Μάλιστα, ανέφερε πως «όταν συνεδριάζουν τα όργανα θα τα σέβεστε. Και τα συνέδρια θα τα σέβεστε».

Απαντώντας στον Π. Γερουλάνο σημείωσε πως «ακούω να λέγεται «μα, συνεδριάζουν τα όργανα;». Έχουν γίνει εκατοντάδες συνεδριάσεις σε όλη την Ελλάδα. Προσυνεδριακός διάλογος σε πρωτοφανή έκταση. Έχει ξαναγίνει συνέδριο με δέκα περιφερειακά συνέδρια; Να συνεδριάζει και η Γραμματεία πιο συχνά. Το δέχομαι. Αλλά σεβασμός στη συνεδρίαση, δεν σημαίνει πριν τη συνεδρίαση όλα τα media να έχουν τα κείμενα των ανακοινώσεών σας. Αυτός είναι μη σεβασμός στα όργανα».

Η τελευταία αναφορά θεωρείται πως πήγαινε στον δήμαρχο Αθήνας Χάρη Δούκα.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε απαντήσεις και στις ενστάσεις που υπήρξαν σχετικά με την εκλογή συνέδρων. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέλαβε την θέση του αυτοί να προκύψουν με τις αναλογίες ανά νομό που προέκυψαν από τις επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εκλογές.

Όπως δήλωσε «η κατανομή που προτείνω βάσει των ψήφων, δεν είναι αλγόριθμος. Είναι η αναλογία που στήριξε η κοινωνία το ΠΑΣΟΚ. Δεν υπάρχει κανένας αλγόριθμος και όποιος το έθεσε στον δημόσιο διάλογο δεν βοηθάει την παράταξη. Δεν είναι αλγόριθμος πώς ψήφισε ο ελληνικός λαός. Είναι η βούλησή του». Παράλληλα απάντησε στην εσωκομματική κριτική που δέχθηκε για τους συνέδρους που θα προκύψουν από το Ηράκλειο Κρήτης. «Τι υπονοείτε;» ανέφερε «ότι κάνω κάτι για να ευνοήσω το Ηράκλειο; Το Ηράκλειο έχει παραπάνω συνέδρους από την Α’ Αθήνας και με πρόεδρο τον Βαγγέλη Βενιζέλο και με πρόεδρο τη Φώφη Γεννηματά και στο προηγούμενο συνέδριο. Υπάρχει κάτι χειρότερο, όμως. Με τον τρόπο που προτείνουμε σήμερα την κατανομή, το Ηράκλειο σε σχέση με το προηγούμενο συνέδριο χάνει 40 με 50 συνέδρους. Άρα, όχι μόνο δεν ευνοείται, αλλά χάνει! Γιατί, λοιπόν, όλα αυτά τα υπονοούμενα;»

Σημείωσε πως «κάνουμε έναν δίκαιο κανόνα, να τον βάλουμε και στο καταστατικό μας, ώστε να καταλάβουν κάποιοι ότι η κατανομή από εδώ και πέρα στους συνέδρους θα γίνεται βάσει της ετυμηγορίας του ελληνικού λαού. Δεν είναι για να ευνοήσουν την περιφέρεια. Είναι γιατί υπάρχουν δήμοι που θα αδικηθούν κατάφωρα στο ίδιο το λεκανοπέδιο».

Επίσης, ο Νίκος Ανδρουλάκης αναφέρθηκε στη διεύρυνση του κόμματος λέγοντας: «Και η αείμνηστη Φώφη Γεννηματά έφερε βουλευτές εν ενεργεία και άλλα στελέχη και τώρα έγινε το ίδιο. Το ΠΑΣΟΚ είναι ανοικτό. Όποιος θέλει να επιστρέψει σε αυτόν τον αγώνα, να έρθει. Με τον ίδιο τρόπο που έρχονταν και στελέχη τις προηγούμενες δεκαετίες. Δεν άλλαξε τίποτα. Αυτό που άλλαξε είναι ότι τώρα μπορούμε, όπως μπορούσαμε και παλαιότερα».

Στα όσα είπε ο Νίκος Ανδρουλάκης φέρεται -σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον δήμαρχο Αθήνας να απάντησε ο Χάρης Δούκας επισημαίνοντας: «Δε σε αμφισβήτησα ποτέ μετά τις εσωκομματικές. Σέβομαι τα όργανα. Πρέπει κι εσύ να σέβεσαι εμάς. Όχι ποινικοποίηση του διαλόγου. Έχεις εσύ ευθύνη να το διασφαλίσεις».

Για τους Σύνεδρους ο Χάρης Δούκας φέρεται να επέκρινε τον κ. Ανδρουλάκη για την έλλειψη μητρώων ενώ μίλησε και για αλγόριθμο στην επιλογή που αντίκειται στην προηγούμενη εγκύκλιο στο Συνέδριο το 2022. “Το ΠΑΣΟΚ είναι κόμμα μελών. Και πρέπει να εκλέξουμε Συνέδρους με βάση τα μέλη. Δεν υπάρχει άλλο τέτοιο προηγούμενο” φέρεται να είπε ο κ. Δούκας.

Τέλος, απάντησε στις κατηγορίες που δέχθηκε σχετικά με τη δημοσιοποίηση τοποθετήσεών του στα όργανα λέγοντας πως «με τις διατυπώσεις και τις αιχμές σου που έδωσες σήμερα στην δημοσιότητα πριν τελειώσει η συνεδρίαση, παράγεις εσωστρέφεια. Να πούμε όμως ΟΧΙ και στην στασιμότητα, που βρίσκεται η παράταξή μας».

Πάντως ενδεικτική της κατάστασης εσωκομματικής έντασης που επικρατεί είναι οι διαρροές από τη Χαριλάου Τρικούπη που κάνουν λόγο για ανύπαρκτους διαλόγους. Υποστηρίζουν ότι ο Χάρης Δούκας δεν είπε ποτέ στον Ανδρουλάκη:

“Είναι δυνατόν να μας λες μετά τις εσωκομματικές δεν υπάρχουν μητρώα, ότι ο αλγόριθμος αντίκειται στο καταστατικό και ότι «τις αιχμές σου παράγεις εσωστρέφεια».

Ο κ. Στουρνάρας ξεκαθάρισε ότι σε μια πρώτη φάση υπήρξε θεσμική συνεργασία με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, κάνοντας μάλιστα ειδική αναφορά στον Ευκλείδη Τσακαλώτο και στον Γιώργο Χουλιαράκη.

Ωστόσο, όπως περιέγραψε, η «καταιγίδα» ξέσπασε όταν η Τράπεζα της Ελλάδος εντόπισε –κατά τα λεγόμενά του– «περίεργες πρακτικές» στον δανεισμό της Τράπεζας Αττικής. Η απόφαση να αφαιρεθεί το “fit and proper” από τη διοίκηση και να κινηθεί η διαδικασία αντικατάστασής της αποτέλεσε, σύμφωνα με τον ίδιο, σημείο καμπής.

Κατά την αφήγησή του, υπήρξε συμφωνία με την τότε κυβέρνηση για τη νέα διοίκηση, με συμμετοχή εκπροσώπων και από τις δύο πλευρές. Όμως, ενώ όλα έδειχναν τακτοποιημένα, η εικόνα άλλαξε αιφνιδιαστικά.

Όπως είπε, μόλις προσγειώθηκε στη Φρανκφούρτη, πληροφορήθηκε από τα sites ότι στη διοίκηση τοποθετήθηκαν άλλα πρόσωπα από εκείνα που είχαν συμφωνηθεί. Ακολούθησαν τηλεφωνήματα σε κυβερνητικά στελέχη και τελικά επικοινωνία με τον τότε πρωθυπουργό. Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα πρόσωπα που προωθήθηκαν δεν πληρούσαν τις εποπτικές προϋποθέσεις, άρα δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά.

