Ως εκ τούτου η αρχική αμφισβήτηση ορισμένων σχετικά με τη γνησιότητα εκείνου του μέρους των πρακτικών που είδε το φως της δημοσιότητας δεν τελεσφόρησε. Εκείνο που αποτελεί ακόμα στοιχείο ασυμφωνίας είναι η ερμηνεία που δίνει καθένας για τις προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα πριν το δημοψήφισμα και για το εάν η στάση του μετά το Συμβούλιο αποτελεί “οπίσθια κυβίστηση” ή όχι. Το γεγονός, ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο και εναπόκειται στους αναγνώστες τους να καταλήξουν σε συμπεράσματα.

Υπό την έννοια αυτή, και εφόσον πράγματι μας ενδιαφέρει (ως πολιτικό σύστημα) η ανάδειξη όλων των πτυχών ενός ιστορικού γεγονότος που σημάδεψε τη χώρα και αποτέλεσε στη συνέχεια πεδίο σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης, καλό θα ήταν να δοθούν τα πρακτικά και επίσημα από την Προεδρία της Δημοκρατίας και να διεξαχθεί, γιατί όχι, και μία σχετική συζήτηση στη Βουλή σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών.

Ίσως εκεί θα μπορούσε να λάβει χώρα και η αντιπαράθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρώην πρωθυπουργό, για την οποία ο πρώτος έριξε το γάντι…

Επισήμως, η κυβέρνηση κατηγορεί τον Τσίπρα ως “πυρομανή εμπρηστή” και παραπέμπει στο -κατ΄ αυτήν- καταστροφικό πρώτο εξάμηνο του 2015, το δε ΠΑΣΟΚ λέει πως “έπαιξε τη χώρα στα ζάρια”. Υπάρχει, όμως, κάτι στο οποίο συγκλίνουν Μαξίμου και Χαριλάου Τρικούπη- αν και για διαφορετικούς λόγους. Αναφέρονται ευθέως, ή έμμεσα, στο ότι “κάποια κέντρα προσπαθούν να ξεπλύνουν τον Τσίπρα”, προφανώς εννοώντας ότι επιδιώκουν να διευκολύνουν την πολιτική επιστροφή του.

Ποιά είναι, όμως, αυτά τα κέντρα; Παρασκηνιακώς αναφέρονται στον Βαγγέλη Μαρινάκη και το μιντιακό του συγκρότημα, κι αυτό επειδή η δημοσιοποίηση των πρακτικών έγινε από το σάϊτ in.gr του ομίλου της Alter Ego. Είναι γνωστός ο “πόλεμος” μεταξύ των δύο πλευρών, η δε κριτική από τα μέσα του ομίλου κατά Άδωνη Γεωργιάδη και Μάκη Βορίδη και η επιμονή στις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ (και όχι μόνο), κλιμακώνονται τους τελευταίους μήνες.

Στο Μαξίμου πιστεύουν ότι ο κ. Μαρινάκης θα εντείνει τις επιθέσεις του και στόχος του, λένε, είναι “να ρίξει τον Μητσοτάκη”. Τι “χωρίζει” τις δύο πλευρές δεν είναι γνωστό, πολλοί υποθέτουν πολλά, ωστόσο φαίνεται πως αυτό το χάσμα δεν θα κλείσει εύκολα.

Από την άλλη, όμως, και το ΠΑΣΟΚ αφήνει αιχμές για τα ίδια “κέντρα”. Εκεί τα πράγματα είναι πιό περίπλοκα διότι μέχρι πρότινος ο Νίκος Ανδρουλάκης διατηρούσε καλές σχέσεις με το ίδιο συγκρότημα, ακόμα και τώρα οτιδήποτε αφορά το ΠΑΣΟΚ προβάλλεται ισότιμα και δίκαια. Φαίνεται, όμως, πως στην Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι η ιδιοκτησία της Alter Ego για τους δικούς της λόγους έχει αποφασίσει να “ποντάρει” στον Τσίπρα.

Και φυσικά, εάν όντως ο πρώην πρωθυπουργός επιστρέψει στην κεντρική σκηνή με νέο κόμμα, η δεύτερη θέση του ΠΑΣΟΚ στις μετρήσεις θα αμφισβητηθεί, με ότι αυτό συνεπάγεται για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Οι πληροφορίες από τον χώρο των μίντια αναφέρουν, μάλιστα, ότι ο εφοπλιστής που έχει αγοράσει πριν ενάμιση χρόνο περίπου τον τίτλο της ιστορικής “Ελευθεροτυπίας” σκοπεύει να προχωρήσει στην επανέκδοσή της από το φθινόπωρο, και να λειτουργήσει υποστηρικτικά στο νέο πολιτικό εγχείρημα. Από την άλλη, κι άλλος πολύ μεγάλος εφοπλιστής φημολογείται ότι θα στηρίξει οικονομικά άλλη κεντροαριστερή εφημερίδα, ενώ αναβαθμίζει και το μικρό θεματικό κανάλι του, με παρόμοιους στόχους.

Λογικό είναι, εφόσον ευσταθούν όλα αυτά, να προκαλείται προβληματισμός στη Χαριλάου Τρικούπη. Για το Μαξίμου, πάντως, μία επιστροφή Τσίπρα, δεν θεωρείται απαραίτητα επικίνδυνη, καθώς θεωρείται “εύκολος” πολιτικός αντίπαλος λόγω του παρελθόντος του και με δεδομένο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον έχει νικήσει ήδη δύο φορές. Συμφωνούν, ωστόσο, ότι ένα νέο κόμμα Τσίπρα θα προκαλέσει “μόχλευση” στο πολιτικό τοπίο και ευρύτερες απρόβλεπτες ανακατατάξεις.

Με ανάρτησή του στο Χ, ο πρώην υπουργός υποστηρίζει ότι η Μέρκελ λέει «τη μισή αλήθεια» και διαμηνύει ότι θα μιλήσει με ντοκουμέντα για όσα έγιναν.

Αν και δηλώνει την πίστη του στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Πάνος Καμμένος αναφέρει ότι «ο πρόεδρος Ομπάμα και ο πρόεδρος Ολάντ έδωσαν τη λύση».

«Τα πρακτικά των πολιτικών αρχηγών που κρύβουν θα τα αποκαλύψω. Με βγάζουν από τη σιωπή…» καταλήγει στην ανάρτησή του.

Ο επικεφαλής τότε του Ποταμιού, ο οποίος συμμετείχε στη συγκεκριμένη σύσκεψη, υπογράμμισε ότι η αποδέσμευση των σχετικών διαλόγων θα αποκαθιστούσε την αλήθεια για τη στάση των πολιτικών αρχηγών, αλλά και του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα.

Ομονοήσαμε

«Θα ήμασταν όλοι κερδισμένοι, γιατί στο τέλος της ημέρας ομονοήσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι εκείνη τη δραματική ημέρα, ο Αλέξης Τσίπρας βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, αναγκάστηκε να κάνει πίσω και να αποδεχθεί τις απόψεις της αντιπολίτευσης. Όπως εξήγησε, «παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι το δημοψήφισμα ήταν ένα αχρείαστο ρίσκο που θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα εκτός Ευρώπης».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η στάση αυτή του πρωθυπουργού αποτυπώνει έναν αναγκαίο συμβιβασμό για τη σωτηρία της χώρας: «Ήρθε η στιγμή να ομονοήσουμε για να μείνουμε στην Ευρώπη».

Πούτιν, μαγνητόφωνα και κρίσιμες αποφάσεις

Ο κ. Θεοδωράκης στάθηκε και σε άγνωστες πτυχές της συνάντησης. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο τηλεφώνημα του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν προς τον κ. Τσίπρα, το οποίο – όπως είπε – γεννά ερωτήματα για το αν υπήρχε ουσιαστικό εναλλακτικό σχέδιο για τη χώρα.

