Νίκος Κουντούρης

Δυστυχώς οι ενδείξεις και για το 2026 δεν είναι ευοίωνες.

• Την Κυριακή συνελήφθησαν ένας 15χρονος κι ένας 17χρονος για τη δολοφονία 84χρονου συνταξιούχου μέσα στο σπίτι του στην Αλεξανδρούπολη, με περισσότερες από δέκα μαχαιριές.
• Στη Νίκαια αποκαλύφθηκε η εμπλοκή 15χρονης σε υπόθεση βιασμού , προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας και πορνογραφίας σε βάρος ανηλίκου κατά συναυτουργία. Η 15χρονη με τον  φίλο της  19 ετών και έναν ακόμη νεαρό  20 ετών ( οι δυο άνδρες συνελήφθησαν δυνάμει  ενταλμάτων  ) φέρεται , σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, να κακοποίησαν σεξουαλικά με αντικείμενο ένα 17χρονο παιδί, να του πέταξαν  αυγά και ξύδι , να τον χλεύασαν και να τον βιντεοσκόπησαν.

Το 2025 σε όλη τη χώρα οι αστυνομικές υπηρεσίες ασχολήθηκαν συνολικά με 8.042 υποθέσεις παραβατικότητας ανηλίκων στις οποίες ενεπλάκησαν  11.739 ανήλικοι παραβάτες ( συλληφθέντες ή μη ).

Σχεδόν καθημερινά την  επικαιρότητα απασχολούν αιματηρές συμπλοκές μεταξύ ανηλίκων, επιθέσεις με μαχαίρια, ξυλοδαρμοί, διακίνηση ναρκωτικών, ληστείες και κλοπές, υποθέσεις μπούλινγκ και διαπόμπευσης μέσω social media.  Η «άγουρη» βία δεν έχει γεωγραφικά όρια ούτε ταξικά χαρακτηριστικά. Περιστατικά σε πάρκα, πλατείες, σχολικά συγκροτήματα, γειτονιές καταγράφονται όχι μόνο σε υποβαθμισμένες περιοχές του λεκανοπεδίου Αττικής αλλά και στα αποκαλούμενα ακριβά βόρεια και νότια προάστεια με δράστες και παιδιά «καλών» οικογενειών.

Ας δούμε αναλυτικά τα στατιστικά στοιχεία για το 2025 , που αφορούν μόνο  τις περιπτώσεις που απασχόλησαν την ΕΛ ΑΣ σε όλη τη χώρα , καθώς υπάρχουν και άλλες που δεν καταγγέλθηκαν στις αρχές.

• Για ανθρωποκτονία με δόλο, ανθρωποκτονία-ληστεία  και απόπειρα ανθρωποκτονίας με δόλο οι υποθέσεις ήταν 19 και οι παραβάτες 26.
• Για σωματικές βλάβες (  θανατηφόρες, βαριές, επικίνδυνες, απλές, σε βάρος αδυνάμων ατόμων κ. α ) οι υποθέσεις ήταν 722 με 1206 παραβάτες, αριθμός αυξημένος σε σύγκριση με το 2024 ( ήταν 685 οι υποθέσεις και 1077 οι παραβάτες ).
• Για αδικήματα που αφορούν «εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας» δηλαδή ληστείες, κλοπές, υπεξαίρεση οι υποθέσεις που ασχολήθηκε η Αστυνομία ήταν 1905 και οι παραβάτες 2846.
• Για παραβάσεις  του νόμου περί  εξαρτησιογόνων ουσιών, περί όπλων και του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας  οι ανήλικοι παραβάτες ήταν συνολικά 4351 που εμπλέκονται σε 4038 υποθέσεις.
• Σε  εγκλήματα κατά  της γενετήσιας ελευθερίας ( βιασμός, προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας, πορνογραφία ανηλίκων κ.α. ) εμπλέκονται 131 ανήλικοι σε 94 υποθέσεις.
• Για εμπρησμό και κατασκευή και κατοχή εκρηκτικών και εμπρηστικών υλών οι παραβάτες ήταν 37 και 22 οι υποθέσεις με τις οποίες ασχολήθηκαν οι διωκτικές αρχές .

Προβληματισμό προκαλεί στις υπηρεσίας της ΕΛ. ΑΣ η διαφοροποίηση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραβατικότητας ανηλίκων. «Αυτό που έχει αλλάξει είναι η σκληρότητα-βιαιότητα στον τρόπο δράσης. Συχνά για  ασήμαντη αφορμή και με μεγάλη ευκολία  γίνεται χρήση μαχαιριών ή αιχμηρών αντικειμένων που μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και θανατηφόρες βλάβες όχι μόνο σοβαρά τραύματα. Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η αυξανόμενη συμμετοχή ανήλικων κοριτσιών σε εγκληματικές πράξεις, αλλά και το γεγονός ότι από ολοένα και μικρότερες ηλικίες , περίπου από τα 13 έτη , παιδιά γίνονται παραβάτες» αναφέρει στο libre.gr στέλεχος της ΕΛ.ΑΣ με πολύ καλή γνώση της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί.

Οι αστυνομικές αρχές  προσπαθούν να αντιμετωπίσουν  το πρόβλημα με δράσεις πρόληψης και αποτροπής. Η αστυνομική παρουσία είναι έντονη, κυρίως τα Σαββατόβραδα σε πλατείες , πάρκα και έξω από μεγάλα εμπορικά κέντρα που αποτελούν σημεία συγκέντρωσης παιδιών. Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη θέσπισε την εφαρμογή safe youth μέσω της οποίας  τα παιδιά και οι γονείς μπορούν να ζητήσουν βοήθεια άμεσα σε περίπτωση ανάγκης αλλά και  να ενημερωθούν για τους κινδύνους που υπάρχουν. Επίσης στην υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων λειτουργεί η τηλεφωνική γραμμή 10201 για θέματα προστασίας παιδιών και συμβάντα νεανικής παραβατικότητας.

Νίκος Γιαννόπουλος

“Μιλάμε για αεροπορικά γεγονότα που αναδεικνύνουν αυξημένο κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή στον αέρα” τόνισε στο Libre πηγή με βαθιά γνώση του χώρου και των προβλημάτων του. Η φράση, είναι αν μην τι άλλο ανατριχιαστρική.

Χθες η επικοινωνία με τα αεροσκάφη χάθηκε μαζικά. Δεν υπήρχε η δυνατότητα για μπακ απ. Η χρονική έκταση του φαινομένου είναι, όπως τονίστηκε και από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας πολύ μεγάλη.

“Τι θα γινόταν αν όλα αυτά συνέβαιναν το καλοκαίρι όταν το πλήθος των πτήσεων είναι πολύ πιο μεγάλο” αναρωτιέται από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ο συνομιλητής μας. Προφανώς το ερώτημα είναι ρητορικό. Το καλοκαίρι ο αριθμός των πτήσεων που προσγειώνονται στα αεροδρόμια της χώρας είναι πολλαπλάσιος.

Η πηγή μας αναδεικνύει και ένα ζήτημα που δεν έχει λάβει την διάσταση που του αξίζει. “Οι πιέσεις που υπάρχουν από τις αεροπορικές εταιρίες για την επιτάχυνση της ροής των αφίξεων είναι τρομακτικά μεγάλες και κάθε καλοκαίρι γίνονται και μεγαλύτερες”. Ο τουρισμός, η μεγάλη βιομηχανία της χώρας, βλέπετε αποτελεί προτεραιότητα.

Τα μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή καταστάσεων όπως αυτή που η Ελλάδα βίωσε χθες πρέπει να παρθούν άμεσα (αν και θα έπρεπε να έχουν ήδη παρθεί όπως έχουν συμπεράνει όλοι οι σχετικοί παρατηρητές και έχουν γνωστοποιήσει πολλές φορές οι εργαζόμενοι).

• Ακόμα και στην περίπτωση που το χθεσινό χάος οφείλεται σε δολιοφθορά (κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει αποδεχθεί) η ανανέωση των μέτρων ασφαλείας εξακολουθεί να λογίζεται ως επιτακτική ανάγκη.

“Ο εξοπλισμός με τον οποίο γίνεται η δουλειά στην εναέρια κυκλοφορία είναι εντελώς απαρχαιωμένος” τονίζει η πηγή του Libre. “Ανεξάρτητα από το αν υπάρχει η όχι περίπτωση δολιοφθοράς, εδώ έχουμε να κάνουμε με διαδοχικά αεροπορικά συμβάντα με απώλεια της εικόνας των ραντάρ και απώλεια των ραδιοσυχνοτήτων. Ολα αυτά είναι εξαιρετικά σοβαρά περιστατικά αλλά φαίνεται ότι δεν αξιολογούνται ως τέτοια από αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις”.

Πόσο παλιός είναι ο εξοπλισμός; “Είναι της δεκαετίας του 90. Προκύπτουν προβλήματα που αφορούν ακόμα και την αγορά ανταλλακτικών. Πολλές φορές δεν υπάρχουν, ο ανταγωνισμός των εταιριών που τα παράγουν είναι έτσι και αλλιώς πολύ σκληρός” συνεχίζει.

Με εξοπλισμό της δεκαετίας του 90 πώς είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί επιτυχώς άραγε μία υποτιθέμενη δολιοφθορά;

Οι αεροπορικές εταιρίες από τη δική της πλευρά επιθυμούν συνεχών το κόστος της δικής του λειτουργίας και να κρατούν όσο το δυνατόν πιο χαμηλό την τιμή των αεροναυτικών τελών. Στην Ελλάδα μάλιστα τα εν λόγω τέλη θεωρούνται… υψηλά  και αποθαρρύνουν τις low-cost εταιρείες.

Ολα αυτά τα προβλήματα έχουν αναδειχθεί. Οι εργαζόμενοι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας πάντως έχουν παράπονα. Η κυβέρνηση έχει προσφύγει ουκ ολίγες φορές στη δικαιοσύνη έτσι ώστε να κηρυχθούν παράνομες και χρηστικές οι κινητοποιήσεις των εργαζόμενων.

“Είναι πολύ άδικο αυτό για τους Ελληνες ελεγκτές οι οποίοι πάντα, ακόμα και στις απεργίες τουες, εξυπηρετούν τις πτήσεις έκτακτης ανάγκης και δεν ρισκάρουν ούτε κατ’ ελάχιστον. Φαίνεται όμως ότι αυτό δεν εκτιμάται” υπογραμμίζει η πηγή του Libre.

Τι ακριβώς όμως θα γίνει στο μέλλον;

“Αλλοίμονό μας αν κανονικοποιηθεί το χάος που παρατηρήθηκε χθες. Το περιστατικό ναι μεν ήταν σοβαρό αλλά πρωτοφανές δεν μπορεί κανείς να το χαρακτηρίσει. Δυστυχώς έχουν συμβεί και άλλα, όχι αυτής της έκτασης. Απίθανο δεν είναι τίποτα στις εποχές που ζούμε γιατί θα πρέπει να λάβουμε τα μέτρα μας”.

Οπου μέτρα βάλτε, εκτός από την ανανέωση του εξοπλισμού, και την πρόσληψη νέου προσωπικού στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας. Οι ελλείψεις είναι πολλές και σημαντικές σε μία ιδιαίτερα απαιτητική εργασία που απαιτεί υψηλά επίπεδα αυτοσυγκέντρωσης και εγρήγορσης κάθε λεπτό.

Ας θυμηθούμε, τέλος, μέρος από την ανακοίνωση-κόλαφος που εξέδωσε την Κυριακή, μετά το συμβάν, η Ενωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας.

“Για ακόμη μία φορά, η ασφάλεια των πτήσεων διατηρήθηκε όχι χάρη στις υποδομές της Υ.Π.Α., αλλά χάρη στον επαγγελματισμό και την αυτοθυσία των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, οι οποίοι κλήθηκαν να διαχειριστούν μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση με εφεδρικά και χειροκίνητα μέσα, υπό τεράστια επιχειρησιακή πίεση. Αναμένουμε από την Διοίκηση της Υ.Π.Α. να κάνει το δικό της χρέος και να αναλάβει τις τεράστιες ευθύνες πουτης αναλογούν”.

Εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση λοιπόν. Και μάλιστα το χειμώνα, με όχι μεγάλο όγκο πτήσεων και λιγότερη πίεση.

Ιδού και δύο βασικά αιτήματα προς τη διοίκηση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας

1. Να γίνει άμεσα διερεύνηση, με συμμετοχή της Α.Π.Α. και του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για να καθοριστούν τα αίτια του σημερινού (σσ χθεσινού) συμβάντος.

2. Να μας ενημερώσει για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης του προβλήματος, καθώς και για τις ενέργειες, στις οποίες θα προβεί για να μην επαναληφθεί.

Οι δύο ανακοινώσεις της ΥΠΑ:

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΥΠΑ:

«Στις 4/1/2026 και ώρα 08:59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το F.I.R. Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκε πτώση των γραμμών HELLAS COM καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο “θόρυβος” που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συντονισμό με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή.

Η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της Υπηρεσίας συγκλήθηκε από τις πρωινές ώρες της Κυριακής, υπό τον Διοικητή κ. Σαουνάτσο, στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών, με τη συμμετοχή του Υποδιοικητή Αεροναυτιλίας κ. Βαγενά, του Γενικού Διευθυντή Αεροναυτιλίας κ. Σφακιανάκη, καθώς και όλων των προϊσταμένων των αρμόδιων τεχνικών και επιχειρησιακών Διευθύνσεων. Η Ομάδα βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό και τηλεδιασκέψεις με εξωτερικούς φορείς, καθώς και σε επιχειρησιακή συνεργασία με το EUROCONTROL για τη βέλτιστη διαχείριση του F.I.R. Αθηνών.

Παράλληλα, οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές μονάδες συστημάτων εκπομπής και λήψης, μεταξύ άλλων στον Υμηττό, στο Πήλιο, στη Θάσο, στα Ακαρνανικά, στο Μοναστήρι και στα Γεράνια, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος έλεγχος των συστημάτων εκπομπής.

Κατά τις μεσημβρινές ώρες, δόθηκε εντολή στο ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της ΥΠΑ να απογειωθεί εκτάκτως, με τη συμμετοχή ηλεκτρονικών της Υπηρεσίας και ειδικού τεχνικού της ΕΕΤΤ, για τη στοχευμένη διερεύνηση των παρεμβολών από αέρος.

Με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών, σε στενό συντονισμό με το EUROCONTROL, προχώρησε σε μείωση του αριθμού των εξυπηρετούμενων αεροσκαφών στο F.I.R. Αθηνών σε 35 αεροσκάφη ανά ώρα, αριθμός που αυξήθηκε σε 45 αεροσκάφη ανά ώρα μετά τις 16:00 τοπική ώρα».

Λίγο αργότερα σε νέα ανακοίνωση η ΥΠΑ, αναφέρει: 

“Το τεχνικό ζήτημα που παρουσιάστηκε ταυτόχρονα σε πολλαπλές συχνότητες υπό τη μορφή «θορύβου», προερχόμενου, κατά τις αρχικές ενδείξεις, από τηλεπικοινωνιακές υποδομές, και επηρέασε τις επικοινωνίες εντός του FIR Αθηνών, έχει πλέον αποκατασταθεί πλήρως.

Οι συχνότητες και τα συστήματα τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας επανήλθαν σε πλήρη λειτουργία από τις 17:00 τοπική ώρα, και ανεστάλη η σχετική αγγελία ΝΟΤΑΜ. Η  χωρητικότητα του εναερίου χώρου και η ροή της εναέριας κυκλοφορίας επανήλθε στα κανονικά επίπεδα από 17:45. Σε όλα τα στάδια της διαχείρισης του συμβάντος διασφαλίστηκε πλήρως η ασφάλεια των πτήσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

Οι γενεσιουργές αιτίες του τεχνικού προβλήματος, το οποίο δεν έχει καταγραφεί στο παρελθόν με αυτή την έκταση και μορφή, τελούν υπό ενδελεχή διερεύνηση από τους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς της ΥΠΑ, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι σε όλους τους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς, ενώ πραγματοποιείται πτήση ελέγχου του φάσματος συχνοτήτων με αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συνδρομή της ΕΕΤΤ.

Η ΥΠΑ συνεργάζεται στενά με τον φορέα επικοινωνιών ΟΤΕ για την πλήρη τεκμηρίωση του περιστατικού και τη λήψη μέτρων πρόληψης”.

Νίκος Γιαννόπουλος

Προφανώς και έχετε ενημερωθεί για το κόστος της παραμονής σας, ίσως όμως δεν ισχύει το ίδιο για το κόστος μετάβασης και επιστροφής. Που μεταξύ μας είναι συχνά ένας μεγάλος βραχνάς αν συμπεριλάβει κανείς και τα διόδια.

Διαβάζοντας παρακάτω, θα γίνετε πιο…σοφοί για το κόστος μετάβασης (αλλά και επιστροφής) στα Καλάβρυτα, την Αράχωβα, τα Τρίκαλα Κορινθίας, το χιονοδρομικό κέντρο του Μαινάλου, τα Ζαγοροχώρια, τη Θεσσαλονίκη, τη Ζαγορά και το Καρπενήσι.

Καλάβρυτα

Η συνολική απόσταση (για τη μετάβαση και την επιστροφή) είναι 378 χιλιόμετρα. Με μέσο όρο κόστους αμόλυβδης βενζίνης (1,73) το κόστος της μετάβασης και της επιστροφής (μ’ ένα συμβατικό αυτοκίνητο) υπολογίζεται σε 46 ευρώ.

Αράχωβα

Δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές. Η συνολική απόσταση υπολογίζεται σε 344 χιλιόμετρα, άρα το συνολικό κόστος μετάβασης υπολογίζεται στα 42 ευρώ.

Τρίκαλα Κορινθίας

Η πιο οικονομική από τις λύσεις που σας προτείνουμε. Για να πάτε και να επιστρέψετε, θα διανύσετε συνολικά 300 χιλιόμετρα και θα πληρώσετε συνολικά για καύσιμο κάτι περισσότερο από 36 ευρώ.

Ζαγοροχώρια

Αντιθέτως, για να μεταβείτε και να επιστρέψετε από τα Ζαγοροχώρια της Ηπείρου, θα πρέπει να βάλετε πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη και για το καύσιμό σας. Με τη συνολική απόσταση να διαμορφώνεται στα 980 χιλιόμετρα, το κόστος ανεβαίνει σχεδόν στα 120 ευρώ.

Μαίναλο

Με το αυτοκίνητο να “γράφει” 340 χιλιόμετρα συνολικά, το κόστος δεν θα ξεπεράσει τα 41,5 ευρώ για τη βενζίνη που θα χρειαστείτε.

Θεσσαλονίκη

Και για τη Νύφη του Θερμαϊκού το κόστος είναι ιδιαίτερα υπολογίσιμο. Τα λίγο παραπάνω από 1000 χιλιόμετρα θα απαιτήσουν συνολικό κόστος 121 ευρώ.

Ζαγορά

Πιο διαχειρίσιμο το κόστος για τη Ζαγορά του Πηλίου. Τα 726 συνολικά χιλιόμετρα θα καλυφθούν αν βάλετε καύσιμο αξίας 88 ευρώ.

Καρπενήσι

Τέλος, για το πάντα γοητευτικό Καρπενήσι, τα χιλιόμετρα που θα διανύσετε είναι 576 στο σύνολο, άρα θα χρειαστείτε σχεδόν 70 ευρώ για τη μετάβασή σας.

Εννοείται ότι για το ταξίδι σας θα πρέπει να υπολογίσετε και το κόστος των διοδίων που δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο, ειδικά για τις μακρινές αποστάσεις. 

Νίκος Γιαννόπουλος

Το… έγκλημα της δασκάλας που αποσπάται (σε σχολείο, μάλιστα, που βρίσκεται πολλά χιλιόμετρα μακριά από αυτό που υπηρετεί) είναι ότι μαζί με συναδέλφους της απέστειλαν γραπτό αίτημα στη ΔΙ.Π.Ε. με το οποίο ζητούσαν να ανακληθεί η απόφαση συγχώνευσης δύο τμημάτων του σχολείου.

Η επιστολή στάλθηκε όταν η εν λόγω εκπαιδευτικός κατείχε τη θέση της Υποδιευθύντριας (αργότερα υπέβαλε παραίτηση) στο σχολείο με τις πληροφορίες μας να αναφέρουν πως αυτό προκάλεσε δυσαρέσκεια τόσο στη Διευθύντρια όσο και στην αρμόδια ΔΙ. ΠΕ.

Μάλιστα ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, Γιώργος Μητρόπουλος διέταξε ΕΔΕ και παράλληλα την προσωρινή (τρίμηνη) απόσπαση της δασκάλας η οποία υπηρετεί στο σχολείο της τα τελευταία 15 χρόνια.

Τραγική ειρωνεία είναι ότι η αγωνία των εκπαιδευτικών για τη μη συγχώνευση των τμημάτων, τελικά δικαιώθηκε από τις ίδιες τις εξελίξεις. Μετά από τους πρώτους μήνες λειτουργίας του “συγχωνευμένου” τμήματος, παρατηρήθηκαν τόσες πολλές δυσλειτουργίες που τέσσερις μαθητές άλλαξαν σχολείο με μετεγγραφή!

Ο Διευθυντής της Πρωτοβάθμιας πάντως δεν άλλαξε την απόφαση και παρέδωσε την ευθύνη της διεξαγωγής της ΕΔΕ σε διευθυντή σχολείου στο Χαλκούτσι (πολύ μακριά επίσης από το σχολείο που ελέγχεται).

Υποδοχή με… κλειστές πόρτες 

Την Τετάρτη οι εκπαιδευτικοί προχώρησαν σε παράσταση διαμαρτυρίας στις εγκαταστάσεις της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ανατολικής Αττικής. Ήθελαν, εκτός των άλλων, να αναδείξουν ότι το εν γένει πλαίσιο λειτουργίας των σχολείων έχει γίνει πια αυταρχικό και δίνει δυνατότητες στα ανώτερα στελέχη να προβαίνουν σε ακραίες ενέργειες.

Προς γενική κατάπληξη, οι συγκεντρωμένοι εκπαιδευτικοί βρήκαν τις πόρτες των εγκαταστάσεων κλειδωμένες αν και έφτασαν αρκετή ώρα πριν από το κλείσιμο. Προφανώς κάποιοι ήθελαν να αποφύγουν το διάλογο. Οι υπεύθυνοι είχαν αφήσει ανοιχτή μόνο μία μικρή πόρτα στο πλάι.

“Εν προκειμένω, έχουμε να κάνουμε με μένος, δεν μπορούμε να εξηγήσουμε αλλιώς την απόφαση της απόσπασης. Και ξέρετε, δεν έχει να κάνει μόνο με το εν λόγω πρόσωπο αλλά με το γενικό δόγμα που επικρατεί πλέον στην εκπαιδευτική πολιτική. Είναι σαν να κάνουν επίδειξη δύναμης εναντίον μας” τόνισε εκπαιδευτική πηγή στο Libre.gr.

Οι δάσκαλοι της περιοχής αναμένεται να κλιμακώσουν τις επόμενες ημέρες τις κινητοποιήσεις τους με κύριο στόχο τη ματαίωση της εκδικητικής απόσπασης. 

Ο σύλλογος εκπαιδευτικών “Δελμούζος” ανακοίνωσε χαρακτηριστικά τα εξής την Τρίτη:

“Έρχεται τώρα η ΔΙ.Π.Ε απέναντι σε αυτές τις δασκάλες και τους δασκάλους που αποφασιστικά και πάνω απ΄ όλα έβαλαν το επιστημονικό και παιδαγωγικό τους καθήκον και δε σιώπησαν, να τους απειλεί με διώξεις και να τους τιμωρεί. Είναι «ανεπίτρεπτο, απαράδεκτο και συνιστά αδίκημα» για τη ΔΙ.ΠΕ. Αν. Αττικής να διατυπώνεις αιτήματα. Πρέπει να σιωπάς και αδιαμαρτύρητα να αποδέχεσαι να καταπατούνται τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών σου, να γίνονται περικοπές παντού, στο όνομα του «εξορθολογισμού και της εξοικονόμησης πόρων».

Και επίσης: “Είναι όμως γελασμένοι αν πιστεύουν ότι θα τους το επιτρέψουμε. Να θυμίσουμε ότι «δάσκαλος σκυφτός, αμόρφωτος λαός». Οι εκπαιδευτικοί δίνουν και θα συνεχίσουν να δίνουν αγώνα για την ολόπλευρη μόρφωση και τα δικαιώματα των μαθητών τους, για να μπαίνουν στην τάξη με το κεφάλι ψηλά και με αξιοπρέπεια και όχι σαν φοβικά και άβουλα εκτελεστικά όργανα”.

Η Ανατολική Αττική πάντως δεν είναι η μοναδική εκπαιδευτική περιφέρεια στην οποία παρατηρούνται φαινόμενα αυταρχικών δοικητικών αποφάσεων. Ειδικά με το ζήτημα των συγχωνεύσεων, οι κατά τόπους επικεφαλής Διευθυντές Εκπαίδευσης (Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας) αποφασίζουν χωρίς να διαβουλεύονται και χωρίς να αναζητούν τη βέλτιστη δυνατή λύση.

Αδιαφορούν, δε, για το πόσες διαγνώσεις μαθησιακών δυσκολιών υπάρχουν μέσα σε κάθε τμήμα και πόσες τελικά “συσσωρεύονται” στα συγχωνευμένα (και τεράστια, πλέον) τμήματα. Την ίδια ώρα, οι διευθυντές των σχολικών μονάδων, στις περισσότερες των περιπτώσεων, εκτελούν τις αποφάσεις αδιαμαρτύρητα αν και γνωρίζουν πολλές φορές ότι πρόκειται για αντιεκπαιδευτικούς παραλογισμούς που γίνονται αποκλειστικά για λογιστικούς λόγους. 

Έτσι, η δυσαρέσκεια τόσο στην τάξη των δασκάλων και καθηγητών όσο και σ’ αυτήν των γονιών αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Ο λόγος είναι απλός: Υποβιβάζεται η εκπαιδευτική διαδικασία του δημόσιου σχολείου. 

Νίκος Γιαννόπουλος

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το συναίσθημα της οργής καταλαμβάνει και “γαλάζιους” αγρότες οι οποίοι φαίνεται ότι δεν συμμετείχαν στην προνομιακή παρέα του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζοντας να κάνουν ευσυνείδητα τη δουλειά τους.

Οσο λοιπόν έρχονται στο φως της δημοσιότητας οι καταθέσεις των μαρτύρων στην εξεταστική επιτροπή για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και αποκαλύπτεται (τουλάχιστον για όσους θέλουν να δουν) το φαγοπότι που είχε στηθεί στην οργανισμό, είναι μάλλον αναμενόμενο η αγανάκτηση των αγροτών να θεριεύει.

Στη Θεσσαλία, (στη Νίκαια της Λάρισας για την ακρίβεια) ανέκαθεν γεωγραφικό πυρήνα των αγροτικών κινητοποιήσεων, οι συσκέψεις έδιναν και έπαιρναν μέχρι αργά το βράδυ του Σαββάτου. Σε παρατήρηση που κάναμε σε γνωστό αγροτοσυνδικαλιστή για την οργή των συναδέλφων του μάς απάντησε “κάτι γίνεται αλλά ίσως ακόμα να μην έχετε δει τίποτα”.

Είναι αλήθεια ότι στις τοποθετήσεις τους στα media, οι αγρότες διατρανώνουν την πίστη τους ότι αυτή τη φορά θα το πάνε μέχρι τέλους. “Ας μην επιχειρήσει να βάλει η κυβέρνηση μπροστά μας τα ΜΑΤ για να μην καταλάβουμε την Εθνική Οδό γιατί θα γίνει αντιληπτό ότι ματαιοπονεί” τόνισε χαρακτηριστικά γνωστός αγρότης και ενεργός συνδικαλιστής.

Σύμφωνα με το μέχρι τώρα προγραμματισμό, μπλόκα θα υπάρξουν σχεδόν παντού. Από σήμερα Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025 και έως τις 5 Δεκεμβρίου οι αγρότες προγραμματίζουν να βγουν στους δρόμους με μπλόκα κυρίως στην Εθνική Οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης, καθώς και σε άλλα κομβικά σημεία και λιμάνια, με στόχο να ασκήσουν πίεση στην κυβέρνηση για λύσεις στα χρόνια προβλήματα της αγροτικής παραγωγής.

Επιπλέον, μπλόκα θα στηθούν σε διάφορα άλλα σημεία του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου , όπως αποφασίστηκε από την Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων.

Κινητοποιήσεις και μπλόκα προετοιμάζονται σε νομούς της Δυτικής Ελλάδας, όπως η Ηλεία και η Αιτωλοακαρνανία, καθώς και στην περιοχή της Βοιωτίας και γύρω από την Πρέβεζα στην Ήπειρο, με οργανωμένες συσκέψεις και συγκεντρώσεις για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων μέσα στις πρώτες μέρες του Δεκεμβρίου.

Στο πλευρό των αγροτών βρίσκονται και οι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι ζητούν στήριξη από την κυβέρνηση, στην οποία καταλογίζουν καθυστερήσεις στα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για την ευλογιά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, 417.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί, με το μεγαλύτερο πλήγμα να το έχει δεχθεί η Θεσσαλία.

Τα μπλόκα οργανώνονται από συγκεκριμένους αγροτικούς συλλόγους και ομοσπονδίες σε κάθε νομό, με σημαντικές πρωτοβουλίες από τις εξής οργανώσεις:

• Στη Λάρισα, το μπλόκο στον κόμβο της Νίκαιας οργανώνεται από την Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Νομού Λάρισας, η οποία καλεί όλους τους αγρότες και κτηνοτρόφους να στηρίξουν τον αγώνα.
• Στην Καρδίτσα, το μπλόκο οργανώνεται από την Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας (ΕΟΑΣΚ), που έχει ήδη πραγματοποιήσει μαζικές συνελεύσεις.
• Στην Ηλεία, την προετοιμασία και οργάνωση αναλαμβάνει η Ομάδα Αγροτικών Συλλόγων Ηλείας (ΟΑΣΗ), με συσκέψεις σε Πύργο και Αμαλιάδα.
• Στην Αιτωλοακαρνανία, η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων οργανώνει συσκέψεις και κινήσεις συντονισμού στα χωριά Λεπενού και Καινούργιο.
• Στη Φθιώτιδα, η Ομοσπονδία και οι Αγροτικοί Σύλλογοι της περιοχής προετοιμάζουν συγκεντρώσεις και μπλόκα σε χωριά της περιοχής.
• Στα Γρεβενά, ο Αγροτικός Σύλλογος Γρεβενών έχει πραγματοποιήσει μαζική σύσκεψη και οργανώνει κινητοποιήσεις.
• Στην Πρέβεζα, η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων καλεί σε συμμετοχή και κινητοποιήσεις με τρακτέρ στην πλατεία.

Είναι πιθανό, ανάλογα και με την κυβερνητική αντίδραση, οι αγρότες να προγραμματίσουν κάθοδο με τα τρακτέρ στην Αθήνα μετά τις 5 Δεκεμβρίου. Ανάλογη κινητοποίηση έχει λάβει και άλλες φορές χώρα, ωστόσο επειδή η μετακίνηση δεν είναι εύκολη, οι αγρότες την κρατούν ως διαπραγματευτικό ατού το οποίο θα ρίξουν στο τραπέζι αν και εφόσον.

Η κυβέρνηση, προς το παρόν, τηρεί στάση αναμονής. Ηδη πάντως ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης τόνισε ότι τα μπλόκα δεν αποτελούν λύση, ωστόσο η κυβερνητική βούληση παραμένει προς το παρόν άγνωστη στην περίπτωση που οι αγρότες επιμείνουν (και ειδικά αν καταλάβουν τμήματα της Εθνικής Οδού Αθηνών-Θεσσαλονίκης κόβοντας την Ελλάδα στα δύο).

Την ίδια ώρα η εξεταστική επιτροπή για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζει τις εργασίες της και έχει προγραμματίσει σημαντικές καταθέσεις μαρτύρων ως τις 11 Δεκεμβρίου. Κυρίως επίδικο της επόμενης εβδομάδας είναι η παρουσία του Γιώργου Ξυλούρη (Φραπέ) για κατάθεση κάτι που πλέον επιζητά και η Νέα Δημοκρατία στοχεύοντας σε ανάδειξη σχέσης του μάρτυρα με παράγοντες του ΠΑΣΟΚ.

Aποτελεί κοινό τόπο ότι περαιτέρω αποκαλύψεις κατά τη διάρκεια των εργασιών της επιτροπής που θα επιτείνουν το αίσθημα αδικίας στους αγρότες θα λειτουργήσουν ως επιταχυντής των εξελίξεων και της κλίμακωσης στα μπλόκα όπου και αν αυτά στηθούν.

Νίκος Γιαννόπουλος

Κατά τα επιστημονικά δεδομένα, μαιευτική βία είναι μια μορφή θεσμοθετημένης και έμφυλης βίας που αφορά τις παραβιάσεις της ψυχικής, σωματικής και ηθικής υγείας των γυναικών κατά τη διάρκεια της κύησης, του τοκετού και της γυναικολογικής φροντίδας εν γένει.

Μπορεί να εκφραστεί μ’ έναν από τους παρακάτω τρόπους:

• Σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση
• Μη συναινετικές ιατρικές πράξεις (π.χ. αναγκαστικές εσωτερικές εξετάσεις ή επεμβάσεις)
• Λεκτική κακοποίηση, γελοιοποίηση ή ταπείνωση
• Άρνηση παροχής κατάλληλης φροντίδας ή αγωγής για τη διαχείριση του πόνου
• Εξαναγκασμός σε διαδικασίες μη απαραίτητες ιατρικά ή αντίθετες με κλινικές οδηγίες
• Παραβίαση της ιδιωτικότητας και του δικαιώματος στη συνοδεία κατά τη γέννα

Οι επιστήμονες στην Ελλάδα μιλούν για ένα φαινόμενο σοβαρό αλλά υποεκτιμημένο λόγω της ευρύτερης άγνοιας της ελληνικής κοινωνίας. Από την άλλη οι σχετικές καταγγελίες γυναικών είναι ακόμη λίγες.

Υπάρχουν πάντως έρευνες που αναφέρουν το 56,8% των γυναικών που γεννούν στην Ελλάδα υποβάλλονται σε καισαρική τομή, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το 15% που συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Από αυτές, σχεδόν 4 στις 10 γέννες με καισαρική γίνονται χωρίς εμφανή ιατρικό λόγο, γεγονός που εντάσσεται στο φαινόμενο της μαιευτικής βίας, καθώς πρόκειται για αναίτιες ιατρικές παρεμβάσεις.

Την ίδια ώρα, έρευνα του 2024 αποκάλυψε πως 450 γυναίκες ανέφεραν ότι έχουν εκτεθεί σε μαιευτική βία, κυρίως με μορφές λεκτικής κακοποίησης και παραβίασης των επαγγελματικών προτύπων φροντίδας, όπως η μη συναίνεση σε ιατρικές πράξεις και η έλλειψη σεβασμού στην αυτονομία τους.

Οι νεαρές γυναίκες και αυτές που γεννούν σε δημόσια νοσοκομεία έχουν υψηλότερο κίνδυνο να υποστούν μαιευτική βία καθώς θεωρούνται περισσότερο ευάλωτες ψυχικά αλλά και ταξικά.

Ας ορίσουμε περισσότερο αναλυτικά ποια είναι η ηλικιακή ομάδα των νεαρών γυναικών. Πρόκειται για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας μεταξύ 18 και 35 ετών. Οι γυναίκες αυτές εμφανίζουν μεγαλύτερη έκθεση σε λεκτικές και σωματικές μορφές βίας κατά τον τοκετό, καθώς και σε παραβιάσεις της αυτονομίας τους, λόγω μειωμένης εμπειρίας και έλλειψης ενημέρωσης.

Όσον αφορά τη σχετική δημογραφία, το φαινόμενο σχετίζεται με παράγοντες όπως η νοσοκομειακή δομή, το είδος της γέννας (φυσιολογική ή καισαρική), και το περιβάλλον στον οποίο λαμβάνει χώρα ο τοκετός.

Από την Ελλάδα απουσιάζει εξειδικευμένο νομικό πλαίσιο. Η σχετική νομοθεσία για τη μαιευτική βία στην Ελλάδα δεν είναι ακόμη πλήρης όσον αφορά τον όρο «μαιευτική βία» ως ξεχωριστή κατηγορία.

Ωστόσο, το ζήτημα εμπίπτει στο ευρύτερο πλαίσιο της αντιμετώπισης βίας κατά των γυναικών, το οποίο καλύπτεται από τον Νόμο 5172/2025, που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.

Ο συγκεκριμένος νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για την προστασία των γυναικών από διάφορες μορφές βίας, συμπεριλαμβανομένων των ιατρικών και θεσμικών παραβιάσεων που σχετίζονται με τη μαιευτική βία, όπως η παραβίαση της αυτονομίας και η επιβολή αναίτιων ιατρικών πράξεων.

Επίσης, προβλέπει μέτρα πρόληψης, προστασίας, δικονομικού καταναγκασμού και υποστήριξης των θυμάτων, καθώς και εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας.

Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει. Σε κάθε περίπτωση, στην Ελλάδα, όπου το δημογραφικό πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο, τέτοιου είδους φαινομένα βάζουν ακόμη ένα ανασταλτικό παράγοντα στις γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί ή παιδιά. 

Νίκος Γιαννόπουλος

Συγκριτικά με πριν από δύο χρόνια, οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, με ενδεικτική αύξηση πάνω από 10% μέσα στον τελευταίο χρόνο μόνο για τα φρέσκα κρέατα στα μεγάλα σουπερμάρκετ. 

Το μοσχαρίσιο κρέας κινδυνεύει να φτάσει ακόμα και στα 20 ευρώ το κιλό, σημειώνοντας αύξηση ως και 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αλλωστε το Libre είχε αναφερθεί εκτενώς και έγκαιρα ειδικά σε ότι αφορά το μοσχαρίσιο κρέας.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τιμή των σφαγίων βόειου κυμαίνεται μεταξύ 6,5 και 7 ευρώ το κιλό, αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. Η παραγωγή βόειου κρέατος στην ΕΕ μειώνεται, οδηγώντας σε μείωση της κατανάλωσης και αύξηση των τιμών, καθώς υπάρχει στροφή προς εναλλακτικές επιλογές.

• Η Ελλάδα φαίνεται να έχει υψηλότερες τιμές σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το 2023, όπως και όλη η Ευρώπη, λόγω μειωμένης παραγωγής και υψηλότερων κόστους παραγωγής και ζωοτροφών.

Αυτό βέβαια που πρέπει να μας απασχολεί πάνω από όλα είναι ο λόγος ή οι λόγοι για τους οποίους οι τιμές του κρέατος στην Ελλάδα κρατούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Έχουμε ξαναγράψει ότι η Ελλάδα καλύπτει μόνο το 10-12% των αναγκών της σε κρέας από εγχώρια παραγωγή, με αποτέλεσμα να εξαρτάται σχεδόν πλήρως από εισαγωγές από χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Γερμανία. Κατά συνέπεια, κάθε διαταραχή στις ευρωπαϊκές αγορές μεταφράζεται άμεσα σε αυξήσεις τιμών στην Ελλάδα.

Παράλληλα, η χώρα έχει συνολικό εμπορικό έλλειμμα στα αγαθά και ειδικά μεγάλο όγκο δαπανών για εισαγωγή τροφίμων και ζωντανών ζώων (περίπου 9,2 δισ. ευρώ το 2024), που αντανακλά το μεγάλο μερίδιο των εισαγωγών στην αγορά κρέατος. Η αυξημένη αξία των εισαγωγών και το κόστος μεταφοράς, ενέργειας και καυσίμων αυξάνουν το κόστος παραγωγής.

Υπάρχει, την ίδια ώρα, μια γενική εγκατάλειψη του επαγγέλματος της κτηνοτροφίας από τη νεότερη γενιά και έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδίου από την πολιτεία για την αναζωογόνηση της ελληνικής κτηνοτροφίας, κάτι που επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση.

Χωρίς σχέδιο για την αναγέννηση της κτηνοτροφίας, είναι σχεδόν σίγουρο ότι η αγορά θα εγκλωβιστεί σ’ ένα σπιράλ συνεχών ανατιμήσεων από το οποίο δεν θα μπορεί να βγει (τουλάχιστον όχι χωρίς κρατική παρέμβαση).

Εκτός των άλλων την εγχώρια παραγωγή κτηνοτροφικών ζώων στην Ελλάδα έχουν πλήξει σημαντικά ασθένειες, όπως η ευλογιά στα πρόβατα, που έχουν οδηγήσει στη θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων ζώων. Επιπλέον, ασθένειες όπως ο καταρροϊκός πυρετός και η γρίπη των πτηνών επηρεάζουν την παραγωγή χοιρινού και πουλερικών, ενώ οι υψηλές τιμές της ενέργειας και το αυξημένο κόστος μεταφοράς φορτίων αυξάνουν κόστη.

Είναι, δηλαδή, πολλές οι αιτίες οι οποίες, παρά τα αντιθέτως θρυλούμενα, σχετίζονται και με τις χρόνιες στρεβλώσεις της ελληνικής αγοράς κρέατος τις τελευταίες δεκαετίες.

Γι’ αυτό και μέτρα όπως η ενίσχυση των ελέγχων για την αποφυγή αισχροκέρδειας, η εφαρμογή μέτρων προστασίας κατά των αδικαιολόγητων ανατιμήσεων, καθώς και η στήριξη της εγχώριας κτηνοτροφίας αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους της υπόθεσης και παράλληλα μέθοδοι που μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση, τουλάχιστον σε βάθος χρόνου.

Αντιθέτως, όσο διαρκεί η σημερινή κατάσταση δεν φαίνεται να μπορεί να προκύψει άμεση έξοδος από το τούνελ, ειδικά όσο οι τιμές στην Ευρώπη κρατιούνται επίσης ψηλά.

Νίκος Γιαννόπουλος

Αν μιλήσουμε ειδικότερα για τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, δηλαδή για τον Σεπτέμβριο του 2025, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 1,4%, που είναι το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ και επιβεβαιώνει πως η Ελλάδα κατατάσσεται στην τελευταία θέση της κατάταξης των χωρών της ΕΕ.

Ειρήσθω εν παρόδω ο υψηλότερος πληθωρισμός τροφίμων στην ΕΕ για το ίδιο χρονικό διάστημα καταγράφεται στη Ρουμανία (έως 9,1%), ενώ αρνητικό ποσοστό (αποπληθωρισμός) κατέχει η Κύπρος που εφαρμόζει μηδενικό ΦΠΑ σε βασικά είδη τροφίμων (-2,3%).

• Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα εμφάνισε χαμηλότερο πληθωρισμό τροφίμων από τον μέσο όρο της ΕΕ στους 13 από τους τελευταίους 16 μήνες. Μέχρι εδώ όλα εξαιρετικά. Τα νούμερα δικαιώνουν τον κυβερνητικό ισχυρισμό.