Το πλέον βαρύ σημείο της αφήγησης αφορά όσα συνέβησαν την επόμενη ημέρα της ρήξης. Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, την ώρα που συνεδρίαζε η αρμόδια επιτροπή της Τράπεζας της Ελλάδος, δέχθηκε τηλεφώνημα από τη σύζυγό του, η οποία τον ενημέρωσε ότι στο γραφείο της βρίσκονταν κλιμάκια του ΣΔΟΕ και της Οικονομικής Αστυνομίας.

Ο ίδιος συνέδεσε ευθέως τη χρονική σύμπτωση με τη διαφωνία του για τη διοίκηση της Τράπεζας Αττικής, αφήνοντας σαφείς υπαινιγμούς για απόπειρα πίεσης. Όπως περιέγραψε, έθεσε τη σύζυγό του σε ανοιχτή ακρόαση και εκείνη του ξεκαθάρισε να μην υποχωρήσει.

Ο Διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι τότε συνειδητοποίησε πως είχε τρεις δρόμους: να παραιτηθεί, να υποχωρήσει ή να επιμείνει στη θεσμική του στάση. “Αποφάσισα το πρώτο”, σημείωσε ο Γιάννης Στουρνάρας.

Ράνια Τραγόμαλλου

Το μήνυμα Ανδρουλάκη για απομάκρυνση από εσωκομματικές  τριβές  και επιστροφή στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα λειτουργεί ταυτόχρονα ως προσπάθεια επαναφοράς του ελέγχου της συζήτησης αλλά και ως έμμεση απάντηση σε όσους θεωρούν ότι το κόμμα έχει εγκλωβιστεί σε έναν κύκλο χαμηλών προσδοκιών και περιορισμένης απήχησης.

Μηνύματα και  αμφισβητήσεις

Η χθεσινή ΠΓ πραγματοποιήθηκε σε κλίμα έντασης, με εμφανείς ρωγμές και ανοιχτές αντιπαραθέσεις. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να κλείσει τη συζήτηση περί εσωστρέφειας,  επιμένοντας ότι ένα συνέδριο αποκτά πολιτικό βάρος μόνο όταν στηρίζεται στον διάλογο και την εξωστρέφεια.

• Νίκος Ανδρουλάκης: «Σταματήστε τα επιμέρους ζητήματα. Δεν αφορούν την κοινωνία. Μπορεί να αφορούν κάποιους από εσάς, δεν αφορούν την κοινωνία. Την κοινωνία την αφορούν τα λιμάνια, η ενέργειά , η παιδεία, η υγεία».

Η αιχμή Ανδρουλάκη στόχευε στην επαναφορά της συζήτησης στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα και να αποσυνδέσει το Συνέδριο από εσωκομματικές τριβές. Ταυτόχρονα, όμως εμφανίζονται σαφείς φωνές που ζητούν ανανέωση στρατηγικής, στο φόντο των δημοσκοπικών ποσοστών και των κινήσεων για το ρόλο του κόμματος στο προοδευτικό μέτωπο.

Ανοιχτές βολές Δούκα

Ο Χάρης Δούκας στη χθεσινή παρέμβαση του δεν περιορίστηκε σε κριτική τακτικής. Άνοιξε μετωπικά τη συζήτηση, εκφράζοντας ευθέως την ανησυχία του για την πορεία του κόμματος και αμφισβητώντας τη μέχρι σήμερα στρατηγική.   

• Χάρης Δούκας: «Θέλω να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας συντρόφισσες και σύντροφοι. Η στρατηγική μας ως τώρα απέτυχε. Ο στόχος της πρώτης θέσης απομακρύνεται».
  Και προσέθεσε: «Σε κάθε περίπτωση, θέλω να καταθέσω τη διαφωνία μου για την έως τώρα πορεία μας. Και να προτείνω να υπάρξει σήμερα σχέδιο απόφασης για την αλλαγή στρατηγικής, σε μία νέα νικηφόρα κατεύθυνση».

Η τοποθέτηση του ερμηνεύεται από στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη ως ευθεία πολιτική διαφοροποίηση, με στόχο να τεθεί ζήτημα κατεύθυνσης πριν παγιωθούν οι αποφάσεις του Συνεδρίου.  Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επιμονή του για καθαρή απόφαση απέναντι σε οποιοδήποτε σενάριο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία.

Για την πλευρά Δούκα, το ζήτημα αυτό δεν είναι διαδικαστικό, αλλά βαθιά πολιτικό, καθώς θεωρεί ότι η ασάφεια υπονομεύει την αυτονομία και τη δυνατότητα του ΠΑΣΟΚ να εμφανιστεί ως εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Εντούτοις, στη χθεσινή συνεδρίαση, όπως μετέφεραν κομματικές πηγές, αρκετά στελέχη εξέφρασαν επιφυλάξεις για την εμμονή στο να υπάρξει σχετικό ψήφισμα.  Παράλληλα, εκφράστηκε η άποψη ότι η πρόταση του να ανοίξει τώρα μια προγραμματική συζήτηση για τον σχηματισμό κυβέρνησης είναι πρόωρη και δεν συνεισφέρει ουσιαστικά στον αγώνα που δίνει το κόμμα. 

Αποκαλυπτικός του κλίματος ήταν και ο διάλογος με τον Νίκο Ανδρουλάκη για το ζήτημα των προκριματικών που έχει θέσει ο δήμαρχος Αθηναίων. 

• Ν. Ανδρουλάκης: «Γιατί επιμένεις στις προκριματικές; Έγιναν πριν πολλά χρόνια και δεν είχαν καλά αποτελέσματα».
  Χ. Δούκας: «Αφού δεν είχαν καλά αποτελέσματα, γιατί μπήκαν στο καταστατικό;»

Η ενόχληση της Άννας Διαμαντοπούλου

Την ενόχλησή της εξέφρασε η Άννα Διαμαντοπούλου στον Χάρη Δούκα, για τις διαρροές στον Τύπο, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης κομματικού οργάνου, φέρνοντας  στο προσκήνιο και την πλευρά της κομματικής πειθαρχίας και της συγκράτησης.

• Διαμαντοπούλου: «Τι είναι αυτά που κάνεις; Απαράδεκτο. Δεν είναι μια δημόσια συνεδρίαση, είναι συνεδρίαση κομματικού οργάνου».
• Χ. Δούκας: «Μυστικό είναι; Δεν είναι κρυφές οι θέσεις μου».

«Θεσμικές» αιχμές Γερουλάνου

Ο Παύλος Γερουλάνος, με πιο θεσμική προσέγγιση, ανέδειξε μια άλλη διάσταση της εσωτερικής συζήτησης: τη λειτουργία του κόμματος. Η παρέμβασή του δεν αφορούσε μόνο το πολιτικό αποτέλεσμα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις, φέρνοντας στο προσκήνιο την ανάγκη για συχνότερη συνεδρίαση των οργάνων, ανοιχτές διαδικασίες και ουσιαστικό διάλογο.

Για στελέχη που συμμερίζονται αυτή την άποψη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η στρατηγική, αλλά και το αν το κόμμα «αναπνέει» πολιτικά και οργανωτικά. Στο «καμπανάκι που χτύπησε  για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής σημείωσε  ότι «δεν έχουμε στη διάθεση μας χρόνο και πρέπει να κινηθούμε γρήγορα». Υπογράμμισε ότι μέχρι τώρα δεν έχουν υπάρξει αποτελέσματα.  

«Ο σχεδιασμός δεν έχει βγει. Η ώρα για αλλαγές είναι τώρα», ήταν το μήνυμα που έστειλε, προκαλώντας την άμεση αντίδραση του Νίκου Ανδρουλάκη.

• ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ: Πως γίνεται να είσαι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και να λες ότι δεν αποφασίζουμε όλοι μαζί; 
• ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ: Εκφράζω την αγωνία μου. Να συνεδριάζουν περισσότερο τα κεντρικά όργανα. 
• ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ: Όλες οι αποφάσεις πάρθηκαν στην ΚΟ.
• ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ:  Εγώ σου λέω αυτό που πιστεύω.

Ο Παύλος Γερουλάνος  τοποθετήθηκε για τα μεγάλα θέματα αιχμής, εμφανίστηκε θετικός στο διάλογο και με άλλες προοδευτικές δυνάμεις. Ζήτησε ανοιχτές διαδικασίες και ένα μεγάλο και δημοκρατικό συνέδριο για να ενισχυθεί η συμμετοχή του κόσμου. Κατέστησε σαφή την ανάγκη δημιουργίας ηλεκτρονικού μητρώου..

Μ. Κατρίνης: «Κυβέρνηση με κορμό το ΠΑΣΟΚ»

Στη συνεδρίαση, ο Μιχάλης Κατρίνης έθεσε με σαφήνεια τον πολιτικό προσανατολισμό, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος παραμένει η πρώτη θέση στις εκλογές και η πολιτική αλλαγή. Τόνισε την ανάγκη προγραμματικής συζήτησης με κόμματα του προοδευτικού χώρου, ώστε να διαμορφωθεί μια κυβέρνηση με κορμό το ΠΑΣΟΚ και να γίνει ξεκάθαρο με ποιους επιλέγει να συνομιλήσει το κόμμα και με ποιους όχι.  Ανέφερε ότι ο πολιτικός αντίπαλος είναι η Νέα Δημοκρατία, και πως καμία στρατηγική αλλαγής δεν μπορεί να συντελεστεί σε κυβέρνηση με συμμετοχή της.

Σχετικά με το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασίών, «που τίθεται εκ των πραγμάτων» όπως είπε,  οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται συλλογικά και θεσμικά, χωρίς πίεση συγκυρίας ή ολιγομελή όργανα, και ότι το συνέδριο αποτελεί το κατάλληλο πεδίο για αυτή τη συλλογική απόφαση. Παράλληλα, υπογράμμισε τη «σημασία της διεύρυνσης χωρίς «face control», όχι μόνο με πρόσωπα αλλά και με κινήματα και πολιτικές θέσεις, προκειμένου το ΠΑΣΟΚ να ανοίξει και να κερδίσει την πολιτική αλλαγή».      

Επισήμανε ότι «η μέχρι τώρα στρατηγική δεν απέδωσε πλήρως, καθώς ο κόσμος δεν προσήλθε αυτόματα στο κόμμα παρά τη φθορά της κυβέρνησης ή τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ», ενώ όπως είπε «εμφανίζονται νέα κόμματα που διεκδικούν τις ίδιες δεξαμενές». Κατέληξε ότι το συνέδριο  πρέπει να ανοίξει ορίζοντες , με  «τολμηρή ατζέντα, προγραμματική συζήτηση με προοδευτικά κόμματα, συλλογικές και θεσμικές αποφάσεις και δημοκρατικές διαδικασίες».

Νίκος Ανδρουλάκης; «Ανοιχτό, θεσμικό συνέδριο διεύρυνσης»

Νωρίτερα στη συνεδρίαση ο Νίκος Ανδρουλάκης έθεσε ως κεντρικό άξονα της τοποθέτησής του, τη στρατηγική της διεύρυνσης, την οποία όμως έσπευσε να οριοθετήσει αυστηρά. Το Συνέδριο, όπως ξεκαθάρισε, θα είναι ανοικτό και θεσμικό, συνέδριο διεύρυνσης της Δημοκρατικής Παράταξης, αλλά όχι «ρευστοποίησης». 

Υπενθύμισε ότι το ΠΑΣΟΚ ανέκαμψε από χαμηλά ποσοστά μέσα από αγώνες και πολιτική αυτονομία, σε αντίθεση –όπως υπαινίχθηκε– με άλλες δυνάμεις που «ρευστοποιήθηκαν» προσπαθώντας να το στείλουν στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστήριξε ότι πλέον υπάρχουν οι προϋποθέσεις για πιο επιθετικές πολιτικές διεύρυνσης.

Η ένταση ωστόσο  που καταγράφηκε στη συνεδρίαση δεν θεωρείται συγκυριακή. Το Συνέδριο του Μαρτίου διαμορφώνεται πλέον ως πεδίο κρίσιμων συγκρούσεων, με την τελική έκβαση να καθορίσει όχι μόνο το πολιτικό στίγμα αλλά και τη στρατηγική πορεία του ΠΑΣΟΚ.

Η απομάκρυνση από το ενδεχόμενο σκλήρυνσης των κινητοποιήσεων και η στροφή προς τον διάλογο προέκυψε ύστερα από επικοινωνία μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και εκπροσώπων των αγροτών. Καταλυτικό ρόλο φέρεται να έπαιξε το χθεσινοβραδινό μήνυμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, το οποίο – σύμφωνα με πληροφορίες – άνοιξε δίαυλο επικοινωνίας ακόμη και με τα λεγόμενα «σκληρά μπλόκα». Το μήνυμα ήταν σαφές: «ανοίξτε τους δρόμους και ελάτε να τα πούμε».

Η επαφή αγροτοσυνδικαλιστών με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα το πρωί της Τετάρτης δημιούργησε συνθήκες συνεννόησης, παρά το γεγονός ότι στη σύσκεψη του Παλαμά είχαν τεθεί επί τάπητος σενάρια καθόδου τρακτέρ στην Αθήνα ή γενικευμένων αποκλεισμών δρόμων. Το τηλεφώνημα του κ. Τσιάρα και η πρόταση για νέα συνάντηση με 25μελή επιτροπή και πέντε παρατηρητές ήταν τελικά η κίνηση που άλλαξε τη ροή των εξελίξεων.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Open, οι αγρότες επέμειναν να συναντήσουν τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, με αποτέλεσμα να συμφωνηθεί παρουσία 30 εκπροσώπων στο Μέγαρο Μαξίμου: 23 γεωργοί, 5 κτηνοτρόφοι, 1 μελισσοκόμος και 1 εκπρόσωπος της αλιείας, με στόχο την αναζήτηση ευνοϊκότερων λύσεων σε σχέση με την προηγούμενη συνάντηση.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι αγρότες θέτουν ως «κόκκινες γραμμές» το υψηλό κόστος παραγωγής, τη συμφωνία Mercosur και το εμβόλιο των αιγοπροβάτων.

Η επικρατέστερη ημέρα για τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό είναι η ερχόμενη Παρασκευή, υπό την προϋπόθεση ότι θα ανοίξουν οι δρόμοι.

Παράλληλα, από αύριο Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, αναμένεται αποκλιμάκωση των μπλόκων σε όλη τη χώρα, χωρίς ωστόσο – όπως ξεκαθαρίζουν οι ίδιοι – να σημαίνει ολική απόσυρση των τρακτέρ. Οι αγρότες διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο συλλαλητηρίου, εφόσον δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους στην επικείμενη συνάντηση.

Οι δύο προτάσεις και το οριακό αποτέλεσμα

Κατά τη διάρκεια της Πανελλαδικής σύσκεψης κατατέθηκαν δύο διαφορετικές προτάσεις:

• η πρώτη προέβλεπε συμμετοχή στον διάλογο, με παράλληλο συλλαλητήριο στην Αθήνα,
• η δεύτερη αφορούσε διάλογο χωρίς κινητοποιήσεις.

Τελικά, επικράτησε η δεύτερη πρόταση, σηματοδοτώντας τη βούληση των αγροτών να προχωρήσουν σε θεσμική συζήτηση με την κυβέρνηση, χωρίς άμεση κλιμάκωση. Ωστόσο, ακόμη και μετά την απόφαση, εκφράστηκαν αντιρρήσεις, οδηγώντας σε νέα ψηφοφορία, με αποτέλεσμα πραγματικού θρίλερ: 19 ψήφοι υπέρ, 19 κατά και 19 λευκά.

Η πρόταση για συλλαλητήριο δεν πέρασε οριακά, ανοίγοντας τον δρόμο για διάλογο με ανοιχτούς δρόμους, αλλά και με το ενδεχόμενο επαναφοράς των κινητοποιήσεων να παραμένει στο τραπέζι.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η διαδικασία ξεκίνησε με μια άτυπη δοκιμαστική «μέτρηση προθέσεων» που ζήτησε ο προεδρεύων του Οργάνου, ο Κύπριος ΥΠΟΙΚ Μάκης Κεραυνός. Στην ανεπίσημη αυτή φάση, μολονότι δεν υπήρχε καταμέτρηση, η εικόνα ήταν ήδη ξεκάθαρη: η πλειονότητα των 20 υπουργών Οικονομικών έδειξε προτίμηση στον Πιερρακάκη, δημιουργώντας έναν συσχετισμό δυνάμεων που καθιστούσε προδιαγεγραμμένο το αποτέλεσμα.

Μπροστά σε αυτό το τοπίο, ο κ. Κεραυνός έθεσε το ερώτημα αν το σώμα επιθυμεί να προχωρήσει σε επίσημη ψηφοφορία. Δεν χρειάστηκε ποτέ. Ο Βέλγος αντίπαλος, Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ, αποσύρθηκε πριν καν ανοίξει η κάλπη, αναγνωρίζοντας τη διαμορφωμένη υπεροχή του Έλληνα υπουργού. Έτσι, η εκλογή του Πιερρακάκη ολοκληρώθηκε χωρίς τυπική ψηφοφορία — ένα γεγονός σπάνιο σε διαδικασίες τέτοιας βαρύτητας.

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η στήριξη του γαλλογερμανικού άξονα. Ο Γερμανός ΥΠΟΙΚ, Λαρς Κλινγκμπάιλ, εξέφρασε δημόσια την υποστήριξή του μόλις μία ώρα πριν κλείσουν οι πόρτες της συνεδρίασης, στέλνοντας σαφές μήνυμα στους υπόλοιπους εταίρους.

Αντίστοιχα, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, είχε ήδη ταχθεί υπέρ της ελληνικής υποψηφιότητας, ενισχύοντας περαιτέρω το momentum υπέρ του Πιερρακάκη.

Η συμμαχία Παρισιού–Βερολίνου λειτούργησε ως καταλύτης, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον στο οποίο η εκλογή του Έλληνα υπουργού εμφανίστηκε ως η πιο βιώσιμη και σταθερή επιλογή για την επόμενη εποχή του Eurogroup.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ακριβώς στις 5 το απόγευμα, δηλαδή δύο ώρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της εκδήλωσης και παρά το ψιλόβροχο, υπήρχαν ήδη περίπου 200 άτομα που περίμεναν υπομονετικά να μπουν στο θέατρο. Οι πόρτες δεν είχαν ανοίξει ακόμα, οι δημοσιογράφοι δεν είχαν παραλάβει τις διαπιστεύσεις τους αλλά η ουρά ήταν ήδη μεγάλη.

Αργότερα μία κυρία ακούστηκε να λέει ότι είχε σπεύσει ήδη από τις 4 το απόγευμα αλλά εν τέλει κατάφερε να μπει στο θέατρο μόλις στις 6.

Ο κόσμος πύκνωσε τόσο πολύ που οι υπεύθυνοι του θεάτρου έδωσαν εντολή να φιλοξενηθούν άνθρωποι ακόμα και στο φουαγιέ όπου είχαν τοποθετηθεί για την περίσταση οθόνες τηλεόρασης. Σημειωτέον το Παλλάς είναι ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα της Αθήνας με συνολική χωρικότητα καθήμενων 1500 άτομα. Προφανώς την Τετάρτη το βράδυ το κατώφλι του θεάτρου πέρασαν πολλά περισσότερα των 1500 άτομα (στην πλατεία κάθονταν και όρθιοι οι οποίοι ήταν δεκάδες).

Ηταν, δε, τόσο μεγάλος ο όγκος του κόσμου που από κάποια στιγμή και έπειτα τα μέτρα ασφαλείας χαλάρωσαν σχετικά έτσι ώστε να μην παρατηρηθεί επικίνδυνος συνωστισμός στις εισόδους του θεάτρου.

Επιστρέφοντας στη σημειολογία, από την αρχή έγινε σαφές ότι κανείς από τους πολιτικούς που θα προσέρχονταν δεν θα καθόταν στην πλατεία τα μπροστινά καθίσματα της οποίας είχαν κρατηθεί μόνο για τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Τσίπρα.

Οι πολιτικοί φιλοξενήθηκαν στο σύνολό τους στον εξώστη. Οι επικεφαλής κινήσεων και κομμάτων (Φάμελλος, Χαρίτσης, Κόκκαλης) ακριβώς στο κέντρο και στα πέριξ οι υπόλοιποι. Δεν έγινε απολύτως σαφές σε τι ακριβώς εξυπηρετούσε αυτή η χωροθέτηση αλλά αυτή ήταν. Και η αλήθεια είναι ότι δόθηκαν πολλές ερμηνείες, όχι ακριβώς κολακευτικές για τους φιλοξενούμενους του εξώστη.

Στην πλατεία υπήρχε μόνο ο Τσίπρας, τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου του ινστιτούτου του και ο απλός κόσμος ο οποίος “μπουστάριζε” συχνά-πυκνά την ατμόσφαιρα με συνθήματα και προτροπές προς τον συγγραφέα, ιδιαίτερα την ώρα που ο τελευταίος μιλούσε. 

“Προχώρα”, “εσύ είσαι ο καταλύτης”, “εσένα θέλουμε”, “μέχρι εδώ”, “βάλε ένα τέλος” και κτλ. Φυσικά το κλασικό σύνθημα της δημοκρατικής παράταξης “ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά” δεν θα μπορούσε να λείψει και αποτύπωσε προφανώς την πολιτική απόσταση που έχει διανύσει τα πολλά τελευταία χρόνια ο Αλέξης Τσίπρας.

Ο συγγραφέας της “Ιθάκης” είχε την ευκαιρία να διαπιστώσει ότι η πολιτική μπογιά του στις live πολιτικές καταστάσεις περνά ακόμα. Εκανε αρκετή ώρα να διανύσει την απόσταση από την είσοδο του θεάτρου μέχρι τη θέση του στην πρώτη σειρά των καθισμάτων. Σταματούσε συνεχώς για να χαιρετίσει την ώρα που στο πρόσωπό του ήταν μόνιμα ζωγραφισμένο ένα μεγάλο χαμόγελο. Εδειχνε να απολαμβάνει και ο ίδιος τις στιγμές της αδιαμεσολάβητης επαφής μ’ αυτούς που τον εκτιμούν πολιτικά.

Στην ομιλία του, ειδικά στα σημεία στα οποία επεφύλαξε σκληρή κριτική και αντιμετώπιση στους πρώην συντρόφους του (μιλώντας, μεταξύ άλλων, για ιδιοτέλεια και για σχήματα που έχουν κλείσει τον ιστορικό τους κύκλο) η γλώσσα του σώματος αρκετών πρώην συνοδοιπόρων έλεγε τα πάντα.

Ο Σωκράτης Φάμελλος ειδικά είχε βυθιστεί σε περισυλλογή, είχε βάλει το δεξί χέρι στο πρόσωπό του και φαινόταν αν μην τι άλλο προβληματισμένος για όσα άκουγε (και ίσως για όσα υπονοούσε ο Αλέξης Τσίπρας). Ήταν ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της βραδιάς κατά την οποία ο Τσίπρας φαίνεται ότι έκλεισε οριστικά τους λογαριασμούς του με τον προηγούμενο κομματικό του παρελθόν.

Στο τέλος ο ομιλητής αποθεώθηκε από το κοινό το οποίο είχε καταχειροκροτήσει σε αρκετά σημεία της ομιλίας του, και ιδίως σ’ αυτά στα οποία γινόταν λόγος για την ανάγκη νέου ξεκινήματος της δημοκρατικής παράταξης έτσι ώστε να μπει τέλος στην πολιτική κυραρχία της Δεξιάς. Εντονο χειροκρότημα ο κόσμος επεφύλαξε και στην ατάκα Τσίπρα ότι είναι υπερήφανος για το κυβερνητικό του έργο με την οποία πέταξε το γάντι στους αντιπάλους του.

Οι πωλήσεις του βιβλίου κατά τη διάρκεια της παρουσίασης φυσικά συνεχίστηκαν σε φρενήρη ρυθμό. Το πρόχειρο σταντ με εκατοντάδες αντίτυπα της “Ιθάκης” που είχε στήσει ο εκδοτικός οίκος Gutrenberg στην είσοδο της πλατείας του θεάτρου έκανε χρυσές δουλειές. Ο εκδότης Κώστας Δαρδανός στο δικό του σύντομο χαιρετισμό φαινόταν ένας άνθρωπος ευχαριστημένος, κυρίως γιατί στο επίκεντρο βρέθηκε ένα βιβλίο στην εποχή της απόλυτης κυριαρχίας των social media και του σκρολαρίσματος.

To βιβλίο βέβαια ήταν η αφορμή. Οι βαθιές αιτίες όσων έλαβαν χώρα την Τετάρτη το βράδυ στο Παλλάς έχουν να κάνουν με την επιθυμία Τσίπρα να επιστρέψει ακμαίος στην κεντρική πολιτική σκηνή και στον τρόπο με τον οποίο αυτή μπορεί να υλοποιηθεί. Η βραδιά πρόσφερε το καύσιμο για τις πρώτες διαδρομές του νέου οχήματος το οποίο όμως θα χρειαστεί πολύ περισσότερη ενέργεια για να φτάσει μέχρι το τέλος του δρομολογίου…

Η ελπίδα για γρήγορη νίκη μετατράπηκε σε πόλεμο… εξάντλησης

Είναι ένας πόλεμος που ξεκίνησε ο Πούτιν, ελπίζοντας ότι σε λίγες μέρες θα μπορούσε να επαναφέρει τη Ρωσία στο προσκήνιο ως την κυρίαρχη στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη, ικανή για αποφασιστική δράση μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τον πόλεμο τους στο Αφγανιστάν. Η ελπίδα του για μια γρήγορη νίκη ωστόσο μετατράπηκε σε έναν πόλεμο… εξάντλησης. Η ήττα του Κιέβου φαινόταν αναπόφευκτη, ωστόσο με τη βοήθεια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ η Ουκρανία πετυχαίνει νίκες που ήταν αδιανόητες ένα χρόνο νωρίτερα.

Αλλά ήρθε το δώρο της δεύτερης θητείας του Τραμπ και η συμπάθειά του ή κι ακόμα ο θαυμασμός του για τον Πούτιν, καθώς και η επιθυμία του για ειρήνη, σχεδόν με οποιοδήποτε κόστος.

Όταν ακούει τον Τραμπ να λέει ότι η Ουκρανία δεν είναι δικός του πόλεμος, ότι δεν θέλει να σπαταλήσει χρήματα για αυτόν και ότι απλώς θέλει να τελειώσει, αντιλαμβάνεται αδυναμία και αδιαφορία από τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου. Αυτή είναι άλλωστε και η ευκαιρία του Πούτιν που πιθανότατα δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι η ιστορία θα του έδινε: Οι ΗΠΑ να ικετεύουν τη Ρωσία να κάνει ειρήνη. Και όσο περισσότερο συνεχίζεται η διαδικασία, τόσο καλύτερο είναι το αποτέλεσμα που πιθανότατα θα πετύχει η Μόσχα.

Η… κινούμενη έρημος των διαπραγματεύσεων

Ο βοηθός του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, αναφέρθηκε μετά τις συνομιλίες της Τρίτης σε ένα σχέδιο 27 σημείων. Αυτές οι λεπτομέρειες πιθανότατα σχεδιάστηκαν για να ενοχλήσουν τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος είχε πρόσφατα αναφερθεί σε ένα σχέδιο 20 σημείων. Η προθεσμία του Τραμπ για άμεση συμφωνία μέχρι την Ημέρα των Ευχαριστιών έληξε και μπροστά μας απλώνεται μια αφιλόξενη έρημος.

Η Ουκρανία βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία σχεδόν τέσσερα χρόνια αλλά και σχεδόν 11 μήνες στο έλεος του Truth Social. Ο αντίκτυπος αυτής της απρόβλεπτης κατάστασης συχνά χάνεται, καθώς ο Τραμπ ταλαντεύεται μεταξύ της επιβολής των πιο σκληρών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί μέχρι τώρα στη Ρωσία και της αποστολής πυραύλων Tomahawk, και την επόμενη στιγμή επαναλαμβάνει τα ρωσικά επιχειρήματα και ασκεί τη μεγαλύτερη πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους του και στον ίδιο τον Ζελένσκι.

Η ζημιά που έχει προκληθεί στο ηθικό των Ουκρανών δεν μπορεί να υποτιμηθεί, και όταν γραφτεί η ιστορία αυτού του επεισοδίου, πιθανότατα θα επικεντρωθεί στην γενναία και αξιοθαύμαστη αντίσταση της Ουκρανίας ενάντια σε έναν μεγαλύτερο εχθρό, ακολουθούμενη από τη δραστική υπονόμευση της θυσίας τους από έναν Λευκό Οίκο που είναι εμμονικός με τις τηλεοπτικές μικροστιγμές ευχαρίστησης ή πίεσης οποιουδήποτε ηγέτη του κόσμου έπεσε στην προσοχή του Τραμπ.

Ευκαιρία του Πούτιν για να μείνει στην εξουσία 

Ο Τραμπ έχει δίκιο να επιδιώκει το συντομότερο δυνατό τέλος αυτού του πολέμου. Αλλά αυτό πηγάζει από μια παρερμηνεία του Πούτιν και των στόχων του. Ο Ρώσος πρόεδρος είναι ένας ρεαλιστής, που προσαρμόζεται σε κάθε νέα ευκαιρία ή αναποδιά, αλλά διατηρεί ένα ευρύτερο, γενικό όνειρο. Και αυτό είναι να επαναφέρει την ισορροπία της παγκόσμιας ασφάλειας και να ανατρέψει την κυριαρχία των ΗΠΑ που διαρκεί δεκαετίες.

Ο Πούτιν δεν είναι παντοδύναμος, έχει παρερμηνεύσει καταστροφικά τους δικούς του συνεργάτες τα τελευταία δύο χρόνια – όπως είδαμε με την αποτυχημένη εξέγερση της Βάγκνερ το 2023 – και αντιμετωπίζει σαφείς πιέσεις σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού και προϋπολογισμού και στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει έρευνες για διαφθορά, ενδιάμεσες εκλογές ή διαδόχους που περιμένουν στην άκρη. Έχει επαναφέρει το ρωσικό βιομηχανικό συγκρότημα σε κατάσταση σφοδρού πολέμου και, αναμφισβήτητα, πρέπει να έχει ένα εξίσου σοβαρό σχέδιο για την αποστράτευση μιας πλέον αδύναμης και υπερβολικά καταπονημένης χώρας. Από πολλές απόψεις, η συνέχιση του πολέμου είναι η καλύτερη ευκαιρία του Πούτιν για να παραμείνει στην εξουσία.

Αδύναμος στο εσωτερικό ο Ζελένσκι

Πού βρίσκεται λοιπόν η ειρηνευτική διαδικασία του Τραμπ; Ο Ουσάκοφ δήλωσε ότι ορισμένα στοιχεία της προτεινόμενης συμφωνίας ήταν αποδεκτά, ενώ άλλα δέχθηκαν σκληρή κριτική. Φαίνεται πιθανό ότι ο Ζελένσκι είχε σκεφτεί ιδιωτικά την ιδέα της ανταλλαγής εδαφών πριν από τη συνάντηση στο Κρεμλίνο, μετριάζοντας έτσι μια κόκκινη γραμμή του πολέμου. Ωστόσο, η ακριβής φύση των παραχωρήσεων από την πλευρά του Κιέβου ήταν ένα καλά φυλαγμένο μυστικό, πιθανώς για να μην περιορίσει τον Ζελένσκι σε ένα νέο σημείο εκκίνησης για μελλοντικές συνομιλίες. Ωστόσο, ό,τι και αν πρόσθεσε ο Γουίτκοφ στη συμφωνία, ο Πούτιν την απέρριψε. Αυτή είναι η δυναμική των επόμενων μηνών και δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να κατανοήσουμε τη στάση της Ρωσίας. Ο Πούτιν κερδίζει στρατιωτικά – αργά, αλλά αναμφισβήτητα – και βλέπει μια Ουκρανία αδύναμη σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού και χρηματοδότησης, που βρίσκεται στην μέγγενη μιας εσωτερικής πολιτικής κρίσης που συνεχίζει να επανεμφανίζεται.

Ο Ζελένσκι είναι αδύναμος στο εσωτερικό και οι απώλειες στην πρώτη γραμμή καταστρέφουν το ηθικό, και η επαναλαμβανόμενη αγωνία της ήττας, η διπλωματική εξαπάτηση και η πίεση, σε συνδυασμό με τη μείωση της βοήθειας, οδηγούν πολλούς να αναρωτιούνται πού θα καταλήξει αυτή η ιστορία χωρίς μια αυξανόμενη νίκη της Ρωσίας.

Ο Τραμπ θέλει πάνω απ’ όλα την ειρήνη και έχει δείξει τους τελευταίους μήνες ότι η άσκηση πίεσης στους συμμάχους του για να κάνουν παραχωρήσεις είναι μια αντανακλαστική κίνηση. Αυτό είναι λογικό αν είσαι μεγιστάνας του real estate που πιέζει τους υπεργολάβους σου για να βελτιώσεις τους όρους για έναν πιθανό αγοραστή. Αλλά ο Πούτιν δεν ψάχνει να αγοράσει ένα ξενοδοχείο. Ο Τραμπ προσπαθεί μάλλον να πείσει έναν ένοπλο καταπατητή να εγκαταλείψει ένα ακίνητο στο οποίο έβαλε φωτιά, απλά για να δείξει ότι είναι και πάλι μια δύναμη στη γειτονιά. Αυτό δεν είναι το είδος της συμφωνίας που έχει συνηθίσει ο Τραμπ.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η νέα δημοσιότητα γύρω από το πρόσωπο του,  έχει ενοχλήσει τη Χαριλάου Τρικούπη.

Αντεπίθεση 

Παρότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει εκδώσει επίσημη ανακοίνωση, η εσωκομματική δυσφορία είναι εμφανής. Κόκκινο πανί στάθηκε  η αναφορά στην «Ιθάκη» για την τηλεφωνική συνομιλία με τη Φώφη Γεννηματά που αφορούσε στο ενδεχόμενο συνεργασίας των δυο κομμάτων, με στελέχη να απαντούν σε υψηλούς τόνους και να μιλούν για διαστρέβλωση της ιστορίας.

Οι δημόσιες διαψεύσεις πολλαπλασιάστηκαν, ενώ ερωτηθείς ο Νίκος Ανδρουλάκης, καταλόγισε στον πρώην πρωθυπουργό ψευδείς αναφορές που -όπως είπε- συνιστούν  σοβαρό ηθικό ζήτημα. 

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ: «Τον έχει διαψεύσει εν ζωή η αείμνηστη Φώφη Γεννηματά, το Γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ είχε τότε εκδώσει επίσημη ανακοίνωση και συνεχίζει να επιμένει σε ένα ψέμα, με το οποίο τι θέλει να πει; Ότι δεν ήταν επιλογή του ο Καμμένος; Μα, από την πρώτη στιγμή αγκαλιά με τον Καμμένο ήταν στο Ζάππειο».  

«Έχουν ισχυρές πλάτες»

Το ΠΑΣΟΚ, έτσι κι αλλιώς, έχει αποφασίσει να ακολουθήσει επιθετική γραμμή απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, κλείνοντας κάθε χαραμάδα προσέγγισης με ένα νέο πολιτικό εγχείρημα.

Στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί μεθοδικά να καλύψει το πολιτικό του παρελθόν και να εμφανιστεί ως ο νέος πόλος της προόδου. Ωστόσο, κατά τη δική τους ανάγνωση, λειτουργεί περισσότερο ως «σιωπηρή ενίσχυση» της Νέας Δημοκρατίας, εμποδίζοντας  την ανάδειξη μιας πραγματικά νέας πολιτικής πρότασης που, όπως λένε, χρειάζεται η χώρα για να υπάρξει αλλαγή πορείας.

Με οξύ τόνο, ο Νίκος Ανδρουλάκης πρόσθεσε: «Εάν είχα κάνει τη ζημιά στη χώρα που έχουν κάνει ο κ. Μητσοτάκης με τον κ. Τσίπρα, δεν θα μπορούσα να πιω καφέ στο Σύνταγμα. Κάποιοι, λοιπόν, έχουν ισχυρές πλάτες και ισχυρή προστασία».

Η δεύτερη θέση

Στο ΠΑΣΟΚ,  πάντως, η ανησυχία υπάρχει: η πιθανότητα ο πρώην πρωθυπουργός να επιστρέψει ενεργά στο πολιτικό πεδίο, μετατοπίζει τις ισορροπίες στη μάχη για τη δεύτερη θέση. Το επιτελείο Ανδρουλάκη παρακολουθεί τις εξελίξεις με ενεργοποιημένα αντανακλαστικά, επιδιώκοντας  παράλληλα να αναδείξει ότι η παράταξη αποτελεί τον πραγματικό αντίπαλο  της κυβέρνησης, αφού -όπως λένε- είναι το μόνο κόμμα  που αντλεί  ψήφους από την ΝΔ.

«Η Νέα Δημοκρατία πρέπει να φύγει και πρέπει να υπάρχει μια ισχυρή δημοκρατική παράταξη. Γι’ αυτό καλώ κάθε άνθρωπο, είτε είναι πολιτικό στέλεχος, είτε είναι η κοινωνία των πολιτών, να δώσουμε μαζί αυτόν τον αγώνα στις επόμενες εθνικές εκλογές», σημείωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέροντάς πως το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ «είναι καθαρό, χωρίς λαϊκισμό, με καθαρά πρόσωπα, φρέσκα πρόσωπα, να υπάρχει μια άλλη ηθική διακυβέρνηση, με σχέδιο για τον τόπο».

Πεδίο βολών

Την ίδια ώρα η εξεταστική επιτροπή για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ προσφέρει νέο πεδίο κριτικής κατά της κυβέρνησης. Η υπόθεση της «κουμπαριάς» -όπως υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ- της οικογένειας Μητσοτάκη με τον Γιώργο Ξυλούρη, γνωστό ως «Φραπέ», αναζωπύρωσε την αντιπαράθεση, με τη Χαριλάου Τρικούπη να επιτίθεται σκληρά:

«Λαγός τη φτέρη έσειε, κακό της κεφαλής του. 

Ο κ. Μαρινάκης θέλει να μας πείσει ότι ο “Φραπές” έλυνε και έδενε με τους υπουργούς της ΝΔ χωρίς τις πλάτες αυτής της κουμπαριάς. Γιατί, λοιπόν, δεν τον μήνυσε ο Πρωθυπουργός, όταν οι βουλευτές της ΝΔ διάβασαν στις επισυνδέσεις της δικογραφίας να χρησιμοποιεί κατ’ εξακολούθηση το όνομά του;»

Μέσα σε αυτό το κλίμα αναβρασμού, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να διαμορφώσει σαφή πολιτική ταυτότητα,  επενδύοντας στη συνοχή, την απευθείας επαφή με την κοινωνία και την πολιτική πειστικότητα. Το μεγάλο στοίχημα παραμένει ανοιχτό: ποιος θα διαμορφώσει το αφήγημα της επόμενης μέρας στον χώρο της κεντροαριστεράς – και ποιος θα καταφέρει να εκπροσωπήσει πειστικά τον ρόλο της αξιόπιστης αντιπολίτευσης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Αυτό όπως εξηγεί το CNNi αποτελεί είδηση με βάση την ανάλυση της πολιτικής που ασκεί το Κρεμλίνο.

Την Τετάρτη, η ρωσική οικονομική εφημερίδα Kommersant – επικαλούμενη «ενημερωμένες πηγές» – προκάλεσε έκπληξη αναφέροντας ότι ο βετεράνος διπλωμάτης «απουσίαζε κατόπιν συμφωνίας» από την υψηλού επιπέδου συνάντηση με τον Πούτιν.

Επιπλέον, παρατηρητές σημείωσαν ότι ο Λαβρόφ ήταν το μόνο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που απουσίαζε από τη συνεδρίαση. Παράλληλα, αποκαλύφθηκε ότι ο υπουργός Εξωτερικών δεν θα ηγούνταν της ρωσικής αντιπροσωπείας στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ αργότερα αυτό το μήνα: στις 4 Νοεμβρίου, ο Πούτιν υπέγραψε διάταγμα με το οποίο διόρισε έναν πιο νεαρό αξιωματούχο, τον αναπληρωτή επικεφαλής του Προεδρικού Γραφείου Μαξίμ Ορέσκιν, ως επικεφαλής της αντιπροσωπείας.

Μήπως ο Λαβρόφ είχε διαφωνίες με τον Πούτιν και μήπως αυτό ήταν σημάδι πιθανής αναταραχής στο εσωτερικό της ρωσικής κυβέρνησης; αναρωτήθηκαν ορισμένοι.

Η είδηση για την απουσία του Λαβρόφ ήρθε μόλις δύο εβδομάδες μετά την κατάρρευση του σχεδίου για μια προσωπική συνάντηση κορυφής στη Βουδαπέστη μεταξύ του Πούτιν και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Λαβρόφ ήταν ο άνθρωπος της Ρωσίας που είχε αναλάβει να το πραγματοποιήσει, αλλά μετά από ένα τηλεφώνημα μεταξύ του Λαβρόφ και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, η συνάντηση κορυφής τέθηκε σε αναμονή. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι Ρώσοι δεν είχαν αλλάξει τη μαξιμαλιστική τους στάση απέναντι στην Ουκρανία και η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε νέες κυρώσεις στη Μόσχα.

Ζαχάροβα: «Αυτά συμβαίνουν»

Ωστόσο, αν και στη Μόσχα υπάρχει αντίδραση για την προφανή διπλωματική ήττα, το Κρεμλίνο φαίνεται πρόθυμο να κρατήσει τις εσωτερικές διαμάχες μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Σε ερώτηση του CNN σχετικά με το αν ο Λαβρόφ εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα απάντησε ότι ο Λαβρόφ εξακολουθεί να βρίσκεται στη θέση του. Επιβεβαίωσε την απουσία του από τη συνεδρίαση της Τετάρτης, προσθέτοντας όμως ότι «αυτά συμβαίνουν».

Ο Λαβρόφ είναι το πρόσωπο της ρωσικής διπλωματίας για πάνω από δύο δεκαετίες και στο παρελθόν διετέλεσε πρέσβης της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη. Υπηρέτησε πιστά τον Πούτιν κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονης αντιπαράθεσης της Ρωσίας με τη Δύση, από τον σύντομο ρωσο-γεωργιανό πόλεμο του 2008 και την εισβολή και προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 έως την είσοδο της Μόσχας στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας το 2015. Έχει επίσης υπερασπιστεί με πάθος την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Ο 75χρονος Λαβρόφ έχει επίσης καλλιεργήσει ένα θρασύ, συγκρουσιακό στυλ διπλωματίας που συχνά ταιριάζει με τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Πούτιν. Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής στο Άνκορατζ της Αλάσκας με τον Τραμπ, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών έφτασε φορώντας ένα πουλόβερ με το λογότυπο CCCP, τα κυριλλικά αρχικά της Σοβιετικής Ένωσης.

Ωστόσο, το τρολάρισμα μπορεί να φθάσει μόνο μέχρι ένα σημείο, ειδικά όταν πρόκειται για την κυβέρνηση Τραμπ. Αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε την ακύρωση της συνάντησης στη Βουδαπέστη, ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου και ειδικός απεσταλμένος του Κρεμλίνου, ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες για αυτό που ορισμένοι παρατηρητές θεώρησαν ως μια προσπάθεια περιορισμού της ζημίας.

Ωστόσο, υπό την ηγεσία του Πούτιν, η πίστη και η συνέχεια εξακολουθούν να εκτιμώνται. Πέρυσι, για παράδειγμα, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε την αντικατάσταση του Σεργκέι Σόιγκου, του μακροχρόνιου υπουργού Άμυνας της Ρωσίας. Ωστόσο, αντί να απολυθεί αμέσως λόγω της έλλειψης επιτυχιών στο πεδίο της μάχης, ο Σόιγκου μετατέθηκε σε θέση γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας.

Ακόμη και όταν αντιμετωπίζει σημαντικές αποτυχίες, φαίνεται ότι η αντίδραση του ηγέτη του Κρεμλίνου είναι συχνά μια αναδιάταξη των καρεκλών.

Ράνια Τραγόμαλλου

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έθεσε το κόμμα «σε τροχιά εκλογικής ετοιμότητας», με την χθεσινή συνεδρίαση  να σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου πολιτικής κινητοποίησης και προετοιμασίας για το συνέδριο του 2026, που προσδιορίστηκε χρονικά μέχρι το Μάρτιο.

Το μήνυμα Ανδρουλάκη στους «συντρόφους»

Απευθυνόμενος στα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας, ο Νίκος Ανδρουλάκης κάλεσε τα στελέχη να κινηθούν με υψηλό δείκτη παραταξιακής και εθνικής ευθύνης και να αποφύγουν εσωκομματικές αντιπαραθέσεις που καλύπτουν το πολιτικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ.  «Πρέπει να σταματήσουμε να πυροβολούμε τα πόδια μας χωρίς λόγο. Όλοι έχουμε το ίδιο όραμα, το ίδιο σχέδιο και τον ίδιο στόχο: την Κυριακή το βράδυ να έχουμε υπηρετήσει τις ανάγκες του ελληνικού λαού και του προοδευτικού κόσμου της χώρας. Δεν είναι αυτά που σας λέω ένα αφήγημα κομματικού πατριωτισμού· είναι η βαθιά μου πίστη σε μια ευθύνη και σε ένα όραμα που έχω και έχουμε για να αλλάξουμε την Ελλάδα» είπε ο πρόεδρος του κόμματος στην εισήγηση του.

Εμφανίστηκε ενωτικός  στο ύφος του, αλλά με σαφή νύξη προς όσους κινούνται εκτός γραμμής. «Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα κόμμα one man show. Δεν είναι ένα κόμμα της μεταπολιτικής, όπου υπάρχει μία πεφωτισμένη ηγεσία και μια διαπλοκή που τη στηρίζει. Είναι κόμμα προγραμματικού λόγου, θεσμικό κόμμα με ρίζες, με αξίες, με μέτωπα.  Θέλουν τα κόμματα των social media, τα μονοπρόσωπα κόμματα γιατί με αυτά τα κόμματα εύκολα μπορείς να συνεννοηθείς, εύκολα μπορείς να συμμαχήσεις και εύκολα μπορείς να διαφθείρεις », σημείωσε με νόημα.

Έμμεση αλλά ευδιάκριτη ήταν η αναφορά του στον Αλέξη Τσίπρα:«Θυμάστε τι έγινε με τον Τσίπρα; Έλεγαν όλο το καλοκαίρι ότι “έρχεται η μεγάλη του παρέμβαση“. Θυμάστε κάτι από αυτή την παρέμβαση; “Έρχεται το Ινστιτούτο που θα είναι οι κορυφαίοι από όλο τον κόσμο”; Οι ίδιοι που ήταν, είναι»

Κεντρικό θέμα της συνεδρίασης αποτέλεσε το προσεχές συνέδριο του κόμματος, το οποίο, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος, θα πραγματοποιηθεί το πρώτο τρίμηνο του 2026. Θέτοντας το,  ως «βατήρα» για τη μάχη των εθνικών εκλογών το χαρακτήρισε ως ευκαιρία « όχι για μια εσωτερική συζήτηση, αλλά για μια συζήτηση με την κοινωνία, για την κοινωνία»  

Η επιστολή του Χάρη Δούκα

Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, που απουσίαζε λόγω συμμετοχής του στο Παγκόσμιο Συνέδριο Δημάρχων του Δικτύου C40 στη Βραζιλία, απέστειλε επιστολή με έξι προτάσεις για την πορεία του ΠΑΣΟΚ.
Πρότεινε:

1. Ρητό αποκλεισμό κάθε σεναρίου συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία, με απόφαση του συνεδρίου.
2. Διάλογο με τα προοδευτικά κόμματα.
3. Συζήτηση για εθνικά και ευρωπαϊκά θέματα.
4. Ανοιχτό, δημοκρατικό συνέδριο «χωρίς σκληρούς μηχανισμούς».
5. Ανάδειξη του περιεχομένου της προοδευτικής διακυβέρνησης, με τομές και συγκρούσεις.
6. Συστηματική επαφή με την κοινωνία

Π. Γερουλάνος: Να οριστεί ημερομηνία συνεδρίου

Ο Παύλος Γερουλάνος, ζήτησε να οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία διεξαγωγής του συνεδρίου, προτείνοντας τις 21 και 22 Μαρτίου, «το Σαββατοκύριακο δηλαδή πριν την Επέτειο της Εθνικής Παλιγγενεσίας». Όπως είπε, «οι συμβολισμοί έχουν τη δική τους αξία».
Πρότεινε ένα «Συνέδριο Αναγέννησης και Δημοκρατίας» με

• ανοιχτό, ηλεκτρονικό και δημόσιο μητρώο,
• αξιοποίηση κάθε αιρετού στελέχους,
• δημοκρατικό προσκλητήριο σε κάθε προοδευτικό πολίτη
• σύγχρονη λειτουργία των οργάνων.

Α. Διαμαντοπούλου: Ευκαιρία Ανασύνταξης

Η Άννα Διαμαντοπούλου χαρακτήρισε το επερχόμενο συνέδριο «μεγάλη ευκαιρία για να αναταχθεί ουσιαστικά η πορεία του κόμματος», τονίζοντας ότι πρέπει να έχει χαρακτηριστικά Ιδρυτικού Συνεδρίου. Όπως είπε, «το ΠΑΣΟΚ πρέπει να επανατοποθετήσει τη Σοσιαλδημοκρατία ως τη μόνη δύναμη που μπορεί να συνδυάσει ανάπτυξη με δικαιοσύνη, τεχνολογική πρόοδο με κοινωνική συνοχή, πράσινη μετάβαση με ευκαιρίες για όλους».

Τάχθηκε υπέρ της αυτόνομης πορείας, «μακριά από την αυλή της Νέας Δημοκρατίας αλλά και τη μικρή θάλασσα των κομματιδίων του ΣΥΡΙΖΑ», σημειώνοντας ότι «η διαφωνία δεν είναι εσωστρέφεια και η ενότητα δεν επιβάλλεται, αλλά είναι αποτέλεσμα πολιτικής σύνθεσης και σεβασμού».  

Μ. Κατρίνης: Ορατές διαχωριστικές γραμμές

Ο Μιχάλης Κατρίνης έθεσε θέμα στρατηγικής κατεύθυνσης ζητώντας το  ΠΑΣΟΚ  να καταστήσει απόλυτα ορατές «τις σαφείς διαχωριστικές γραμμές που το χωρίζουν από το καθεστώς Μητσοτάκη», διευκρινίζοντας πως «αυτόνομη πορεία δεν σημαίνει απομόνωση ή περιχαράκωση».

Πρότεινε οργανωμένο διάλογο «με κοινοβουλευτικά κόμματα και κοινωνικά κινήματα που βρίσκονται εγγύτερα, στη βάση του προγράμματος της παράταξης».

Π. Χρηστίδης: Ενότητα και διεύρυνση

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Παύλος Χρηστίδης. έθεσε τρεις βασικούς πυλώνες: ενότητα, ανανέωση και διεύρυνση. Όπως είπε: «Να μην μένουμε στην άμυνα, γιατί με την άμυνα απλώς παίρνεις ισοπαλία. Χρειαζόμαστε επίθεση με τεκμηρίωση, ενότητα και αποφασιστικότητα.»

Μίλησε για την ανάγκη ενός «συνεχούς διαλόγου που γεννά εμπιστοσύνη και συλλογική ταυτότητα», ζητώντας ανανέωση με χαρακτηριστικά επαναθεμελίωσης της σχέσης πολίτη και πολιτικής, ειλικρίνεια, ρεαλισμό και αυθεντικότητα.

Όπως τόνισε, η διεύρυνση «δεν αφορά μόνο την κομματική ένταξη, αλλά κυρίως τη διεύρυνση της κοινωνικής, πολιτικής και εκλογικής αναφοράς του ΠΑΣΟΚ», γιατί —όπως είπε— «η κοινωνία έχει ανάγκη πολιτικής αλλαγής» που όμως όπως διευκρίνισε δεν έρχεται από τα γραφεία αλλά με τη δουλειά έξω στην κοινωνία.  «Πρέπει να μπούμε όλοι στη δουλειά, να αξιοποιήσουμε κάθε συλλογικότητα, να ενισχύσουμε τις οργανώσεις μας, να κάνουμε τις μηχανές να δουλεύουν στο φουλ.»

Ο Παύλος Χρηστίδης, έθεσε με το γάντι τα εσωκομματικά ζητήματα που ταλανίζουν το τελευταίο διάστημα το ΠΑΣΟΚ και σημείωσε με έμφαση: «Προσωπικά, με ενοχλεί όταν αναγκαζόμαστε να μιλάμε για εσωτερικές δηλώσεις και διαφωνίες, αντί να αξιοποιούμε τον χρόνο μας για να αναδεικνύουμε τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας.»

Κ. Τσουκαλάς: Φυγή προς τα εμπρός  

Ο Κώστας Τσουκαλάς τόνισε πως για να νικήσει το ΠΑΣΟΚ  τη Νέα Δημοκρατία πρέπει να ανακτήσει «την ιδεολογική ηγεμονία» και να εκφράσει «τον χώρο από την αριστερά έως το κέντρο, τον κόσμο της εργασίας, τους αγρότες, τους μικρομεσαίους, τη νεολαία».

Με αναφορές στο πολιτικό σχέδιο που κατέθεσε στο ΠΑΣΟΚ στην ΔΕΘ, που όπως σημείωσε ήταν «συμπεριληπτικό όλων των ιδεολογικών παραδόσεων της παράταξης και επίκαιρο με βάση τις ανάγκες της κοινωνίας» ο Εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος παρότρυνε: «Να επιχειρήσουμε ενωμένοι φυγή προς τα εμπρός».

Διαδικαστικά και οργανωτικά

Στη συνεδρίαση συμμετείχαν, μέσω τηλεδιάσκεψης, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και ο ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης. Ο Νίκος Ανδρουλάκης ανακοίνωσε ότι ο Κώστας Σκανδαλίδης αναλαμβάνει τη διεύρυνση του κόμματος, ενώ επικεφαλής της επιτροπής ψηφοδελτίων τίθεται ο Πέτρος Λάμπρου.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε και στην προετοιμασία των οργανωτικών πρωτοβουλιών μέχρι το συνέδριο και στην εκλογική ετοιμότητα, που, όπως είπε ο πρόεδρος, «πρέπει να συνδυαστεί με πολιτικές αποφάσεις και παρουσία μέσα στην κοινωνία».