά τη σύλληψή της στις 13 Μαΐου 2025 από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών Ρόδου, κατείχε πάνω από -2- κιλά κοκαΐνης.

Τα ευρήματα

Από τη συνολική έρευνα, εξακριβώθηκε ότι η εγκληματική οργάνωση φέρεται να έχει διακινήσει τουλάχιστον επτά κιλά κοκαΐνης, εκτιμώμενης αξίας πώλησης άνω των -700.000- ευρώ.

Συνολικά, σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:

-327.395- ευρώ,
ακατέργαστη κάνναβη, συνολικού μεικτού βάρους -1.608,34- γραμμαρίων,
κοκαΐνη, συνολικού μεικτού βάρους -27,23- γραμμαρίων,
-4- ζυγαριές ακριβείας,
κινητά τηλέφωνα και ατζέντες με χειρόγραφες σημειώσεις.
Περαιτέρω, κατά τη διάρκεια της έρευνας, υποβλήθηκε καταγγελία από επιχειρηματία σε βάρος των δύο αστυνομικών για υπόθεση τοκογλυφίας και απάτης, μέσω της παρακράτησης ποσοστών μετά από ρευστοποίηση επιταγών. Στο πλαίσιο διερεύνησης των καταγγελλομένων, πραγματοποιήθηκε οικονομική έρευνα στους αστυνομικούς, στη σύζυγο ενός εξ αυτών και σε εταιρεία. Επιπλέον, για έναν από τους αστυνομικούς, διαπιστώθηκε ακόμη μία πράξη τοκογλυφίας σε βάρος ιδιώτη.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Οι διωκόμενοι φέρονται να συνδέονται με οργανωμένη δράση στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών ενώ μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ένας στρατιωτικός, ένας ημεδαπός γεννημένος το 1992 και τρεις υπήκοοι Αλβανίας γεννημένοι το 1986, το 1980 και το 1989. Η έρευνα βασίστηκε σε πολύμηνες παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, καθώς και σε συνδυαστική αξιοποίηση στοιχείων που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, αποτυπώνουν ρόλους και συναλλαγές.

Κατασχέσεις και οικονομικό σκέλος

Όπως αναφέρει η «Δημοκρατική» κατά την επιχείρηση κατασχέθηκαν ποσότητες κάνναβης και χρηματικά ποσά. Από έφοδο σε κατάστημα αλλοδαπού τσαγκάρη και στην οικία του, εντοπίστηκαν 450 γραμμάρια κάνναβης και 8.000 ευρώ σε μετρητά, ενώ σε άλλη κατοικία βρέθηκαν 130.000 ευρώ. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν το οικονομικό σκέλος της δικογραφίας, στο οποίο περιλαμβάνεται και η κατηγορία της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, εκτιμάται ότι έχουν διακινηθεί περίπου 7 κιλά ναρκωτικών, ενώ συνολικά στη δικογραφία φέρονται να εμπλέκονται 25 άτομα. Από αυτούς, τέσσερις αποδίδεται ότι είχαν κεντρικό ρόλο και 16 περιφερειακή εμπλοκή.

Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζουν οι 5 συλληφθέντες περιλαμβάνουν διεύθυνση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, ιδιαίτερα διακεκριμένη περίπτωση διακίνησης ναρκωτικών άνω των 75.000 ευρώ και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα.

Έλεγχος για 2 αστυνομικούς

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική εξέταση για 2 αστυνομικούς, οι οποίοι προσήχθησαν και στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο έλεγχος ξεκίνησε ύστερα από ανώνυμη καταγγελία και αφορά ενδεχόμενα αδικήματα, μεταξύ των οποίων απάτη, τοκογλυφία και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα. Στην ίδια έρευνα εξετάζεται και συγγενικό πρόσωπο ενός εκ των δύο.

Οι 5 κατηγορούμενοι, συνοδευόμενοι από τους συνηγόρους τους, ζήτησαν και έλαβαν προθεσμία για να απολογηθούν την Καθαρά Δευτέρα και την Τρίτη.

Η υπόθεση εμφανίζει πολλαπλές πτυχές, με βασικό άξονα τη διακίνηση ναρκωτικών και παράλληλο οικονομικό έλεγχο, ενώ οι επόμενες ημέρες αναμένεται να κρίνουν την περαιτέρω ποινική της εξέλιξη.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, πρόκειται για άνδρα αγνώστων λοιπών στοιχείων. Η σορός μεταφέρθηκε στο Νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου, προκειμένου να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία.

Την προανάκριση για την υπόθεση έχει αναλάβει το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου, το οποίο παρήγγειλε τη διενέργεια νεκροψίας – νεκροτομής, προκειμένου να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια θανάτου του άνδρα και να εξεταστεί αν το περιστατικό συνδέεται με την παρουσία των αλλοδαπών στην περιοχή.

Στην ευρύτερη χερσαία περιοχή, στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας εντόπισαν συνολικά 33 αλλοδαπούς (8 άνδρες, 12 γυναίκες και 13 ανήλικοι). Οι αλλοδαποί μεταφέρθηκαν για τις απαραίτητες διαδικασίες, σύμφωνα με όσα προβλέπονται.

Ο αστυνομικός είχε ταξιδέψει ακτοπλοϊκώς από τον Πειραιά, όμως η μεταφορά του δεν πέρασε απαρατήρητη. Κλιμάκιο της Υποδιεύθυνσης Ασφάλειας Ρόδου τον εντόπισε και τον συνέλαβε, τερματίζοντας – σύμφωνα με τις αρχές – τη δράση του στο νησί. Τα ναρκωτικά βρέθηκαν κρυμμένα σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στον λεβιέ των ταχυτήτων του οχήματος που οδηγούσε.

Κατά τη σύλληψή του, ο 37χρονος φέρεται να βρισκόταν σε κατάσταση σοκ, δηλώνοντας πως οδηγήθηκε στη διακίνηση λόγω υπέρογκων χρεών από εθισμό στον τζόγο, τα οποία – όπως ισχυρίστηκε – προσπαθούσε να καλύψει.

Η αστυνομία προχώρησε στην κατάσχεση του οχήματος, της ποσότητας κοκαΐνης και ενός κινητού τηλεφώνου, το οποίο εξετάζεται για να διαπιστωθεί:

• με ποιο κύκλωμα είχε ενδεχομένως διασυνδέσεις
• πώς προμηθεύτηκε την κοκαΐνη
• σε ποιους θα κατέληγε η ποσότητα που βρέθηκε στην κατοχή του

Οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Στο ίδιο όχημα φέρεται ότι επέβαινε κι ένας 15χρονος, συγγενής του οδηγού, που τραυματίστηκε ελαφρά στο πόδι.

Στο σημείο έφθασαν αμέσως διασώστες του ΕΚΑΒ που μετάφεραν μέσα σε ελάχιστο χρόνο τον 51χρονο στο νοσοκομείο της Ρόδου. Ωστόσο, ήταν αργά. Οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του.

Η τροχαία Ρόδου, εξετάζει εάν υπάρχει εμπλοκή και άλλου οχήματος στο τροχαίο που εξελίχθηκε σε νέα τραγωδία για μια ακόμα οικογένεια στο νησί μας ή αν ο 51χρονος έχασε από μόνος του τον έλεγχο του οχήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να ζητηθούν στοιχεία και πληροφορίες από κάμερες στην ευρύτερη περιοχή και βέβαια η μαρτυρία του 15χρονου που επέβαινε στο όχημα.

Όπως αναφέρει το dimokratiki.gr, ο 59χρονος αθωώθηκε για την τρίτη καταγγελία που αντιμετώπιζε. Η υπόθεση που είχε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία του νησιού, άρχισε να ξεσκεπάζεται τον Φεβρουάριο του 2024, όταν η 15χρονη μετέβη στο Αστυνομικό Τμήμα Ιαλυσού.

Εκεί κατήγγειλε ότι λίγες ημέρες πριν, ο δάσκαλος καράτε εισήλθε στα αποδυτήρια της σχολής και αγκαλιάζοντάς την με τη βία, τη φίλησε στο κεφάλι και στο στήθος.

Η ανήλικη εξετάστηκε παρουσία παιδοψυχολόγου και περιέγραψε, σύμφωνα με τη δικογραφία, πράξη χωρίς συναίνεση που της προκάλεσε φόβο και αμηχανία ενώ στη συνέχεια ολοκλήρωσε το μάθημα αναφέροντας έντονη δυσφορία.

Η μητέρα κατέθεσε ότι η κόρη της παρακολουθούσε μαθήματα καράτε με τον συγκεκριμένο εκπαιδευτή επί 5,5 χρόνια και περιέγραψε αλλαγή συμπεριφοράς του στις τελευταίες 6 προπονήσεις με αναφορές στη σεξουαλική του ζωή και ερωτήσεις προς την ανήλικη.

Ο πατέρας επιβεβαίωσε ανάλογες πληροφορίες ενώ τρίτος ενήλικος από σχολικό περιβάλλον εκτός της σχολής καράτε κατέθεσε ότι ενημερώθηκε άμεσα από το παιδί για το περιστατικό. Μετά τη δημοσιοποίηση της αρχικής καταγγελίας εμφανίστηκαν δύο ακόμη ανήλικες.

Μία 16χρονη κατέθεσε ότι τον Δεκέμβριο του 2023 ο 59χρονος την άγγιξε στο στήθος και τη φίλησε στο στόμα. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε μια 14χρονη που υποστήριξε ότι είχε βιώσει κι εκείνη αντίστοιχη συμπεριφορά που την έκανε να αισθανθεί άβολα και αποχώρησε από τη σχολή

Οι αναφορές αυτές οδήγησαν σε έτερη δικογραφία από το Αστυνομικό Τμήμα Ιαλυσού και συνέδεσαν τις 2 υποθέσεις ως προς το πρόσωπο του κατηγορούμενου, αξιολογώντας ξεχωριστά το κάθε περιστατικό.

Κατά τη διάρκεια της δίκης, 0 59χρονος αρνήθηκε ότι προέβη σε τέτοιου είδους πράξεις και ότι η συμπεριφορά του παρερμηνεύθηκε.

Σύμφωνα με τη dimokratiki.gr,  η Αστυνομία προχώρησε τα ξημερώματα στη σύλληψη υπεύθυνου καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος καθώς και την υπεύθυνη της εκδρομής και τους οδήγησε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου.

Το χρονικό της υπόθεσης

Περίπου στις 03:30 τα ξημερώμτατα της Τετάρτης περιπολικό της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ρόδου κλήθηκε στην πλατεία Μουσείου για επεισόδιο. Στο σημείο εντοπίστηκε ανήλικος μαθητής του 1ου ΕΠΑΛ Αιγάλεω που περιέγραψε ότι ομάδα συμμαθητών του, συνοδεία καθηγητών, είχε μεταβεί για διασκέδαση σε κατάστημα όπου καταναλώθηκαν αλκοολούχα ποτά από τουλάχιστον 2 ανήλικους.

Κατά την έξοδό τους ακολούθησε διαπληκτισμός με αγνώστους, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό 17χρονου μαθητή αλβανικής καταγωγής, ο οποίος διακομίστηκε με ΕΚΑΒ στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου και έλαβε πρώτες βοήθειες.

Δύο συλλήψεις

Οι αστυνομικοί προσήγαγαν και συνέλαβαν τον υπεύθυνο του καταστήματος και την υπεύθυνη της εκδρομής. Για τον πρώτο, 23χρονο ημεδαπό, σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση του Ν. 3730/2008 περί προστασίας ανηλίκων από τον καπνό και τα αλκοολούχα ποτά όπως ισχύει, καθώς και για υπέρβαση ωραρίου μουσικής σύμφωνα με την Αστυνομική Διάταξη 3 και το άρθρο 10 του Ν. 4367/2019.

Για τη δεύτερη, 52χρονη ημεδαπή εκπαιδευτικό συνοδό, σχηματίστηκε δικογραφία για έκθεση κατ’ άρθρο 306 ΠΚ και απόπειρα απλής σωματικής βλάβης κατ’ άρθρα 42 και 308 ΠΚ.

Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου.

Παράλληλα, στη δικογραφία περιλαμβάνεται και 52χρονος ημεδαπός ως νόμιμος εκπρόσωπος της ετερόρρυθμης εταιρείας που εμφανίζεται ως ιδιοκτήτρια του καταστήματος για συναφείς παραβάσεις.

Ο συγκεκριμένος καθώς και άγνωστοι δράστες που φέρονται να εμπλέκονται στο επεισόδιο αναζητήθηκαν στο πλαίσιο του αυτοφώρου χωρίς να εντοπιστούν.

Της Άννας Στεργίου

Σύμβολα παραγωγικής διαδικασίας μίας άλλης εποχής, οι ανεμόμυλοι, άλλοι όρθιοι, άλλοι φθαρμένοι στέκονται σε πείσμα των καιρών, για να θυμίζουν πως ο άνθρωπος μπορεί να δαμάσει, ακόμη και τον άνεμο, όταν θέλει.

Κατά έναν μαγικό τρόπο αυτά τα θαυμαστά οικοδομήματα, που αποτελούν κομμάτι, μίας παλαιότερης Ελλάδας σήμερα «μεταμορφώνονται» και προσαρμόζονται στη νέα εποχή με ανακαινίσεις, αλλαγές και νέες χρήσεις.

Τα διαφορετικά είδη μύλων

Με τον όρο «μύλοι», σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ελληνικών Μύλων (ΙτΕΜ) εννοούνται: ανθρωπόμυλοι, ζωόμυλοι, ανεμόμυλοι, νερόμυλοι κλπ.. Οι μύλοι ταξινομούνται και ως προς το παραγόμενο προϊόν: αλευρόμυλοι, ρυζόμυλοι, μπαρουτόμυλοι, ζαχαρόμυλοι, ελιόμυλοι ταμπακόμυλοι κλπ. Το είδος των μύλων εξαρτάται κι από τον μηχανισμό: σύνθλιψης, αποφλοίωσης, πριονίσματος, αλέσματος, τριβής, τεμαχισμού κλπ. Εκτός από τους κύριους χώρους του μύλου περιλαμβάνονται και οι βοηθητικοί χώροι, που αποτελούν κομμάτι του.

Ορισμένοι ιστορικοί εκτιμούν πως ο πρώτος ανεμόμυλος σχεδιάστηκε στον μεσογειακό χώρο από τον Ήρωνα της Αλεξάνδρειας τον πρώτο αιώνα μ.Χ. κι ήταν μια πρωτοποριακή μηχανική εφεύρεση. Ωστόσο, κάποιοι θεωρούν ότι αυτού του είδους η τεχνολογία είχε ξεκινήσει από ασιατικούς λαούς. Μελετητές θεωρούν πως οι ανεμόμυλοι ήρθαν από τους Σταυροφόρους μετά τον 8^ο αιώνα μ.Χ., καθώς είχαν ταξιδέψει σε περιοχές της Ασίας, που είχαν δημιουργήσει μύλους για τις δικές τους ανάγκες.  

Πότε κατασκευάζονται οι πρώτοι ανεμόμυλοι στον ελλαδικό χώρο;

Οι επιστήμονες πιθανολογούν πως οι πρώτοι ανεμόμυλοι φτιάχτηκαν από τους Ενετούς και στην ακμή της η Ελλάδα αριθμούσε περίπου 50.000 τέτοιες κατασκευές.

Ας μην ξεχνάμε πως το 1207 ιδρύεται το Δουκάτο της Νάξου ή Δουκάτο του Αιγαίου με επικεφαλής τον Ενετό στρατιωτικό και σταυροφόρο Μάρκο Σανούντο.

Η Νάξος είναι υποτελής στη Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας αλλά και ουκ ολίγα νησιά των Κυκλάδων, που αλλάζουν, ιστορικά, πολιτική σελίδα.

Οι κυκλαδίτικοι ανεμόμυλοι

Υπολογίζεται πως οι ανεμόμυλοι στις Κυκλάδες ήταν περίπου 2.000 και τα νησιά της περιοχής έπαιξαν τον ρόλο τους ως κέντρα ανεφοδιασμού των καραβιών. Επομένως, λόγω της στρατηγικής τους θέσης οι μύλοι λειτούργησαν ως βασική δομή της ναυτικής οικονομίας των νησιών στη στεριά. Τον καιρό αιχμής, όταν είχε συγκεντρωθεί η σοδειά, οι μύλοι μπορούσαν να δουλεύουν ακατάπαυστα, 24 ώρες την ημέρα, ανάλογα φυσικά με τον καιρό. Αν είχε αέρα, χωρίς να κοπάζει ένας μύλος μπορούσε ν΄ αλέσει αναλόγως και την κατασκευή του από 20 έως και 70 κιλά σιτάρι ανά ώρα.

Κύρια χαρακτηριστικά των πέτρινων συνήθων κατασκευών με κωνική οροφή ήταν η παχιά τοιχοποιία 0,9 έως 1 μέτρο στην κάτω πλευρά και περίπου 0,6 έως 0,7 εκατοστά στην πάνω πλευρά. Οι ανεμόμυλοι είχαν ως βασικό μηχανικό σύστημα τις μυλόπετρες, την ξυλοκατασκευή και τα βαμβακερά καραβόπανα. Συνήθως οι μυλόπετρες προέρχονταν από πετρώματα της Μήλου. Όσοι τους κατασκεύαζαν χρησιμοποιούσαν την ίδια τεχνική, που αφορούσε και στα πανιά των πλοίων. Οι ανεμόμυλοι είναι τριώροφοι και κάποιοι από αυτούς διατηρούν τους παλιούς μηχανισμούς, που έπρεπε να γνωρίζει και να χειρίζεται με ευελιξία ο μυλωνάς.

Μόλις έπιανε αέρας γύριζε η φτερωτή και ταυτόχρονα η πέτρα του μύλου άλεθε τα σιτηρά, που μετατρέπονταν σε αλεύρι. Η πληρωμή των μυλωνάδων ήταν κυρίως παρακράτηση του 10% του προϊόντος ως πληρωμή για τα λεγόμενα «αλεστικά». Ανάλογα με το είδος του μύλου, μπορούσαν να παράγουν περίπου 70.000-80.000 κιλά  αλεύρι σίτου, κριθαριού κ.ά. κάθε χρόνο, ανάλογα με την ένταση και την κατεύθυνση του ανέμου. Οι κάτοικοι εκτός από τη δική τους χρήση, πήγαιναν και για το άλεσμα ζωοτροφών (π.χ. βελανίδι).Έτσι στη Σαντορίνη τους χρησιμοποιούσαν για ν΄ αλέσουν φάβα, στη Μύκονο για βελανίδια για τα ζώα, σε άλλες περιοχές ακόμη και για καρύδια κ.ά.

Οι υπάρχοντες μύλοι

Άλλοι ανήκουν στο υπουργείο Πολιτισμού, άλλοι εξυπηρετούν κι είναι δημόσια κτήρια, άλλοι είναι ιδιωτικοί και χρησιμοποιούνται ως κατοικίες, άλλοι είναι επιχειρήσεις κ.ά. Ταυτισμένοι στη συλλογική συνείδηση κυρίως με τις Κυκλάδες άλλοι είναι διάσημοι, λευκοί, φρεσκοβαμμένοι ή στη φυσική πέτρα κι άλλοι λιγότερο γνωστοί. Άλλοι μπροστά στα λιμάνια κι άλλοι ξεχασμένοι, εγκαταλειμμένοι και απόμακροι από τις φωνές των περαστικών. Ανεμόμυλοι όρθιοι, σε λιγότερο καλή κατάσταση ή ακόμη κι ερειπωμένοι, εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα στη Χίο, στην Ικαρία, στην Αστυπάλαια, στη Ρόδο, στη Ζάκυνθο, στο Λασίθι της Κρήτης κ.ά. και κεντρίζουν το διεπιστημονικό ενδιαφέρον. Εξάλλου, ο μυλωνάς και η γυναίκα του τραγουδήθηκαν από τη λαϊκή μούσα κι αποτέλεσαν έμπνευση για τους λαούς για παραμύθια και παροιμίες, ακόμη και για επώνυμα.

Διαφορές των ξένων με τους ελληνικούς μύλους

Οι ξένοι μύλοι σαφώς διαφέρουν σε σχέση με τους ελληνικούς. Έχουν εντελώς διαφορετικό σχήμα, άλλα χρώματα και είναι ακόμη πιο ογκώδεις και διαφορετικές κατασκευές. Σε κάθε περίπτωση, όπου υπήρχαν μύλοι προσαρμόστηκαν στις τοπικές ανάγκες και τα τοπικά προϊόντα αλλά και στο εμπόριο. Παρότι είναι πιο «μουντοί» σε χρώματα είναι κι αυτοί απολύτως εναρμονισμένοι κι αυτοί με το περιβάλλον.

Σήμερα απ΄ αυτές τις αξιοθαύμαστες εφευρέσεις, που τιθάσευαν και κανάκευαν τον άνεμο οι χρήσεις είναι πολλαπλές. Εντυπωσιακοί μύλοι υπάρχουν και στην Ελβετία, στη Νορβηγία, στο Σαν Φρανσίσκο των ΗΠΑ, ακόμη και στην Κορέα κ.ά. Άλλοι παρέμειναν στη δημόσια σφαίρα, άλλοι μετατράπηκαν σε τουριστικά καταλύματα, σε μουσεία, σε χώρους εκδηλώσεων ή ιδιωτικές κατοικίες, με κάποιες υποτυπώδεις μετατροπές, κυρίως ως προς τα παράθυρα και γενικότερα τη ροή του αέρα.

Από τις χώρες, που έχουν παράδοση στους ανεμόμυλους είναι η Ολλανδία και μάλιστα μέσα στον μύλο Μόλεν βαν Σλότεν γίνονται κι εκδηλώσεις. Το Ζάανσε Σανς, που έχει ανεμόμυλους έχει μεταβληθεί σε υπαίθριο μουσείο. Το 1997 οι ανεμόμυλοι της Ολλανδίας ανακηρύχθηκαν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, διότι οι ανεμόμυλοι του Kinderdijk χτίστηκαν για να διατηρούν στεγνή την πεδιάδα του Alblasserwaard.

Οι ανεμόμυλοι – σήμα κατατεθέν της Μυκόνου

Από τους πιο παλιούς της Μυκόνου είναι οι Κάτω Μύλοι, όπως λέγονται συχνά, ένα συγκρότημα επτά παραδοσιακών ανεμόμυλων του 17ου αιώνα, που βρίσκονται χτισμένοι ανάμεσα από την Αλευκάντρα και το Νιοχώρι. Σήμερα αρκετοί εξ αυτών είναι στο κέντρο της πόλης, άλλοι φιλοξενούν τουρίστες κι άλλοι φιλοξενούν μουσειακές συλλογές. Το υπαίθριο αγροτικό μουσείο – λαογραφική συλλογή οφείλει το όνομά του στο επώνυμο του τελευταίου του ιδιοκτήτη – μυλωνά Γεωργίου Μπόνη. Περιήλθε στη Λαογραφική Συλλογή, μετά από αγορά το 1962 και εκτίθενται  ο μηχανισμός, ο εξοπλισμός του, τα υπόλοιπα κτήριά του αλλά ακόμη και το σπιτάκι του μυλωνά.

Η Μύκονος είχε προβιομηχανική δραστηριότητα και μάλιστα το νησί ζούσε από τα αλέσματα. Ενώ μόλις 4 μύλοι θ΄ αρκούσαν για τη διατροφή των ντόπιων και των ζωντανών τους στην απογραφή του 1828 είχαν καταγραφεί 28-29. Ουσιαστικά επρόκειτο για σταθμό ανεφοδιασμού, διότι οι ναυτικοί, ακόμη και Ρώσοι, είχαν τη δυνατότητα ν΄ αγοράσουν αλεσμένα σιτηρά – ψωμί και παξιμάδι – ώστε να μπορούν να έχουν στα ταξίδια τους δίνοντας αίγλη και εμπορική δραστηριότητα στο νησί. Οι μυλωνάδες λοιπόν κατά μία έννοια ήταν «ναυτικοί της στεριάς», διότι έπρεπε να τιθασεύσουν τον αέρα και να προσέχουν να μη σκίσει ο αέρας τα πανιά από τους βόρειους ανέμους, που μαστίζουν το νησί. Ορισμένοι μύλοι της Μυκόνου έχουν κριθεί διατηρητέα μνημεία. Ο μύλος του Γερώνυμου ήταν από τους τελευταίους που έκλεισαν την πόρτα στις δραστηριότητες, καθώς λειτουργούσε έως τη δεκαετία του ’60, πλέον ως μηχανοκίνητος. Σημαντικό ρόλο για να μείνουν όρθιοι οι μύλοι έπαιξαν οι Μυκονιάτες της Αθήνας.

Μύλοι υπάρχουν και στη Σαντορίνη και ξεχωρίζουν, με το καλημέρα, που έρχεται ο επισκέπτης στο νησί. Από το 1993 με απόφαση τότε του υπουργείου Πολιτισμού χαρακτηρίζονται ως διατηρητέα μνημεία οι Μύλοι του Εμπορείου, στον λόφο του Γαβρίλου. Η δημοτική αρχή έκανε μία προσπάθεια σε συνεργασία με τη ΔΕΗ ΑΕ και ήδη από το 2015 ξεκίνησε ένα έργο για την αποκατάσταση των μύλων και το έργο παραλήφθηκε τον Φεβρουάριο του 2023.

Μύλοι που έγιναν τουριστικά καταλύματα

Φυσικά πλέον, υπάρχουν μύλοι που έχουν μετατραπεί σε τουριστικά καταλύματα. Έτσι, ουδείς μυλωνάς θα φανταζόταν ότι το άλλοτε «μαγαζί» του… επέλεγαν ζευγάρια, αντί νυφικές σουίτες, διότι αυτό συμβαίνει με τις βίλες «Windmill», που προσφέρουν διακοπές πολυτελείας. Μπορούν να φιλοξενήσουν και οικογένειες, δηλαδή έως 5 άτομα και οι επισκέπτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μία σειρά από παροχές πολυτελείας. Το τριώροφο κατάλυμα διατηρεί το κωνικό σχήμα αλλά και το χτιστό κρεβάτι, που συνηθίζεται και στα νησιά αλλά και σε ηπειρωτικές περιοχές της Ελλάδας.

Σε μοντέρνο κατάλυμα έχει εξελιχθεί ο «Ανεμόμυλος» (του Καραμήτσου). Βρίσκεται στον παραδοσιακό οικισμό Τρυπητή της Μήλου και προσφέρει άνετη διαμονή στο ηφαιστειογενές νησί τη θερινή σεζόν. Η κ. Μαρία Καραμήτσου μεταμόρφωσε τον μύλο που είχε ο πατέρας της, σε κατάλυμα πολυτελείας και πλέον μπορούν να κοιμηθούν σ΄ αυτόν από 4 έως 6 άτομα. Η προσπάθεια που έγινε, όπως μας εξήγησε, ήταν να μείνουν τα χαρακτηριστικά του στοιχεία, ώστε να μη χάσει τη φυσιογνωμία του αλλά να υπάρχει και ισορροπία με το περιβάλλον.

Οι ανεμόμυλοι της Τήνου, της Πάρου, της Ίου

Πάνω από 100 ανεμόμυλοι υπήρχαν στην Τήνο, που ήταν συνυφασμένοι με τα σιτηρά και συνέβαλαν στην τοπική οικονομία. Οι μύλοι της Τήνου έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην τροφοδοσία και κατά την Τουρκοκρατία αλλά και αργότερα κατά τη γερμανική κατοχή. Σήμερα κάποιοι απ΄αυτούς χρησιμοποιούνται ως κατοικίες.

Με το καλημέρα οι ταξιδιώτες αντικρίζουν τον ανεμόμυλο στο λιμάνι της Πάρου ενώ όποιος βρεθεί στο δημαρχείο του νησιού μπορεί να δει από κοντά έναν εντυπωσιακό μύλο.Κατά καιρούς έχει ειπωθεί, η ανάγκη απομάκρυνσης του ανεμόμυλου από το λιμάνι, με τέτοιο τρόπο ώστε να μην καταστραφεί, διότι τίθεται θέμα κυκλοφορίας, ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι μύλοι της Μάρπησσας έχουν αναγνωριστεί με το ΦΕΚ 527/Β/29-6-1989, σε ιστορικά διατηρητέα μνημεία. Στη σκιά του ανεμόμυλου στην Αγκαιριά της Πάρου υπάρχει η καφετέρια – ρεστοράν «Ανεμόμυλος». Το καφεδάκι ή το φαγητό συνδυάζεται με τη σκιά του ανεμόμυλου.