Ομως, το κρίσιμο ερώτημα που οι πολίτες βάζουν και δημιουργεί αμηχανία στην κυβέρνηση είναι άλλο: Γιατί, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός κινείται πλέον σε χαμηλά επίπεδα, οι τιμές στην αγορά παραμένουν υψηλές (και σε κάποια προϊόντα εντελώς απλησίαστες για το μέσο Ελληνα);

Θα μπορούσαμε να απαντήσουμε ως εξής: Διότι δεν έχουν εκλείψει οι λόγοι που κρατούν τις τιμές πολύ ψηλά στην Ελλάδα πλην από τον πληθωρισμό τροφίμων.

Κατά γενική ομολογία, η χώρα διαθέτει μικρή εσωτερική αγορά και βρίσκεται γεωγραφικά μακριά από τα μεγάλα κέντρα παραγωγής και διανομής της Ευρώπης, με αποτέλεσμα αυξημένα κόστη μεταφοράς και περιορισμένη δυνατότητα εισαγωγής φθηνών πρώτων υλών.

Παράλληλα, όπως έχει καταγραφεί πολλές φορές, το δίκτυο διανομής είναι κατακερματισμένο και περιορισμένο ενώ και η αγορά χαρακτηρίζεται από ολιγοπωλιακές συνθήκες σε κλάδους όπως τα τρόφιμα, καύσιμα και ενέργεια. Ο περιορισμένος ανταγωνισμός κρατά τις τιμές υψηλές.

Αυτό το ολιγοπωλιακό περιβάλλον δίνει σε αυτούς τους λίγους παίκτες σημαντική δύναμη στην διαμόρφωση τιμών, καθώς λειτουργούν σχεδόν ως «τροχονόμοι» της αγοράς και ελέγχουν ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τις προμήθειες μέχρι την τελική πώληση.

Παράλληλα, η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ χαρακτηρίζεται από έντονη συγκέντρωση, όπου λίγοι μεγάλοι όμιλοι κατέχουν πολύ μεγάλο μερίδιο αγοράς, με πωλήσεις που ξεπερνούν το 1,5 δισ. ευρώ έκαστος.

Το θέμα των ολιγοπωλίων στην αγορά έχει τεθεί πολλάκις από την αντιπολίτευση αλλά και από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Σίγουρα δεν πρόκειται για παράμετρο που μπορεί να αλλάξει από τη μία στιγμή στην άλλη, ωστόσο, είναι σαφές ότι αρχές όπως η Επιτροπή Ανταγωνισμού θα μπορούσαν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα στις όποιες προσπάθειές τους.

Εκτός των άλλων βέβαια, είναι οι πολυεθνικές εταιρείες που ελέγχουν μεγάλο μέρος της ελληνικής αγοράς (περίπου 70%) και διατηρούν πολύ υψηλά περιθώρια κέρδους, οδηγώντας σε τιμές που είναι, σύμφωνα με τα στοιχεία, έως και 20-300% υψηλότερες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τα ίδια προϊόντα. Αλλά το στοιχείο αυτό δεν αφορά κυρίως τα τρόφιμα όσο άλλα προϊοντα. 

Η εικόνα που περιγράφηκε συνοπτικά πιο πάνω επιβεβαιώνεται τόσο από μελέτες της Τράπεζας της Ελλάδος όσο και ανεξάρτητων ερευνών.

Η μείωση στον πληθωρισμό των τροφίμων λοιπόν, αν και καλοδεχούμενη, φαίνεται πως δεν είναι αρκετή για να κάνει τη διαφορά στην ελληνική αγορά. Χρειάζονται άλλου τύπου μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις, μόνιμου χαρακτήρα, κυρίως στα θέματα που αφορούν τον ανταγωνισμό αλλά και τη διάρθρωση της αγοράς.

Επίσης, το πολύπλοκο και δαιδαλώδες διοικητικό και κανονιστικό πλαίσιο (λέγεται και γραφειοκρατία), μαζί με καθυστερήσεις σε διαδικασίες, επιβαρύνουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και τελικά τις τιμές.

Κάπως έτσι η επίσκεψή μας στο σούπερ μάρκετ και σε άλλα καταστήματα τροφίμων παραμένει μία οδυνηρή εμπειρία, τουλάχιστον μέχρι η κατάσταση να διαφοροποιηθεί αισθητά.  Οπως και να έχει πάντως, διαδικασία αποκλιμάκωσης των τιμών (μείωσης πρακτικά) δεν έχει αρχίσει ακόμα.

Νίκος Γιαννόπουλος

Φτάνοντας όμως στο χώρο του σχολείου διαπίστωσαν ότι αυτή η υπόσχεση δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Τα κενά παρέμειναν ακάλυπτα με συνέπεια τα παιδιά να απασχολούνται μόνο τις μισές ώρες του ωρολόγιου προγράμματος και μάλιστα μόνο στα “συμβατικά” μαθήματα που κάνουν όλα τα υπόλοιπα γυμνάσια και λύκεια της χώρας. 

Το Libre μίλησε με γονείς μαθητών και μαθητριών που έκαναν λόγο για μία ιδιαίτερα αρνητική κατάσταση που δοκιμάζει τις αντοχές των παιδιών και τις δικές τους.

“Λέμε ότι κάθε πέρυσι και καλύτερα, εδώ και αρκετά χρόνια. Αλλά κατά την εφετινή σεζόν το κακό έχει παραγίνει. Στο Καλλιτεχνικό σχολείο δεν έχει έρθει κανένας και καμία εκπαιδευτικός καλλιτεχνικής ιδιότητας. Νιώθουμε-και τα παιδιά το νιώθουν-ότι απλά μας κοροϊδεύουν” τονίζει μητέρα που ήθελε να διατηρήσει την ανωνυμία της.

Μέσα στην εβδομάδα που μας πέρασε, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων εξέδωσε οργισμένη ανακοίνωση διαμαρτυρίας.

Στην ανακοίνωση διαβάζουμε ότι μέσα στον Οκτώβριο χάθηκαν 770 ώρες μαθημάτων (!) λόγω των κενών.

“Εκπαιδευτικούς δεν έχουμε, τα δρομολόγια μεταφοράς των παιδιών από και προς το σχολείο δεν λειτουργούν στο σύνολό τους, το κτίριο που “φιλοξενείται” το σχολείο είναι ακατάλληλο και δεν επαρκούν καν οι αίθουσες. Μήπως τελικά τα παιδιά μας και οι καθηγητές/τριεες τους υποκρίνονται ότι είναι κάποιοι που δεν είναι, ζωγραφίζουν την καθημερινότητά τους ως ψευδαίσθηση, ζουν μέσα σε μία φανταστική χορογραφία” αναρωτιέται ο Σύλλογος στην ανακοίνωσή του.

“Τα παιδιά έχουν συνεχώς κενό καθώς λείπουν επίσης φιλόλογος, καθηγητής Αγγλικών και γυμναστής. Τις προάλλες το δικό μου παιδί είχε μάθημα την 1η, την 3η, την 5η και την 8η ώρα. Στο μεσοδιάστημα κενό.  Μπορείτε να μου πείτε πως θα βρει ρυθμό αυτός ο μαθητής. Φτάνουμε στο τέλος του πρώτου δεκαήμερου του Νοεμβρίου χωρίς καμία ουσιαστική αλλαγή. Δύο μήνες τα ίδια” μας αφηγείται οργισμένος άλλος γονιός παιδιού από το Καλλιτεχνικό της Αθήνας.

Μέσα σ’ όλα το εκπαιδευτικό προσωπικό και τα παιδιά έχουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ακαταλληλότητας του κτιρίου. Το Καλλιτεχνικό Αθηνών στεγάζεται σε παλιό σχολικό κτίριο στους Αμπελόκηπους, πολύ κοντά στο γήπεδο του Παναθηναϊκού. Οι αίθουσές του δεν επαρκούν ενώ μόλις πέρυσι διαμορφώθηκαν, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, οι αίθουσες χωρού.

Το Καλλιτεχνικό Αθηνών πρόκειται να στεγαστεί σε κτίριο στα Εξάρχεια, πλην όμως η γραφειοκρατία πολύ δύσκολα θα επιτρέψει τη μετακόμιση πριν από το τέλος της παρούσας δεκαετίας.

Οι γονείς έχουν εκφράσει πολλάκις τα αιτήματά τους στη διεύθυνση δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας. Παίρνουν μία μονότονη απάντηση ότι τα κενά έχουν καταγραφεί και ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες για την κάλυψή τους, όμως μέχρι στιγμής τα λόγια αποδεικνύονται κούφια.

Το τρίτο κύμα των προσλήψεων εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση θα γίνει, όπως έχει διαρρεύσει από το Υπουργείο, το αργότερο μέχρι τις 20 Νοεμβρίου.

Οι μαθητές του Καλλιτεχνικού σχολείου Αθηνών (αλλά και των υπόλοιπων Καλλιτεχνικών σχολείων της χώρας) ευελπιστούν ότι αυτή τη φορά η υπηρεσία δεν θα ξεχάσει να τοποθετήσει στις κενές θέσεις τους (ωρομίσθιους πρέπει να πούμε) εκπαιδευτικούς των καλλιτεχνικών ειδικοτήτων.

Οι οποίοι, ειρήσθω εν παρόδω, έχουν χαμηλότατες αποδοχές, όπως όλοι οι ωρομίσθιοι.

Νίκος Γιαννόπουλος

Το city break είναι διακοπές περιορισμένης χρονικής διάρκειας (ένα τριήμερο, ας πούμε) σε μεγάλο αστικό κέντρο. Τέτοια στην Ελλάδα είναι κατά βάση δύο, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Οπως όμως έχουμε παρατηρήσει όσοι διαμένουμε μόνιμα στις δύο πόλεις, ο τουρισμός κάθε άλλο παρά κάμπτεται τους χειμερινούς μήνες.

Η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων ανεβαίνει σημαντικά τον χειμώνα, με νέες διαθέσιμες κλίνες και καταλύματα, ειδικά σε παραδοσιακούς ορεινούς προορισμούς αλλά στις μεγάλες πόλεις.

Τα στατιστικά στοιχεία για την περσινή χειμερινή τουριστική σεζόν έδειξαν τα εξής:

Για το 2024 σε σχέση με το 2023, η αύξηση στις αφίξεις στα καταλύματα ξενοδοχειακού τύπου και ενοικιαζόμενα δωμάτια ήταν περίπου 3,8% και στις διανυκτερεύσεις 3,9% συνολικά. Η αύξηση αυτή αφορούσε τόσο αλλοδαπούς (4,2% αφίξεις, 4,1% διανυκτερεύσεις), όσο και ημεδαπούς (2,8% αφίξεις, 2,7% διανυκτερεύσεις).

Στα στοιχεία ανά πόλη, η Αθήνα κυριάρχησε με 3,2 εκ επισκέπτες οι οποίοι έφεραν αύξηση 10,8% στην πληρότητα των ξενοδοχείων και αύξηση 8,5% στις γενικές αφίξεις.

• Η Θεσσαλονίκη κατέγραψε επίσης άνοδο με την πληρότητα των ξενοδοχείων της να αυξάνεται κατά 5,6%.

Σε ότι αφορά την υπόλοιπη Ελλάδα, ο τουρισμός κατά το χειμώνα συντηρείται κυρίως από τους Ελληνες τουρίστες που εκδράμουν στην περιφέρεια σε τριήμερα και χριστουγεννιάτικες διακοπές κατά κύριο λόγο.

Εξαιρετικά δημοφιλή, όπως δείχνουν οι μετρήσεις, είναι οι:

• Παρνασσός – Αράχωβα: Ο πιο δημοφιλής χειμερινός προορισμός με χιονοδρομικά κέντρα, μεγάλο αριθμό χειμερινών δραστηριοτήτων και κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα.
• Καρπενήσι: Γνωστό ως “Ελβετία της Ελλάδας”, με το Χιονοδρομικό Βελουχίου να προσελκύει τους λάτρεις των χειμερινών αθλημάτων.
• Ζαγοροχώρια και Ήπειρος: Με πάνω από 40 χωριά προσφέρει εμπειρία ορεινού χειμερινού τουρισμού με πεζοπορίες και χειμερινή φιλοξενία στα παραδοσιακά χωριά.
• Καλάβρυτα: Με ιστορικό και χειμερινό τουρισμό, συνδυάζει χιονοδρομικά κέντρα και φυσική ομορφιά.
• Φλώρινα, Καστοριά: Ορεινές περιοχές με έντονη παράδοση και χειμερινό χαρακτήρα που προσελκύουν επισκέπτες.

Οσοι όμως θέλουν να αποφύγουν τον πάρα πολύ κόσμο και να περάσουν χρόνο σε εναλλακτικούς χειμερινούς προορισμούς μπορούμε να προτείνουμε τους ακόλουθους τρεις.

• Νευροκόπι Δράμας: Μια όμορφη ορεινή περιοχή με παραδοσιακά χωριά και δυνατότητες για χειμερινή πεζοπορία και χιονοδρομικά στο όρος Φαλακρό.
• Σέλι Ημαθίας: Παραδοσιακό ορεινό χωριό με μικρό αλλά αυξανόμενο χιονοδρομικό κέντρο και φυσική ομορφιά, ιδανικό για ήρεμες διακοπές.
• Τζουμέρκα (Άρτα/Ιωάννινα): Εναλλακτικός προορισμός με απαράμιλλη φυσική ομορφιά, φαράγγια και παραδοσιακά χωριά με χειμερινή ατμόσφαιρα.

Οπως έχουν καταδείξει σχετικές έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ και της Τράπεζας της Ελλάδας, ο χειμερινός τουρισμός κατά κανόνα σημειώνει μικρότερη διάρκεια μέσης παραμονής από τον καλοκαιρινό, με λίγες διανυκτερεύσεις ανά επίσκεψη, γεγονός που περιορίζει τα έσοδα.

Ωστόσο οι αφίξεις στα ορεινά καταλύματα και στις παραδοσιακές χειμερινές περιοχές παρουσιάζουν σταθερή ή αυξανόμενη ζήτηση παρά το γεγονός ότι οι τιμές έχουν πάρει την ανιούσα.

Συνοπτικά, ο χειμερινός τουρισμός στην Ελλάδα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αφίξεις αλλοδαπών, ιδιαίτερα από τις κύριες ευρωπαϊκές αγορές, ενώ οι ημεδαποί παίζουν σημαντικό ρόλο στο μερίδιο των διανυκτερεύσεων και στη συνολική πληρότητα, κυρίως στα ορεινά και παραδοσιακά θέρετρα.

Τουτέστιν, ακόμα και το χειμώνα, το τουριστικό προϊόν αποτελεί πολύ δυνατό χαρτί για την ελληνική οικονομία, όπως τονίστηκε στην αρχή. Ίσως να μην είναι πολύ παρήγορο αφού το οικονομικό μοντέλο στο οποίο βασίζεται η χώρα  δείχνει να μην αλλάζει, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.