Αυτό ήταν άλλωστε και ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν (σχεδόν μονοπώλησε) στην προγραμματισμένη συνάντηση, στην οποία συμμετείχαν, επίσης, οι μητροπολίτες Πίτσμπουρκ Σάββας και Ντένβερ Κωνσταντίνος, καθώς και οι επίσκοποι Ναζιανζού Αθηναγόρας και Διοκλείας Νεκτάριος.

Στο τραπέζι τέθηκαν όλες οι πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής με ορίζοντα πιθανότατα τον Σεπτέμβριο του 2026, την οποία η αμερικανική πλευρά βλέπει στο πλαίσιο «της ενίσχυσης των θρησκευτικών ελευθεριών, με παράλληλη αναγνώριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως θεσμικού συνομιλητή».

Ο Αμερικανός πρέσβης επαναβεβαίωσε τη σταθερή δέσμευση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο ζήτημα, όπως αυτή είχε εκφραστεί κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη στον Λευκό Οίκο.

Μάλιστα, τόνισε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ ζήτησε να ενημερώνεται τακτικά για τις σχετικές εξελίξεις, στις οποίες κρίσιμο ρόλο παίζει «η ισορροπία που είναι αναγκαίο να τηρηθεί στο νομικό πλαίσιο που θέτει η τουρκική πλευρά».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισήμανε την κομβική σημασία της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής ως πνευματικού κέντρου με διεθνή ακτινοβολία, ενώ ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής, ο οποίος διετέλεσε επί πολλά έτη ηγούμενος της Ιεράς Μονής της Αγίας Τριάδος στη Χάλκη και προώθησε τη διεθνή ενημέρωση σχετικά με το θέμα της επαναλειτουργίας της, αναφέρθηκε στον ρόλο της ομογένειάς μας στις ΗΠΑ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανακαίνιση του κεντρικού κτηρίου της Σχολής, χάρη στη δωρεά του μεγάλου ευεργέτη Αθανάσιου Μαρτίνου, προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς και αναμένεται να ολοκληρωθεί περίπου το Πάσχα.

Στην τελετή για τη Θρονική Εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου παρίστατο ο Πάπας Ρώμης Λέων ΙΔ, ιεράρχες των δύο Εκκλησιών, εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών ομολογιών και διπλωμάτες και επίσημοι. Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσωπεί ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος.

Η υπογραφή της Κοινής Δήλωσης μεταξύ του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά τη Δοξολογία στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, κατά την πρώτη αποστολική επίσκεψη του Ποντίφικα εκτός Ιταλίας μετά την εκλογή του.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το κείμενο της Κοινής Δήλωσης «διαπνέεται από αγάπη, ομόνοια και χριστιανικές αξίες». Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο απόσπασμα όπου οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες αναγνωρίζουν τα εμπόδια που εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την πλήρη αποκατάσταση της κοινωνίας μεταξύ των χριστιανών, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτά αντιμετωπίζονται μέσω της συνέχισης του θεολογικού διαλόγου. «Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι αυτό που μας ενώνει είναι η πίστη που εκφράζεται στο Σύμβολο της Νικαίας», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Στην Κοινή Διακήρυξη εκφράζεται ευγνωμοσύνη που φέτος όλοι οι χριστιανοί εόρτασαν το Πάσχα την ίδια ημέρα και διατυπώνεται σαφής επιθυμία να βρεθεί μόνιμη κοινή ημερομηνία εορτασμού της Ανάστασης κάθε χρόνο.

Ο Πάπας Λέων έφτασε λίγο πριν τις 14:30 στην έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου όπου εκεί τον περίμενε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος μπροστά από τον ναό. Η συνάντηση στη Νίκαια της Βιθυνίας ήταν ιστορική, καθώς διεξήχθη 1.700 χρόνια μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο.

Η δοξολογία

Τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ υποδέχτηκε στην είσοδο στην είσοδο του πατριαρχικού ναού του Αγίου Γεωργίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Οι δύο προκαθήμενοι, άναψαν μαζί κερί και προσκύνησαν την άγια εικόνα μαζί στον ναό, όπου εψάλη Δοξολογία. Το παρών έδωσαν, επίσης, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, ιεράρχες των Εκκλησιών της Κωνσταντινούπολης και της Ρώμης, καθώς και εκπρόσωποι των διπλωματικών αρχών.

Κατά τη δοξολογία έγινε δέηση σε διάφορες γλώσσες υπέρ της ειρήνης και οι δύο προκαθήμενοι ανέγνωσαν μαζί το «Πάτερ ημών» στη λατινική γλώσσα.

Στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αφού υπενθύμισε ότι κατά τη λειτουργική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο κληρικός προ της συμμετοχής του στη Θεία Ευχαριστία αναγιγνώσκει μία ευχή γνωστή ως «Καιρός», είπε στον Πάπα ότι ήλθε στη Νίκαια για να λάβει τον δικό του «Καιρό» για δύναμη και ενίσχυση, καθώς αρχίζει τη διακονία του με έκδηλη τη βούληση όπως διακονήσει την κλήση του Κυρίου για χριστιανική ενότητα, η οποία είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ.

Από την πλευρά του, ο Ποντίφικας ανέφερε ότι από τον εορτασμό της 1700ής επετείου της Α’ Οικουμενικής Συνόδου της Νίκαιας και εμπνευσμένοι από την προσευχή του Ιησού, ώστε όλοι οι μαθητές Του να είναι ένα, «ενθαρρυνόμαστε στην προσπάθειά μας να επιδιώξουμε την αποκατάσταση της πλήρους κοινωνίας μεταξύ όλων των χριστιανών, ένα έργο που αναλαμβάνουμε με τη βοήθεια του Θεού».

Η τελετή υπογραφής της Κοινής Δήλωσης

Μετά το πέρας της Δοξολογίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης και ο Πάπας πέρασαν στην Αίθουσα του Θρόνου του Πατριαρχικού Οίκου για την τελετή υπογραφής της Κοινής Δήλωσης.

Μετά την υπογραφή της διακήρυξης, ακολούθησε η παρουσίαση των ιεραρχών εκατέρωθεν και των λοιπών μελών της παπικής συνοδείας, προτού οι δύο προκαθήμενοι αποσυρθούν για την κατ’ ιδίαν συνάντηση τους στο πατριαρχικό γραφείο.

Το απόγευμα, ο Πάπας παρέστη σε μεγάλη θεία λειτουργία στον κλειστό χώρο εκδηλώσεων «Volkswagen Arena» της Κωνσταντινούπολης.

Η επίσκεψη στο Μπλε Τζαμί

Νωρίτερα, ο Πάπας επισκέφθηκε το Μπλε Τζαμί, κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.

Σύμφωνα με πηγές από το Βατικανό όταν μπήκε μέσα ο Πάπας Λέων, ξυπόλητος όπως συνηθίζεται, ο μουεζίνης τού είπε ότι άμα θέλει μπορεί να κάνει μία μικρή προσευχή. Ο Πάπας Λέων αρνήθηκε και του είπε ότι προτιμάει να συνεχίσει την επίσκεψή του μέσα στο τζαμί.

Το Βατικανό ανέφερε σε ανακοίνωση πως ο Ποντίφικας επισκέφθηκε το τζαμί «σε πνεύμα περισυλλογής και ακούγοντας προσεκτικά, με βαθύ σεβασμό για το χώρο και για την πίστη αυτών που συγκεντρώνονται εκεί για προσευχή».

Το πρόγραμμα του Πάπα Λέοντα την Κυριακή 30 Νοεμβρίου

Το πρωί της Κυριακής 30 Νοεμβρίου, ανήμερα της εορτής του Αγίου Ανδρέα του Πρωτόκλητου, ιδρυτού της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, θα τελεστεί πατριαρχική και συνοδική θεία λειτουργία, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και συλλειτουργούντος του Αλεξανδρείας κ. Θεοδώρου.

Στη θεία λειτουργία για τη θρονική εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου θα παραστούν ο Πάπας Ρώμης, εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης, διπλωμάτες και άλλοι επίσημοι.

Στο τέλος της θείας λειτουργίας θα γίνει ανταλλαγή επίσημων λόγων μεταξύ του Οικουμενικού Πατριάρχη και του Πάπα, ενώ αμέσως μετά οι δύο προκαθήμενοι θα ευλογήσουν τους πιστούς από τον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου.

Το μεσημέρι της Κυριακής, ο Πάπας Λέων ΙΔ’, αφού προηγουμένως παρακαθίσει σε γεύμα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, θα αναχωρήσει αεροπορικώς από την Κωνσταντινούπολη για τη Βηρυτό, όπου θα συνεχίσει την αποστολική του περιοδεία στο δεύτερο σκέλος της.

«Επιστρέφουμε σε αυτό λίκνο της χριστιανικής πίστης» είπε στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης, στέλνοντας παράλληλα ένα μήνυμα ενότητας και νίκης της πίστης και της Αλήθειας.

«Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα», είπε χαρακτηριστικά ο κ.κ. Βαρθολομαίος.

Είμαστε βαθιά συγκινημένοι που όλοι σας ανταποκριθήκατε θετικά στην ταπεινή πρόσκλησή μας να τιμήσουμε με αυτό το κοινό προσκύνημα τη μνήμη και την κληρονομιά της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που πραγματοποιήθηκε εδώ, στη Νίκαια, πριν από χίλια επτακόσια χρόνια.

«Παρά τα τόσα που μεσολάβησαν ανά τους αιώνες και όλες τις αναταραχές, τις δυσκολίες και τις διαιρέσεις που έφεραν, προσεγγίζουμε αυτή την ιερή επέτειο με κοινή ευλάβεια και κοινό αίσθημα ελπίδας» είπε ο κ.κ. Βαρθολομαίος, επισημαίνοντας ότι δεν έχουμε συγκεντρωθεί εδώ απλώς για να θυμηθούμε το παρελθόν, αλλά «για να δώσουμε ζωντανή μαρτυρία της ίδιας πίστης που εξέφρασαν οι Πατέρες της Νίκαιας».

«Στη Νίκαια, η ιστορία μαρτυρεί την αιωνιότητα, το γεγονός ότι ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός είναι αληθινός Θεός από αληθινό Θεό, ομοούσιος τω Πατρί. Ενσωματωμένες στο Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας, αυτές οι εκφράσεις αποστάζουν και παρουσιάζουν σε όλους την πίστη των Αποστόλων», τόνισε.

Ο κ.κ. Βαρθολομαίος, τόνισε μεταξύ άλλων ότι το Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας λειτουργεί ως σπόρος για ολόκληρη τη χριστιανική ύπαρξη – «δεν είναι σύμβολο του ελάχιστου, αλλά σύμβολο του συνόλου».

Στέλνοντας μήνυμα ενότητας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε: «Έχοντας την πίστη της Νικαίας να καίει με θέρμη στις καρδιές μας, “ας τρέξουμε τον αγώνα” της χριστιανικής ενότητας».

«H πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό είναι η βάση για την ενότητα όλων των Χριστιανών. Παρόλο που οι Χριστιανοί είναι πολλοί, εν Χριστώ είμαστε ένα» , ανέφερε μεταξύ άλλων ο Πάπας Λέων καλώντας να ξεπεράσουμε το “σκάνδαλο των διαφορών”, όπως είπε. Καταδίκασε επίσης την χρήση της θρησκείας για πολέμους και φονταμενταλιστικές κινήσεις.

Από την πλευρά του ο Πάπας, τόνισε ότι πρέπει «να υπερβούμε τα σκάνδαλα της διαιρέσεως. Οι χριστιανοί πιστεύουν στον ένα Ιησού Χριστό. Ενώπιον του είμαστε ένα Μπορούμε να συνεχίσουμε το ταξίδι μας προς το λόγο του Θεού».

«Πρέπει να απορρίψουμε τη χρήση βίας ή οποιαδήποτε μορφή φανατισμού Να ακολουθήσουμε το μονοπάτι του διαλόγου και της συνεργασίας», ανέφερε ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.

Παρόντες στην κοινή προσευχή είναι επικεφαλής και εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών εκκλησιών και ομολογιών.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τέλεσε το απόγευμα της Τρίτης, 5 Αυγούστου, τον αγιασμό των θυρανοιξίων του ανακαινισμένου ναού της σκήτης της Μεταμορφώσεως Σωτήρος Χριστού, στην Χάλκη των Πριγκηποννήσων, και ακολούθως χοροστάτησε στον Μέγα Εσπερινό.

«Γνωρίζουμε καλώς ότι δεν είναι εύκολο να ανατρέψει κανείς τον ρου της πραγματικότητας, τον ρου της Ιστορίας. Αλλά η Εκκλησία δεν εγκαταλείπει ποτέ την ελπίδα, δεν εγκαταλείπει την προσπάθειά της να μεταμορφώσει τον κόσμο. Διότι ο κόσμος δεν μεταμορφώνεται, ούτε με την βία, ούτε με τους πολέμους. Κοιτάξτε την Ιστορία και θα δείτε. Όσα σπουδαία έχουν γίνει, έγιναν πάντοτε από λίγους, οι οποίοι κατεύθυναν ουσιαστικά την ιστορία. Ο κόσμος μεταμορφώνεται πάντοτε με τους λίγους αλλά αμέτρητους, με την μικρά ζύμη, η οποία “όλον το φύραμα ζυμοί” (Γαλ. ε’, 9), με τους αγίους» είπε κ.κ. Βαρθολομαίος.

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, o Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στην ανακαίνιση του ναϋδρίου, που στο διάβα του χρόνου δοκιμάστηκε: «Διά να μεταμορφωθή ορθώς εν Χριστώ ο κόσμος ζητεί να ίδη και σήμερα μίαν Εκκλησίαν μεταμορφωμένην. Και η δική μας υψίστη ευθύνη ως Χριστιανών, έστω και αν είμεθα η μικρά ζύμη, είναι να μεταμορφωθούμε διά της αγάπης και της προσφοράς μας στον συνάνθρωπο, ώστε να αποτελέσουμε παράδειγμα κοινής μαρτυρίας και κοινής διακονίας εις τον σύγχρονον κόσμον. Εμείς οι Ρωμηοί Ορθόδοξοι ουδέποτε αξιολογήσαμε ή εβασίσαμε τα καθ’ ημάς εις τους αριθμούς, διότι η ιστορία μας διδάσκει ότι ‘ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλ’ εν τω ευ το πολύ’ και ότι ο Θεός δύναται και ‘εκ των λίθων εγείραι τέκνα τω Αβραάμ’ (Ματθ. γ´, 9).

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τόνισε μεταξύ άλλων πως «εις την ιστορίαν της ανθρωπότητος τίποτε το μέγα και υψηλό δεν έγινε χωρίς αγάπη και χωρίς θυσίες. Και όσο λίγοι και αν είμαστε σήμερα, τόσο περισσότερη αγάπη και τόσο μεγαλύτερες θυσίες χρειάζονται, για να μπορέσουμε να φυλάξουμε με αξιοπρέπεια όλα εκείνα τα οποία μας εκληροδότησαν οι πατέρες μας και οι αιώνες».

Ο ίδιος αναφέρθηκε στο θεάρεστο έργο του ζεύγους Γιαλουράκη «Φορεύς αυτής της αφειδωλεύτου αγάπης προς την Μητέρα Εκκλησία και την εδώ Ομογένεια της Πόλεως είναι και ο εντιμολογιώτατος και φίλτατος Άρχων Ακτουάριος Δρ. Στέφανος Γιαλουράκης και η ευγενεστάτη σύζυγός του κυρία Άννα, οι οποίοι ανέλαβαν εξ ολοκλήρου το κόστος της εκ βάθρων ανακαινίσεως του ναϋδρίου της πανηγυριζούσης αυτής σκήτης της Μεταμορφώσεως Χριστού Χάλκης. Η ταπεινή αλλά ιστορική αυτή σκήτη, γνωστή και ως ‘σκήτη του Μακαρίου’, λόγω ενός μοναχού, ο οποίος ασκήτεψε εδώ κατά τον 19ο αιώνα, εγεύθη το πικρόν ποτήριον των δοκιμασιών που εβίωσε η Ρωμιοσύνη της Πόλεως ιδίως κατά τον περασμένο αιώνα. Οι ταλαιπωρίες της σκήτης συνεχίσθηκαν μέχρι και πολύ πρόσφατα, ως αψευδής μάρτυς των αλαλήτων στεναγμών του Γένους».