Η Ίος έχει 12 ανεμόμυλους που αγναντεύουν την πόλη της Χώρας και τρεις εξ αυτών έχουν αναπαλαιωθεί. Οι μύλοι δείχνουν μία στάλα παράδοσης δίπλα στα πολυσύχναστα μπαρ και τις ταβέρνες της πόλης του κοσμοπολίτικου νησιού.

Ανεμόμυλοι στη Χίο, στη Ρόδο, την Πάτμο, την Αστυπάλαια, τη Ζάκυνθο

Αν και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, ανεμόμυλους έχουν κι άλλα νησιά και στο Βόρειο Αιγαίο, όπως στη Χίο, αλλά και στα Δωδεκάνησα, στη Ρόδο, στην Πάτμο, στην Αστυπάλαια, στη Ζάκυνθο κ.ά. ή υπήρχαν κατά το παρελθόν κι έχουν καταστραφεί. Εντυπωσιακοί είναι κι οι μύλοι, που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης της Ρόδου αλλά παρότι δεν είναι κατεστραμμένοι δεν είναι λειτουργικοί. Οκτώ ανεμόμυλους μετρά η πόλη της Σκάλας στην Αστυπάλαια, οι οποίοι ανακαινίστηκαν κι είναι εντυπωσιακοί χάρις στις ιδιαίτερες στέγες, που κινούνται ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου. Το 2024 προχώρησαν οι διαδικασίες χρηματοδότησης με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και το υπουργείο Πολιτισμού για να υπάρξει μέριμνα για τους ανεμόμυλους της Χώρας Πάτμου. Τον περασμένο Νοέμβριο σε συνεργασία του δήμου Καλυμνίων με το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε η στερέωση κι αποκατάσταση 3 ιδιαίτερα εντυπωσιακών ανεμόμυλων στην περιοχή της Χρυσοχεριάς με κονδύλι ύψους 1,168 εκ. ευρώ. Ο ένας ανεμόμυλος πλέον είναι λειτουργικός, μπορεί δηλαδή να αλέθει σιτηρά, ο άλλος μετατράπηκε σε αναψυκτήριο κι ο τρίτος σε μουσείο.

Οι τέσσερις ανεμόμυλοι της Χίου απέχουν περίπου ενάμιση χιλιόμετρο από την πόλη, στην περιοχή Ταμπάκικα και διατηρούν την γκρίζα πέτρινη όψη τους. Στη Λήμνο τα τελευταία χρόνια έγινε μια προσπάθεια και ανακαινίσθηκαν στην περιοχή Κοντία και λειτουργούν ως ενοικιαζόμενα δωμάτια και πια είναι μέρος της τουριστικής εικόνας του νησιού.

Οι ανεμόμυλοι του Λασιθίου της Κρήτης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν κι οι ανεμόμυλοι στον νομό Λασιθίου Κρήτης, όπου από το 2020 έχουν εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η διαφορά είναι πως ο ανεμόμυλος εδώ χρησιμοποιήθηκε για την άντληση του νερού, προκειμένου να ποτιστεί ο κάμπος. Κατά το παρελθόν φημολογείται πως υπήρχαν περίπου 12.000 μύλοι, που έδειχναν εμπράκτως και τον πλούτο, που μπορούσε να συνεισφέρει η οργανωμένη αγροτική οικονομία!

«Οι παραδοσιακοί μύλοι εκμεταλλεύονται τους φυσικούς πόρους, τον αέρα και το νερό, ως ενέργεια για να επιτελέσουν το έργο τους, που αποτελεί την πρωτοβιομηχανική παραγωγή στην κοινωνία», μας ανέφερε ο ιστορικός Μιχάλης Βαρλάς. Όπως εξηγεί, «αποτέλεσαν σημεία συνάντησης και ανταλλαγής ειδήσεων, γνώσεων και απόψεων σε εποχές που δεν γνώριζαν την μαζική επικοινωνία και την κυκλοφορία των πληροφοριών μέσω του Τύπου». Όπως αναφέρει, «στο Αιγαίο χρησιμοποιήθηκαν και οι δύο τύποι αλλά λόγω της υδροπενίας και της αντίστοιχης τεράστιας διαθεσιμότητας αιολικής ενέργειας κυριαρχούν οι ανεμόμυλοι που αποτελούν ακόμα και σήμερα σημαντικά τοπόσημα και τουριστικούς πόλους έλξης στους διάφορους τόπους».

Η οικογένειά του είχε μύλο στη Χίο  κι όπως εξηγεί χαρακτηριστικότερα παραδείγματα, αποτελούν οι μύλοι της Μυκόνου αλλά και οι ανεμόμυλοι στην παραλία της πόλης της Χίου, που αποτελούν δυο διαφορετικά παραδείγματα κι ως προς τις περιοχές στις οποίες χωροθετούνται. «Οι μύλοι αφορούν κυρίως στην άλεση των δημητριακών, απαραίτητης ύλης για την διατροφή διαχρονικά, αλλά με πολύ σημαντικότερη ποσοστιαία συμμετοχή στην δίαιτα των λαϊκών και αγροτικών στρωμάτων. Στην Μύκονο το παράξενο είναι ότι έχουμε πληθώρα μύλων σε μια περιοχή, που δεν παράγει σιτηρά, άρα μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι το νησί χρησιμοποιούνταν και ως σταθμός ανεφοδιασμού και διακίνησης αλεύρων για τα διερχόμενα πλοία και, για σημαντικές περιόδους, για τα πειρατικά πληρώματα που λυμαίνονταν το Αιγαίο».

«Στη Χίο, εξηγεί ο κ. Βαρλάς, οι διάσημοι ανεμόμυλοι εξυπηρετούσαν τη βιομηχανική ζώνη της πόλης και ιδιαίτερα τα βυρσοδεψεία, τα οποία λειτουργούσαν στην περιοχή από τα μέσα του 19ου αιώνα. Οι μύλοι λοιπόν μπορούν να αναδειχθούν σε πρώτης τάξεως ευκαιρίες για να βυθιστούμε στις ιστορίες μιας περιοχής και να καταλάβουμε την κουλτούρα του κάθε τόπου».

Σήμερα, σημειώνει, εξαιτίας της θέσης τους σε «προνομιακά ευάερα σημεία, σε υψώματα ή σε παραθαλάσσια μέρη, οι μύλοι προσφέρονται για μια σειρά νέες χρήσεις, όπως εξοχικές κατοικίες, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος ή απλά επισκέψιμα μνημεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ενώ έχει χαθεί η αρχική χρήση, διατηρείται η λειτουργία της υποδοχής και φιλοξενίας ξένων και περαστικών και του κέντρου αναφοράς μιας κοινότητας, η οποία έχει αφήσει τα ίχνη της στην λαϊκή σοφία με φράσεις, όπως κι «η μυλωνού τον άντρα της με τους πραματευτάδες».

«Επιπλέον» προσθέτει, «την επόμενη ακριβώς μέρα, στο Κέντρο Υποδοχής Νεοσυλλέκτων στο Μεσολόγγι, με αφορμή μία νεροποντή, ήρθαν στην επιφάνεια εγκληματικές ελλείψεις στα αυτονόητα και απαραίτητα μέτρα προστασίας του στρατοπέδου. Αποτέλεσμα ήταν 4 νεοσύλλεκτοι να μεταφερθούν στο νοσοκομείο με ηλεκτροπληξία από κεραυνό, ενώ μάλιστα βρίσκονταν εντός στεγασμένων εγκαταστάσεων του στρατοπέδου και πολλοί άλλοι γλύτωσαν από τύχη. Ταυτόχρονα χρειάστηκε να “επιστρατευτούν” μέχρι και σάκοι με άμμο για να μην πλημμυρίσουν οι θάλαμοι».

«Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει αναλάβει τον ρόλο dealer δισεκατομμυρίων ανάμεσα σε ΝΑΤΟ – ΕΕ και τις βιομηχανίες του πολέμου, έχουν αφήσει στρατόπεδα χωρίς αντικεραυνική προστασία με απαρχαιωμένες και επικίνδυνες υποδομές διαβίωσης που εκθέτουν τους στρατευμένους νέους, τους υπαξιωματικούς και τους αξιωματικούς σε κάθε κίνδυνο για την υγεία και την ζωή τους», σημειώνει η ανακοίνωση και καταλήγει:

«Οι στρατευμένοι νέοι, οι οικογένειές τους, οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί, μαζί με το λαό, έχουν κάθε δικαίωμα να διεκδικούν και να αγωνίζονται, για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, για αξιοπρεπή ζωή. Εδώ και τώρα να γίνουν όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι και εργασίες σε όλα τα στρατόπεδα της χώρας με ευθύνη του κράτους».

«Ο νέος θάνατος στρατιώτη, αποκαλύπτει το εξαιρετικά επισφαλές περιβάλλον στο οποίο οι νέοι υπηρετούν τη θητεία τους. Ως δικηγόρος από την αρχή της σταδιοδρομίας μου υπερασπίστηκα με μεγάλο πόνο, οικογένειες παιδιών που είχαν σκοτωθεί από ατυχήματα ή και από σκηνοθετημένες αυτοκτονίες. Είναι υποχρέωσή μας να ψάξουμε βαθιά στα αίτια αυτής της εγκατάλειψης των στρατοπέδων, των πεδίων βολής, της συνολικής συνθήκης υπηρέτησης της θητείας των νέων μας», δήλωσε η κ. Κωνσταντοπούλου, επισημαίνοντας: «Είναι υποχρέωσή μας να δούμε γιατί συμβαίνουν αυτά τα ατυχήματα, αλλά και γιατί στα σύνορα έχουμε πολλές υποτιθέμενες ή πραγματικές αυτοκτονίες. Είναι κάτι που δεν έχει ποτέ ερευνηθεί από το πολιτικό σύστημα και από τη Βουλή, είναι ώρα αυτό να γίνει. Το οφείλουμε στη νέα γενιά».