Παράλληλα, επανέφερε το ζήτημα της καταγραφής της σύσκεψης: όπως είπε, ο ίδιος είχε ζητήσει να αποχωρήσουν οι πρακτικογράφοι, αίτημα στο οποίο συμφώνησαν τόσο ο Ευάγγελος Μεϊμαράκης, όσο και ο τότε πρωθυπουργός και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ωστόσο, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να έμειναν ανοιχτά τα μαγνητόφωνα, επισημαίνοντας: «Μακάρι να έχει συμβεί αυτό, για να μπορέσει ο ιστορικός του μέλλοντος να δει πώς ομονοήσαμε επτά πολιτικοί με διαφορετικές πεποιθήσεις, για το συμφέρον της χώρας».

Η κρίσιμη στροφή του Τσίπρα – όχι κωλοτούμπα, αλλά επιλογή ιστορικής ευθύνης

Ο επικεφαλής του Ποταμιού υπογράμμισε ότι εκείνη την ημέρα, ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε να αλλάξει στάση και να συνεργαστεί με τα υπόλοιπα κόμματα ώστε να διασφαλιστεί η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη. «Δεν ήταν κωλοτούμπα, όπως λένε κάποιοι αντίπαλοί του – ήταν μια κρίσιμη απόφαση για να ταχθεί στη σωστή πλευρά της ιστορίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ορισμένοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία

Στη συνέχεια, άσκησε κριτική σε στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, τα οποία – όπως είπε – επιδιώκουν να παραχαράξουν την ιστορική πραγματικότητα, προβάλλοντας την άποψη ότι το δημοψήφισμα και η μετέπειτα συνάντηση των αρχηγών ήταν μέρος ενός προσχεδιασμένου πολιτικού σεναρίου. Κατά τον κ. Θεοδωράκη, η αλήθεια είναι ότι η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε υπό αφόρητη πίεση – με τη χώρα ένα βήμα πριν την έξοδο από το ευρώ, λίγες ώρες μετά την οδυνηρή απόφαση του λαού στο δημοψήφισμα.

Στην “φωτογραφία” εκείνης της ιστορικής στιγμής υπήρχαν συγκεκριμένα πρόσωπα. Η Φώφη Γεννηματά δεν ζει πιά, ο Πάνος Καμμένος (κυβερνητικός εταίρος) έχει προ πολλού αποτραβηχτεί από την πολιτική, όπως έχει κάνει και ο Σταύρος Θεοδωράκης, επικεφαλής, τότε, του “Ποταμιού”, ο Ευ. Μεϊμαράκης ήταν (μεταβατικός, μετά την παραίτηση του Αντώνη Σαμαρά) πρόεδρος της Ν.Δ και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Δημήτρης Κουτσούμπας, τέλος, είχε διαχωρίσει πλήρως τη θέση του και αυτό είχε επισημανθεί στα πρακτικά της συνεδρίασης.

Ουδείς εκ των παραπάνω είπαν ποτέ το παραμικρό που να αλλάζει τις προσλαμβάνουσες από την κυρίαρχη (πολιτικά και μιντιακά) αντίληψη περί “κωλοτούμπας” από την ετυμηγορία του δημοψηφίσματος και όσα ακολούθησαν. Είχαν την ευκαιρία, αλλά είτε δεν είχαν κάτι διαφορετικό να καταθέσουν, είτε η πολιτική εξέλιξη τους βόλευε.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας επικαλείται κάποιους μάλλον απροσδιόριστους λόγους για να απορρίψει το αίτημα (είχε προηγηθεί κάτι ανάλογο και από την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, ωστόσο από εντελώς διαφορετική πολιτική αφετηρία). Τα Συμβούλια Πολιτικών Αρχηγών δεν είναι θεσμικά κατοχυρωμένα στο Σύνταγμα και διέπονται από “εθιμικούς” κανόνες, ως εκ τούτου, ούτε είθισται, ούτε πολύ περισσότερο επιβάλλεται η δημοσιοποίηση των πρακτικών τους μετά την παρέλευση κάποιου εύλογου χρόνου.

Από την άλλη, το πολιτικό μας σύστημα δεν φημίζεται για την τήρηση παραδόσεων και θεσμών. Πορεύεται επί δεκαετίες με στερεότυπα και συνήθως η αντίληψη για κάποια ιστορικά γεγονότα είναι περισσότερο εμπειρική και, συχνότερα, διαμορφώνεται από όσα λένε οι πολλοί και οι -κάθε στιγμή- ισχυρότεροι. Αλλά, ακόμα κι αν ο κ. Τασούλας έδινε στη δημοσιότητα τα πρακτικά εκείνης της συνεδρίασης, το πιθανότερο είναι πως ελάχιστοι θα άλλαζαν γνώμη…

Για το καλοκαίρι του ’15, άλλωστε, έχουν μιλήσει και γράψει αρκετοί. Δημοσιογράφοι ως παρατηρητές, αλλά και οι ίδιοι οι άμεσοι ή έμμεσοι πρωταγωνιστές. Τελευταίο σχετικό πόνημα ήταν αυτό της “σιδηράς ” Άγκελα Μέρκελ που (στην αυτοβιογραφία της) κατέθεσε μία μάλλον συμπαθητική και αναμφίβολα ευνοϊκή περιγραφή για τον πρώην πρωθυπουργό. Ελάχιστα ελήφθη υπόψη από την τρέχουσα (πολιτική) αντίληψη, όπως συνέβη και με αναφορές άλλων πρωταγωνιστών της περιόδου, από τον Μπάρακ Ομπάμα, μέχρι τον Φρανσουά Ολάντ, τον Θαπατέρο, ακόμα και τον Ντάϊσελμπλουμ.

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι βέβαιο ότι είχε προβλέψει πως το αίτημά του στον ΠτΔ θα έπεφτε σε τοίχο. Όπως επίσης γνωρίζει ότι ούτε ο Μεϊμαράκης, ούτε ο Θεοδωράκης, ούτε οιοσδήποτε άλλος εκ των πρωταγωνιστών εκείνης της συνεδρίασης θα μιλήσουν. Ακόμα και ο πρώην ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος έχει πει κατά καιρούς μόνο όσα θεσμικά μπορούσε να πει, τίποτε που να ανατρέπει την κυρίαρχη άποψη.

Είναι προφανές, όμως, ότι ο πρώην πρωθυπουργός έκανε την συγκεκριμένη κίνηση περισσότερο για να υποδηλώσει ότι εκείνη η περίοδος δεν είναι ένα “στίγμα” στην πολιτική διαδρομή του, αλλά μία πολύ δύσκολη και αναγκαστική απόφαση που του κόστισε πολιτικά, την ευθύνη για την οποία δεν αποποιείται. Προσπαθεί περισσότερο να κλείσει το συγκεκριμένο κεφάλαιο, και μετά την άρνηση του ΠτΔ μπορεί να αναμένει κανείς ότι θα μιλήσει ο ίδιος σε στιγμή που θα επιλέξει.

Όλα αυτά συνιστούν πιθανότατα μία καλά μελετημένη προετοιμασία για τα επόμενα βήματα. Ξεκίνησε με τα πρώτα ψήγματα αυτοκριτικής για τη Novartis και για κάποιες αποφάσεις της διακυβέρνησής του (αναμφίβολα θα μπορούσε να είναι πολύ πιό γενναίος…), τώρα επιχειρεί να αντιπαρατεθεί με το πολιτικό και μιντιακό πλαίσιο που δημιουργήθηκε για το 2015,. Ίσως ακολουθήσουν κι άλλα.

Για να επιστρέψει στην κεντρική σκηνή ακολουθεί πιστά το manual του “rebranding”, μένει να φανεί εάν το πολιτικό του κεφάλαιο (το οποίο, είναι αλήθεια, διατηρεί μέσα στην αντιπολιτευτική ανυδρία της εποχής) μπορεί να τον οδηγήσει σε κάτι φρέσκο και δυναμικό. Μία επιστροφή, άλλωστε, άνευ σοβαρού διακυβεύματος και τεκμηριωμένης εναλλακτικής πρότασης, και χωρίς σοβαρό νέο “ρόστερ”, θα τον ωθούσε οριστικά στην αποστρατεία…