Ρούλα Σκουρογιάννη

Προκηρύξεις χωρίς αντίκρισμα και ένα ΕΣΥ που αδειάζει

Είναι γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα προκηρύσσονται θέσεις για μόνιμο και συμβασιούχο νοσηλευτικό, ιατρικό και λοιπό προσωπικό.

Ωστόσο, στην πράξη, πολλές από αυτές τις προκηρύξεις αποβαίνουν άγονες, καθώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον από νέους επαγγελματίες υγείας να εργαστούν στο δημόσιο σύστημα, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται μαζικό κύμα παραιτήσεων από το ήδη υπηρετούν προσωπικό, εξηγεί ο κ. Γιαννάκος.

Αντί για ουσιαστική ενίσχυση, κάθε νέα προκήρυξη οδηγεί, κυρίως, σε ανακύκλωση του υπάρχοντος προσωπικού. Μόνιμοι υπάλληλοι μετακινούνται σε νοσοκομεία κοντά στον τόπο καταγωγής τους για να αποφύγουν το δυσβάστακτο κόστος στέγασης, ενώ συμβασιούχοι που ήδη εργάζονται στο ΕΣΥ επαναπροσλαμβάνονται ως μόνιμοι, αλλάζοντας απλώς εργασιακή σχέση. Το καθαρό ισοζύγιο προσωπικού, όμως, παραμένει αρνητικό.

Η «άλλη μισή αλήθεια»: Μισθοί και συνθήκες που διώχνουν τους νέους

Αυτό που δεν ειπώθηκε από τον Πρωθυπουργό είναι ότι οι νέοι νοσηλευτές και συνολικά οι νέοι επαγγελματίες υγείας επιλέγουν συνειδητά να γυρίσουν την πλάτη στο ελληνικό ΕΣΥ.

Ο λόγος είναι ξεκάθαρος: δυσμενείς συνθήκες εργασίας και εξευτελιστικές αμοιβές, που δεν επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση.

Σήμερα, ένας νεοεισερχόμενος νοσηλευτής στο ΕΣΥ λαμβάνει 836 ευρώ καθαρά τον μήνα, ο βοηθός νοσηλευτή 736 ευρώ, ενώ ο τραυματιοφορέας μόλις 684 ευρώ.

Πρόκειται για αποδοχές που καταβάλλονται σε 12 μισθούς ετησίως, καθώς στο δημόσιο έχουν περικοπεί τα δώρα εορτών και το επίδομα άδειας, σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου εξακολουθούν να καταβάλλονται 14 μισθοί.

Ακόμη και οι πρόσθετες αμοιβές για νυχτερινή εργασία και εργασία σε αργίες είναι αποκαρδιωτικές: νοσηλευτής που εργάζεται 7 νύχτες και 3 αργίες τον μήνα λαμβάνει μόλις 100 ευρώ επιπλέον.

Η σύγκριση με την Κύπρο αποκαλύπτει το χάσμα

Η σύγκριση με την Κύπρο είναι αποκαλυπτική. Ένας νεοδιόριστος νοσηλευτής εκεί λαμβάνει 1.750 ευρώ βασικό μισθό, εργάζεται 37,5 ώρες την εβδομάδα (έναντι 40 ωρών στην Ελλάδα) και έχει τη δυνατότητα να εργαστεί επιπλέον έως 10 ώρες εβδομαδιαίως με αμοιβή 15 ευρώ την ώρα.

Για νυχτερινή εργασία και αργίες, αντίστοιχες με τις ελληνικές, ο Κύπριος νοσηλευτής λαμβάνει περίπου 500 ευρώ επιπλέον τον μήνα, ενώ αμείβεται με 13 μισθούς ετησίως.

Δεν είναι λοιπόν δύσκολο να απαντηθεί το ερώτημα: γιατί να επιλέξει ένας νέος νοσηλευτής το ελληνικό ΕΣΥ και όχι το εξωτερικό ή τον ιδιωτικό τομέα;

Οι λύσεις υπάρχουν – Είναι πολιτική επιλογή να εφαρμοστούν!

Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, η «άλλη μισή αλήθεια» που αποσιωπήθηκε είναι ότι η λύση βρίσκεται στα χέρια της κυβέρνησης. Με συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις, όπως:

• ουσιαστικές αυξήσεις μισθών,
• ένταξη των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα,
• και μονιμοποίηση των συμβασιούχων,
  το ΕΣΥ θα μπορούσε να γίνει ξανά ελκυστικό για τους νέους επαγγελματίες και βιώσιμο για όσους ήδη υπηρετούν.

Το «Γεννηματάς», οι εφημερίες και το αδιέξοδο των επειγόντων

Κατά την επίσκεψή του στο «Γ. Γεννηματάς» –ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της χώρας και βασικό πυλώνα των εφημεριών της Αττικής– ο Πρωθυπουργός προφανώς ενημερώθηκε για την ασφυκτική κατάσταση στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών.

Σε ημέρα εφημερίας, το νοσοκομείο δέχεται και εξετάζει 800 έως 1.000 ασθενείς, εκ των οποίων περίπου 200 χρήζουν νοσηλείας. Η εικόνα αυτή δεν είναι μεμονωμένη, αλλά αντικατοπτρίζει τη γενικευμένη πίεση στα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία.

Χωρίς ισχυρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα, τα νοσοκομεία θα ασφυκτιούν

Όπως τονίζει η ΠΟΕΔΗΝ, εάν υπήρχε οργανωμένη και δωρεάν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, με καθολική πρόσβαση σε προσωπικό και οικογενειακό γιατρό, η μαζική προσέλευση στα μεγάλα νοσοκομεία θα περιοριζόταν δραστικά. Αυτό θα μείωνε την ταλαιπωρία ασθενών και προσωπικού και θα αποσυμφόριζε τα ΤΕΠ.

Παρότι λαμβάνονται επικουρικά μέτρα –όπως η ανακαίνιση των επειγόντων, που είναι απολύτως αναγκαία– η ουσιαστική λύση δεν μπορεί να δοθεί χωρίς ισχυρή πρωτοβάθμια περίθαλψη.

Ράντζα, λοιμώξεις και νοσοκομεία-κόμβοι

Στο «Γεννηματάς», όπως και σε πολλά μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και της περιφέρειας, αναπτύσσονται ράντζα, ενώ παθολογικά περιστατικά νοσηλεύονται σε χειρουργικές κλινικές, με αυξημένο κίνδυνο ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων – χωρίς καμία ευθύνη του προσωπικού.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το 50% των νοσηλευόμενων ασθενών στα μεγάλα νοσοκομεία προέρχεται από άλλους νομούς της χώρας.

Ο λόγος είναι ότι πολλά περιφερειακά νοσοκομεία, λόγω σοβαρών ελλείψεων σε γιατρούς και νοσηλευτές, έχουν χάσει τον δευτεροβάθμιο χαρακτήρα τους και έχουν μετατραπεί ουσιαστικά σε κέντρα διακομιδών, αδυνατώντας να συγκρατήσουν τα περιστατικά.

Ποιος ευθύνεται για τις ελλείψεις;

Το ερώτημα παραμένει αμείλικτο: ποιος φταίει για τις ελλείψεις στο ΕΣΥ;
Αυτή είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ, η «άλλη μισή αλήθεια» που δεν ειπώθηκε δημόσια. Και αυτή η αλήθεια οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα: η λύση είναι πολιτική και βρίσκεται στα χέρια της κυβέρνησης.

Νίκος Γιαννόπουλος

Η ζήτηση είναι όμως τόσο μεγάλη που δύσκολα καλύπτεται από την προσφορά διαμερισμάτων σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενα της κας Μαυράκη.

Οι φοιτητές και οι οικογένειές τους προτιμούν συνήθως τις περιοχές που βρίσκονται πέριξ του κέντρου της πόλης όπου τα μισθώματα προσφέρονται σε πιο φθηνές τιμές.

Οι τιμές, στις εν λόγω περιοχές, διαμορφώνονται στα 9,5 με 10 ευρώ το τετραγωνικό κάτι που σημαίνει ότι για ένα φοιτητικό σπίτι, μικρής χωρητικότητας, το ενοίκιο θα διαμορφωθεί από τα 380 έως τα 420 ευρώ το μήνα. Μιλάμε για ακίνητα που ο μέσος όρος της παλαιότητάς τους βρίσκεται στα 25 χρόνια.

Αν τα διαμερίσματα είναι νεόδμητα ή σχετικά καινούργια οι τιμές που καλείται να πληρώσει ο ενοικιαστής ανέρχονται στα 11 και 12 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο

Για όποιον αναζητήσει διαμέρισμα του κέντρο του Ηρακλείου (που παραμένει πάντα μία από τις πιο τουριστικές πόλεις της χώρας) θα πρέπει να γνωρίζει ότι το μίσθωμα θα διαμορφωθεί από τα 12 έως και τα 15 ευρώ το τετραγωνικό.

“Το κέντρο της πόλης του Ηρακλείου είναι πολύ μικρό, δεν υπάρχουν πολλά διαθέσιμα προς ενοικίαση διαμερίσματα ούτε ανοικοδόμηση. Τα περισσότερο πηγαίνουν στη βραχυχρώνια μίσθωση. Πολλά από αυτά είναι πλήρως ανακαινισμένα. Γι’ αυτό και οι τιμές σ’ αυτά ανεβαίνουν στα 550 και 600 ευρώ το μήνα” τονίζει η κα Μαυράκη.

Οπως όλες οι μεγάλες πόλεις της χώρας, έτσι και το Ηράκλειο, αντιμετωπίζει σαφές στεγαστικό πρόβλημα. Δεν αναζητούν να στεγαστούν μόνο φοιτητές αλλά και εργαζόμενοι στον τουρισμό, αναπληρωτές εκπαιδευτικοί κτλ. Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση δημιουργεί πολύ δύσκολες προκλήσεις και φυσικά κρατά τις τιμές ψηλά.

Τα τελευταία χρόνια δε καταγράφονται και περιπτώσεις φοιτητών που ενώ αρχίζουν με τις οικογένειές τους την αναζήτηση στέγης στην πόλη, τελικά αλλάζουν σχέδια και προτιμούν να μη συνεχίσει ο φοιτητής τις σπουδές του στο Ηράκλειο.

“Δεν πρόκειται για την πλειοψηφία” όπως μάς ενημερώνει η Άρτεμις Μαυράκη “αλλά είναι φαινόμενο που το συναντάμε ολοένα και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια. Μετά την πρώτη αρχική έρευνα, οικογένειες μάς γνωστοποιούν ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα έξοδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι γενικότερα η ζωή του Ηρακλείου είναι ακριβή. Τέτοιου είδους φαινόμενα δεν υπήρχαν πάντως πριν από την κρίση, καταγράφονται μόνο μετά από αυτήν”.

Νίκος Γιαννόπουλος

Κάπου εδώ αρχίζουν τα προβλήματα διότι, όπως ίσως έχετε ήδη παρατηρήσει, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ των νησιών είναι σημαντικά υψηλότερες από τις (ήδη υψηλές) τιμές των σούπερ μάρκετ στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, κτλ).

Αυτό οφείλεται κυρίως στους ακόλουθους παράγοντες:

• Κόστος μεταφοράς και εφοδιαστικής αλυσίδας: Τα απομακρυσμένα ή μικρότερα νησιά έχουν πιο υψηλό κόστος μεταφοράς προϊόντων λόγω περιορισμένων επιλογών μεταφοράς, μικρής συχνότητας δρομολογίων πλοίων ή αεροπλάνων, και αυξημένων εξόδων καυσίμων. Αυτό αυξάνει τις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ σε αυτά τα νησιά σε σχέση με τα μεγαλύτερα και πιο προσβάσιμα νησιά.
• Μέγεθος και πληθυσμός της περιοχής: Σε πιο μικρά ή λιγότερο πυκνοκατοικημένα νησιά ή σε αυτά με περιορισμένο τουρισμό, ο χαμηλότερος όγκος πωλήσεων δημιουργεί υψηλότερο κόστος αποθήκευσης και διαχείρισης ανά προϊόν, στοιχείο που «φορτώνεται» στην τιμή.
• Τουριστική ζήτηση: Στα νησιά με μεγάλη τουριστική κίνηση, η αυξημένη ζήτηση σε περιόδους αιχμής μπορεί να ανεβάσει τις τιμές σε βασικά προϊόντα. Παράλληλα, όμως, υπάρχει και προσπάθεια των σούπερ μάρκετ να προσεγγίσουν διαφορετικά καταναλωτικά κοινά (τουρίστες και ντόπιους), προσφέροντας ποικιλία τιμών.
• Εγκαταστάσεις και λειτουργικό κόστος: Σε ορισμένες περιοχές με δυσκολίες εύρεσης προσωπικού ή με υψηλότερο κόστος ενοικίασης ή αγοράς εμπορικού χώρου, το λειτουργικό κόστος του σούπερ μάρκετ αυξάνεται και μεταφέρεται στις τιμές.

Η επένδυση είναι επικερδής 

Αν είναι έτσι όμως, γιατί οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ συνεχίζουν να ανοίγουν υποκαταστήματα στα ελληνικά νησιά (ακόμα και αλυσίδες που απέφευγαν κάτι τέτοιο τα προηγούμενα χρόνια όπως ο Σκλαβενίτης);

Μία απάντηση μπορεί να δώσει η διαπίστωση ότι παρά το αυξημένο κόστος λειτουργίας στα νησιά, τα σούπερ μάρκετ πετυχαίνουν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους (έως και 7,5%) σε σύγκριση με τα καταστήματα στις πόλεις όπως η Αθήνα, όπου τα καθαρά περιθώρια συνήθως είναι γύρω στο 2%. Πρόκειται για σχεδόν τριπλάσιο περιθώριο κέρδους, δεδομένο που φυσικά δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.

Εκτός αυτού, σύμφωνα με στοιχεία του ιστοτόπου thetotalbusiness, τα ελληνικά νησιά συνιστούν μια αγορά σούπερ μάρκετ αξίας περίπου 2,3 δισ. ευρώ (στοιχεία 2024), που αντιστοιχεί στο 15,6% του συνολικού εθνικού τζίρου σούπερ μάρκετ.

Η αγορά αυτή αναπτύσσεται με ρυθμό 6,5% στα νησιά, υψηλότερο από πολλές άλλες περιοχές, λόγω της τουριστικής κίνησης. Κοινώς, στα νησιά για τα σoύπερ μάρκετ υπάρχει περαιτέρω χρήμα να διεκδικηθεί γιατί προστίθενται στον κατάλογο των πελατών και οι ξένοι τουρίστες, οι οποίοι κατά κανόνα διαθέτουν υψηλότερη αγοραστική δύναμη από τους Ελληνες.

Έτσι, απολύτως αναμενόμενα, οι μεγάλες (και γνωστές σε όλους μας) αλυσίδες έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στα νησιά με δεκάδες καταστήματα (π.χ. Μασούτης με 48 καταστήματα, Σκλαβενίτης με 35, ΑΒ με 39, κ.α.) και επενδύουν στη διεύρυνση της δραστηριότητας. Γιατί; Διότι υπάρχει πίτα για ακόμη υψηλότερα κέρδη και γιατί η γενικευμένη ακρίβεια στην εστίαση προκαλεί αλλαγή στις συμπεριφορές των τουριστών σε ότι αφορά τη διατροφή τους.

Θα έλεγε κανείς πάντως ότι τα “θύματα” αυτής της ανάπτυξης αποτελούν οι Ελληνες τουρίστες.

Η στροφή στα ψώνια στα σούπερ μάρκετ και κατά τη διάρκεια των διακοπών γίνεται περίπου αναγκαστικά, επιλογή που όμως οδηγεί σε πιο ακριβές αγορές σε σχέση με αυτές της Αθήνας, ακόμα και σε είδη πρώτης ανάγκης όπως είναι το γάλα, τα μακαρόνια, τα τυριά και τα κρέατα.

Τουτέστιν, γίνεται προσπάθεια απλώς να περιοριστεί η “χασούρα” που προκαλεί η μεγάλη ακρίβεια στην εστίαση και στην εν γένει διασκέδαση. Το κόστος των διακοπών στα ελληνικά νησιά είναι, σε τελική ανάλυση, τρομακτικά βαρύ για τη μέση ελληνική οικογένεια. 

Νίκος Γιαννόπουλος

Με κάποιο τρόπο το πρόβλημα είχε αντιμετωπιστεί. Οι μέρες της ραστώνης όμως (ως προς αυτό το θέμα) έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.

Ο εφιάλτης της λειψυδρίας πλανάται πάνω από τις πόλεις μας και πάλι. Και όχι μόνο πάνω από τις πόλεις. Ο καθηγητής στο τμήμα πολιτικών μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντής του εργαστηρίου υδρολογίας και ανάλυσης υδατικών συστημάτων Νικήτας Μυλόπουλος εξηγεί, πιστεύουμε απολύτως κατανοητά, το γιατί.

“Πρέπει να διευκρινίσουμε” τονίζει στο Libre o κ. Μυλόπουλος “ότι το πρόβλημα είναι απολύτως υπαρκτό. Δεν ενέχει κάποια υπερβολή ο ισχυρισμός. Η απάντηση στην ερώτηση τι είναι αυτό που προξενεί το πρόβλημα είναι μάλλον απλή. Το μοντέλο παραγωγής. Μπορούμε να πούμε πολύ απλά ότι έχουμε ξεζουμίσει τη φύση. Το νερό υπάρχει παντού ως πρώτη ύλη γι’ αυτό και τείνει να εξαντληθεί”.

Είναι φανερό λοιπόν ότι για να αντιμετωπίσουμε δραστικά το πρόβλημα θα πρέπει να διαφοροποιήσουμε αυτό το μοντέλο: “Αφού παντού τα υδατικά ισοζύγια είναι αρνητικά και η φέρουσα ικανότητα των συστημάτων έχει ήδη ξεπεραστεί, το μοντέλο της ανάπτυξης πρέπει να αλλάξει. Αυτό που χρησιμοποιούμε τώρα πολύ απλά έφτασε στα όριά του” υπογραμμίζει ο Ελληνας πανεπιστημιακός.

“Η κλιματική κρίση, που είναι φυσικά παρούσα, εντείνει το φαινόμενο της λειψυδρίας, δεν το προκαλεί. Καλό είναι να ξεκαθαριστεί αυτό γιατί στη δημόσια σφαίρα ακούγονται διάφορα. Το ότι υπήρχε λειψυδρία πριν από 35 χρόνια στη χώρα αλλά εν συνεχεία δεν λέγαμε κάτι γι’ αυτό, δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα λύθηκε. Ισχύει το αντίθετο, η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη στις μέρες μας. Η μείωση της στάθμης των ταμιευτήρων, οι λίμνες που στεγνώνουν, τα ποτάμια που εξαφανίζονται δεν είναι δείγματα φυσικής ξηρασίας” επισημαίνει.

Και ολοκληρώνει αυτό το συλλογισμό με μία πολύ ενδιαφέρουσα σκέψη που έχει σχέση με την τρέχουσα επικαιρότητα: “Τα φαινόμενα που περιέγραψα παραπάνω συμπίπτουν με την ενίσχυση των αγροτικών επιδοτήσεων. Το πρόβλημα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει να κάνει τόσο με τα 500εκ του προστίμου αλλά με το γεγονός ότι δεν θα μπορέσουμε εύκολα να ξαναστήσουμε τον πρωτογενή τομέα”. Κλείνει η παρένθεση.

Υπάρχει την ίδια ώρα μία στρεβλή εντύπωση σε πολύ κόσμο ότι η μεγάλη σπατάλη νερού γίνεται στις πόλεις και στα νοικοκυριά. “Το 86% του νερού στην Ελλάδα” τονίζει ο κ. Μυλόπουλος “ξοδεύεται στην αγροτική παραγωγή. Είμαστε άλλωστε η χώρα με ένα από τα πιο μεγάλα υδάτινα αποτυπώματα παγκοσμίως. Ξοδεύουμε πραγματικά πολύ νερό. Παρατηρείται υπεράρδευση και φυσικά σπατάλη”.

“Αυτό δεν σημαίνει” συνεχίζει “ότι στις πόλεις δεν σπαταλάται νερό. Γίνεται και εκεί σπατάλη. Αλλά η ποσότητα του νερού είναι σαφώς μικρότερη. Στις πόλεις το νερό χάνεται, σε ποσοστά που μπορεί να φτάνουν ακόμη και το 50%, στα δίκτυα. Είναι παλιά, παρουσιάζουν ρηγματώσεις κτλ. Αλλά αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Παρατηρείται παγκοσμίως”.  Επιπρόσθετα, στην Ελλάδα παίζει σαφέστατο ρόλο στην ένταση του προβλήματος και ο υπερτουρισμός, ιδιαίτερα στα νησιά στα οποία τα υδάτινα αποθέματα είναι περιορισμένα.

Υπάρχουν λύσεις; Κατά τον κ. Μυλόπουλο, η κατάσταση “δεν είναι βιώσιμη. Η λειψυδρία είναι ένα φαινόμενο που λειτουργεί σωρευτικά. Για τη λύση πρέπει να κοιτάξουμε περισσότερο στη φύση. Το νερό είναι φυσικό πράγμα, άρα οφείλουμε να βελτιώσουμε τη σχέση μας με τη φύση. Χωρίς να θέλω να παρουσιαστώ τεχνοφοβικός, που έτσι και αλλιώς δεν είμαι, δεν μπορούμε να αφήνουμε τα πάντα στην τεχνολογία. Τέτοιες λύσεις θα μας οδηγήσουν σε μοντέλα στα οποία το νερό θα είναι πολύ πιο ακριβό.

Αρα, λέμε ναι, λύσεις όπως τα νέα φράγματα και οι αφαλατώσεις, όπου είναι εφικτές, θα βοηθήσουν αλλά δεν αποτελούν πανάκεια. Πρέπει απλά να είναι μέρη μίας ολιστικής προσέγγισης στο πρόβλημα. Μιλώντας ιδιαίτερα για την αφαλάτωση ο κόσμος θα πρέπει να γνωρίζει ότι ως λύση είναι ενεργοβόρα ενώ αφήνει περιβαλλοντικό αποτύπωμα, δεν είναι απολύτως καθαρή. Αυτό, δηλαδή, που λέγεται απλοϊκά ότι μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα με τόσο όγκο θαλασσινού νερού δεν ισχύει. Οι λύσεις πρέπει να κατευθύνονται και να αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τα φυσικά διάθεσιμα”.

