Σύμφωνα με τις επίσημες προβλέψεις της Eurostat, ο πληθυσμός της ΕΕ θα συρρικνωθεί κατά περίπου 9% έως το 2050 σε σύγκριση με το 2025, εάν η μετανάστευση σταματήσει εντελώς. Η μείωση προβλέπεται να συνεχιστεί τις επόμενες δεκαετίες, φτάνοντας το 23% έως το 2075 και το 34% έως το 2100.

Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αποτελούν βασική πτυχή της δημογραφικής αλλαγής. Σύμφωνα με τον Peter Bosch , ανώτερο ερευνητικό συνεργάτη στο Ινστιτούτο Egmont, η ΕΕ αναμένεται να χάνει περίπου 1 εκατομμύριο εργαζόμενους κάθε χρόνο μέχρι το 2050.

Εάν τα ποσοστά συμμετοχής στην αγορά εργασίας ανά ηλικία και φύλο παραμείνουν στα μέσα επίπεδα που παρατηρήθηκαν μεταξύ 2011 και 2022, το εργατικό δυναμικό προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά 20,2% έως το 2070. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 42,8 εκατομμύρια λιγότερους εργαζόμενους, σύμφωνα με έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε λιγότερο ευνοϊκά σενάρια, η μείωση θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο απότομη, φτάνοντας το 26,7% ή 55,9 εκατομμύρια άτομα.

Οι ερευνητές του JRC τονίζουν ότι «η μετανάστευση μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση της αγοράς εργασίας της ΕΕ τις επόμενες δεκαετίες, ιδίως εάν οι μετανάστες απασχοληθούν με επιτυχία και ενταχθούν στο εργατικό δυναμικό».

Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει πώς η πιθανή διεύρυνση της ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των προβλεπόμενων ελλείψεων εργατικού δυναμικού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι η ιστορική διεύρυνση του 2004, γνωστή ως «Μεγάλη Έκρηξη», έφερε σημαντικά οφέλη και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη τόσο στα νέα κράτη μέλη όσο και στην ΕΕ στο σύνολό της.

Πώς, λοιπόν, αναμένεται να αλλάξει ο πληθυσμός της Ευρώπης έως το 2050 και το 2100; Ποιες χώρες θα δουν τις πιο απότομες μειώσεις; Και πώς συγκρίνεται η μέση ηλικία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των υποψήφιων χωρών;

Οι προβλέψεις της Eurostat δείχνουν σαφώς ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ πρόκειται να βιώσουν απότομη μείωση του πληθυσμού τους κατά τις δεκαετίες που προηγούνται του 2100.

Αν υπάρχουν 100 άτομα στην ΕΕ το 2025, ο αριθμός αυτός θα μειωθεί σε 91 έως το 2050, 77 έως το 2075 και μόλις 66 έως το 2100, εάν δεν υπάρξει μετανάστευση. Με άλλα λόγια, ένας στους τρεις ανθρώπους θα εξαφανιστεί τα επόμενα 75 χρόνια.

Σύμφωνα με την Eurostat, εάν δεν υπάρξει μετανάστευση, η Ιταλία και η Ισπανία προβλέπεται να χάσουν περίπου το ήμισυ του πληθυσμού τους έως το 2100. Ο πληθυσμός της Ιταλίας αναμένεται να μειωθεί κατά 52% και της Ισπανίας κατά 49%, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025.

• Αρκετές άλλες χώρες προβλέπεται επίσης να δουν μειώσεις άνω του 40%, συμπεριλαμβανομένης της Μάλτας (48%), της Πορτογαλίας (44%), της Ελλάδας (44%) και της Κροατίας (40%).

Μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, η Γαλλία και η Ιρλανδία αναμένεται να επηρεαστούν λιγότερο από τη μείωση του πληθυσμού, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Eurostat. Ο πληθυσμός της Γαλλίας προβλέπεται να μειωθεί μόλις κατά 13% και της Ιρλανδίας κατά 15% έως το 2100.

Στην πραγματικότητα, η Ιρλανδία αναμένεται να είναι η μόνη χώρα της ΕΕ της οποίας ο πληθυσμός προβλέπεται να αυξηθεί έως το 2050, με αύξηση περίπου 4% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025.

• Γενικά, οι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες έχουν νεότερους πληθυσμούς από τον μέσο όρο της Ένωσης, εκτός από τη Σερβία και την Ουκρανία. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2024, το 30,8% του πληθυσμού της ΕΕ ήταν ηλικίας 0-29 ετών. Μόνο η Σερβία (30,1%) και η Ουκρανία (30,4%) ξεπέρασαν αυτό το ποσοστό.

Οι άλλες επτά υποψήφιες χώρες έχουν σημαντικά νεότερους πληθυσμούς, με το ποσοστό των νέων να υπερβαίνει το 40% στην Τουρκία (44,3%) και στο Κοσσυφοπέδιο (48,3%).

Η Τουρκία ξεχωρίζει με πληθυσμό άνω των 85 εκατομμυρίων το 2024, παρά το γεγονός ότι οι ενταξιακές συνομιλίες της με την ΕΕ βρίσκονται επί του παρόντος σε αδιέξοδο.

Δεδομένου ότι η γήρανση αποτελεί επίσης πραγματικότητα στις υποψήφιες χώρες, και οι περισσότερες έχουν σχετικά μικρούς πληθυσμούς εκτός από την Τουρκία, ο αντίκτυπος μιας πιθανής διεύρυνσης της ΕΕ παραμένει αβέβαιος.

Μια πρόσφατη έκθεση του Ιδρύματος Carnegie από τον Stefan Lehne και τους συναδέλφους του σημείωσε ότι «οι υποψήφιες χώρες, όπως και μεγάλο μέρος της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, αντιμετωπίζουν επίσης μείωση του πληθυσμού και ελλείψεις εργατικού δυναμικού».

Σύμφωνα με την έκθεση του JRC με τίτλο «Μια δημογραφική προοπτική για το μέλλον της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό», η μετανάστευση μπορεί να αυξήσει το μέγεθος του μελλοντικού πληθυσμού σε ηλικία εργασίας.

Η διεύρυνση από μόνη της μπορεί να μην αντιστρέψει πλήρως τη δημογραφική παρακμή της Ευρώπης, αλλά θα μπορούσε να παράσχει την ώθηση που χρειάζεται η ΕΕ για να την αντιμετωπίσει.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει την ιστορική διεύρυνση του 2004, την «Μεγάλη Έκρηξη», ως ιστορία επιτυχίας: «Τα τελευταία 20 χρόνια, τόσο η ΕΕ όσο και οι νεοενταχθείσες χώρες έχουν βιώσει ανάπτυξη και ευημερία», δήλωσε η Επιτροπή.

• Μια πρόσφατη ανάλυση εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) τόνισε επίσης ότι οι αλλοδαποί εργαζόμενοι διαδραματίζουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στις αγορές εργασίας της ζώνης του ευρώ.

Σημείωσαν ότι η γήρανση του πληθυσμού της περιοχής θέτει σοβαρές προκλήσεις για την επέκταση του εργατικού δυναμικού και, κατά συνέπεια, για την οικονομική ανάπτυξη.

«Όπως δείχνουν τα στοιχεία μας, οι ξένοι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση και την υπέρβαση αυτών των προκλήσεων. Η εισροή ξένων εργαζομένων τα τελευταία χρόνια έχει στηρίξει την ισχυρή ανάπτυξη του εργατικού δυναμικού της ζώνης του ευρώ, αντισταθμίζοντας κάπως τις αρνητικές δημογραφικές τάσεις», ανέφεραν οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ.

Οι 10 δε πολυπληθέστερες από τις 74 ΠΕ -οι 6εκ των οποίων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής-, συγκεντρώνουν το 53,0% του πληθυσμού στο 12,8% της έκτασης της χώρας μας, ενώ στον αντίποδα, οι 10 με τον λιγότερο πληθυσμό (που είναι όλες νησιώτικες) συγκεντρώνουν μόνον το 0,86% του πληθυσμού μας (89,9χιλ.) στο 2,1% της επιφάνειας. Πρόκειται για κάποια από τα πρώτα συμπεράσματα που αναφέρονται στο πρόσφατο ψηφιακό δελτίο του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) με θέμα «Η εξαιρετικά άνιση κατανομή του πληθυσμού στον ελλαδικό χώρο».

Ο συγγραφέας του άρθρου αυτού, ο καθηγητής Βασίλης Παππάς (ιδρυτικό μέλος του ΙΔΕΜ), αναλύοντας τα δεδομένα της τελευταίας απογραφής αναδεικνύει την ανισοκατανομή του πληθυσμού μας, μια ανισοκατανομή που είναι ακόμη εντονότερη αν εξετάσουμε την κατανομή του σε «χαμηλότερα» των Περιφερειακών Ενοτήτων επίπεδα (Δήμους και Δημοτικές Ενότητες). Σε επίπεδο π.χ. των Δήμων (332 ενότητες) ο κ. Παππάς σημειώνει ότι στους 10 πολυπληθέστερους από αυτούς (Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πατρέων, Ηρακλείου, Πειραιώς, Λαρισαίων, Βόλου, Περιστερίου, Ρόδου και Ιωαννιτών) βρίσκεται συγκεντρωμένο το 21,0% του συνολικού πληθυσμού (2,2 εκατομμύρια) ενώ οι 10 ολιγοπληθέστεροι (Τήλου, Φολεγάνδρου, Μεγίστης, Χάλκης, Η.Ν. Ψαρών, Ανάφης, Αγίου Ευστρατίου, Σικίνου, Αγαθονησίου και Γαύδου) συγκεντρώνουν συνολικά μόλις 4,1 χιλ. κατοίκους (0,04% του συνολικού πληθυσμού).

Το φαινόμενο της πληθυσμιακής ανισοκατανομής καταγράφεται ακόμα πιο έντονα όταν αλλάξουμε κλίμακα και εξετάσουμε τις Δημοτικές Ενότητες σημειώνει ο κ. Παππάς, καθώς μόνον 8 από τις υφιστάμενες 1.036 έχουν μόνιμο πληθυσμό που υπερβαίνει τις 100.000 (Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πατρέων, Πειραιώς, Ηρακλείου, Λαρισαίων, Περιστερίου και Αχαρνών) με τις μισές να βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής, 66 δε Δημοτικές Ενότητες που βρίσκονται σχεδόν όλες στην Περιφέρεια Αττικής, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ή αποτελούν ακόμη μέρος των πρωτευουσών αρκετών Περιφερειακών Ενοτήτων συγκεντρώνουν το 50,1% του συνολικού πληθυσμού το 2021 (5,25 εκατομμύρια) στο 4,3% της επιφάνειας. Ταυτόχρονα, το 80% του μόνιμου πληθυσμού μας το 2021 (8,39 εκατομμύρια) συγκεντρώνεται σε 277 Δημοτικές Ενότητες που καλύπτουν το 25,2% της συνολικής έκτασης, ένα ποσοστό που μειώθηκε στο μισό ανάμεσα στο 1951 και το 2021 καθώς στην πρώτη μεταπολεμική απογραφή, 8 στους 10 κατοίκους διέμεναν στο 55,5% της επιφάνειας.

Ανισοκατανομή όμως, όπως αναφέρει ο συγγραφέας του άρθρου, χαρακτηρίζει και το εσωτερικό πολλών Περιφερειακών Ενοτήτων (ΠΕ) καθώς ο πληθυσμός της πολυπληθέστερης Κοινότητας σε κάθε μιας από αυτές, είναι συχνά δυσανάλογα «μεγάλος». Από την ανάλυση δε των δεδομένων προκύπτει ότι i) σε 6 Περιφερειακές Ενότητες (Πατρέων, Λαρισαίων, Ξάνθης, Κομοτηνής, Δράμας και Τρικκαίων) η πολυπληθέστερη Δημοτική Κοινότητα κάθε φορά συγκεντρώνει πάνω από το 50% του πληθυσμού της αντίστοιχης ΠΕ ενώ, ταυτόχρονα καταλαμβάνει λιγότερο από το 3% της έκτασής της, ii) σε 31 Περιφερειακές Ενότητες η πολυπληθέστερη ΔΚ συγκεντρώνει το 20 – 49,6% του πληθυσμού στο 0,31-4,72% της έκτασης της ΠΕ στην οποία ανήκει ii) οι νησιώτικες ΠΕ διαθέτουν διαφορετικά μοτίβα που εξαρτώνται από το μέγεθος και τον χαρακτήρα του κάθε νησιού, και, τέλος, iv) οι ΔΚ των μεγάλων αστικών συμπλεγμάτων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα γιατί οι ΠΕ στις οποίες ανήκουν είναι κυρίως αστικές με μεγάλες πληθυσμιακές συγκεντρώσεις.

Μιλώντας δε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο ο κ. Βασίλης Παππάς αναφέρει ότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι το 80% του πληθυσμού μας διαμένει πλέον σε μόνον 710 από τους 13.589 οικισμούς της χώρας μας, και ότι, η εξαιρετικά άνιση αυτή κατανομή στο χώρο, αποτέλεσμα του μεταπολεμικού μοντέλου ανάπτυξης και της απουσίας χωροταξικού σχεδιασμού, συνοδεύεται και από την άνιση χωρική κατανομή του εργατικού δυναμικού, των οικονομικών δραστηριοτήτων και του παραγομένου πλούτου. Επισημαίνει δε ότι αυτό δημιουργεί, εκτός των άλλων, σοβαρά προβλήματα στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας και στην εδαφική της συνοχή, ενώ, όπως συνδυάζεται και με μια προβληματική κατανομή του πληθυσμού ανά ηλικία (αυξημένη γήρανση), έχει ήδη επηρεάσει και τον δημογραφικό δυναμισμό πολλών περιοχών με μικρές πληθυσμιακές πυκνότητες. Σε αυτές έχουμε συνήθως κάθε χρόνο, υψηλές αναλογίες θανάτων ανά γέννηση και συνεχή μείωση του πληθυσμού, γεγονός που εγείρει βάσιμες αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα αποφυγής της δημογραφικής τους κατάρρευσης.

Η μεγάλη εικόνα: Οι γεννήσεις σημειώνουν μεταπολεμικό χαμηλό σε Γαλλία και Ισπανία, χαμηλό 90 ετών στην Ελλάδα, στην Ιταλία είναι στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που δημιουργήθηκε το σύγχρονο ιταλικό κράτος (1861), στη Φινλανδία είναι οι λιγότερες αφότου άρχισε η συλλογή δεδομένων (1776). Η Γερμανία έχει περίπου 2 εκατ. ανθρώπους 20 – 64 ετών λιγότερους από το 1998, την επόμενη δεκαετία θα χάσει άλλο 10% ανθρώπων σε παραγωγικές ηλικίες.

Financial Times: Το δημογραφικό tipping point της Ευρώπης

Στην Τέλενδο, ένα μικροσκοπικό ελληνικό νησί στο Αιγαίο, ο Σάββας Γλινάτσης ήταν μέχρι πρόσφατα ο μοναδικός μαθητής στο δημοτικό σχολείο.

Πριν από μια δεκαετία το νησί είχε πάνω από 100 μόνιμους κατοίκους, αλλά τώρα, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός είναι κοντά στους 60. Ο Σάββας, ήταν το μοναχοπαίδι του νησιού.

«Ήταν εντελώς μόνος», λέει η μητέρα του, Μαρία Πλάτση, η οποία αποφάσισε πέρυσι να μετακομίσει με τον γιο της στην Κάλυμνο. «Μακάρι ο Σάββας να μπορούσε να πάει σχολείο στην Τέλενδο όπως κι εγώ, αλλά δεν αντέχω να βλέπω το παιδί μου να απομονώνεται», λέει.

Η Ελλάδα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σε μια προσπάθεια να επιβραδύνει τη δημογραφική πτώση, εφαρμόζει οικονομικά κίνητρα για κάθε παιδί. Φέτος, η κυβέρνηση αύξησε το επίδομα γέννησης από 2.000 ευρώ σε 2.400-3.500 ευρώ με βάση τα μέλη της οικογένειας.

Από την επανεκλογή της η κεντροδεξιά κυβέρνηση, έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει τις δημογραφικές προκλήσεις της χώρας, ιδρύοντας για πρώτη φορά Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με στόχο την αντιμετώπιση των χαμηλών ποσοστών γεννήσεων.

Κλείνουν σχολεία στην Ιταλία

Αλλά και στην Ιταλία, σχολεία κλείνουν ή συγχωνεύονται λόγω έλλειψης μαθητών. Στο Τράπανι, μια μικρή πόλη της Σικελίας, η μετανάστευση έχει προσφέρει μια σημαντική αύξηση του αριθμού παιδιών. «Η μείωση του πληθυσμού είναι μια πρόκληση για εμάς, αγωνιζόμαστε να έχουμε τον ελάχιστο αριθμό μαθητών για να δημιουργήσουμε μια τάξη», λέει η Anna Maria Sacco, επικεφαλής του Ciaccio Montalto, ενός εκπαιδευτικού φορέα που εποπτεύει τέσσερα σχολεία. «Αυτό που μας έσωσε είναι μαθητές που γεννήθηκαν στο εξωτερικό».

Από το 2019, ο αριθμός των αλλοδαπών μαθητών αυξήθηκε κατά περισσότερο από 50% στο δημοτικό σχολείο που διευθύνει, περιορίζοντας τη μείωση του συνολικού αριθμού μαθητών στο 15%.

Οι γεννήσεις σημείωσαν μεταπολεμικό χαμηλό στη Γαλλία και την Ισπανία και χαμηλό 90 ετών στην Ελλάδα. Στην Ιταλία βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που δημιουργήθηκε το σύγχρονο κράτος το 1861, ενώ στη Φινλανδία είναι οι χαμηλότερες από τότε που ξεκίνησε η συλλογή δεδομένων το 1776.

Το ποσοστό γονιμότητας της ΕΕ μειώθηκε στο 1,46% το 2022, φτάνοντας το 1,16% στην Ισπανία, το 1,24% στην Ιταλία και στο 1,29% στην Πολωνία.

Σημείο καμπής για τον πληθυσμό της Ευρώπης

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΗΕ, το 2024, μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής στην ιστορία της ΕΕ, σηματοδοτώντας μια άνευ προηγουμένου συρρίκνωση σε καιρό ειρήνης. Είναι σαφές ότι η από καιρό προβλεπόμενη δημογραφική κατάρρευση, φαίνεται να έρχεται νωρίτερα από τους υπολογισμούς των ειδικών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η μείωση του πληθυσμού στις παραγωγικές ηλικίες 20 έως 64 ετών, που συνεισφέρουν στο μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών εσόδων.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, από το ανώτατο όριο των 270 εκατομμυρίων το 2011, το εργατικό δυναμικό συρρικνώθηκε σε περίπου 261 εκατομμύρια φέτος. Σε σχέση με το συνολικό πληθυσμό, το ποσοστό του ενεργού πληθυσμού κορυφώθηκε στο 61,4% το 2008 και τώρα έχει μειωθεί στο 58%.

Η Γερμανία έχει χάσει περίπου 2 εκατομμύρια ανθρώπους ηλικίας 20 έως 64 ετών από το 1998, όταν είχε φτάσει στο ανώτατο επίπεδο. Την επόμενη δεκαετία, η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ πρόκειται να χάσει άλλο 10% εκατό των ατόμων παραγωγικής ηλικίας, δηλαδή περίπου 5 εκατομμύρια.

Το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι συνολικές ευρωπαϊκές ώρες εργασίας θα μειωθούν τα επόμενα πέντε χρόνια, ενώ στις ΗΠΑ, θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

Ομοίως, η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη γήρανση προβλέπει ότι η εισροή εργαζομένων θα μειωθεί από τα τέλη της δεκαετίας του 2020, παρά την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

«Θα χρειαστεί να κάνουμε μεγάλες επενδύσεις για την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτουμε, αντί να προσπαθούμε να αυξήσουμε το ποσοστό γονιμότητας», λέει ο Wolfgang Lutz, ιδρυτικός διευθυντής του Κέντρου Δημογραφίας και Παγκόσμιου Ανθρώπινου Κεφαλαίου Wittgenstein στη Βιέννη.

Παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για «κοινωνικές συγκρούσεις και απώλειες, με αντίκτυπο στην ευημερία των Ευρωπαίων».

Η αύξηση μεταναστών

Ενώ τις τελευταίες δεκαετίες η μετανάστευση συνέβαλε στη στήριξη του πληθυσμού και η αυξημένη συμμετοχή μεταναστών και γυναικών στο εργατικό δυναμικό αντιστάθμισε την επιταχυνόμενη μείωση στις παραγωγικές ηλικίες, σύντομα αυτοί οι παράγοντες δεν θα είναι αρκετοί.

Την ίδια ώρα, η επιλογή της αυξημένης μετανάστευσης, είναι ένα πολιτικά φορτισμένο θέμα σε πολλες χώρες, με τα λαϊκιστικά αντιμεταναστευτικά κόμματα να επενδύουν στη ξενοφοβία, για να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη.

Μέρος της συζήτησης ενόψει των ευρωεκλογών, η θεωρία της «μεγάλης αντικατάστασης» από ομάδες που πιστεύουν ότι οι φιλελεύθερες ελίτ προωθούν τη μετανάστευση των μη λευκών, για να υπονομεύσουν την εθνική και πολιτιστική ομοιογένεια.

Η τάση των γεννήσεων είναι απίθανο να αντιστραφεί, σύμφωνα με τη Σάρα Χάρπερ, καθηγήτρια γεροντολογίας στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης: «Καλύτερη εκπαίδευση και ανεξαρτησία σημαίνει ότι οι γυναίκες δεν έχουν πια την υποχρέωση της αναπαραγωγής».

Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να κάνει περισσότερα από το «μέρισμα μακροζωίας» της, αξιοποιώντας τις υγιέστερες παλαιότερες γενιές και σπάζοντας τα ταμπού σχετικά με τη γήρανση.

Πηγή: KREPORT, FT

Αυτό προκύπτει από τη την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τον υπολογιζόμενο μόνιμο πληθυσμό της χώρας (με βάση τα ετήσια στοιχεία Φυσικής Κίνησης Πληθυσμού το 2022) και τις εκτιμήσεις των ετήσιων μεταναστευτικών ροών 2022 (εισερχόμενη και εξερχόμενη μετανάστευση).

Η μείωση κατά 0,5% του μόνιμου πληθυσμού, είναι αποτέλεσμα της φυσικής μείωσης του πληθυσμού που ανήλθε σε 64.000 άτομα (75.921 γεννήσεις έναντι 139.921 θανάτων ατόμων που διαμένουν εντός της ελληνικής επικράτειας) και της καθαρής μετανάστευσης που εκτιμάται σε 16.355 άτομα (θετικό ισοζύγιο).

Ο πληθυσμός ηλικίας 0- 14 ετών ανήλθε σε 13,4% του συνολικού πληθυσμού, έναντι 63,7% του πληθυσμού 15- 64 ετών και 22,9% του πληθυσμού 65 ετών και άνω. Ο δείκτης γήρανσης (πληθυσμός ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 0- 14 ετών) ανήλθε σε 171,8.

Η καθαρή μετανάστευση εκτιμάται σε 16.355 άτομα, που αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ 96.662 εισερχομένων και 80.307 εξερχομένων μεταναστών. Το 2021 η καθαρή μετανάστευση είχε εκτιμηθεί σε -22.476 άτομα (57.120 εισερχόμενοι και 79.596 εξερχόμενοι μετανάστες). Σημειώνεται ότι στα στοιχεία εισερχόμενης μετανάστευσης περιλαμβάνονται και άτομα που βρίσκονταν στη χώρα την 1/1/2023 σε αναζήτηση διεθνούς ή προσωρινής προστασίας.

Οι τόποι κατοικίας, η πρόσβαση σε τροφή, νερό ιατρική περίθαλψη, εκπαίδευση και όλα τα απαραίτητα στοιχεία για μια αξιοπρεπή διαβίωση αποτελούν ζητούμενο που πρέπει να επιλύσει ο ανθρώπινος πολιτισμός.

Το 2022, μελέτη που έγινε για λογαριασμό του ΟΗΕ ανέφερε ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια έως το 2050 και θα αυξηθεί στα 10,4 δισεκατομμύρια έως το 2100. Οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ από μια δεκαετία πριν υποδεικνύουν ότι ο πληθυσμός θα έφτανε τα 11 δισεκατομμύρια. Μια νέα μελέτη που έγινε για λογαριασμό της μη κυβερνητικής οργάνωσης «The Club of Rome» αναφέρει ότι αφού θα υπάρξει αρχικά μια μικρή αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού στη συνέχεια θα υπάρξει ραγδαία μείωση.

Σύμφωνα με τη μελέτη τις τρεις επόμενες δεκαετίες ο πληθυσμός της Γης θα αυξηθεί κατά μόλις 600 εκατ. φτάνοντας τα 8,6 δισ. και στη συνέχεια θα ξεκινήσει μια δραστική μείωση η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα ο πληθυσμός να συρρικνωθεί κατά δύο δισ. και να φτάσει τα έξι δισ. Η μείωση αυτή ακούγεται σε πρώτο επίπεδο καλό νέο για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που επιφέρει η ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα στον πλανήτη αλλά παρόλα αυτά οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι αυτή η μείωση του πληθυσμού δεν θα συνοδευτεί πιθανότατα από κάποια αξιοσημείωτα περιβαλλοντικά οφέλη. Σημειώνουν επίσης ότι η πτώση του πληθυσμού θα κάνει την ανθρωπότητα γηραιότερη στο σύνολό της και θα μειώσει το ποσοστό των ατόμων σε ηλικία εργασίας, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους νέους για τη χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης και των συντάξεων.

Πηγή: Naftemporiki.gr

Την περασμένη χρονιά καταγράφτηκαν 9,56 εκατομμύρια γεννήσεις, που δεν αναπλήρωσαν τους 10,41 εκατ. θανάτους, διευκρίνισε η εθνική υπηρεσία στατιστικής της Κίνας σε έκθεσή της.

Ο κινεζικός πληθυσμός κατά συνέπεια μίκρυνε κατά περίπου 850.000 ανθρώπους το 2022.

Η μείωση αυτή αναμένεται να είναι διαρκής, να κρατήσει δεκαετίες, σύμφωνα με ειδικούς σε δημοσιογραφικά ζητήματα, κάτι που θα έχει απτές συνέπειες στην οικονομία, στην κοινωνία και στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Αυτή η μείωση του πληθυσμού είναι η πρώτη από το 1960-1961, όταν λιμός που εκδηλώθηκε το 1959 είχε αποτέλεσμα να χαθούν δεκάδες εκατομμύρια ζωές, κάτι που αποδόθηκε κυρίως στα σφάλματα της οικονομικής πολιτικής του «μεγάλου άλματος προς τα εμπρός».

Η συρρίκνωση του 2022 εξηγείται κυρίως από τη μεγάλη αύξηση του κόστους ζωής, το υψηλότερο επίπεδο σπουδών πολλών γυναικών, που σημαίνει ότι πολλές αργούν να αποκτήσουν παιδιά, ή ακόμη την έλλειψη της βούλησης των νέων γενιών να αποκτήσουν παιδιά.

Το ποσοστό γεννητικότητας υποχώρησε στο 1,15 παιδί ανά γυναίκα το 2021, πολύ κάτω από το όριο που θεωρείται πως είναι απαραίτητο για την ανανέωση του πληθυσμού (2,1).

Μαζί με τη γήρανση, η μείωση του πληθυσμού, ειδικά του ενεργού, αναμένεται να έχει βαθιές συνέπειες για την κινεζική οικονομία για δεκαετίες.

Το κόστος εργασίας αναμένεται να αυξηθεί, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των κινέζων εργαζομένων, ενώ η πίεση στον ενεργό πληθυσμό να εγγυηθεί τη φροντίδα των γηραιότερων θα κλιμακωθεί.

Οι τοπικές αρχές έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα για να ενθαρρύνει τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά, ή περισσότερα παιδιά.

Η μητρόπολη Σεντζέν (νότια) προσφέρει εδώ και μερικές ημέρες επιδόματα για κάθε γέννηση που φθάνουν ως τα 100.000 γιούαν (1.370 ευρώ) και διάφορες παροχές ως τα τρία έτη κάθε παιδιού.

Ενώ η επαρχία Σαντόνγκ (ανατολικά) δίνει 158 ημέρες άδεια μητρότητας (60 ημέρες περισσότερες από τον εθνικό μέσο όρο) από το πρώτο παιδί.

Η Κίνα ενδέχεται να μην έχει παρά 587 εκατ. κατοίκους το 2100, σύμφωνα με τις πιο απαισιόδοξες στατιστικές προβολές που περιέχονται σε έκθεση της Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών της Σαγκάης η οποία επικαιροποιήθηκε πέρυσι και τα δεδομένα της οποίας περιήλθαν σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου.

Σε 9.716.889 άτομα ανέρχεται ο νόμιμος πληθυσμός της χώρας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την απογραφή πληθυσμού- κατοικιών 2021, που διενήργησε η ΕΛΣΤΑΤ. Τα αναλυτικά στοιχεία της Στατιστικής Αρχής κατά περιφερειακή ενότητα, δήμο και δημοτική ενότητα, θα δημοσιευθούν σε ΦΕΚ. Παράλληλα δε, εστάλησαν στον υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη, προκειμένου τον Ιανουάριο να καθοριστεί η νέα κατανομή των εδρών για τις βουλευτικές εκλογές.

Τα στοιχεία της απογραφής είναι άκρως ανησυχητικά για τη χώρα μας, καθώς την τελευταία 10ετία, ο πληθυσμός μειώθηκε σχεδόν κατά 200.000 άτομα, καθώς το 2011, η απογραφή είχε δώσει 9.904.286 κατοίκους.

Η απογραφή αλλάζει τον εκλογικό χάρτη – Πως κατανέμονται οι έδρες

Με σημαντικές αλλαγές θα πραγματοποιηθούν οι επερχόμενες εκλογές όσον αφορά στην κατανομή των βουλευτικών εδρών, όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων της απογραφής 2021. Συγκεκριμένα, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε στον πίνακα που ακολουθεί, σε έξι εκλογικές περιφέρειες υπάρχει αύξηση του αριθμού των εδρών και σε οκτώ περιφέρειες μείωση των εδρών.

Πιο αναλυτικά, με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν από την απογραφή του 2021, από δύο έδρες κερδίζουν ο Νότιος Τομέας της Β’ Αθηνών και η εκλογική περιφέρεια Ανατολικής Αττικής, ενώ από μία έδρα κερδίζουν οι εκλογικές περιφέρειες του Βόρειου Τομέα της Β’ Αθηνών, του Δυτικού Τομέα της Β’ Αθηνών, της Α’ Θεσσαλονίκης και της Αχαΐας.

Αντιθέτως, από μία έδρα χάνουν η Α’ Πειραιά, οι Σέρρες, η Φθιώτιδα, η Μαγνησία, η Κοζάνη, η Άρτα, η Καστοριά και η Θεσπρωτία. Μάλιστα, οι δύο τελευταίες καθίστανται, πλέον, μονοεδρικές περιφέρειες.

Τα αναλυτικά στοιχεία της Στατιστικής Αρχής κατά περιφερειακή ενότητα, δήμο και δημοτική ενότητα, θα δημοσιευθούν σε ΦΕΚ. Παράλληλα δε, εστάλησαν στον υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη, προκειμένου τον Ιανουάριο να καθοριστεί η νέα κατανομή των εδρών για τις βουλευτικές εκλογές.

Δείτε εδώ

Ο Θάνος Θανόπουλος, ο επικεφαλής της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της απογραφής και δήλωσε πως η εν λόγω διαδικασία είναι «ορόσημο», καθώς έγινε ψηφιακά.

Συγκεκριμένα, όπως ανακοινώθηκε, ο αριθμός των ανδρών διαμορφώνεται στα 5,075 εκατομμύρια ενώ οι γυναίκες είναι λίγο περισσότερες, στα 5,357 εκατομμύρια.

Κατά την ίδια πηγή, η Ινδία θα ξεπεράσει το 2023 την Κίνα και θα γίνει η πολυπληθέστερη χώρα στην υφήλιο.

«Καθώς αναμένουμε τη γέννηση του 8.000.000.000ού κατοίκου της Γης», το γεγονός αυτό οφείλει να αποτελέσει «υπενθύμιση της ευθύνης που μοιραζόμαστε να φροντίζουμε τον πλανήτη μας» και προσφέρεται «μια στιγμή για να σκεφθούμε ποιες είναι οι υποσχέσεις που αναλάβαμε ο ένας προς τον άλλο αλλά δεν τηρήσαμε», τόνισε σε μήνυμά του για την Ημέρα Πληθυσμού ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες, χωρίς να γίνει πιο συγκεκριμένος.

Δίνεται επίσης «η ευκαιρία να εορτάσουμε την ποικιλομορφία μας, να αναγνωρίσουμε την κοινή ανθρωπιά μας και να θαυμάσουμε τις προόδους στο πεδίο της υγείας, που παρέτειναν τη διάρκεια ζωής και μείωσαν σημαντικά τα ποσοστά μητρικής και παιδικής θνησιμότητας», συνεχίζει ο ΓΓ του ΟΗΕ.

Σύμφωνα με το τμήμα του Οργανισμού που έκανε αυτή την πρόβλεψη, ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται σήμερα με τον πιο βραδύ ρυθμό από το 1950. Ο παγκόσμιος πληθυσμός μπορεί να φθάσει περί τα 8,5 δισεκ. το 2030 και τα 9,7 δισεκ. το 2050, φθάνοντας στην κορύφωση, στα 10,4 δισεκ. τα χρόνια του 2080 και παραμένοντας σε αυτό το επίπεδο ως το 2100.

Ενώ διαπιστώνεται καθαρή πτώση της γεννητικότητας σε πολλές από τις λεγόμενες ανεπτυγμένες χώρες, η αύξηση του πληθυσμού η οποία αναμένεται τις επόμενες δεκαετίες θα είναι επικεντρωμένη, κατά το μισό και πλέον, σε οκτώ χώρες, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Πρόκειται για τη ΛΔ Κονγκό, την Αίγυπτο, την Αιθιοπία, την Ινδία, τη Νιγηρία, το Πακιστάν, τις Φιλιππίνες και την Τανζανία.