Σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη και ίσως αρνητική συγκυρία για την κυβέρνηση, μάλιστα, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να χάνει δύο μονάδες (πρόθεση ψήφου με αναγωγή) από την προηγούμενη του Οκτωβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι μειώνεται η δυναμική που είχε δημιουργήσει η (υποδειγματική) εκλογή νέας ηγεσίας με τη νίκη του Νίκου Ανδρουλάκη και το “μομέντουμ” της συγκρότησης νέας ηγετικής ομάδας (Δούκας, Γερουλάνος, Διαμαντοπούλου κ.ά), αλλά και η εσωστρέφεια στον ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμα και οι μεγάλες λαϊκές συγκεντρώσεις για την τραγωδία των Τεμπών και το γενικότερο αίσθημα περί κυβερνητικής ευθύνης στην καθυστέρηση διαλεύκανσης και απόδοσης των ευθυνών δεν φαίνεται να αποδίδει δημοσκοπικά για το ΠΑΣΟΚ, την ώρα που ενισχύεται σημαντικά το λεγόμενο “αντισυστημικό” μπλοκ.

Ως προς την προεδρική εκλογή, ωστόσο, ο προβληματισμός που δημιουργεί στο ΠΑΣΟΚ η συγκεκριμένη έρευνα είναι έκδηλος. Κι αυτό διότι η υποψηφιότητα του Τάσου Γιαννίτση δεν βρίσκει “πέρασμα” στο εκλογικό σώμα, ενώ οι ψηφοφόροι του εμφανίζονται να αξιολογούν πολύ θετικότερα την υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη (επτά στους δέκα!) και ισοδύναμα αυτή του Κώστα Τασούλα. Προκύπτουν, δε, δύο συμπεράσματα: α. ο χειρισμός της προεδρικής εκλογής με την αναμονή να ανακοινώσει υποψηφιότητα ο πρωθυπουργός -αυτό που προβλήθηκε από την Χαριλάου Τρικούπη ως “θεσμική στάση”-, δεν φαίνεται να το ωφέλησε δημοσκοπικά, και, β. η άρνησή του σε μία κοινή υποψηφιότητα με τα κόμματα της κεντροαριστεράς-αριστεράς, παρά την πρόσκληση του Σωκράτη Φάμελλου, δημιουργεί αμηχανία.

Η μείωση του δημοσκοπικού αποτυπώματος του ΠΑΣΟΚ σχετίζεται πιθανότατα με αυτή την αμηχανία, όχι μόνο στην προεδρική εκλογή, αλλά και με το ότι δεν έχει αποσαφηνιστεί επαρκώς η πολιτική ταυτότητα του κόμματος, παρά την έντονη κοινοβουλευτική του δράση και τους υψηλότερους τόνους αντιπολίτευσης. Τα ποσοστά του παραμένουν κολλημένα, ελάχιστα πάνω από αυτό των ευρωεκλογών, κάτι που συγκρούεται με την στρατηγική νίκης στις επόμενες εκλογές (αυτόνομα).

Τα ποιοτικά στοιχεία της προεδρικής εκλογής στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ

Το libre παραθέτει τα ποιοτικά στοιχεία της προεδρικής εκλογής, ειδικά στο ΠΑΣΟΚ, καθώς εκεί φαίνεται πως εντοπίζεται ένα σοβαρό πρόβλημα για τις επιλογές της Χαριλάου Τρικούπη.

Χαρακτηριστικά:

Οι ψηφοφόροι του (ευρωεκλογές 2024) αξιολογούν θετικά: τον Τάσο Γιαννίτση (επίσημη υποψηφιότητα ΠΑΣΟΚ) με 54,6%, τον Κώστα Τασούλα (Ν.Δ) με 52,4% (…), και την Λούκα Κατσέλη (ΣΥΡΙΖΑ και με σύγκλιση της Νέας Αριστεράς) με 67%! Δηλαδή, επτά στους δέκα ψηφοφόρους του κόμματος προτιμούν έμμεσα την υποψηφιότητα Κατσέλη, και μόνο οι μισοί αξιολογούν θετικά αυτή του κ. Γιαννίτση, όσοι περίπου αξιολογούν θετικά και αυτή του κ. Τασούλα.

Το ποιοτικό πρόβλημα για την Χαριλάου Τρικούπη γίνεται μεγαλύτερο καθώς η υποψηφιότητα Κατσέλη εμφανίζεται να έχει σημαντική απήχηση σχεδόν σε όλα τα κομματικά ακροατήρια, σε αντίθεση με εκείνη του Τάσου Γιαννίτση.

Συγκεκριμένα στα άλλα κόμματα (ψηφοφόροι ευρωεκλογών):

Στη Ν.Δ: Τασούλας 80,5%, Κατσέλη 30,5%, Γιαννίτσης 25,4%

Στον ΣΥΡΙΖΑ: Τασούλας 27,7%, Γιαννίτσης 25,7%, Κατσέλη 68,6%. Να σημειωθεί ότι τα ποσοστά έμμεσης απήχησης (θετική αξιολόγηση) της Λούκας Κατσέλη στα εκλογικά ακροατήρια του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ είναι περίπου ίσα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πρώην υπουργός θα μπορούσε να είναι άνετα μία κοινή υποψηφιότητα.

Στο ΚΚΕ: Κατσέλη 43,3%, Τασούλας 18,8%, Γιαννίτσης 19,9%

Στην Ελληνική Λϋση: Τασούλας 34,2%, Κατσέλη 29,2%, Γιαννίτσης 19,9%

Στους δε ψηφοφόρους της λεγόμενης “αδιευκρίνιστης ζώνης” (αναποφάσιστοι): Κατσέλη 35,2%, Τασούλας 25,8%, Γιαννίτσης 19,5%. Το συγκεκριμένο εύρημα έχει μεγάλη αξία, καθώς η υποψηφιότητα Κατσέλη-ΣΥΡΙΖΑ προηγείται των άλλων δύο υποψηφιοτήτων.

Επίσης, έχει ενδιαφέρον η θετική αξιολόγηση των τριών υποψηφιοτήτων στο “άξονα” δεξιά- αριστερά:

Η υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη αποδεικνύεται ευρύτερης απήχησης, με θετική αξιολόγηση 48,6% στο κέντρο, 60,9% στην κεντροαριστερά, 47,5% στην αριστερά, αλλά και 30,5% και 29,8% στην δεξιά και την κεντροδεξιά αντίστοιχα. Ενώ του Τασου Γιαννίτση έχει 20,6% στη δεξιά, 34,4% στην κεντροδεξιά (η μοναδική “περιοχή” όπου προηγείται της υποψήφιας του ΣΥΡΙΖΑ), 37,7% στο κέντρο, 31,3% στην κεντροαριστερά αι 16,5% στην αριστερά.

Όλα αυτα σχετίζονται πιθανώς με το γενικότερα κλίμα στο σύνολο των ψηφοφόρων σχετικά με το δίλημμα αυτοδυναμία ή κυβέρνηση συνεργασίας στις επόμενες εκλογές. Το 25,1% επιθυμούν κυβέρνηση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ με μικρότερα κόμματα της κεντροαριστεράς, το 6,5% κυβέρνηση Ν.Δ με μικρότερα κόμματα της δεξιάς, το 7,4% συγκυβέρνηση Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ, το 15,5% αυτοδύναμη κυβέρνηση Ν.Δ, και το 5,9% αυτοδύναμη κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.

Τα ποσοστά θετικής αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων στο σύνολο των ερωτηθέντων

Η δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών

Πρόθεση ψήφου και πρόθεση ψήφου με αναγωγή

Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ λαμβάνει 21%, το ΠΑΣΟΚ 12,4%, η Ελληνική Λύση 7,2%, το ΚΚΕ 7,1%, ο ΣΥΡΙΖΑ 6,3%, η Φωνή Λογικής 6%, η Πλεύση Ελευθερίας 5,6%, το Κίνημα Δημοκρατίας 3%, η Νίκη 2,3%, το ΜέΡΑ25 2,3%, η Νέα Αριστερά 1%, ενώ το σύνολο της Αδιευκρίνιστης Ψήφου ανέρχεται στο 24,6%.

Στην αναγωγή, η ΝΔ είναι στο 27,9%, το ΠΑΣΟΚ 16,4%, η Ελληνική Λύση 9,5%, το ΚΚΕ 9,4%, ο ΣΥΡΙΖΑ 8,4%, η Φωνή Λογικής 8%, η Πλεύση Ελευθερίας 7,4%, το Κίνημα Δημοκρατίας 4%, η Νίκη 3,1%, το ΜέΡΑ25 3,1%, η Νέα Αριστερά 1,3%.

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Τι γίνεται, όμως, με τις υπόλοιπες ομάδες του γενικού πληθυσμού; Σε ποιο ποσοστό είναι πρόθυμοι οι Έλληνες να εμβολιαστούν; Θα καλύψουν το ποσοστό που απαιτείται για να έχουμε τη λεγόμενη «ανοσία αγέλης» ώστε να είναι ασφαλείς και εκείνοι από τους συνανθρώπους μας που δεν μπορούν να εμβολιαστούν; Πόσοι είναι εκείνοι που έχουν αμφιβολίες για να εμβολιαστούν ή ανήκουν στους φανατικούς αντιεμβολιαστές;

Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν και τα στοιχεία που μας έδωσε ο Καθηγητής Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Φουντουλάκης, σχετικά με την ψυχολογία των φανατικών αρνητών του εμβολίου και κάθε εμβολίου.

Το libre παρουσιάζει σήμερα μία έρευνα που έγινε από τα μέσα έως τα τέλη του Οκτωβρίου του 2020, λίγο πριν το 2^ο lockdown, και αφορούσε 1000 νοικοκυριά σε όλη την επικράτεια, σε τυχαίο γενικό συνοπτικό δείγμα. Διενεργήθηκε από το Ινστιτούτο Πολιτικής Υγείας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Πολιτικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κυριάκο Σουλιώτη. Ένα από τα ευρήματα της έρευνας, αφορμή για να μιλήσουμε με τον καθηγητή, αφορά τη στάση του κοινού απέναντι στον εμβολιασμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συμμετέχοντες δήλωσαν περίπου κατά 16 ποσοστιαίες μονάδες αύξηση στην πρόθεση εμβολιασμού έναντι της κοινής γρίπης σε σχέση με την περσινή χρονιά.

Ειδικότερα:

• 42,5% απάντησαν ότι εμβολιάστηκαν πέρσι, και
• 56,7% απάντησαν ότι θα εμβολιαστούν και φέτος.

«Το δείγμα δείχνει μία τάση αύξησης της εμβολιαστικής κάλυψης έναντι της κοινής γρίπης», σχολιάζει ο Καθηγητής κ. Κ. Σουλιώτης.

• «Αυτό, προφανώς, συμβαίνει λόγω της απειλής της Covid-19. Δηλαδή, οι πολίτες δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση στα θέματα της υγείας ή δε θέλουν να είναι ευάλωτοι και στους δύο κινδύνους ταυτόχρονα (γρίπη και Covid-19)».

Αξίζει να πούμε εδώ ότι αυτή η σαφής τάση αύξησης του εμβολιασμού κατά της γρίπης -που φάνηκε στην έρευνα- επιβεβαιώνεται και στα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, μόλις την περασμένη Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Δημήτρης Φιλίππου, κατά την τακτική ενημέρωση των ιατρικών συντακτών από το υπουργείο Υγείας.

Συγκεκριμένα, όπως επεσήμανε ο πρόεδρος του ΕΟΦ, με την ολοκλήρωση της εμβολιαστικής περιόδου, η οποία διήρκεσε από τις 15 Οκτωβρίου μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου, συνταγογραφήθηκαν 3.650.000 εμβόλια (την περυσινή περίοδο της γρίπης είχαν συνταγογραφηθεί 1.928.361 αντιγριπικά εμβόλια). Πέρσι, δεν ήταν υποχρεωτική η συνταγογράφηση όπως φέτος, έτσι υπήρχε ένα αριθμός πολιτών που έκαναν το εμβόλιο χωρίς ιατρική συνταγή. Έτσι, την περασμένη χρονιά τα εμβόλια που έγιναν ήταν περίπου 2.400.000. Φέτος, ήδη έχουν εκτελεστεί και έχουν γίνει μέχρι τώρα 3.400.000 εμβόλια, ενώ στην ελληνική αγορά μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί 3.950.000 εμβόλια.

Σχετικά με το εμβόλιο για τον κοροναϊό

Το πιο σημαντικό στοιχείο της έρευνας, ωστόσο, ήταν η θετική πρόθεση εμβολιασμού κατά της Covid-19, όπως αποτυπώθηκε στο ερωτώμενο δείγμα:

• 57,3% δήλωσαν «ναι» και «μάλλον ναι» στην πρόθεση εμβολιασμού κατά της Covid-19, Δηλαδή, περίπου ίδιο ποσοστό με αυτό των ατόμων που δήλωσαν ότι θα κάνουν το εμβόλιο για τη γρίπη.
• ·36,4% δήλωσαν «όχι» και «μάλλον όχι» στην πρόθεση εμβολιασμού κατά της Covid-19,
• 6,3% δήλωσαν «δεν απαντώ» (οι οποίοι μάλλον είναι αρνητικοί στον εμβολιασμό)

Περίπου, λοιπόν, 40% των πολιτών υπολογίζεται ότι βρίσκονται στο «όχι» και «μάλλον όχι» στην πρόθεση εμβολιασμού κατά της Covid-19.

«Όταν ρωτήθηκαν για ποιο λόγο δε θα εμβολιαστούν, από αυτό το 36,4% που απάντησαν «όχι» και «μάλλον όχι», το 58,5% δηλώνουν ότι επιταχύνθηκαν πολύ οι κλινικές δοκιμές και δε νιώθουν ασφαλείς. Ένα ποσοστό 23,7% απαντούν ότι φοβούνται τις παρενέργειες. Υπάρχει και ένα 6,8% που υποστηρίζουν ότι ο εμβολιασμός υπηρετεί άλλους σκοπούς», εξηγεί ο κ. Σουλιώτης.

Ερωτώμενος σχετικά με τα συμπεράσματα που μας δίνει η έρευνα, ο κ. Σουλιώτης είπε:

• «Έχουμε ένα ικανό ποσοστό περίπου 57% που θα εμβολιαστεί. Η αύξηση στον εμβολιασμό περίπου 13-14 ποσοστιαίες μονάδες, σε σύγκριση με την περσινή χρονιά, μπορεί να ερμηνευτεί είτε ως μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα θέματα υγείας, κάτι που παρατηρείται όταν υπάρχει μία πανδημία, το ότι κάποιοι θέλουν να θωρακιστούν τουλάχιστον από την απειλή της γρίπης, για να αποφύγουν τον ενδεχόμενο διπλό κίνδυνο, καθώς η αόρατη απειλή του κορονοϊού κυκλοφορεί χωρίς να μπορεί κανείς να προστατευτεί αφού δεν υπάρχει ακόμα εμβόλιο». (Υπενθυμίζουμε ότι η έρευνα έγινε στα μέσα Οκτωβρίου).

«Ωστόσο, πρέπει να μας απασχολήσει και να αποτελέσει μέρος της πολιτικής μας η αύξηση του ποσοστού όσων λένε «όχι» και «μάλλον όχι». Πιο ενδεδειγμένη επιλογή θα μπορούσε να είναι η συστηματική ενημέρωση, ενώ παράλληλα πρέπει να δούμε ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που λένε «όχι», να ψάξουμε τα δεδομένα, να γίνουν κυλιόμενες έρευνες -κάτι που έχουμε ακούσει ότι θα γίνει παράλληλα με τον εμβολιασμό- να μελετάμε τα ποιοτικά στοιχεία των ερευνών αυτών.

Για παράδειγμα, ποιοι πληθυσμοί είναι αυτοί με ποια χαρακτηριστικά, για ποιο λόγο υπάρχει η ροπή προς την άρνηση. Στη συνέχεια, το μήνυμα ενημέρωσης θα πρέπει να προσαρμοστεί στα χαρακτηριστικά αυτών των πληθυσμών. Το μήνυμα δεν μπορεί να είναι ένα. Πρέπει να είναι πολλαπλό και να προσαρμόζεται στα διαφορετικά κοινά που απευθύνεται. Επίσης, να είναι ευσύνοπτο και κατανοητό και να γίνει αξιοποίηση και των κοινωνικών ψηφιακών μέσων».

Πρόσθεσε, επίσης, καταλήγοντας ο κ. Σουλιώτης ότι «το πιθανότερο είναι ότι θα επηρεαστεί θετικά ένα σημαντικό ποσοστό όσων αυτή τη στιγμή διστάζουν να εμβολιαστούν, όταν θα έχει εμβολιαστεί ένα ικανό ποσοστό του πληθυσμού χωρίς να καταγραφούν παρενέργειες».

Ποια είναι η ψυχολογία των αρνητών του εμβολίου

Προσπαθώντας να προσεγγίσουμε μία ερμηνεία της εμμονικά αρνητικής στάσης μερίδας πολιτών σε κάθε εμβολιασμό και συνακόλουθα και στον εμβολιασμό κατά της Covid-19, μιλήσαμε με τον Καθηγητή Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Φουντουλάκη, ο οποίος μας έδωσε αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία για το θέμα.

–Υπάρχει μία μερίδα κοινού που είναι ταγμένοι κατά των εμβολίων. Ποιοι είναι οι λόγοι που τους έχουν οδηγήσει να τα αρνούνται σχεδόν «από ιδεολογία» θα λέγαμε χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους;

«Το αντιεμβολιαστικό κίνημα έχει μεγάλη ιστορία, που έχει κατά καιρούς πυροδοτηθεί από δημοσιεύματα, όπως ένα άρθρο στο The Lancet που υποστήριζε ότι το εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου προκαλεί αυτισμό. Τώρα, με την πανδημία και τα εμβόλια που αναμένονται, το κίνημα αυτό πυροδοτήθηκε ξανά. Γενικά, οι άνθρωποι που πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας, τείνουν να πιστεύουν σε περισσότερες από μία θεωρίες. Έτσι οι αντιεμβολιαστές, συνήθως, πιστεύουν και σε κάποιες άλλες θεωρίες συνωμοσίας. Και στο βάθος των πεποιθήσεων αυτών, υπάρχει ένας προβληματικός τρόπος αντιμετώπισης της πραγματικότητας. Δεν οφείλεται σε έλλειψη μόρφωσης ούτε σε χαμηλό IQ η στάση αυτή. Έχουν «επιλέξει» αυτόν τον τρόπο αντιμετώπισης μίας «αρνητικής πραγματικότητας» σαν μία εκδήλωση έντονου φόβου, υπαρξιακού φόβου.

Καταρχήν, έχουν θυμό μέσα τους, πολύ θυμό. Συγκεκριμενοποιούν τα πράγματα με μία θεωρία συνομωσίας και εστιάζουν εκεί το θυμό τους. Είναι πιο εύκολο να εστιάσεις έτσι το θυμό σου. Παρουσιάζουν και κάποια άλλα χαρακτηριστικά, όπως ότι έχουν την αίσθηση του «εγώ ξέρω ενώ εσύ δεν ξέρεις», ενός ψευτοελιτισμού κατά κάποιον τρόπο.
Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της στάσης είναι σχεδόν θρησκευτικού τύπου θα μπορούσαμε να πούμε. Για αυτό και έχουν διάφορους γκουρού, οι οποίοι βγαίνουν στην τηλεόραση ή στο δημόσιο λόγο και προπαγανδίζουν υπέρ της στάσης αυτής και τους ακολουθούν και τους πιστεύουν σαν να ήταν θρησκευτικοί μύστες… Έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της κατηγορίας η στάση τους μόνο που δεν αυτοπροβάλλεται ως θρησκεία».

–Στην προσπάθεια ενημέρωσης που θα γίνει το επόμενο διάστημα για να λάβει το κοινό τις απαραίτητες πληροφορίες για τα εμβόλια κατά της Covid-19, το να αναμένουμε ότι υπάρχει περίπτωση μία κατηγορία ανθρώπων με τα χαρακτηριστικά που περιγράψατε παραπάνω να αλλάξει γνώμη είναι μία χαμένη υπόθεση;

«Χαμένη υπόθεση δεν είναι, γιατί υπάρχει ένα ποσοστό ανθρώπων της τάξης του 30% του πληθυσμού, το οποίο επηρεάζεται αλλά μπορεί να επηρεαστεί ανάποδα. Άρα, η μάχη δε δίνεται για το σκληρό 10% περίπου. Δίνεται για αυτούς που επηρεάζονται. Όταν ακούγονται και κυκλοφορούν θεωρίες ότι «τα εμβόλια θα ενσωματώσουν DNA στο γενετικό υλικό του ανθρώπου», κάποιοι επηρεάζονται και φοβούνται. Πρέπει να υπάρξει ενημέρωση για το τι είναι το RNA, για το ότι δεν μπορεί να ενσωματωθεί στο DNA κλπ. Είναι δύσκολη υπόθεση να μεταπείσεις αλλά όσοι δεν είναι φανατικοί αντιεμβολιαστές θα κατανοήσουν και θα πειστούν. Αν αφεθούν χωρίς ενημέρωση και αντίλογο στις θεωρίες συνομωσίας θα παρασυρθούν. Θα φτάσει να διογκωθεί σε μεγάλο ποσοστό η αντίδραση».

