Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Υπουργό Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ο στρατηγός Κέιν αποκάλυψε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε την τελική έγκριση το απόγευμα της Παρασκευής.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ο Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για την αποστολή κατά του Ιράν στις 3:38 το απόγευμα της Παρασκευής», ενώ παρέθεσε αυτολεξεί τα λόγια του:

«Η Επιχείρηση Επική Οργή εγκρίνεται. Δεν υπάρχει γυρισμός. Καλή τύχη. Τέλος αναφοράς».

Η επιχείρηση ενεργοποιήθηκε έπειτα από ένα «σημαντικό συμβάν», το οποίο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, αφορούσε συγκέντρωση του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων στην Τεχεράνη.

Η στρατιωτική επιχείρηση χαρακτηρίστηκε από τον Κέιν ως «μαζική και ολοκληρωμένη επίθεση σε όλους τους τομείς του πολέμου», με στόχο την αποδιοργάνωση της ιρανικής στρατιωτικής μηχανής.

Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις:

• Οι ΗΠΑ εκτόξευσαν πυραύλους Tomahawk από πολεμικά πλοία και υποβρύχια
• Χρησιμοποιήθηκαν πυρομαχικά ακριβείας από χερσαίες δυνάμεις
• Πάνω από 1.000 στόχοι επλήγησαν μέσα στις πρώτες 24 ώρες
• Συμμετείχαν περισσότερα από 100 αεροσκάφη σε ένα μόνο κύμα επίθεσης

Οι στόχοι περιλάμβαναν:

• Υποδομές των Φρουρών της Επανάστασης
• Βάσεις βαλλιστικών πυραύλων
• Ναυτικές εγκαταστάσεις
• Συστήματα πληροφοριών και επικοινωνιών

Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και οι επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο και στο διάστημα.

Όπως αποκάλυψε ο Κέιν, οι αμερικανικές δυνάμεις:

• Παρενέβησαν στα δίκτυα επικοινωνίας
• Διέκοψαν συστήματα αισθητήρων
• Προκάλεσαν σύγχυση στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις

Ο ίδιος ανέφερε ότι οι ενέργειες αυτές ουσιαστικά «τύφλωσαν» τον αντίπαλο, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα αντίδρασης.

Ο στρατηγός Κέιν σημείωσε επίσης ότι οι αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις: «καταφέραμε να αναχαιτίσουμε εκατοντάδες πυραύλους που εκτοξεύθηκαν προς τις δυνάμεις μας και τους συμμάχους μας».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αποτίμηση των ζημιών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τονίζοντας ότι: η Επιχείρηση «Επική Οργή» δεν αποτελεί μία μεμονωμένη επίθεση, αλλά μέρος ευρύτερης στρατηγικής εκστρατείας.

Όπως μεταδίδει το αμερικανικό δίκτυο, ανώτερα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης εκτίμησαν ότι οι ενέργειες του Ιράν για την ανασυγκρότηση του πυρηνικού του προγράμματος αποτελούσαν σοβαρή απειλή, ειδικά μετά τα πλήγματα που είχαν δεχθεί οι σχετικές εγκαταστάσεις το προηγούμενο έτος.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στην Ουάσινγκτον επικράτησε η εκτίμηση ότι ο συνδυασμός δύο βασικών παραγόντων συνιστούσε «μη ανεκτό κίνδυνο»:

• η προσπάθεια του Ιράν να επαναφέρει σε λειτουργία το πυρηνικό του πρόγραμμα,
• και η άρνηση της Τεχεράνης να εντάξει το βαλλιστικό της πρόγραμμα στις διαπραγματεύσεις.

Η στάση αυτή θεωρήθηκε από τις ΗΠΑ ως ένδειξη κλιμάκωσης και απροθυμίας για ουσιαστικό συμβιβασμό, γεγονός που, σύμφωνα με το NBC, οδήγησε τελικά στην απόφαση για στρατιωτική επέμβαση.

Το πολύτιμο υλικό, το οποίο ανήκε στον υπολοχαγό της Βέρμαχτ Χέρμαν Χόιερ και περιήλθε αργότερα στην κατοχή του Βέλγου συλλέκτη Τιμ ντε Κράνε, εξετάστηκε από ειδικό κλιμάκιο του υπουργείου που ταξίδεψε στη Γάνδη, με αποτέλεσμα την υπογραφή προσυμφώνου για τη μεταβίβαση της συλλογής στην Ελλάδα.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αναφερόμενη στη συνάντηση, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Σήμερα, στο δημαρχείο του Έβεργκεμ, η αντιπροσωπεία του υπουργείου Πολιτισμού συναντήθηκε με τον συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε. Η αντιπροσωπεία εξέτασε το σύνολο της συλλογής Χόιερ, η οποία αποτελείται από 262 φωτογραφίες, τραβηγμένες στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της θητείας του, το 1943-1944, καθώς και κάποια έντυπα που ο ίδιος είχε περιλάβει σε αυτή. Η μακροσκοπική εξέταση, από έμπειρα στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, επιβεβαίωσε την αυθεντικότητα του υλικού. Υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του συλλέκτη και η συλλογή αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών».

Πλέον, το επόμενο στάδιο αφορά την ολοκλήρωση των διαδικασιών, ώστε οι φωτογραφίες-ντοκουμέντα να περιέλθουν επίσημα στην κυριότητα του ελληνικού Δημοσίου.

Εξάωρες διαπραγματεύσεις στη Γάνδη και αυστηρά μέτρα διακριτικότητας

Η κρίσιμη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ, στην περιοχή της Γάνδης, με τον Βέλγο συλλέκτη να ζητά η διαδικασία να μην λάβει χώρα στον προσωπικό του χώρο, προκειμένου να προστατευθούν τα προσωπικά του δεδομένα.

Σύμφωνα με πληροφορίες της δημόσιας τηλεόρασης, οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν περίπου έξι ώρες, με πρώτο βήμα τη λεπτομερή εξέταση και επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού.

Αφού οι ειδικοί του υπουργείου διαπίστωσαν ότι πρόκειται για αυθεντικά ιστορικά τεκμήρια, προχώρησαν στην υπογραφή του προσυμφώνου, σηματοδοτώντας την αρχή της διαδικασίας επιστροφής τους.

Οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες, με στόχο την οριστική επικύρωση της συμφωνίας και τη μεταφορά των πολύτιμων ντοκουμέντων στην Ελλάδα.

Ανακούφιση από τον Βέλγο συλλέκτη

Την ικανοποίησή του για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων εξέφρασε και ο ίδιος ο Τιμ ντε Κράνε, εμφανώς ανακουφισμένος μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης.

Σε δηλώσεις του στο ΕΡΤnews, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Είμαι χαρούμενος που οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν. Καταλήξαμε σε συμφωνία και δεν επιθυμώ να προβώ σε περαιτέρω δηλώσεις μέχρι την οριστική διευθέτηση του θέματος».

Σύμφωνα με την ανταποκρίτρια της κρατικής τηλεόρασης, ο Βέλγος συλλέκτης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιβαρυμένος από τη δημοσιότητα, ωστόσο παρέμεινε απόλυτα συνεργάσιμος με τις ελληνικές αρχές, αποδεχόμενος την πρόταση για την επιστροφή και διάσωση των ιστορικών τεκμηρίων.

Όπως σημειώνεται, ο ίδιος δεν ανέμενε τη μεγάλη δημοσιογραφική κάλυψη, τόσο από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης όσο και από τον βελγικό Τύπο, γεγονός που αύξησε την πίεση γύρω από την υπόθεση.

Ράνια Τραγόμαλλου

Αίσθηση προκάλεσε η  συντονισμένη κινητικότητα στελεχών που βγήκαν μπροστά σχεδόν ταυτόχρονα, με δημόσιες παρεμβάσεις που είχαν σαφή αποδέκτη: τον Χάρη Δούκα – και, πιο διακριτικά, τον Παύλο Γερουλάνο. Το “μήνυμα” δεν θεωρήθηκε αυθόρμητο. 

Δοκιμάζονται τα όρια 

Σύμφωνα με στελέχη η εικόνα πολυφωνίας τροφοδοτείται από παρεμβάσεις που διογκώνονται στον δημόσιο διάλογο. