«Δεν θα σταματήσω», «δεν θα σταματήσω θα αγωνίζομαι για το μέλλον της χώρας μας», διαβεβαίωσε μπροστά στους δημοσιογράφους ο Ρίσι Σούνακ κατά την διάρκεια επίσκεψής του στην νότια Αγγλία.

Ο 44χρονος επικεφαλής των Τόρις έχει περάσει δύσκολα τις τελευταίες ημέρες μετά την γκάφα που διέπραξε αποχωρώντας πρόωρα από τις τελετές για την 80ή επέτειο της Απόβασης στην Νορμανδία.

Αναγκάσθηκε να παραδεχθεί ότι έκανε λάθος και να ζητήσει και να ξαναζητήσει συγγνώμη, αφού έφυγε στην μέση της κεντρικής διεθνούς τελετής της Παραλία Ομαχα στην οποία συμμετείχε πληθώρα αρχηγών κρατών όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η απουσία του βρετανού πρωθυπουργού από την κεντρική εκδήλωση των εορτασμών προκάλεσε έκπληξη και επικρίθηκε εντόνως, κυρίως αφού επρόκειτο για τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, πρωτεργάτη της απόβασης των συμμάχων στην Νορμανδία στις 6 Ιουνίου 1944.

Η αποδοκιμασία ήταν ακόμη περισσότερη όταν έγινε γνωστό ότι ο Ρίσι Σούνακ αποχώρησε από τους εορτασμούς για να δώσει τηλεοπτική προεκλογική συνέντευξη. Η απουσία του προκάλεσε καταιγισμό επικρίσεων τόσο από τους πολιτικούς του αντιπάλους όσο και στο ίδιο του το στρατόπεδο, σε σημείο ώστε να κυκλοφορήσουν φήμες για επικείμενη παραίτηση.

Ο Νάιτζελ Φάρατζ, υποψήφιος του ακροδεξιού Reform UK, δήλωσε ότι ο Ρίσι Σούνακ δεν κατανοεί «την κουλτούρα μας», προκαλώντας επίσης αντιδράσεις.

Οταν ερωτήθηκε αν εννοούσε την ινδική καταγωγή του Ρίσι Σούνακ, ο Νάιτζελ Φάρατζ ισχυρίσθηκε χθες στο BBC ότι ο πρωθυπουργός, πάμπλουτος πρώην τραπεζίτης είναι «αποκομμένος λόγω της κοινωνικής τάξης και των προνομίων του από τα αισθήματα των απλών ανθρώπων».

Σύμφωνα με δημοσκόπηση YouGov, το 65% θεωρούν απαράδεκτο το γεγονός ότι ο Ρίσι Σούνακ αποχώρησε από τις εκδηλώσεις της επετείου της Απόβασης.

Το κενό πολύ μεγάλο για να καλυφθεί σε 6 εβδομάδες έως τις εκλογές. Ανάμεσά στους παραιτηθέντες η πρώην πρωθυπουργός Τερέζα Μέι και ο υπέρμαχος του Μπρέξιτ και πρώην υποψήφιος για την αρχηγία του κόμματος, Μάικλ Γκόουβ.

Η μαζική έξοδος των βουλευτών των Τόρις βάζει σε ακόμη πιο δύσκολη θέση το κόμμα των Συντηρητικών καθώς πρέπει να βρουν 78 νέους υποψήφιους να εγγραφούν έως την Πέμπτη που λήγει η διορία.

This is what this election is all about 👇 pic.twitter.com/MgPIsPNUPA

— Rishi Sunak (@RishiSunak) May 23, 2024

Χθες, ο Ρίσι Σούνακ επισκέφθηκε το ναυπηγείο του Τιτανικού, δίνοντας τροφή για σχόλια καθώς οι Τόρις βυθίζονται δημοσκοπικά. Και σήμερα πήρε ρεπό από τις δραστηριότητές του, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί με Βρετανό πρωθυπουργό.

Εργατικοί και Φιλελεύθεροι Δημοκράτες έχουν μπει σε αποστολή να κερδίσουν έδρες των Συντηρητικών τώρα που αυτοί φεύγουν από το καράβι που βουλιάζει όπως λένε εδώ.

Το ισχυρό παραδοσιακά κόμμα των Συντηρητικών πέφτει σε απύθμενα δημοσκοπικά βάθη μέσο όρο διαφοράς τις 22 μονάδες.

Το δεξιό κόμμα Μεταρρύθμιση κλέβει ψήφους από τους Τόρις καθώς η αύξηση ρεκόρ των εισερχόμενων παράτυπων μεταναστών έφτασε σήμερα τις 10 χιλιάδες για το 2024. Οι υποσχέσεις του Ρίσι Σούνακ για τη Ρουάντα δεν υλοποιήθηκαν και οι ψηφοφόροι μετακινούνται αλλού.

Earlier today, a veteran told me that he feels the world is becoming more dangerous.

He’s right.

That’s why we need to take bold action to secure our future. pic.twitter.com/pK6THeAOBo

— Rishi Sunak (@RishiSunak) May 25, 2024

Μόνο στην οικονομία απέδωσε φτάνοντας τον πληθωρισμό σε φυσιολογικά επίπεδα αλλά με το κόστος ζωής να διευρύνει τη φτώχεια σε εκατομμύρια νοικοκυριά δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για μείωση της φορολογίας. Το επιτελείο του Σούνακ έχει πολύ δρόμο να διανύσει για να πείσει τον κόσμο και ο χρόνος είναι εναντίον τους.

Ένα χαρακτηριστικό αυτών των εκλογών είναι τα νέα πρόσωπα που θα δούμε στη νέα Βουλή των Κοινοτήτων στις 5 Ιουλίου καθώς το γενικό σύνολο των αποχωρήσαντων βουλευτών φτάνει τα 119 άτομα.

Η κακοκαιρία Χενκ μπορεί να πέρασε για τη Βρετανία όμως οι καταστροφές που προκάλεσε δεν περιορίζονται μόνο σε υλικό επίπεδο. Ο πολιτικός αντίκτυπος είναι εμφανής και οι αντιδράσεις των κομμάτων γίνονται ολοένα και εντονότερες καθώς η χώρα βρίσκεται στο δρόμο προς τις εθνικές εκλογές στα τέλη του έτους.

Πρακτικά ακόμα και σήμερα, οι Βρετανοί πολίτες Αγγλίας και Ουαλίας βρίσκονται υπό τον φόβο νέων πλημμυρών – παρά το πέρας της κακοκαιρίας – με την επίσημη ιστοσελίδα της κυβέρνησης να μεταφέρει συνεχώς μεταξύ κόκκινου και πορτοκαλί συναγερμού περίπου 350 περιοχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι 1.800 σπίτια πλημμύρισαν κυρίως στη κεντρική, ανατολική και νότια Αγγλία ενώ η μετακίνηση έχει γίνει τόσο δύσκολη και κάποια σημεία του Εθνικού Σιδηρόδρομου έχουν υποστεί ζημιές.

Η βροχή μπορεί να μην είναι κάτι ασυνήθιστο για την χώρα όμως η προφύλαξη από αυτή είναι σχεδόν αδύνατο να μην συμπεριλαμβάνεται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Σε αυτό το μοτίβο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ προσπαθεί να επιβιώσει από τις βολές των αντίπαλων ηγετών.

Κοιμάται στο τιμόνι της χώρας ο Σούνακ;

Το κόμμα των Φιλελευθέρων ζήτησε αρχικά από τον Σούνακ να επισκεφτεί κάποιες από τις πληγείσες περιοχές «ώστε να δει ιδίοις όμμασι τις καταστροφές που προκλήθηκαν από αυτές τις πλημμύρες». Σε αυστηρότερο τόνο, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Εργατικών ζητά από τον Βρετανό πρωθυπουργό περισσότερα. Μεταξύ των δηλώσεων, ούτε λίγο ούτε πολύ, υποστήριξαν ότι ο Σούνακ ότι κοιμάται την ώρα που βρίσκεται στο τιμόνι της χώρας. Παράλληλα, ζήτησαν να οργανώσει μια έκτακτη ομάδα δράσης, τύπου Cobra meeting, δηλαδή μια σύσκεψη εθνικού ενδιαφέροντος για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Ο Πρωθυπουργός από την πλευρά του επεσήμανε ότι είναι σε διαρκή επικοινωνία με την Περιβαλλοντική Υπηρεσία ενώ ο αρμόδιος υφυπουργός για τις πλημμύρες Ρόμπι Μουρ τόνισε ότι αυτές τις ημέρες βρισκόταν σε «απίστευτα στενή επαφή» με τον Ρίσι Σούνακ.

Επιπρόσθετα μόλις χθες άνοιξε το πρόγραμμα οικονομικής υποστήριξης των πλημμυροπαθών. Συγκεκριμένα τα περισσότερα νοικοκυριά θα μπορούν άμεσα να διεκδικήσουν έως 500 λίρες για τα πρώτα έξοδα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούν να λάβουν έως και 2.500 λίρες ενώ οι αγρότες μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση ως και 25.000 λίρες.

Αναγκαστικές περικοπές λόγω πληθωρισμού

Μέχρι στιγμής το μέγεθος των καταστροφών δεν έχει γίνει ακόμα γνωστό καθώς και τις επόμενες ημέρες η χώρα θα βρίσκεται υπό το κίνδυνο επιπλέον πλημμυρών. Πάντως, έκθεση του Εθνικού Ελεγκτικού Γραφείου (National Audit Office) από τον Νοέμβριο «καίει» την κυβέρνηση Σούνακ σχετικά με το αντιπλημμυρικό της πλάνο. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι η κυβέρνηση – παρά τις δεσμεύσεις – θα προστατεύσει σχεδόν τα μισά σπίτια από όσα προγραμμάτιζε, από 336.000 επιπλέον σπίτια σε μόλις 200.000. Το πλάνο αφορά το διάστημα 2021 – 2027, ενώ και η Περιβαλλοντική Υπηρεσία (ΕΑ), στο ίδιο κυβερνητικό σχέδιο, αφαίρεσε 500 από τα 2. 000 αντιπλημμυρικά έργα που αρχικά είχαν προαναγγελθεί για τις πλημμύρες και την διάβρωση των ακτών.

Η κυβέρνηση, σε αυτά τα στοιχεία κατηγόρησε τον αυξανόμενο πληθωρισμό για τις περικοπές των στόχων ενώ υποστήριξε ότι η κρατική χρηματοδότηση του προγράμματος διπλασιάστηκε στα 5,2 δισεκατομμύρια λίρες.

ΠΗΓΗ: DW

“Οι Μελόνι και Σούνακ αποφάσισαν την συνχρηματοδότηση ενός κοινού σχεδίου υποβοηθούμενων εθελοντικών επιστροφών στις χώρες καταγωγής, που ετοίμασε ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, υπέρ των μεταναστών που βρίσκονται μπλοκαρισμένοι στην Τυνησία”, αναφέρεται σε ανακοινωθέν της ιταλικής κυβέρνησης. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν την κρίση στη Μέση Ανατολή και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Το ανακοινωθέν της κυβέρνησης της Ρώμης αναφέρει ότι “η Ιταλίδα πρωθυπουργός και οι ηγέτες με τους οποίους συναντήθηκε, συμφώνησαν στον περαιτέρω συντονισμό της συνεργασίας των τριών χωρών τους για την καταπολέμηση των διακινητών ανθρώπων“.

“Συγχρόνως, υπογραμμίστηκε η ανάγκη να επιτευχθεί οριστική σταθεροποίηση των δυτικών Βαλκανίων, και βάσει των βημάτων προόδου που επιτελέσθηκαν πρόσφατα στη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την περιοχή αυτή”, αναφέρει το ανακοινωθέν της κυβέρνησης Μελόνι.

«Εκφράζω την ενόχλησή μου για το γεγονός ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός ακύρωσε την προγραμματισμένη μας συνάντηση λίγες ώρες πριν αυτή πραγματοποιηθεί. Ελλάδα και Βρετανία ενώνονται από παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας και το πλαίσιο των διμερών μας σχέσεων είναι εξαιρετικά ευρύ.
Οι θέσεις της Ελλάδος για το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι γνωστές. Ήλπιζα να έχω την ευκαιρία να τις συζητήσω και με τον Βρετανό ομόλογό μου, μαζί με τις μεγάλες προκλήσεις της διεθνούς συγκυρίας: Γάζα, Ουκρανία, Κλιματική κρίση, μετανάστευση. 
Όποιος πιστεύει στην ορθότητα και το δίκαιο των θέσεών του δεν φοβάται ποτέ την αντιπαράθεση επιχειρημάτων», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ωστόσο, σε ερώτηση για τον έλεγχο των τιμών, ο υπουργός Υγείας, Στιβ Μπάρκλεϊ δήλωσε σήμερα στην τηλεόραση του BBC ότι “δεν το έχει κατανοήσει”.

Το γραφείο του πρωθυπουργού Ρίσι Σούνακ βρίσκεται σε συνομιλίες με τα σούπερ μάρκετ για την επίτευξη μιας συμφωνίας, που θα είναι παρόμοια με αυτή που επιτεύχθηκε στη Γαλλία, όπου οι μεγαλύτεροι πωλητές λιανικής χρεώνουν “στη χαμηλότερη δυνατή τιμή”, όπως ανέφερε χθες η ίδια εφημερίδα.

Το γραφείο του Βρετανού πρωθυπουργού δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα του Reuters για το σχολιασμό της δημοσιογραφικής αναφοράς, ενώ η εφημερίδα επικαλέστηκε πηγές εντός της κυβέρνησης.

“(…) Δεν θα επιδιώξουμε να παίξουμε πολιτικά παιχνίδια και όταν ο πρωθυπουργός θέσει αυτή τη συμφωνία προς ψήφιση, οι Εργατικοί θα την υπερψηφίσουν”, τόνισε ο αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο.

Ο πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ τόνισε ότι η συμφωνία θα τεθεί προς ψήφιση στο κοινοβούλιο, αλλά δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία.

«Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη να αδράξουν αυτή τη στιγμή με μια επιτάχυνση της παγκόσμιας στρατιωτικής και διπλωματικής υποστήριξης στην Ουκρανία», δήλωσε ένας εκπρόσωπος του Σούνακ.

«Ο πρωθυπουργός σκιαγράφησε την επιδίωξη του Ηνωμένου Βασιλείου να εντείνει την υποστήριξή μας στην Ουκρανία, μεταξύ άλλων μέσω της παροχής αρμάτων μάχης Challenger 2 και πρόσθετων συστημάτων πυροβολικού».

Δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Βρετανία βρισκόταν σε συζητήσεις με την Ουκρανία για να παραδώσει τα Challengers, το κύριο άρμα μάχης του βρετανικού στρατού, για να βοηθήσει τη χώρα να πολεμήσει τις ρωσικές δυνάμεις εισβολής.

Ωστόσο, η βρετανική κυβέρνηση είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση. «Ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος Ζελένσκι καλωσόρισαν άλλες διεθνείς δεσμεύσεις σε αυτό το πνεύμα, συμπεριλαμβανομένης της προσφοράς της Πολωνίας να παράσχει μια ίλη αρμάτων μάχης Leopard», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Σούνακ.

«Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι ο ίδιος και ολόκληρη η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα εργαστούν εντατικά με τους διεθνείς εταίρους για να παράσχουν γρήγορα το είδος της υποστήριξης που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να προωθήσει την πλεονεκτική της θέση, να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο και να εξασφαλίσει μια διαρκή ειρήνη».

Ενδεχομένως και με λίγη καλή τύχη η καταγραφή του Οκτωβρίου να είναι και το αποκορύφωμα για τον πληθωρισμό στο Ηνωμένο Βασίλειο. Από το 9% συνολικά για το 2022 αναμένουμε ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί στο 5,3% το 2023 και στο 1,6% το 2024, πριν αυξηθεί εκ νέου στη συνέχεια. Οι τρεις βασικές κινητήριες δυνάμεις, που είχαν ωθήσει τον πληθωρισμό σε εντυπωσιακά επίπεδα, αρχίζουν να υποχωρούν. Πρώτον, η σταθερή αύξηση της ζήτησης μέχρι το 2021 και στις αρχές του 2022 δίνει τώρα τη θέση της σε μια απότομη διόρθωση στις καταναλωτικές δαπάνες και τη δραστηριότητα της αγοράς κατοικίας.

Δεύτερον, τα κωλύματα στο παγκόσμιο σύστημα εφοδιασμού και μεταφοράς προϊόντων, που σχετίζονται με τους περιορισμούς της πανδημίας, χαλαρώνουν γρήγορα. Τρίτον, οι παγκόσμιες τιμές της ενέργειας έχουν υποχωρήσει μετά τις μεγάλες προσπάθειες των ευρωπαϊκών οικονομιών να δημιουργήσουν επαρκείς προμήθειες για τον χειμώνα. Μόλις ο βασικός αντίκτυπος των υψηλών τιμών της ενέργειας αρχίσει να υποχωρεί την επόμενη χρονιά, ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πιθανό να μειωθεί γρήγορα, ενώ η ύφεση αμβλύνει τις υποκείμενες πιέσεις τιμών.

Σήμερα ο υπουργός Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ θα παρουσιάσει το νέο πενταετές δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης. Εχει επισημάνει ότι επίκειται περιστολή περίπου 2% στο ΑΕΠ εξαιτίας ενός συνδυασμού ενισχυμένων φόρων και χαμηλότερης αύξησης των δαπανών. Η αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική θα μειώσει τη ζήτηση και θα αποδυναμώσει τις υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις. Ωστόσο, η ισχύς του ανώτατου ορίου των τιμών της ενέργειας αναμένεται να λήξει τον Απρίλιο του επόμενου έτους. Πιθανότατα θα αντικατασταθεί από πιο εστιασμένη υποστήριξη για να βοηθήσει τους λιγότερο εύπορους να ξεπεράσουν την κρίση του κόστους ζωής.

Έπειτα από 40 χρόνια χαλάρωσης των πιέσεων στις τιμές σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, ο πληθωρισμός επανήλθε δραματικά. Πριν από την πανδημία είχαμε υποστηρίξει ότι θα αυξανόταν λόγω ενός συνδυασμού διαρθρωτικών παραγόντων. Μόλις εξασθενήσει η προσωρινή αύξηση του πληθωρισμού που σχετίζεται με τον πόλεμο, αυτές οι δυνάμεις θα διαμορφώσουν τις μακροπρόθεσμες τάσεις του, οι οποίες είναι μεταξύ άλλων οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, η αύξηση του κόστους για την προστασία του πλανήτη και η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Και αυτό γιατί σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο πρώην υπουργός οικονομικών της Βρετανίας και νυν πρωθυπουργός της, προειδοποιούσε ότι οι οικονομικές πολιτικές της Λιζ Τρας θα ήταν καταστροφικές, κατά τη διάρκεια της κούρσας τους για το πρώτο αξίωμα της χώρας. 

Ήδη από το πρώτο τους τηλεοπτικό debate, είχε περιγράψει τα σχέδιά της ως «παραμύθια», ενώ μέχρι τις τελευταίες ημέρες του αγώνα του για την πρωθυπουργία επέμενε ότι «δεν μπορούσε να δει» πώς οι φοροαπαλλαγές της θα μπορούσαν να συνδυαστούν με τις δαπάνες που πρότεινε.

Η εκδίκηση του απαισιόδοξου

Στη διάρκεια των έξι τελευταίων εβδομάδων, ο Σούνακ παρέμεινε σιωπηλός καθώς οι προβλέψεις του για την οικονομία έβγαιναν αληθινές με ραγδαίους ρυθμούς.

Οι επενδυτές αγχώθηκαν από τις εκτεταμένες φοροαπαλλαγές της Τρας, σε συνδυασμό με την αύξηση των δανείων της χώρας.

Η λίρα κατέγραψε ελεύθερη πτώση. Τα κόστη δανεισμού της κυβέρνησης εκτοξεύτηκαν.

Η αγορά ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων τραντάχτηκε. Και η Κεντρική Τράπεζα αναγκάστηκε να παρέμβει. Έπειτα από μόλις 44 ημέρες στην πρωθυπουργία, η Τρας παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα υπό το βάρος της κατάρρευσης της οικονομικής της ατζέντας.

Η σχετικά απαισιόδοξη στάση που τήρησε ο Σούνακ στη διάρκεια του καλοκαιριού, προειδοποιώντας για τον πληθωρισμό και την ανάγκη προσκόλλησης σε μια συντηρητική οικονομική πολιτική ίσως του κόστισε την ευκαιρία να γίνει πρωθυπουργός τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Όμως, δυο μήνες αργότερα, ήταν ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά και οι ακριβείς προβλέψεις του για τις επιπτώσεις του προγράμματος της Τρας που του άνοιξαν τον δρόμο για το ανώτατο αξίωμα της Βρετανίας.

Πρωθυπουργός με λίγους μήνες καθυστέρηση

Αφού και ο Μπόρις Τζόνσον, ο πρώην πρωθυπουργός, παραιτήθηκε από τη διεκδίκηση του αξιώματος την Κυριακή, ο Σούνακ κατοχύρωσε τη θέση του φαβορί – και μετά την αποχώρηση της Πένι Μόρντοντ από την κούρσα τη Δευτέρα, ανήλθε στον πρωθυπουργικό θώκο με… λίγους μήνες καθυστέρηση.

«Είναι ξεκάθαρο ότι έχει το τεράστιο πλεονέκτημα» να μπορεί να πει ότι όλοι γνώριζαν, λέει στους Times η Τζιλ Ράτερ, πρώην δημόσιος υπάλληλος και νυν ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διακυβέρνησης με έδρα το Λονδίνο.

«Προφανώς πολλοί άνθρωποι πλέον σκέφτονται ότι είχε δίκιο και η Τρας έχει άδικο και ότι αυτό αποδείχθηκε στην πράξη», συνεχίζει. «Η Βρετανία πλήρωσε υψηλό τίμημα για αυτό τον σκοπό και θα συνεχίσει να πληρώνει υψηλό τίμημα για τη χαμένη της αξιοπιστία».

Την Κυριακή, ο 42χρονος Σούνακ ανακοίνωσε επισήμως ότι θα διεκδικήσει τη θέση του ηγέτη των Τόρις και, ως εκ τούτου, την πρωθυπουργία. Πίσω του συμπαρατάχθηκε και η πλειοψηφία των βουλευτών του κόμματός του, ξεπερνώντας την πρόεδρο της Βουλής των Κοινοτήτων, Πένι Μόρντοντ.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μια σπουδαία χώρα, όμως αντιμετωπίζουμε μια τεράστια οικονομική κρίση», δήλωσε ο Σούνακ την Κυριακή, ανακοινώνοντας την υποψηφιότητά του. Πρόσθεσε ότι επιθυμεί να «διορθώσει την οικονομία» και ότι έχει αποδείξει ότι μπορεί να τα καταφέρει.

Την ίδια ημέρα, επαίνεσε τον Μπόρις Τζόνσον μέσω Twitter για το Brexit και το πρόγραμμα εμβολιασμού των πολιτών απέναντι στον κοροναϊό.

«Πραγματικά ελπίζω πως θα συνεχίσει να συμμετέχει στη δημόσια ζωή, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό», συμπλήρωσε.

Η ξαφνική άνοδος και πτώση του Σούνακ

Η άνοδος του Σούνακ στη βρετανική πολιτική σκηνή υπήρξε ασυνήθιστα γρήγορη. Στις αρχές του 2020, όταν ήταν μόλις 39 ετών, εκτοξεύτηκε στη θέση του υπουργού οικονομικών, από τον Τζόνσον. Ήταν βουλευτής μόλις από το 2015. Ο Σούνακ έγινε ο πιο δημοφιλής πολιτικός της χώρας του εξαιτίας των δισεκατομμυρίων που διοχέτευσε σε μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας, μεταξύ των οποίων και η καταβολή των μισθών των πολιτών που αναγκάζονταν να απέχουν από την εργασία τους, αλλά και γενναιόδωρες επιχορηγήσεις και δάνεια για επιχειρήσεις.

Για πολύ καιρό, θεωρούνταν ότι ο Σούνακ θα ήταν ο διάδοχος του Τζόνσον. Όμως λίγους μήνες νωρίτερα, το άστρο του άρχισε να σβήνει.

Οι προσπάθειές του να περιορίσει τις εκτεταμένες δημόσιες δαπάνες της πρώτης πανδημικής περιόδου είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της δημοτικότητάς του, αλλά και τη στροφή 180 μοιρών σε πολλές πολιτικές. Τον Μάρτιο, όταν ο πληθωρισμός άρχισε να δείχνει τα δόντια του στη Βρετανία και οι φόβοι για μια κρίση συνθηκών διαβίωσης μεγάλωναν, ο Σούνακ ανακοίνωσε περιορισμένα μέτρα στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Δυο μήνες αργότερα, πρότεινε ένα πιο γενναιόδωρο σχέδιο που προσέφερε σε κάθε σπίτι εκατοντάδες λίρες ως έκπτωση στους λογαριασμούς της ενέργειας.

Πλούτος και σκληρά μέτρα

Οι επικρίσεις προς τον Σούνακ ενισχύονταν εξαιτίας του προσωπικού του πλούτου. Φωτογραφίες του με πανάκριβα ρούχα σχεδιαστών και «έξυπνες» κούπες καφέ που κοστίζουν εκατοντάδες δολάρια, καθώς επίσης και η αποκάλυψη ότι έχει στην κυριότητά του ένα στατικό ποδήλατο μάρκας Peloton σκιαγράφησαν την εικόνα ενός πολιτικού που δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα ενός πληθυσμού που πιέζεται από τον υψηλότερο πληθωρισμό των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.

Αν και η ινδική του καταγωγή δείχνει πως το κόμμα των Συντηρητικών κάνει βήματα προς την συμπερίληψη της διαφορετικότητας, μιας και ο Σούνακ είναι ο πρώτος μη λευκός πρωθυπουργός της Βρετανίας, η αλήθεια είναι ότι κατά βάση ταιριάζει άψογα στο στερεότυπο ενός μέλους των Τόρις. Φοίτησε στο ιδιωτικό σχολείο του Γουίντσεστερ και στη συνέχεια σπούδασε φιλοσοφία, πολιτικές επιστήμες και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Εργάστηκε στην επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs και σε δυο hedge funds πριν εκλεγεί στο κοινοβούλιο.

Όσο φοιτούσε στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, γνώρισε τη σύζυγό του, Ακσάτα Μούρτι, μια σχεδιάστρια μόδας και κόρη του Ναραγιάνα Μούρτι, ενός από τους ιδρυτές του τεχνολογικού κολοσσού Infosys που συμβαίνει να είναι και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ινδία. Η ακίνητη ιδιοκτησία του ζευγαριού απλώνεται στο Λονδίνο, το Γιόρκσαϊρ και τη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, ενώ φέτος συμπεριλήφθηκαν στην ετήσια κατάταξη των Sunday Times για τους πλουσιότερους ανθρώπους της Βρετανίας.

Φοροδιαφυγή μέσω Ινδίας

Τον Απρίλιο αποκαλύφθηκε πως η σύζυγος του Σούνακ δεν έχει πολιτογραφηθεί στη Βρετανία, αποφεύγοντας έτσι εκατομμύρια λίρες σε φόρους για τις μετοχές που διαθέτει στην εταιρεία του πατέρα της, γεγονός που έθεσε το πολιτικό μέλλον του πρώην υπουργού οικονομικών υπό αμφισβήτηση. Πολλοί ήταν εκείνοι που ζητούσαν την παραίτησή του.

Επιπλέον, ήρθε στην επιφάνεια ότι ο ίδιος έχει διατηρήσει την πράσινη κάρτα του στις ΗΠΑ, πράγμα που θα του επέτρεπε να ζει μόνιμα εκεί, ακόμη και την περίοδο που ήταν υπουργός οικονομικών. Τελικά, παραιτήθηκε της άδειας παραμονής του στις ΗΠΑ τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ την άνοιξη η σύζυγός του ανακοίνωσε ότι πρόκειται να πληρώσει φόρους στη Βρετανία για τα κεφάλαια που διατηρεί στο εξωτερικό.

Όμως ο πλούτος του πιθανότατα θα παραμείνει το αδύναμο σημείο του πολιτικά, σύμφωνα με τη Ράτερ.

Ο πλούτος «θα είναι πάντα η δυσκολία για τον Σούνακ», υποστηρίζει «αν εμφανιστεί και δηλώσει ότι όλοι πρέπει να κάνουμε θυσίες».

Πώς αναμένεται να κινηθεί ο Σούνακ

Ως πρωθυπουργός, είναι πιθανό πως ο Σούνακ θα διευθύνει περικοπές δαπανών σε τμήματα της κυβέρνησης που ήδη έχουν ανεπαρκείς προϋπολογισμούς. Ο Τζέρεμι Χαντ, ο σημερινός υπουργός οικονομικών της Βρετανίας έχει προειδοποιήσει για «δύσκολες» αποφάσεις σε ό,τι αφορά τις δαπάνες, καθώς προσπαθούσε να διορθώσει την καταστροφή που προκάλεσε στην χρηματοπιστωτική αξιοπιστία της Βρετανίας το σχέδιο της Τρας για τη φορολογία.

Παρά το γεγονός ότι ο Σούνακ δεν είναι υποχρεωμένος να διατηρήσει τον Χαντ στη θέση του, θα ήταν επικίνδυνο για οποιονδήποτε νέο ηγέτη να απομακρυνθεί πολύ από τα σχέδια που καθησύχασαν έστω σε κάποιο βαθμό τις βρετανικές χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ως υπουργός οικονομικών, ο Σούνακ είχε αυξήσει τη φορολογία ως ποσοστό του εθνικού εισοδήματος στα υψηλότερα επίπεδα μετά από 70 χρόνια, ένα ρεκόρ που χρειάστηκε να υπερασπιστεί στη διάρκεια του καλοκαιριού. Ο ίδιος είχε αντιπαραβάλει την πραγματιστική του προσέγγιση σε οικονομικά ζητήματα με την πιο χαλαρή πολιτική της Τρας, που δεν αντιστάθμιζε τις φοροαπαλλαγές με περιορισμό των δαπανών ή άλλες μεθόδους αποτροπής της αύξησης του δημόσιου χρέους.

«Τα σχέδια της Λιζ υπόσχονται σε όλους τον ουρανό με τ’ άστρα», είχε δηλώσει τον Αύγουστο στο BBC. «Δε νομίζω ότι η ζωή είναι τόσο απλή και πιστεύω ότι τα σχέδιά της απειλούν να επιδεινώσουν την κατάσταση, από τη στιγμή που θα δανειστούμε τόσο πολλά χρήματα για φοροαπαλλαγές σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός βρίσκεται ήδη σε αύξηση».

Εντέλει, αρκετές από τις πολιτικές του Σούνακ, από την εποχή που ήταν υπουργός οικονομικών, παραμένουν σε ισχύ, όπως το σχέδιο αύξησης της φορολόγησης των εταιρειών στο 25% από 19% και η διατήρηση του φόρου εισοδήματος στο 20%.

Οπαδός της ελεύθερης αγοράς

Ο Σούνακ έχει δηλώσει ότι θέλει να προχωρήσει σε μειώσεις της φορολογίας, αλλά ότι προηγείται η αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Ως υπουργός οικονομικών δεν μπόρεσε να εφαρμόσει πλήρως τα σχέδιά του, εξαιτίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αναφέρουν οι Times.

Τον Φεβρουάριο, σε ομιλία του στο Σίτι του Λονδίνου, ο Σούνακ δήλωσε ότι θέλει να οικοδομήσει «μια νέα κουλτούρα επιχειρηματικότητας» και μια οικονομία που θα εστιάζει «στις αρχές της ελεύθερης αγοράς».

Στο όραμά του, η αύξηση των δαπανών δεν ήταν η απάντηση για την ανάκαμψη της βρετανικής οικονομίας.

Προτεραιότητα και για εκείνον ήταν οι ιδιωτικές επενδύσεις. Όμως μόλις λίγους μήνες αργότερα, ανακοίνωνε σχέδια εκτεταμένων δαπανών για την προστασία των νοικοκυριών από την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας.

Ο Σούνακ μπορεί να βρέθηκε στο τιμόνι της βρετανικής οικονομίας για περισσότερα από δυο χρόνια κρίσης, όμως ως πρωθυπουργός της χώρας θα κληθεί να αντιμετωπίσει ακόμη μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις.

Η δυσπιστία των Τόρις

Το κράτος είναι πιθανό να εισέλθει σε φάση ύφεσης και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει εδώ και καιρό περιλαμβάνουν τη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας και τις αναταραχές στο διεθνές εμπόριο και την αγορά εργασίας ως αποτέλεσμα του Brexit.

Επιπλέον, ο Σούνακ αντιμετωπίζει και πολιτικά προβλήματα.

Η παραίτησή του ήταν το σημείο καμπής για την πτώση του Τζόνσον τον Ιούλιο, πράγμα που σημαίνει ότι μεγάλη μερίδα του κόμματος, εντός και εκτός κοινοβουλίου, θα δυσκολευτούν να του δώσουν τη στήριξή τους.

Ο Σούνακ θα βρεθεί σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Από τη μια πλευρά, θα έχει να αντιμετωπίσει ένα απείθαρχο και διχασμένο Συντηρητικό Κόμμα και από την άλλη τις αγορές που αναμένουν αυστηρή πειθαρχία στα δημόσια οικονομικά.

«Θα χρειαστεί ένας εξαιρετικά επιδέξιος πολιτικός για να καταφέρει να πλοηγηθεί σε αυτό το τοπίο», τονίζει η Ράτερ στους Times. «Το πραγματικά ενδιαφέρον ερώτημα είναι αν ο Σούνακ είναι αρκετά επιδέξιος».

Πηγή: New York Times