«Το 10% περίπου των σκληρών αντιεμβολιαστών είναι οριζόντιο μέσα σε όλες τις επαγγελματικές κατηγορίες ακόμα και μέσα στους υγειονομικούς. Εδώ, υπάρχει ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης και της Πολιτείας και των Πανεπιστημίων και των Ιατρικών Σχολών και των Ιατρικών Συλλόγων που αφήνουν ανεξέλεγκτους τους εκφραστές αυτών των ακραίων πεποιθήσεων. Υπάρχει θεσμική ευθύνη εδώ».

Μια μέρα που, στον αντίποδα, έδωσε δυνατές «ανάσες» στην αξιωματική αντιπολίτευση.

Οι πληροφορίες για τον «ιπτάμενο και τζέντλεμαν» πρωθυπουργό κάνοντας χρήση εναέριου στρατιωτικού μέσου είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν από το βράδυ της Κυριακής, όταν ο απλός συνδυασμός δύο άσχετων μεταξύ τους γεγονότων οδηγούσε στα σωστά συμπεράσματα: πώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την Αντίπαρο και τον Τομ Χανκς βρέθηκε στην Επίδαυρο και τους «Πέρσες».

Το πρωί της Δευτέρας και όσο περνούσαν οι ώρες, έρχονταν και νέες πληροφορίες στο προσκήνιο, όπως για παράδειγμα ότι τελικώς δεσμεύτηκαν τρία στρατιωτικά ελικόπτερα (από το άριστα ενημερωμένο militaire.gr), συνεπώς όταν ήλθε η ώρα για τον Στέλιο Πέτσα να εισέλθει στην αίθουσα της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, ήξερε πλέον ότι η υπόθεση ήταν lose–lose. Ούτε τα μη επιδεχόμενα διάψευσης μπορούσε να διαψεύσει, ενώ και οι αρνητικές εντυπώσεις για τη δέσμευση στρατιωτικών μέσων, την ώρα που η επιφυλακή στο Αιγαίο χτυπούσε «κόκκινο», δεν μπορούσαν να απαλυνθούν.

Πόσο μάλλον που καμία από τις δύο περιστάσεις (παράδοση του διαβατηρίου στον Τ. Χανκς – θεατρική παράσταση στην Επίδαυρο) δεν είναι από αυτές που συνδέονται στενά με αυτό που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αποκάλεσε «εκπροσώπηση του θεσμού».

Πρόκειται για τον «ιό» που χτυπά τα συστήματα εξουσίας διαχρονικά, που μόλις νιώσουν πανίσχυρα, προχωρούν σε λάθη που προδίδουν αλαζονεία και αμετροέπεια. Γιατί πώς αλλιώς να χαρακτηρίσεις τη δέσμευση στρατιωτικών μέσων για μια… παράσταση, την ώρα που κάποιοι ένστολοι σε νησιά, αέρα και θάλασσα ξέρουν τα τελευταία 24ωρα πως μπορεί να μην τους ξαναδούν στα σπίτια τους;

Οι ούτως ή άλλως αρνητικές για την κυβέρνηση εντυπώσεις έγιναν… χειρότερες, όταν ο αρμόδιος υπουργός των Ενόπλων Δυνάμεων δήλωνε άγνοια για την κατάσταση στο Καστελόριζο! Όχι μόνο το Πεντάγωνο (πολιτική – στρατιωτική ηγεσία), αλλά και το υπουργείο Ναυτιλίας (σ.σ. τι λέει επ’ αυτού ο Γιάννης Πλακιωτάκης;) αγνοούσαν -κατά δήλωση του Νίκου Παναγιωτόπουλου- ότι το Λιμενικό είχε προχωρήσει σε NAVTEX, με χρήση πραγματικών πυρών, και μάλιστα στην εστία της ελληνο-τουρκικής έντασης, το ακριτικό Καστελόριζο. (Η απόφαση ελήφθη σε χαμηλότατο επίπεδο, ήταν η δικαιολογία του υπουργού).

Με δυο λόγια ήταν το δεύτερο περιστατικό μέσα στο ίδιο 24ωρο που ήταν για την κυβέρνηση lose-lose. Δεν ήξερες τι ήταν χειρότερο σενάριο: να γνωρίζεις για τη NAVTEX και να έχεις υποτιμήσει τις επιπτώσεις και τη συγκυρία ή να μην γνωρίζεις… Αλλά και την κυβερνητική εκδοχή να πάρει κανείς, το ότι, όπως ισχυρίσθηκε ο υπουργός, δεν γνώριζαν, ήταν το πρώτο λάθος. Το δεύτερο αφορούσε τις συνέπειες της πράξης σε σχέση με το γείτονα, αφού σε μια κρίσιμη καμπή, κατά την οποία καταβάλλονταν προσπάθειες για αποκλιμάκωση, η Αθήνα εμφανιζόταν να προχωρά σε ασκήσεις με πραγματικά πυρά!

«Έγινε η σχετική διόρθωση και η αποκλιμάκωση, η οποία είχε αρχίσει να εξελίσσεται, ολοκληρώθηκε», έκλεισε την απάντησή του στη Βουλή ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος δεν είναι η πρώτη φορά που δείχνει πολιτικό έλλειμμα…

Την ευκαιρία δεν άφησε ανεκμετάλλευτη ο, αποσβολωμένος σε πρώτη φάση, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Τζανακόπουλος: «Θέλω παρακαλώ να σας δώσω τη δυνατότητα να ξανατοποθετηθείτε επ’ αυτού, διότι αν ισχύουν αυτά που μας είπατε στην αρχική σας τοποθέτηση, τα πράγματα είναι εξαιρετικά επικίνδυνα, για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεστε μια κρίσιμη κατάσταση. Θέλετε να μας πείτε ότι την ώρα που αυτά συμβαίνουν στο Αιγαίο, κάποιες υπηρεσίες χωρίς τη γνώση της πολιτικής ηγεσίας, εκδίδουν ΝAVTEX και οι υπουργοί της κυβέρνησης κάνουν αμέριμνοι τις διήμερες διακοπές τους; Και ο κ. Μητσοτάκης χρησιμοποιεί τα ελικόπτερα του ελληνικού στρατού για να πηγαινοέρχεται από την Πάρο στην Επίδαυρο και από την Επίδαυρο στην Πάρο; Αυτό μας είπατε; Ελπίζω να το διαψεύσετε», είπε απευθυνόμενος στα κυβερνητικά έδρανα ο Δ. Τζανακόπουλος –και διάψευση δεν πήρε…

Το τρίτο… ατυχές περιστατικό για το Μέγαρο Μαξίμου, ήταν το «ταμείο» της Συνόδου Κορυφής: σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Bruegel, η Ελλάδα έχασε 6,5 δισ. ευρώ στην τελευταία «στροφή» των διαπραγματεύσεων, με το Βερολίνο και το Παρίσι να είναι στους πλέον κερδισμένους (αποδεικνύοντας ότι είχαν ένα κίνητρο παραπάνω για την επίτευξη συμφωνίας).

Από τα 23,21 δισ. που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 27 Μαΐου, τελικώς η χώρα μας θα πάρει 16,69 δισ., ποσό αναμφίβολα σημαντικό, πλην όμως θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Αθήνα ήταν στους εν τέλει χαμένους. Γεγονός που επίσης δεν άφησε να πέσει κάτω η Κουμουνδούρου:

«Κάθε μέρα που περνάει η πραγματικότητα διαψεύδει την τεχνητή κυβερνητική προπαγάνδα για τη “μεγάλη επιτυχία της χώρας” σχετικά με το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι τελευταίες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι ο κ. Μητσοτάκης έφυγε από το Συμβούλιο Κορυφής με 7 δισ. λιγότερες επιχορηγήσεις, δηλαδή σχεδόν 4% του ΑΕΠ, από ό,τι προέβλεπε η αρχική πρόταση της Κομισιόν», σημείωνε δηκτικά ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Χαρίτσης.

Αξίζει δε, να ξαναειπωθεί ότι το θέμα δεν ανέδειξε ούτε ο Χαρίτσης ούτε ο Παπαδημούλης (που είχε …τσιμπήσει το θέμα πρώτος) ούτε η «Εφημερίδα των Συντακτών». Αλλά το εγκυρότατο Ινστιτούτου Bruegel.

Η καλοκουρδισμένη, κατά την πλειοψηφία των ΜΜΕ, μηχανή του Μαξίμου μάλλον θέλει κούρδισμα πάλι…

Νίκος Παπαδημητρίου