Ρωτήσαμε τέλος τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για τη ρύθμιση που ετοιμάζει η κυβέρνηση η και η οποία προβλέπει ενοποίηση των δημοτικών εταιριών που έχουν ως έργο την ύδρευση σε όλη την Ελλάδα. Ο κ. Μυλόπουλος είναι το λιγότερο επιφυλακτικός: “Μου ακούγεται ως μοντέλο ιδιωτικοποίησης και ως μία προσπάθεια να υπάρχει απόλυτος έλεγχος. Η κεντρική εξουσία θα απαλλαχθεί από την… ενοχλητική τοπική αυτοδιοίκηση. Το μοντέλο αυτό εφαρμόστηκε με τους φορείς προστασίας περιβάλλοντος και οι φορείς ουσιαστικά διαλύθηκαν”.

Νίκος Γιαννόπουλος

Εχουν λάβει χώρα δεκάδες, εκατοντάδες καλύτερα, περιστατικά σε όλη την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Παίζουν σαν σε λούπα σε sites και εφημερίδες αλλά σχεδόν κανείς δεν δίνει την ανάλογη σημασία. Κακώς.

Στο περιστατικό των Φιλιατρών (και σε πολλά άλλα) συμπυκνώνεται το σύνολο της αδιαφορίας της κεντρικής διοίκησης αλλά και της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη σωστή συντήρηση των σχολικών κτιρίων. Μία αδιαφορία που από τύχη δεν έχει στοιχίσει μέχρι στιγμής ανθρώπινη ζωή.

Τι έγινε στα Φιλιατρά;

Σ’ ένα κτίριο σχεδόν 80 χρόνων (δόθηκε για πρώτη φορά σε λειτουργία στα τέλη της δεκαετίας του 40!) ο Δήμος Τριφυλλίας με μειοδοτικό διαγωνισμό ανέθεσε έργο βελτίωσης των τεσσάρων από τις έξι αίθουσες του σχολείου.

Οι σχετικές εργασίες έλαβαν χώρα κατά τις διακοπές του Πάσχα, διάστημα κατά το οποίο το σχολείο ήταν κλειστό. Οπως φαίνεται και από τη φωτογραφία που δημοσίευσε ο κ. Μαρίνης τοποθετήθηκε ένα πλέγμα στην οροφή το οποίο εν συνεχεία σοβατίστηκε. Πάνω σ’ αυτό το πλέγμα τοποθετήθηκαν και τα φώτα της αίθουσας.

Αυτή ακριβώς η κατασκευή κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος στο χρονικό διάστημα από την Τρίτη το απόγευμα μέχρι την Τετάρτη πρωί όταν, ευτυχώς, δεν βρισκόταν κανείς στην αίθουσα.

Είναι φανερό ότι πρόκειται για κακοτεχνία. Και το πρώτο ερώτημα που γεννάται είναι το ποιος ελέγχει αυτούς που αναλαμβάνουν τέτοιου είδους μικροεργολαβίες στα σχολεία; Ποιος από το δήμο πέρασε και πιστοποίησε ότι πράγματι όλα έγιναν όπως έπρεπε και ότι η αίθουσα μπορεί και πάλι να χρησιμοποιηθεί; Ποιος είναι τέλος πάντων αυτός ο ελεγκτικός μηχανισμός που διασφαλίζει το προφανές;

• Στην εν λόγω περίπτωση παιδιά και εκπαιδευτικοί είχαν άγιο. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να διαπιστώσει ότι αν το πλέγμα μαζί με τις λάμπες έπεφτε σε ανθρώπινο κεφάλι, θα το άνοιγε σαν τριαντάφυλλο. Και αν αυτό συνέβαινε, ποιος τελικά θα έπαιρνε την ευθύνη;

Ο συνδικαλιστικός φορέας των εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση της Μεσσηνίας έχει συλλέξει και καταγράψει όλα τα παρόμοια περιστατικά που έχουν λάβει χώρα από την αρχή του σχολικού έτους μέχρι και σήμερα. Είναι πάρα πολλά.

• Για το θέμα διεξάγει έρευνα, όπως πληροφορήθηκε το Libre, η εισαγγελική αρχή του νομού.  Με ενδιαφέρον αναμένεται το σχετικό της πόρισμα.

Για την ιστορία, τέλος, παραθέτουμε το σχετικό ποστάρισμα του Σπύρου Μαρίνη, μαζί με τη σχετική σοκαριστική φωτογραφία:

“Ένα ακόμα σοβαρό περιστατικό κατάρρευσης σε σχολική τάξη με κίνδυνο τη ζωή των μαθητών μας. Η απαξίωση των σχολικών υποδομών και η λογική του κόστους μέσα από την οποία αντιμετωπίζονται οι ανάγκες συντήρησης και ασφάλειας των σχολείων είναι επικίνδυνη και εγκληματική. Αυτή είναι η «αξιολόγηση» που γίνεται κάθε μέρα στη κυβερνητική πολιτική.

Αυτά τα μεγάλα προβλήματα επιχειρεί να συγκαλύψει η κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας στοχοποιώντας τους εκπαιδευτικούς που αγωνίζονται για ένα σχολείο σύγχρονο, ασφαλές, δημόσιο και δωρεάν που θα μορφώνει και δε θα εξοντώνει”.

Νίκος Γιαννόπουλος

Οπως ενημέρωσε ο σύλλογος με ανακοίνωσή του, τα μέλη του (Πρόεδρος και Γραμματέας) απέσπασαν την (προφορική) δέσμευση από τον Ελληνα ΥΠΕΞ ότι το θέμα θα λυθεί οριστικά με την άμεση υπογραφή της σχετικής συμφωνίας.

Αναλυτικά, η ανακοίνωση, όπως δημοσιεύτηκε στο Δορυφόρο του Μονάχου, αναφέρει τα εξής:

Χθες, 15 Φεβρουαρίου 2025, ο πρόεδρος του Συλλόγου μας συναντήθηκε με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας μας κ. Γεραπετρίτη, ο οποίος βρίσκεται στην πόλη μας λόγω της έκτακτης συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών των κρατών μελών της ΕΕ, στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.

Χαιρόμαστε ιδιαιτέρως για την ευγενική συζήτηση με τον κ. Υπουργό, από την οποία κρατάμε την ουσία: τη δέσμευση του Υπουργού Εξωτερικών ως προς τη λύση του στεγαστικού ζητήματος, την υπόσχεσή του, πως αρχές της επόμενης εβδομάδας το θέμα του συμβολαίου μίσθωσης του κτηρίου επί της Max-Diamand-Str. 7, θα λυθεί ΟΡΙΣΤΙΚΑ με την άμεση υπογραφή της συμφωνίας.

Είμαστε σε αναμονή, ο αγώνας συνεχίζεται.

Η τελευταία φράση της ανακοίνωσης (“είμαστε σε αναμονή, ο αγώνας συνεχίζεται) είναι και η πλέον χαρακτηριστική. Η δέσμευση, όπως τονίστηκε παραπάνω, ήταν δεσμευτική, γι’ αυτό και μέχρι την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας οι Ελληνες ομογενείς του Μονάχου συνιστούν υπομονή.

Ανάλογη δέσμευση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Libre, υπήρχε και το προηγούμενο καλοκαίρι από την Ζέτα Μάκρη μετά από τηλεδιάσκεψη. Ωστόσο αυτή η δέσμευση της Υφυπουργού Παιδείας δεν βρήκε ποτέ εφαρμογή, γεγονός που προκάλεσε απογοήτευση και οργή στις τάξεις των Ελλήνων ομογενών.

• Θυμίζουμε ότι μέλη του Συλλόγου Γονέων προχώρησαν σε καθιστική διαμαρτυρία και συμβολική κατάληψη στο κτίριο του ελληνικού προξενείου στο Μόναχο. Προς γενική κατάπληξη, οι διαμαρτυρόμενοι αντιμετωπίστηκαν και εκδιώθηκαν την Παρασκευή από δυνάμεις της βαυαρικής αστυνομίας, κάτι που επιβάρυνε την ατμόσφαιρα.

Μένει να δούμε ποια λύσει θα επιλέξει το Υπουργείο Εξωτερικών (αν και τυπικά το πρόβλημα της σχολικής στέγης στο εξωτερικό δεν αποτελεί δική του αρμοδιότητα). Το μεγάλο αγκάθι είναι ότι το κτίριο στο οποίο προορίζεται να μετεγκατασταθούν το 4ο Δημοτικό και το 1ο Γυμνάσιο Μονάχου χρειάζεται έξτρα μετατροπές για να εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του βαυαρικού δημοσίου. Το κόστος αυτών των εργασιών αναμένεται να φτάσει τις 300 με 400.000 ευρώ.

• Η λύση φαινομενικά φαντάζει απλή. Κάποιος κρατικός φορέας πρέπει να εγκρίνει το σχετικό κονδύλι. Το ύψος του ποσού πέρα από κάθε αμφιβολία δεν είναι σπουδαίο. Αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί από κανέναν έτσι ώστε να πέσουν οι υπογραφές και τα έργα να ξεκινήσουν.

Η ανάγκη, εν τω μεταξύ, είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική. Το συμβόλαιο με το παρόν κτίριο λήγει το προσεχές καλοκαίρι και ο ιδιοκτήτης του έχει προχωρήσει ήδη σε συμφωνία με άλλον μισθωτή όπως είχε το δικαίωμα βάσει νόμου. Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό τα δύο σχολεία να στεγαστούν στο ίδιο κτίριο, όπως άλλωστε συνέβαινε μέχρι τώρα έτσι ώστε να διευκολυνθούν οι γονείς στις μετακινήσεις

• Τα μέλη του Συλλόγου Γονέων του Μονάχου έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν θα περιμένουν πολύ και ότι θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους αν η συμφωνία δεν υπογραφεί άμεσα για να “τρέξουν” οι εξελίξεις.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Κοινότητας Μονάχου και Περιχώρων είχε θυμίσει, ήδη από την Παρασκευή, ότι “δεν υπάρχει άλλη λύση πέρα από την άμεση εύρεση κτιρίου, που θα στεγάσει όλα τα παιδιά και των δύο σχολείων από Σεπτέμβρη στο βόρειο Μόναχο !!!

Οποιαδήποτε άλλη λύση βάζει σε κίνδυνο τη συνέχιση της εκπαιδευτικής λειτουργίας για όλα τα σχολεία του Μονάχου“.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση της Διοίκησης ανέφερε τα εξής:

«Το Διοικητικό Συμβούλιο του Γ.Ν.Π.Α. «Π. & Α. Κυριακού» συνελθόν σήμερα 24.05.2024 και ώρα 12:00 σε Έκτακτη Συνεδρίαση με θέμα: «Ενημέρωση και λήψη απόφασης σχετικά με την αναστολή των τακτικών χειρουργείων του Νοσοκομείου»και αφού έλαβε υπόψιν τουτην κατηγορηματική διαβεβαίωση τόσο της Διευθύντριας Ιατρικής Υπηρεσίας όσο και του Διευθυντή Χειρουργικού Τομέα, ότι με το υπάρχον προσωπικό δεν τίθεται θέμα ασφαλείας και δύνανται να λειτουργούν καθημερινά οι τρεις χειρουργικές τράπεζες, Ομόφωνα Αποφάσισε την μη αναστολή των τακτικών χειρουργικών περιστατικών, από Δευτέρα 27.05.2024.  

Σε συμφωνία με τη διοίκηση και το υπουργείο Υγείας ήρθαν οι γιατροί του νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία», προκειμένου να μην ανασταλλούν τα τακτικά χειρουργεία από 1ης Ιουνίου, όπως είχε αναφέρει σε ανακοίνωσή της η 5μελής Επιτροπή ΕΙΝΑΠ του παιδιατρικού νοσοκομείου στις 16/05/2024.

Υπενθυμίζουμε ότι το τελευταίο διάσημα οι εργαζόμενοι και στα δύο Παιδιατρικά Νοσοκομεία («Αγλαΐα Κυριακού» και «Αγία Σοφία») καταγγέλλουν ότι «δουλεύουν πια πέρα από τα όρια τους, σε συνθήκες υπερεφημέρευσης, εξοντωτικές για τους ίδιους και επισφαλείς για την ομαλή λειτουργία του νοσοκομείου».

Στο libre, ήδη από την Τρίτη, είχε διατυπώσει τις εκτιμήσεις της η πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ, Ματίνα Παγώνη, για τις εντατικές προσπάθειες που γίνονται για να διοριστούν αναισθησιολόγοι και στα 2 Παιδιατρικά Νοσοκομεία και για πως το θέμα βρίσκεται σε εξέλιξη και οι αποφάσεις για αναστολή των χειρουργείων ίσως ανακληθούν, υπό προϋποθέσεις.

Παράλληλα, πηγές του libre που πρόσκεινται στη διοίκηση του νοσοκομείου «Αγία Σοφία», υποστηρίζαν ότι δεν θα υλοποιηθεί η απόφαση για λουκέτο στα χειρουργεία από την 1η Ιουνίου, αναφέροντας πως γίνονταν προσπάθειες από τον χειρουργικό τομέα του νοσοκομείου, που ήταν σε εξέλιξη, και εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι για το θέμα θα υπάρξει λύση έως το τέλος του τρέχοντος μήνα.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Το σύνολο των δεικτών της Eurostat κατατάσσουν την Ελλάδα πρωταθλήτρια στο κόστος στέγασης για τουλάχιστον 6 συναπτά έτη στο σύνολο των χωρών της Ε.Ε. Η κυβέρνηση έχει αποτύχει να εφαρμόσει προγράμματα που θα ανακουφίσουν ουσιαστικά όλους τους πολίτες. Το μείζον κοινωνικό πρόβλημα της στέγασης εντείνεται στη νησιωτική χώρα. Δεν είναι λίγες οι φορές που εκπαιδευτικοί έχουν κοιμηθεί στα αυτοκίνητα τους ενώ γιατροί δεν αποδέχονται την τοποθέτησή τους, λόγω του υψηλού κόστους στέγασης σε σχέση με τα εισοδήματά τους.

Ο Θέμης Μπάκας, Πρόεδρος Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, παραχωρεί στο libre τα στοιχεία έρευνας για το κόστος στέγασης εποχιακών και κρατικών λειτουργών στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Οι αριθμοί σοκάρουν. «Είναι αδιανόητο να μην έχουμε μεριμνήσει ως πολιτεία για την στέγαση κρατικών λειτουργών που καλούνται να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στους κατοίκους και κυρίως σε νευραλγικές θέσεις όπως στην υγεία, στην εκπαίδευση και στην ασφάλεια. Δυστυχώς μέχρι και σήμερα δεν έχουμε προβεί στην λύση του άνωθεν σοβαρού κοινωνικού προβλήματος, δεν έχουμε εφαρμόσει μέτρα αξιοπρεπής στέγασης προσιτού κόστους μίσθωσης» σχολιάζει ο ίδιος. Να σημειωθεί πως το κόστος μίσθωσης για κατοικίες 25τμ-50τμ είναι υψηλότερο από το ετήσιο εισόδημα των κρατικών λειτουργών.

«Παρόμοια κατάσταση ισχύει και για τους εποχιακούς εργαζόμενους που θα αναζητήσουν κατοικία για την σεζόν που θα εργαστούν στο νησί. Μπορεί μερικοί να είναι ”τυχεροί” και ο εργοδότης να τους παρέχει αξιοπρεπή στέγη, αλλά, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας όπου σε κατοικία 30-40τμ να διαμένουν ακόμη και 5-6 εργαζόμενοι – που πολλές φορές δεν είναι καν κατοικία» σχολιάζει ο κ. Μπάκας, παρατηρώντας πως «είναι παράλογο σε νησιά που τα έσοδα από τον τουρισμό να αποτελούν μεγάλο μέρος του ΑΕΠ της χώρας μας, να μην έχουν λύσει το πρόβλημα της στέγασης. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν ιδιοκτήτες ακινήτων που ζητούν προκαταβολικά το κόστος μίσθωσης για τη σεζόν από έναν εργαζόμενο ή/και το ετήσιο κόστος μίσθωσης για έναν κρατικό λειτουργό».

Σύμφωνα με τις αναρτημένες αγγελίες ακινήτων σε ιστοσελίδες, το κόστος μίσθωσης κατοικίας 27τμ κατασκευής του 2005 στη περιοχή Καλαφάτη της Μυκόνου, μισθώνεται προς 1.200€/μήνα, χωρίς να περιλαμβάνεται το κόστος του ρεύματος, αλλά, μόνο το νερό και το internet.

Στη περιοχή Κλουβάς της Μυκόνου, το κόστος μίσθωσης κατοικίας 50τμ αγγίζει τις 14.000€ για τη σεζόν ( Απρίλιος –Οκτώβριος). Παρόμοια εικόνα και στην Σαντορίνη, το κόστος μίσθωσης κατοικίας 28τμ του 2020, αγγίζει τα 1.050€/μήνα. Στην Πάρο, κατοικία 50τμ μισθώνεται για τη σεζόν προς 12.000€ στην περιοχή Βουτάκος Αγκαιριάς. Αξίζει να αναφέρουμε, επισημαίνει ο κ. Μπάκας, ότι στη Μύκονο η δυναμική του κλάδου των βραχυχρόνιων μισθώσεων αριθμεί περίπου 4.300 ακίνητα, στην Σαντορίνη 5.100 ακίνητα και στην Πάρο περίπου 3.700 ακίνητα.

Τα άνωθεν εντυπωσιακά στοιχεία για τη δυναμική του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης στη Μύκονο, τη Σαντορίνη και την Πάρο «αποφέρουν» στο ελληνικό δημόσιο εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ έσοδα.

«Εφόσον οι δημοτικές αρχές δεν έχουν λύσει μέχρι και σήμερα το σοβαρό πρόβλημα της στέγασης, αν και φαντάζει ”αδιανόητο” να μην μπορεί να βρεθεί λύση, θα πρέπει, ένα μέρος των εσόδων που προέρχονται από τον κλάδο της βραχυχρόνιας μίσθωσης στο Ελληνικό Δημόσιο, να αποτελέσουν κεφάλαια χρηματοδότησης στεγαστικών πολιτικών με στόχο την άμεση λύση της στέγασης των κρατικών λειτουργών και εποχιακών εργαζομένων» υπογραμμίζει και προσθέτει: «Από τη στιγμή που ο κλάδος της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει μερίδιο ”ευθύνης” για την ραγδαία αύξηση των ενοικίων τόσο στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όσο και σε αστικές περιοχές όπως ο Δήμος Αθηναίων, Καλαμάτας κλπ., και επιφέρει έσοδα που αγγίζουν τα 700 εκατ.€ στα κρατικά ταμεία, θα πρέπει ένα μέρος των εσόδων αυτών, να ανακατευθυνθούν και να αξιοποιηθούν για την δημιουργία στεγαστικών πολιτικών που θα αφορούν κυρίως τις περιοχές που καταγράφουν μεγάλη δυναμική του κλάδου.

• Στα σχόλια του κ. Μπάκα υπήρχε ειδική αναφορά στο στεγαστικό πρόβλημα των εκπαιδευτικών που καλούνται για κάποιους μήνες να εργαστούν στη νησιωτική χώρα. Στο libre μιλά ένας άνθρωπος που ξέρει πολύ καλά το ζήτημα, μιας και ο ίδιος είναι εκπαιδευτικός σε νησί. Είναι ο Δημήτρης Παπαδημητρίου και είναι πρόεδρος της Α’ ΕΛΜΕ Κυκλάδων.

«Καθώς έχει ξεκινήσει η τουριστική σεζόν του 2024, είναι προφανές ότι οι συνθήκες που αφορούν το ζήτημα της στέγασης των εκπαιδευτικών (και των υπόλοιπων βέβαια εργαζόμενων στις Κυκλάδες) προετοιμάζουν έναν μέλλον ακόμα πιο δυσοίωνο, για όσους διαμένουν ήδη στα τουριστικά και υπερτουριστικά νησιά των Κυκλάδων, αλλά και για όσους θα κληθούν να εργαστούν τον επόμενο χρόνο και τα επόμενα χρόνια στην περιοχή. Και ενώ μέχρι και πριν από λίγα χρόνια ακόμα, τα νησιά που αντιμετώπιζαν το μεγαλύτερο στεγαστικό πρόβλημα ήταν τα ”υπερτουριστικά” νησιά των Κυκλάδων (Μύκονος, Πάρος, Σαντορίνη κυρίως), πλέον το πρόβλημα διογκώνεται και επεκτείνεται επικίνδυνα σταδιακά και σε όλα τα υπόλοιπα νησιά» παρατηρεί και συνεχίζει:

«Ξεκινώντας από τα νησιά με το μεγαλύτερο στεγαστικό πρόβλημα, την Μύκονο, ύστερα και από την (πρωτοφανή για τα τελευταία χρόνια) έγκριση πέντε (5) στρατηγικών επενδύσεων από το Δημοτικό Συμβούλιο του νησιού, μόλις λίγους μήνες πριν, η κατάσταση με την αναζήτηση και εξεύρεση στέγης χρόνο με τον χρόνο χειροτερεύει. Νέες μεγάλες ”επενδύσεις” με τη μορφή τεράστιων ξενοδοχειακών μονάδων σημαίνουν νέες ανάγκες για περισσότερο προσωπικό των ίδιων των ξενοδοχειακών μονάδων, για το οποίο οι εργοδότες του θα κληθούν επίσης να διασφαλίσουν πρώτιστα τη στέγασή του.

Σε ένα νησί που ο κορεσμός στην αναζήτηση και στην εξεύρεση στέγης έχει ήδη χτυπήσει ”κόκκινο”, κάτι τέτοιο σημαίνει πως τον ερχόμενο Σεπτέμβρη που θα κληθούν να βρουν στέγη στο νησί περισσότεροι από 100 εκπαιδευτικοί, η κατάσταση θα γίνει από χαώδης μέχρι εκρηκτική… Την ίδια στιγμή βέβαια στο νησί, η τιμή για μια γκαρσονιέρα στο νησί ξεκινάει από τα 400 ευρώ, αν κάποιος σταθεί τυχερός, ενώ η τιμή για ένα σπίτι με δύο υπνοδωμάτια δύσκολα πέφτει κάτω από τα 600 ευρώ. Βέβαια μιλάμε πάντα για τους δέκα μήνες που αφορούν τη ‘χειμερινή σεζόν στο νησί, δηλαδή από Σεπτέμβρη μέχρι 30 Ιουνίου. Εξάλλου, τα τελευταία χρόνια είναι πολύ συχνό το πρόβλημα να μην παραχωρούνται προς ενοικίαση σπίτια μέχρι τις 30 Ιουνίου και οι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί να αναγκάζονται να ξεσπιτωθούν Μάη ή Ιούνη και να αναζητούν δωμάτια για κάποιες βδομάδες ή ημέρες, προκειμένου να καταφέρουν να παραμείνουν στο νησί για να εργαστούν. Αντίστοιχη με τη Μύκονο είναι η κατάσταση στην Πάρο και τη Σαντορίνη.

Το ζήτημα όμως είναι ότι τα τελευταία τέσσερα – πέντε χρόνια το στεγαστικό πρόβλημα έχει επεκταθεί ταχύτατα και επικίνδυνα και στα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια, στα οποία μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν αντίστοιχα προβλήματα. Στη Σύρο πολύ δύσκολα θα βρεθεί πλέον ένα σπίτι με δύο υπνοδωμάτια μέσα ή και λίγο έξω από την Ερμούπολη, με λιγότερα από 600 ευρώ. Στην Τήνο δεν υπάρχει γκαρσονιέρα με λιγότερα από 300 ευρώ μέσα στην Χώρα ή πλησίον της Χώρας, στην Τζια αντίστοιχη κατάσταση, ενώ στη Μήλο πολύ λίγα δωμάτια ή σπίτια είναι διαθέσιμα από Σεπτέμβρη μέχρι 30 Ιουνίου ( κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής χρονιάς δηλαδή) και για αυτά που υπάρχουν πολύ δύσκολα θα βρεθεί μια γκαρσονιέρα με λιγότερα από 400 ευρώ. Παρόμοια κατάσταση παρατηρείται και στη Σίφνο, ενώ στα μικρότερα νησιά των Κυκλάδων, όπως η Σέριφος και η Κίμωλος η κατάσταση διαμορφώνεται με μεγάλες ταχύτητες προς την ίδια κατεύθυνση.

Όλη η παραπάνω κατάσταση αφορά σε όλα τα νησιά την χειμερινή σεζόν (από Σεπτέμβρη μέχρι 30 Ιούνη), καθώς είναι πλέον σχεδόν αδύνατον να κρατήσει ένας εργαζόμενος σπίτι για όλο τον χρόνο, εκτός βέβαια αν είναι σε θέση να διαθέσει ένα τεράστιο ποσό για τα δεδομένα του (στα πιο τουριστικά νησιά, μια γκαρσονιέρα στοιχίζει 8-9 χιλιάδες ευρώ για όλο τον χρόνο και ένα δυάρι 10-12 χιλιάδες ευρώ αντίστοιχα).

Το γεγονός αυτό αποκλείει αυτομάτως μια οικογένεια από τη δυνατότητα να παραμείνει σε ένα από τα κυκλαδονήσια για κάποια χρόνια, σε περίπτωση που οι γονείς είναι υποχρεωμένοι λόγω διορισμού να εργαστούν εκεί και δημιουργεί ασύμμετρες και ιδιαίτερα προβληματικές συνθήκες ζωής και διαβίωσης. Εξάλλου θα πρέπει να τονιστεί ότι σε όλη την παραπάνω κατάσταση θα πρέπει να συνυπολογιστεί πως το κόστος διαβίωσης στα Κυκλαδονήσια είναι υπερδιπλάσιο και πολλαπλάσιο ίσως, σε πολλές περιπτώσεις, από το αντίστοιχο κόστος στην ηπειρωτική Ελλάδα, ξεκινώντας από τα βασικά ”δημόσια” αγαθά (ρεύμα, νερό, αλλά και αποχέτευση σε πολλές περιπτώσεις), τα καύσιμα (2,30 η τιμή του λίτρου της βενζίνης σήμερα στη Μύκονο) και το κόστος μετακίνησης το οποίο έχει αυξηθεί υπερβολικά τα τελευταία χρόνια (450 ευρώ περίπου χρειάζεται μια τετραμελής οικογένεια με ένα αυτοκίνητο για ένα δρομολόγιο μετ’ επιστροφής Σύρος – Πειραιάς)».

Ο ίδιος χαρακτηρίζει εφιαλτική την κατάσταση με την οποία έρχονται αντιμέτωποι εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές, εκαβίτες, πυροσβέστες «που συχνά αναγκάζονται να κοιμηθούν στα αμάξια τους ή σε «παράγκες» που μισθώνονται για υπέρογκα ποσά, προκειμένου να καταφέρουν να παραμείνουν και να εργαστούν εκεί».

• «Οι παραιτήσεις και οι ”αρνήσεις” εκπαιδευτικών να αναλάβουν υπηρεσία στις Κυκλάδες, αγγίζουν το ποσοστό του 30% . Όλα τα παραπάνω στοιχεία σε συνδυασμό με τους ”διαλυμένους” μισθούς των εκπαιδευτικών τα τελευταία χρόνια θέτουν πλέον το ζήτημα σε μια νέα βάση: στη βάση όχι απλά της αξιοπρεπούς διαβίωσης, αλλά της επιβίωσης…» συμπληρώνει.

Σημαντικό σημείο που κρίνει πως πρέπει να τονιστεί και πάλι είναι το ζήτημα της «φέρουσας ικανότητας» ή τελικά «ανικανότητας» των νησιών στις Κυκλάδες, να διευρύνουν ακόμα περισσότερο την τουριστική σεζόν, να εγκριθούν ακόμα περισσότερες «στρατηγικές επενδύσεις» και να «χωρέσουν» ακόμα περισσότερο κόσμο σε πολλούς από τους πιο κορεσμένους τουριστικούς προορισμούς. «Ήδη οι υποδομές που αφορούν την αποχέτευση, την υδροδότηση και την ηλεκτροδότηση κάποιων νησιών δοκιμάζονται σκληρά τους πιο τουριστικούς μήνες και συχνά καταρρέουν. Το νερό τελειώνει παρά τα συνεχόμενα σχέδια για νέες και μεγαλύτερες μονάδες αφαλατώσεων και κάποιες περιοχές, σύμφωνα με επιστημονικές προβλέψεις, απειλούνται στο άμεσο μέλλον με ”υφαλμύρωση” (ανάποδη ροή νερού στους υδροφόρους ορίζοντες και εισβολή θαλασσινού νερού)» σημειώνει, για να καταλήξει:

«Και κάπως έτσι, τίθεται ξανά και σε ελαφριά παράφραση η διαπίστωση του Άλμπερτ Αινστάιν πριν από 100 περίπου χρόνια: Ώρες ώρες, η περιβόητη οικονομική μας πρόοδος και ανάπτυξη μοιάζει με ένα τσεκούρι στα χέρια ενός ψυχοπαθούς ανθρώπου».

Γεωργία Κριεμπάρδη

Το ίδιο είχε κάνει και με τον Ολιβερ στην Αράχωβα. Το περιστατικό ως προς τον εντοπισμό του δράστη καθώς οι αναφορές κάποιων κτηνιάτρων, ότι το άτυχο σκυλί έπεσε θύμα αγέλης σκύλων, δεν επιβεβαιώνονται από την αρχική εξέταση του σκύλου από την κτηνίατρο της Ιτέας, που ήταν η μόνη που είδε τον Ολιβερ ζωντανό.

Δεν πείθουν όμως ούτε τις εισαγγελικές αρχές, καθώς η κ. Μασούρα έχει αποστείλει διπλή παραγγελία στις αρμόδιες αρχές τόσο για τον ισχυρισμό περί ύπαρξης αγέλης σκύλων στην Αράχωβα, όσο και για την επιστημονική τεκμηρίωση από κτηνίατρο – πολιτευτή της περιοχής, ότι ο Ολιβερ δεν κακοποιήθηκε από άνθρωπο αλλά από αγέλη σκύλων.

• 66 μέρες μετά και δεν έχει έρθει δικαίωση για τον άτυχο Όλιβερ. Στο libre μιλά η Ανθούλα Ανάσογλου, δικηγόρος του ιδιοκτήτη του σκύλου, αλλά και η Μάρθα Πουλτίδου, επικεφαλής Πανελλήνιας Ομάδας για την κακοποίηση των ζώων, ενώ με τη βοήθεια της ψυχολόγου Πηνελόπης Τζίρκα σκιαγραφούμε το προφίλ των ανθρώπων που προβαίνουν σε αυτές τις φρικτές πράξεις.

Το ημερολόγιο έδειχνε 3 Δεκεμβρίου 2023, όταν ολόκληρη η χώρα βρέθηκε παγωμένη μπροστά σε μία φρικτή είδηση. Ο Όλιβερ, στην Αράχωβα, βασανίστηκε άγρια και θανατώθηκε. Ο ιδιοκτήτης του Όλιβερ άφησε για λίγο το σκυλί του να βγει έξω στην αυλή, να πάει βόλτα. Ενώ το περίμενε να επιστρέψει, δεν εμφανίστηκε ποτέ, με την οικογένεια να το αναζητεί μέχρι τα ξημερώματα στους δρόμους.

Τελικά, το βράδυ της Δευτέρας της 4^ης Δεκεμβρίου ενημέρωσαν τον ιδιοκτήτη του χάσκι πως το ζώο εντοπίστηκε σχεδόν ημιλιπόθυμο και βαριά κακοποιημένο. Ο Όλιβερ έφερε χτυπήματα στο κεφάλι, είχε τα πλευρά του σπασμένα και είχε κακοποιηθεί σεξουαλικά με αιχμηρό αντικείμενο. Εντοπίστηκε με δεμένο το στόμα. Τα τραύματα του Όλιβερ ήταν βαριά και δεν τα κατάφερε να κρατηθεί στη ζωή.

Η δικηγόρος του ιδιοκτήτη του Όλιβερ, Ανθούλα Ανάσογλου, περιγράφει σε τι σημείο βρίσκεται η υπόθεση.

«Έχουμε κάνει διάφορα αιτήματα στον Εισαγγελέα Λιβαδειάς, όπως καταθέσεις και έρευνα διαφόρων σκύλων της Αράχωβας και κατάσχεση θηλυκών, να δούμε αν υπάρχει κάποιο σκυλί που είναι έγκυος ή γέννησε πρόσφατα. Ζητήσαμε να ερευνηθεί αν υπήρξε DNA πάνω στο σκυλί πέρα από του ιδιοκτήτη. Έχουμε κάνει αίτηση για δεύτερη πραγματογνωμοσύνη» λέει, επισημαίνοντας ωστόσο πως «με τον εισαγγελέα Λιβαδειάς δεν έχουμε καλή επικοινωνία, δεν απαντάει στα αιτήματά μας, οπότε απευθυνόμαστε στον προϊστάμενό του, τον εισαγγελέα Λαμίας».

Και συνεχίζει: «Από το Α.Τ. Διστόμου μας λένε ότι εξετάζονται διάφοροι άνθρωποι και παίρνουν καταθέσεις, αλλά δεν έχουμε την ενημέρωση -που θα έπρεπε».

Πολλά ακούγονται γι’ αυτή την υπόθεση αλλά η ομερτά της Αράχωβας φαίνεται πως καλά κρατεί. Η δικηγόρος σχολιάζει: «όλες οι μαρτυρίες μιλούν για ένα άτομο, όλες για το ίδιο άτομο. Δεν ξέρουμε αν είναι αυτός πίσω από την κακοποίηση, η Δικαιοσύνη θα το πει, αλλά δεν υπάρχει ούτε ένας που να λέει διαφορετικό όνομα. Υπάρχουν και άνθρωποι που το έχουν δει. Ελπίζουμε να πάνε να μιλήσουν. Πάντως όλοι ‘’δείχνουν’’ το ίδιο άτομο. Έχει κακοποιητικό παρελθόν με ζώα. Θεωρεί ότι το δίκιο είναι πάντα με το μέρος του και μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Έχει όνομα».

Η Μάρθα Πουλτίδου έχει αφιερώσει τη ζωή της στα κακοποιημένα ζώα. Είναι επικεφαλής της Πανελλήνιας Ομάδας για την κακοποίηση των ζώων και μιλά στο libre για αυτή τη διαφορετική υπόθεση που τη συγκλόνισε.

«Πάντα γίνονταν κακοποιήσεις, τώρα απλώς τις μαθαίνουμε περισσότερο και πιο εύκολα λόγω του διαδικτύου. Πάντα υπήρχαν, αλλά όχι σε αυτόν τον βαθμό. Πίστευα ότι σε αυτή την υπόθεση δε θα υπάρξει ατιμωρησία, ότι μόνο και μόνο που ήταν τόσο βασανιστικός ο θάνατος του Όλιβερ θα έκαναν τα πάντα οι Αρχές. Τώρα βλέπουμε ότι τα φώτα έσβησαν…» θα πει αρχικά.

Κάνει λόγο για «συγκάλυψη». «Όλη η Ελλάδα ξέρει ποιος το έκανε και οι Αρχές ούτε καν κινούνται. Έχει πληροφορίες από τις μαρτυρίες και τις καταθέσεις ο κακοποιητής και πάει κάνει και μηνύσεις» αποκαλύπτει, βλέποντας σκοπιμότητα πίσω από την καθυστέρηση των ερευνών της υπόθεσης.

«Βγήκε ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Κώστας Κατσαφάδος και είπε ότι το πόρισμα θα καθαρίσει το όνομα της Αράχωβας. Και το πόρισμα το έβγαλε ‘’δικός τους’’, ο κ. Παπαϊωάννου του ΑΠΘ και το έβγαλε βλέποντας φωτογραφία! Είδε αιμορραγικό σοκ, λέει από τη φωτογραφία. Για να καταλήξεις σε αιμορραγικό σοκ έχει προηγηθεί ακατάσχετη αιμορραγία. Πού την είδε μέσα από μία φωτογραφία;» διερωτάται η κα. Πουλτίδου.

«Έχουμε ζητήσει να οριστεί και δεύτερος και τρίτος πραγματογνώμονας» σημειώνει, μιλώντας για μία υπόθεση με πολλά κενά. «Τα σπλάχνα του ζώου δεν υπάρχουν, τα πέταξαν. Οι ιστοί του ζώου θα έπρεπε να κρατηθούν αλλά τους πέταξαν. Τους πέταξαν οι κτηνίατροι που έβαλαν να κάνουν τη νεκροτομή. Ήταν οι κτηνίατροι της Περιφέρειας. Δεν ξέρουν οι άνθρωποι τι θα πει νεκροτομή. Δημόσιοι υπάλληλοι είναι, ελέγχους σε μαντριά και στάνες κάνουν».

Και η κα. Πουλτίδου αναφέρει πως «όλοι φωτογραφίζουν ένα άτομο». «Θα το δώσουμε το όνομα αν δεν τον μαζέψουν. Βλέπουμε ότι όσο υπάρχει ατιμωρησία, το κακό συνεχίζεται. Υπάρχει μιμητισμός. Το είδαμε και στα Μέγαρα» και από την πλευρά της δηλώνει με σιγουριά πως «μόνο νεκρή θα την αφήσω την υπόθεση –θα το πάμε μέχρι τέλους».

Το προφίλ των κακοποιητών

«Η κακοποίηση ενός ζώου είναι η κάθε μορφής βίαιη συμπεριφορά απέναντι του ή η παραμέληση του. Οι άνθρωποι που μπορούν να κακοποιήσουν ή να θανατώσουν ένα ζώο, πολύ συχνά, είναι ή μπορούν να γίνουν κακοποιητικοί και στις σχέσεις τους με τους ανθρώπους, λόγω της προσωπικότητας τους» περιγράφει στο libre η ψυχολόγος Πηνελόπη Τζίρκα

κι εξηγεί:

«Ένα πολύ βασικό χαρακτηριστικό που οδηγεί κάποιον σε τέτοια επιθετική συμπεριφορά είναι η απουσία ενσυναίσθησης και συμπόνιας. Συνήθως είναι άνθρωποι που προέρχονται και οι ίδιοι από κακοποιητικά περιβάλλοντα (οικογένεια, σχολειο) και δεν έχουν εγκαθιδρύσει ασφαλείς και ουσιαστικούς συναισθηματικούς δεσμούς με ανθρώπους γύρω τους, πέρα από την κακοποίηση που οι ίδιοι μπορεί να υπέστησαν, συχνά μπορεί να γίνονταν και οι ίδιοι μάρτυρες κακοποίησης ζώων από τα πρόσωπα φροντίδας τους.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μιμούνται επιθετικές συμπεριφορές, να δυσκολεύονται στην επικοινωνία, την κοινωνικοποίηση τους και να εκδηλώνουν πολλών ειδών παραβατικές συμπεριφορές. Ακόμη οι θύτες χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθηση ανεπάρκειας και αυτό τους οδηγεί σε πράξεις βίας που απευθύνονται σε πιο αδύναμα ή ανήμπορα πλάσματα ως μια πράξη επιβολής εξουσίας και ελέγχου. Η σεξουαλική κακοποίηση ενός ζώου συνδέεται επίσης με σεξουαλικές δυσλειτουργίες που εμφανίζει ο δράστης».

Όπως επισημαίνει, «Παρόλο που δεν υπάρχει κάποια ειδική ψυχική διαταραχή που να χαρακτηρίζει τους ανθρώπους αυτούς, υπάρχουν έρευνες που συνδέουν την κακοποίηση των ζώων με την εμφάνιση ψυχοπαθολογίας και ιδιαίτερα με την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας» και υπογραμμίζει πως «σε κάθε περίπτωση τα άτομα που κακοποιούν ζώα χρειάζονται την άμεση παρέμβαση ενός ειδικού ψυχικής υγείας».

Καταληκτικά, σχολιάζει: «Η βία λειτουργεί τις περισσότερες φορές ως ένας φαύλος κύκλος και επαναλαμβάνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο όταν το θύμα έχει την εξουσία να λειτουργήσει ως θύτης αυτή τη φορά. Η συνειδητοποίηση του πόνου και του τραύματος που έχει υποστεί κανείς και η ανάληψη ευθύνης για τις δικές του πράξεις και του πόνου που αυτές προξενούν είναι ο μόνος τρόπος να σπάσει αυτός ο κύκλος».

Γεωργία Κριεμπάρδη

Ο “‘Αλλος Άνθρωπος” αντιμετωπίζει βαρύτατες κατηγορίες -ακόμα και για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης- από την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες (ξέπλυμα). Σύμφωνα με το πόρισμα της Αρχής, ο Κ. Πολυχρονόπουλος, φέρεται να έχει συγκροτήσει εγκληματική οργάνωση με συγγενείς του, αποκομίζοντας περισσότερα από 600.000 ευρώ. Η Αρχή διέταξε τη δέσμευση “κάθε περιουσίας ιδίως δε, κάθε είδους λογαριασμών, τίτλων, επενδυτικών στοιχείων ή χρηματοπιστωτικών προϊόντων”.

• Προ διετίας σαν βόμβα έσκασε η είδηση ότι ο ιδρυτής της “Κιβωτού” πάτερ Αντώνιος βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες για διασπάθιση εκατομμυρίων από δωρεές αλλά και αυτές για πιθανή κακοποίηση ανηλίκων. Εδώ και πολύ καιρό η υπόθεση ερευνάται και έχουν ασκηθεί διώξεις.

Ο Κ. Πολυχρονόπουλος παρουσιάστηκε στις 29/1 αυτοβούλως στην Εισαγγελία. Την ίδια ώρα, ο πρώην διευθυντής του ΣΔΟΕ, Θεόδωρος Φλωράτος, μιλούσε στο OPEN και στο ONE. «Όλη η Ελλάδα πέφτει από τα σύννεφα όταν βλέπει σε τέτοιες, άτυπες δομές, τα χρήματα του κόσμου να μην πηγαίνουν για τον προορισμό τους. Κατ’ εμένα η Αρχής Ξεπλύματος ποτέ δεν κάνει λάθος. Ασφαλώς έχω δει τα δημοσιεύματα, όχι την ίδια την απόφαση αλλά, όπως αποτυπώνεται εκεί είναι μία πολύ προσεκτική διάταξη – έτσι λέγεται το έγγραφο της Αρχής – η οποία λέει ότι οι λογαριασμοί του περιβάλλοντος του προσώπου “παγώνουν”, καθώς ο ίδιος δεν έχει λογαριασμό, για τους λόγους που λέει η Αρχή. Ότι τα χρήματα δεν πήγαν για τον κοινωνικό σκοπό αλλά ένα μεγάλο μέρος από αυτά πήγαν προς στοιχηματικές εταιρείες, είτε έγινε ανάληψη μετρητών», είπε και πρόσθεσε πως, «αν δείτε το προφίλ αυτής της άτυπης δομής, αναφέρει ότι, όσοι θέλουν να ενισχύσουν μπορούν να καταθέσουν στους συγκεκριμένους λογαριασμούς» είπε.

Τι γίνεται με την αλληλεγγύη;

Αυτό το κείμενο γράφεται κάμποσες ώρες μετά την κυκλοφορία της είδησης πως η κοινωνική κουζίνα ‘’Ο Άλλος Άνθρωπος’’, ο Κωνσταντίνος Πολυχρονόπουλος δηλαδή, πιάστηκε για απάτη από την «Αρχή για το Ξέπλυμα».

Αυτό το κείμενο γράφεται λίγες ώρες μετά το χαιρέκακο πάρτι των ακροδεξιών τρολ του διαδικτύου τα οποία μέσα από την είδηση επιχείρησαν να δυσφημίσουν κάθε τι που είναι αλληλέγγυο προς τον συνάνθρωπο, επιχειρώντας να τσουβαλιάσουν, με τον γνωστό χυδαίο τρόπο. Ακόμη και αυτοί που κάποτε τους εκθείαζαν πέφτουν τάχα από τα σύννεφα με τον “Άλλον Άνθρωπο” και τον “Πατήρ Αντώνιο”.

Ίσως το χτύπημα να στοχεύει πιο βαθιά, ίσως όχι.

Η αλληλεγγύη, όμως, δεν κλονίζεται. Γιατί δεν βρίσκεται εκεί. Η αλληλεγγύη δεν διαφημίζεται. Δεν δέχεται βραβεία. Απλώς υπάρχει. Αν κάποιος θέλει να βοηθήσει, την ανακαλύπτει. Καθημερινά. Στον άστεγο που θα συναντήσει, λαμβάνοντας μέρος σε μικρά αλληλέγγυα εγχειρήματα στις γειτονιές. Η αλληλεγγύη δεν πατάει σε δύο βάρκες. Γνωρίζει συνειδητά πως πρέπει να πορευτεί.

Μιλήσαμε με ανθρώπους που συμμετέχουν σε αλληλέγγυα εγχειρήματα. Δε θα τους δείτε σε τηλεπαράθυρα. Προσφέρουν αθόρυβα και ουσιαστικά. Κι αυτό είναι η αλληλεγγύη.

Μιλάει ο Η. «Στα 25 μου χρόνια ήταν η πρώτη φορά που ξεκίνησα ουσιαστικά να προσφέρω. Έκανα πρακτική στο νοσοκομείο, μετά τις σπουδές και ξεκίνησα να είμαι εθελοντής αιμοδότης. Δύο χρόνια μετά, μια φίλη με τσίγκλησε και μου ξύπνησε πιο πολύ το μικρόβιο. Πήγα στον ‘’Άλλο Άνθρωπο’’. Ήταν κάπου το 2013, που ήταν στις αρχές του το εγχείρημα, δηλαδή θυμάμαι πρώτη φορά που πήγα είχε στηθεί μία κατσαρόλα και έβγαιναν 70 μερίδες. Είδα τα κακώς κείμενα κι έφυγα. Το 2020, άρχισα πάλι να ψάχνομαι πώς να βοηθήσω, και βρήκα την κοινωνική κουζίνα στην οποία είμαι τώρα. Στα παιδιά με τράβηξε ακριβώς το ότι δε διαφημίζονταν, απλώς προσέφεραν και έκαναν δουλειά.

Για μένα, αλληλεγγύη είναι να παρέχεις στους γύρω σου τις συνθήκες που θα ήθελες εσύ να βρίσκεις εκεί έξω στον κόσμο. Πάμε μοιράζουμε φαγητά και ρούχα τώρα μέσα στο κρύο και σκέφτομαι ότι εμείς θα γυρίσουμε σπίτι μας μετά, αυτοί οι άνθρωποι θα μείνουν στο κρύο. Ίσως είναι κάποια εγωιστική μας ανάγκη το να προσφέρουμε, το κάνουμε για τροφή στην ψυχή μας, αλλά οι αλληλέγγυοι δίνουμε χρόνο, χρήμα και ενέργεια για να έχουν οι άνθρωποι ίσες ευκαιρίες. Εγώ συνήθως λέω πως στον ιδανικό πλανήτη θα είχαν όλοι οι άνθρωποι ελεύθερη πρόσβαση σε γιατρό, φυσικοθεραπευτή, ψυχολόγο. Να έχουμε υγεία στο σώμα και την ψυχή μας.

Κοινωνικό κράτος δεν υπάρχει. Σκεφτείτε ότι μας προωθούν κόσμο από τον δήμο (επί δημαρχίας Μπακογιάννη) να τους σιτίζουμε. Και είμαστε απλώς μια αυτοδιαχειριζόμενη ομάδα που τρέχουμε και βγάζουμε πια πάνω από 1000-1200 μερίδες την εβδομάδα.

Οτιδήποτε πολυδιαφημίζεται με βρίσκει κάθετα αντίθετο. Εμείς στην κουζίνα που είμαι δε δεχθήκαμε χρήματα από βράβευση που ήθελε να μας κάνει ομάδα που έχει συνεργατική μορφή. Θέλουμε ο κόσμος να μας μαθαίνει εκεί έξω.

Η αλληλεγγύη δεν κλονίζεται. Μακάρι να ξέραμε ποιος είναι σωστός και ποιος όχι. Εγώ λέω ο κόσμος να εμπιστεύεται και κυρίως να εμπιστεύεται αυτό που του λέει το ένστικτο του. Να πηγαίνει εκεί που αισθάνεται ότι είναι το σωστό».

Μιλάει η Β. «Η αλήθεια είναι ότι μόλις μετακόμισα στην Αθήνα για σπουδές, ήθελα να συμμετέχω σε κάτι με κοινωνικό αντίκτυπο. Ξεκίνησα στα 18 ως εθελόντρια στο Χαμόγελο, στο τμήμα για τη φύλαξη παιδιών σε νοσοκομεία, το οποίο ήταν αρκετά σοκαριστικό ομολογώ. Στη συνέχεια, συμμετείχα σε άλλες ΜΚΟ όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η Έμφασις, ο Αρκτούρος μέχρι την ηλικία των 24. Ωστόσο, όλη αυτή η επαφή μου με τις ΜΚΟ και κυρίως η εργασιακή μου εμπειρία, με έκαναν να θέλω να ασχοληθώ με συλλογικότητες αλληλεγγύης που δεν οροθετούνται νομικά και θεσμικά. Τα τελευταία 3 χρόνια συμμετέχω σε μια συλλογική κουζίνα, όπου μαγειρεύουμε περίπου 1000 μερίδες φαγητού κάθε ΣΚ για άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση αστεγίας, χρήστες/χρήστριες και γενικότερα όποιον έχει ανάγκη από φαγητό χωρίς καμία διάκριση (φυλετική, φύλου, εθνικότητας).

Για εμένα αλληλεγγύη, είναι να αναγνωρίζεις την εαυτή σου σαν ένα αναπόσπαστο κομμάτι ενός κοινωνικού συνόλου που δρα, προβληματίζεται, παίρνει θέση ώστε το κάθε άτομο ανεξαρτήτως από πού προέρχεται, πως αυτοπροσδιορίζεται να απολαμβάνει ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών. Θεωρώ εξαιρετικά σημαντική τη διάκριση μεταξύ αλληλεγγύης και εθελοντισμού/φιλανθρωπίας.

Η αλληλεγγύη στην Ελλάδα παίζει τον πιο καθοριστικό ρόλο ώστε να μην παραμένουν στην αφάνεια τα εκτοπισμένα και καταπιεσμένα άτομα. Δε νοείται ύπαρξη κοινωνικού κράτους. Η μη παροχή στέγασης σε ανθρώπους που βρίσκονται στο δρόμο ακόμα και σε περιόδους ακραίων θερμοκρασιών, η μη προστασία της πρώτης κατοικίας, η κατεδάφιση του συστήματος δημόσιας και δωρεάν υγείας είναι κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι όχι απλά το κράτος δεν προνοεί για τους πολίτες αλλά είναι αυτό το οποίο ουσιαστικά ενισχύει τον ταξικό διαχωρισμό. Η αλληλεγγύη μπορούμε να πούμε ότι καλύπτει τα κενά του κράτους,  όπως για παράδειγμα έγινε τώρα πρόσφατα με τις πλημμύρες όπου κόσμος από κάθε μέρος της Ελλάδας κινητοποιήθηκε άμεσα ώστε να βοηθήσει τις/τους πληγέντες.

Οι αλληλέγγυοι είναι απλοί καθημερινοί άνθρωποι που δεν τους ενδιαφέρει να αποδείξουν και να προβάλουν πόσο αλληλέγγυοι είναι για να ακούσουν Μπράβο. Η αλληλεγγύη βρίσκεται κυρίως σε ανεπίσημους και μη νομικά αναγνωρισμένους οργανισμούς, όπως μια ομάδα κατοίκων που θα φροντίσει τους πρόσφυγες.

Οι ‘’αλληλέγγυες’’ τηλεπερσόνες έχουν ζημιώσει την αξιοπιστία δράσεων και ομάδων, και ο κόσμος θα είναι αρκετά καχύποπτος και διστακτικός ώστε να στηρίξει οικονομικά οποιαδήποτε ομάδα. Δυστυχώς, υπάρχει μια τάση να δημιουργούμε ήρωες. Για εμένα, ο κόσμος θα πρέπει να αρχίσει να υποστηρίζει ομάδες που δεν επιλέγουν να βραβευτούν και να διαφημιστούν για την αλληλεγγύη τους. Ναι υπάρχουν αυτοί που θα εκμεταλλευτούν τον πόνο για την κερδοφορία, όμως υπάρχουν και όλα τα υπόλοιπα άτομα που παραμένουν επιλεκτικά στη σκια όσο αφορα το ποια είναι, αλλά οι δράσεις τους φωνάζουν».

Μιλάει ο Δ. «Τα τελευταία 4 χρόνια έχω βρεθεί σε διάφορες συνθήκες. Στις φωτιές στην Εύβοια και στη Βαριμπόμπη, στις φωτιές στην Αττική φέτος, στους σεισμούς στην Τουρκία, σε δομές αλληλεγγύης την περίοδο της καραντίνας. Έχουμε μαγειρέψει, σβήσει φωτιές, σηκώσει και κόψει δέντρα, καθαρίσει σπίτια, μοιράσει αγαθά. Το πιο σημαντικό όμως πάντα ήταν το να αγγίζεις τα χέρια των ανθρώπων και να τους ακους, να κλαις και να γελάς μαζί τους.

Η αλληλεγγύη είναι η δύναμη της κοινωνίας απέναντι στο κράτος, της εργατικής τάξης απέναντι στο κεφάλαιο, των έκφυλα καταπιεσμένων υποκειμένων απέναντι στους καταπιεστές τους. Η αλληλεγγύη είναι κινητήριος δύναμη στην ιστορία, είναι η συγκολητική ουσία για τους αγώνες για έναν καλύτερο κόσμο στο σήμερα. Το 2024, η Ελλάδα, όπως και όλη η Δύση, είναι στο τέλος της διαδικασίας αποσύνθεσης του κράτους πρόνοιας. Αυτό με λίγα λόγια σημαίνει ότι όσα κερδήθηκαν με αγώνες στο παρελθόν, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, τα δίνει στα ανεξέλεγκτα χέρια του κεφαλαίου. Η αλληλεγγύη δεν έρχεται να καλύψει κενά. Η αλληλεγγύη έρχεται να δείξει στο σήμερα τον κόσμο του αύριο. Η δαπάνη προσωπικού χρόνου και χρημάτων, η αυταπάρνηση, η αυτοοργάνωση και το αίσθημα αλληλοβοήθειας ειναι βασικά συστατικά της κοινωνίας που οραματίζονται οι αναρχικές, οι κομμουνιστές, τα αριστερά. Γι’ αυτό άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η αλληλεγγύη εκπορεύεται από αυτόν τον κόσμο, και όχι από τους φασίστες και το κράτος.

Γίνεται συνεπώς ξεκάθαρο ότι οι αλληλέγγυοι δεν “τρώνε λεφτά”, αντίθετα τα στερούνται. Είμαστε αλληλέγγυοι όχι εθελοντές. Αυτό σημαίνει ότι η δράση μας είχε, έχει και θα έχει πολιτικό πρόσημο. Αυτό σημαίνει ότι στερούμαστε για να προσφέρουμε. Στο παράδειγμα του “άλλου ανθρώπου”, μιλάμε για εθελοντισμό, το λένε και οι ίδιοι άλλωστε. Αυτή η διάκριση δεν γίνεται για να καταδικαστεί ο κόσμος που πάει εθελοντής κάπου ή στον άλλο άνθρωπο. Η διάκριση αυτή γίνεται για να καταδείξει την πολιτική φύση της αλληλεγγύης απέναντι στην εννοιολογική και έμπρακτη αποπολιτικοποίηση του όρου. Η χρυσή αυγή έλεγε ότι έκανε αλληλεγγύη με τα συσσίτια, αλλά μόνο για Έλληνες. Ο ΣΚΑΙ λέει ότι κάνει “αλληλεγγύη για όλους” για να πληρώνει λιγότερους φόρους κοκ. Οι πράξεις αυτών, δεν είναι ότι δεν βοηθάνε κάποιο κόσμο, αλλά δεν του δίνουν τη δυνατότητα να βοηθηθεί μόνος του. Η αλληλεγγύη για να λειτουργεί πρέπει να είναι χειραφετητική, δηλαδή να μη δίνεις δεκανίκια σε αυτόν που βοηθάς, αλλά να τον στηρίξεις μέχρι να περπατήσει. Αλλιώς θες να τον έχεις στο τσεπάκι σου. Άρα όχι, οι αλληλέγγυοι/ες/α είναι πολιτικά υποκείμενα που θυσιάζουν χρόνο, χρήματα και ρίχνουν τον ιδρώτα τους για να σταθεί κάποιος στα πόδια του, δρούνε με ταξικό κριτήριο και όχι με πιστοποιητικό πολιτικών φρονημάτων, κοιτάνε το μέλλον πατώντας στο παρόν.

Η αλληλεγγύη είναι προσωπική υπόθεση και δεν προϋποθέτει αντάλλαγμα ούτε υλικό ούτε σε διαφήμιση, άρα είναι καλύτερη όταν είναι υλική και σιωπηλή. Η υπερπροβολή της αλληλεγγύης είναι εκ των πραγμάτων εξαργύρωση και δημιουργία κλίματος. Ο κόσμος συνεπώς για να μην κλονίζεται η πίστη του πρέπει να (αυτο)οργανωθεί. Να φανταστεί πώς θέλει να του φερθούν αν θα ήταν πρόσφυγας, αν θα του καιγόταν το σπίτι, αν δεν θα είχε να φάει. Όταν φανταστεί να κάνει το βήμα να οργανωθεί. Όταν δει τα δάκρυα οργής και απόγνωσης να μετατρέπονται σε δάκρυα χαράς θα καταλάβει τι σημαίνει “το μόνο που έχουμε είναι ο ένας την άλλη”. Η απάντηση στην αποξένωση λοιπόν, είναι η εμπλοκή. Είμαστε αλληλέγγυα κάθε στιγμή της ζωής μας. Από το να αφήσουμε το εισιτήριο στο μετρό, στο να σταθούμε δίπλα σε μια άγνωστη που βλέπουμε να κλαίει στο δρόμο μέχρι το να ξαναστήσουμε σπίτια και ζωές, είναι πραγματικά μικρή η απόσταση».

Μιλάει ο Σ. «Συμμετέχω σε διάφορα εγχειρήματα τα τελευταία 7 χρόνια τα οποία λειτουργούν αλληλέγγυα σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Ένα ευρύ φάσμα που συμπεριλαμβάνει ανθρώπους που ζουν στο δρόμο, μετανάστες αλλά και άτομα που βρέθηκαν στην ανάγκη ύστερα από έκτακτες καταστάσεις όπως πόλεμο ή μεγάλες φυσικές καταστροφές.

Ξεκίνησα ως διασώστης σε διάφορες ΜΚΟ, όπου και έζησα εκ των έσω πως λειτουργούν πολλές τέτοιες οργανώσεις. Σε αντιδιαστολή με αυτές έχω το παράδειγμα άλλων εγχειρημάτων, αυτοδιαχειριζόμενων κατά κύριο λόγο, που δεν ζητάνε διαπιστεύσεις για το πρόβλημα σου, απλώς είναι εκεί να σου απλώσουν τα χέρι για να σου δώσουν με ένα χαμόγελο αυτό που έχεις ανάγκη.

Έχω βρεθεί σε συλλογικές κουζίνες, σε κέντρα προσφύγων και μεταναστών και συλλογικές οργανώσεις αντιμετώπισης και αλληλεγγύης σε φυσικές καταστροφές.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το ταξίδι μου στην Τουρκία τον προηγούμενο Φεβρουάριο στις σεισμόπληκτες περιοχές της Αντιόχειας. Και είναι χαρακτηριστικό διότι φαίνεται πως η αλληλεγγύη δεν γνωρίζει σύνορα και παρακάμπτει οποιαδήποτε δυσκολία και αν προκύψει. Μερικοί άνθρωποι, λοιπόν, θέλοντας να βοηθήσουμε τους σεισμόπληκτους, αποφασίσαμε να ταξιδέψουμε ως εκεί και να μείνουμε μια εβδομάδα με σκοπό να οργανώσουμε κι άλλες αποστολές αλληλεγγύης, πιο στοχευμένες στα προβλήματα τους. Το ταξίδι μας από την Κωνσταντινούπολη ως την Αντιόχεια ήταν δύσκολο, πολύωρο και η επικοινωνία μας με άλλα άτομα ελάχιστη, δημιουργώντας συναισθήματα εξάντλησης και ανασφάλειας. Φτάνοντας εκεί όμως συναντήσαμε εκατοντάδες ανθρώπους, οργανωμένους στην αριστερά αλλά και ανθρώπους που απλώς ήθελαν να βοηθήσουν. Επίσης συναντήσαμε δεκάδες συντρόφους και συντρόφισσες από την Ελλάδα. Εκεί δεν χρειαζόταν η γλώσσα.  Από την στιγμή που έβλεπες το πρόβλημα, απλώς τοποθετούσες τον εαυτό σου εκεί που είσαι καλύτερος και έκανες ό,τι μπορούσες.

Κάποιοι διαχειρίζονταν υλικά και τρόφιμα ή μαγείρευαν για να τρώει ο κόσμος. Αλλοι έφτιαχναν από το μηδέν αντίσκηνα ή σπίτια με κοντέινερ για να στεγάσουν τους ανθρώπους που κοιμόντουσαν στους -10 βαθμούς, ενώ κάποιοι άλλοι μοίραζαν ρούχα και έφτιαχναν εστίες για να μπορεί να ζεσταθεί ο κόσμος, να πιεί ένα τσάι και να ανταλλάξει δύο κουβέντες που τόσο πολύ είχε ανάγκη. Τέλος, κάποιες ομάδες δανείζονταν εξοπλισμό από δω και από κει και έμπαιναν μέσα στα χαλάσματα με κίνδυνο την ζωή τους για να βγάλουν ανθρώπους ή ζώα που πιθανόν να είχαν επιβιώσει.

Ένα τοπίο τόσο θλιβερό, σαν σκηνικό πολέμου, που τίποτα δεν είχε μείνει όρθιο και μια πόλη μέσα στην σκόνη αλλά μόνο ένα πράγμα σε έκανε να χαμογελάσεις. Το χαμόγελο των συντρόφων σου από κάθε γωνιά της γης αλλά και των σεισμόπληκτων ανθρώπων, ως ευχαριστώ για τη δύναμη που εισέπρατταν από εμάς. Αφού επικοινωνήσαμε και είδαμε τα πλάνα τους ξεκινήσαμε και εμείς να οργανώσουμε την δεύτερη αποστολή. Μιλώντας συνεχώς με κόσμο, στείλαμε ανθρώπους να βοηθήσουν στο στήσιμο των κοντέινερ, στην αποκατάσταση του νερού, στην καλλιέργεια πρώτων υλών για κατανάλωση, στα αυτοδιαχειριζόμενα σχολεία και νοσοκομεία και οπουδήποτε αλλού υπάρχει ανάγκη και επινοητικότητα. Μια εμπειρία που δεν θα σβήσει ποτέ από την μνήμη μου και είναι χαρακτηριστική μέσα σε δεκάδες εμπειρίες και συμμετοχές μου, διότι δείξαμε έμπρακτα τι σημαίνει διεθνιστική αλληλεγγύη, τη στιγμή που το τουρκικό κράτος έκανε αισθητή την παρουσία του μονάχα με τους εκατοντάδες των ειδικών δυνάμεων με το δάχτυλο στην σκανδάλη.

 Η αλληλεγγύη για μένα είναι η αυθόρμητη προσφορά και η οριζόντια αντιμετώπιση των ανθρώπων χωρίς ιεραρχίες. Είναι ένας τρόπος ζωής που κάνεις πηγαία και καθημερινά, χωρίς διαφήμιση ή κέρδος. Λειτουργείς έτσι χωρίς να υπάρχει απαραίτητα έκτακτη ανάγκη, καθώς αποσκοπείς σε μια ευρύτερη δικαιοσύνη, κοινωνική και οικονομική.

Στην Ελλάδα του σήμερα η αλληλεγγύη έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις λόγω των αυξημένων οικονομικών και περιβαλλοντικών καταστροφών. Ο κόσμος έχει κατανοήσει πως ο κρατικός μηχανισμός δεν λειτουργεί. Άλλοι το δικαιολογούν και άλλοι όχι. Όμως, το σημαντικό είναι ότι, οι περισσότεροι προσπαθούν να κάνουν κάτι είτε μέσω δομών του κράτους, είτε σε ΜΚΟ ως εθελοντές, είτε ως αυτοργανωμένοι σε αυτοδιαχειριζόμενες δομές. Έχει μια σημαντική διαφορά του να είσαι εθελοντής και αλληλέγγυος.

Ο εθελοντής συμμετέχει στον κρατικό μηχανισμό βγάζοντας την δουλειά που θα έπρεπε να κάνει το κράτος, χωρίς να πληρώνεται. Σε αυτήν την περίπτωση λειτουργεί ενάντια στους εργαζόμενους και τα αιτήματα τους για εδραίωση των δικαιωμάτων τους καθώς και αύξηση προσλήψεων. Ο εθελοντής καλύπτει το κράτος την ώρα που φαίνεται η αδυναμία του, δίνοντας του το βήμα να παροτρύνει κι άλλο κόσμο να κάνει το ίδιο στα πλαίσια του “βοήθα τον διπλανό σου”. Έτσι, έχουμε ως αποτέλεσμα την εδραίωση της κουλτούρας του εθελοντισμού και την κανονικοποίηση  της απλήρωτης εργασίας. Αντίθετα, οι αλληλέγγυοι στέκονται δίπλα στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη, χωρίς να καλύπτουν το κράτος. Καρπώνονται την δουλειά τους και έρχονται σε ευθεία ρήξη με το κράτος κατηγορώντας το για την ανεπάρκεια του. Δεν προσπαθούν να αντικαταστήσουν το κράτος, διότι δεν υπάρχουν τα μέσα για να το κάνουν, αλλά διεκδικούν μαζί με τους πληγέντες αυτά που χρειάζονται.

Είναι γελοίο να μιλάμε για πολιτικά και κοινωνικά κινήματα ότι τα τρώνε, από την στιγμή που έχουν βγει δεκάδες σκάνδαλα για μεγάλες ΜΚΟ όπου μοιράζουν μίζες δεξιά και αριστερά, επηρεάζουν την πολιτική σκηνή και διαμορφώνουν τις καταστάσεις. Μικρές και διεθνείς μη κερδοσκοπικές οργανώσεις διαχειρίζονται από δεκάδες έως εκατομμύρια ευρώ που πηγαίνουν σε προσωπικές τσέπες. Πρόκειται για ένα πεδίο που εύκολα μπορείς να εκμεταλλευτείς τα συναισθήματα του κόσμου και να κερδίσεις χρήματα και αυτοί το παίζουν χρόνια το παιχνίδι. Κονδύλια, χορηγίες, ομόλογα και αμύθητες περιουσίες, όλα γνωστά αλλά κανένα στόμα δεν ανοίγει.

 Όσοι θέλουν να μάθουν τι σημαίνει αλληλεγγύη και ποιον να εμπιστευτούν θα πρέπει να μάθουν πράγματα. Εγώ προσωπικά έχω την ενορία και των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων και των αυτοδιαχειρισμενων δομών. Έχω νιώσει την ταυτότητα του εθελοντή και του αλληλέγγυου. Δεν είναι δύσκολο σε μια ταυτότητα εθελοντή να καταλάβεις την ιεραρχία, την εκμετάλλευση και τα πολιτικά και οικονομικά παιχνίδια που παίζονται πάνω στην δική σου πλάτη. Άνθρωποι που πλουτίζουν ενώ εσύ εργάζεσαι σε μια απλήρωτη εργασία.

Η αλληλεγγύη θέλει εσένα να συνδιαμορφώσεις στις αποφάσεις και να πεις με την δική σου έμπειρα πώς πρέπει να γίνουν τα πράγματα. Να βοηθάς χωρίς αντάλλαγμα, γιατί πιστεύεις στον άνθρωπο και την αλλαγή της κοινωνίας, ερχόμενος σε ευθεία αντιπαράθεση με το κράτος. Μπορεί να μην έχουμε τα μέσα για διαφήμιση αλλά ξέρουμε πως να βρισκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους, σαν άνθρωποι».