Αναλυτικότερα, το κείμενο του Πατριαρχικού τηλεγραφήματος:

Επί τη εκδημία του αειμνήστου Προκαθημένου της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Αλβανίας κυρού Αναστασίου, ανακαινιστού και αναμορφωτού αυτής, πάμπολλα και ανεκτίμητα προσενεγκόντος τη ανά την οικουμένην Ορθοδοξία, τη χριστιανική ιεραποστολή και τη συγχρόνω μαρτυρία αυτής, τω διαχριστιανικώ και διαθρησκειακώ διαλόγω, τω αγώνι υπέρ της ειρήνης και της καταλλαγής και τη προαγωγή της Ιεράς Επιστήμης, εκφράζομεν τας συλλυπητηρίους ευχάς της Μητρός Κωνσταντινουπολίτιδος Εκκλησίας και ημών προσωπικώς.

Προσευχόμεθα ολοκαρδίως υπέρ αναπαύσεως της ψυχής Αυτού εν Χώρα Ζώντων και εν σκηναίς δικαίων και όπως αναδείξη ο Δομήτωρ και Αρχιποίμην της Εκκλησίας Χριστός άξιον διάδοχον Αυτού.

Είη η μνήμη του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, αδελφού και συλλειτουργού ημών γενομένου, αιωνία και άληστος.

Αδελφικώς εν Κυρίω

Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

   Στη συνάντηση ανταλλάχτηκαν απόψεις για την συνεργασία του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τις βελτιώσεις που αυτή επιδέχεται.

   Μετά τη συνάντηση ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε σε ανάρτηση του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

   «Είναι πάντα μεγάλη χαρά και τιμή να συναντώ την ΑΘΠ τον Οικουμενικό Πατριάρχη κκ Βαρθολομαίο. Σήμερα στην Αθήνα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πολύπλευρο έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και για το πώς μπορεί το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού να σταθεί αρωγός σε αυτό».

Είναι πάντα μεγάλη χαρά και τιμή να συναντώ την Α.Θ.Π. τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο. Σήμερα στην Αθήνα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πολύπλευρο έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και για το πώς μπορεί το @MinEduGR να σταθεί αρωγός σε αυτό. pic.twitter.com/IUTBO1Xyte

— Kyriakos Pierrakakis (@Pierrakakis) April 17, 2024

«Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα, που ξανασυναντώ τον Οικουμενικό Πατριάρχη μετά από έναν ακριβώς χρόνο. Έναν χρόνο πυκνό σε γεγονότα, με δύο πολέμους στην ευρύτερη γειτονιά μας και την κλιματική κρίση που έπληξε τη χώρα μας με επώδυνες επιπτώσεις στη Θεσσαλία, το οικοσύστημα της Δαδιάς και τη Ρόδο.

Η κλιματική αλλαγή είναι θέμα στο οποίο ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει πρωτοστατήσει επισημαίνοντας την ανάγκη να υπάρξουν παγκόσμιες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ακραίων συνεπειών της.

Τέλος, θα ήθελα να σημειώσω ότι με θλίβουν βαθύτατα οι ειδήσεις για φθορές και πλημμελή συντήρηση της Αγίας Σοφίας, συμβόλου της Ορθοδοξίας και μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς της unesco» σημείωσε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.

Ο κ. Ανδρουλάκης δώρισε στον Οικουμενικό Πατριάρχη το σύγγραμμα «Ιστορία των Επαναστάσεων της Κρήτης» έκδοσης του 1893, που υπήρξε η πρώτη απόπειρα καταγραφής της Ιστορίας της Κρήτης από το 1204 έως το 1834.

Παράλληλα, συνομίλησαν για τη σημασία που έχουν οι πρωτοβουλίες για ειρήνη και σεβασμό του διεθνούς δικαίου στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, για τις διαχρονικές προσπάθειες του Οικουμενικού Πατριάρχη για την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και για το ισχυρό μήνυμα σεβασμού της ανθρώπινης ζωής που έδωσε τον Απρίλιο 2016 από τη Λέσβο κατά τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης.

Επίσης, συνομίλησαν για τα θέματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τόνισε την αμέριστη στήριξή του στην προσπάθεια για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Δείτε φωτογραφίες από τη συνάντηση: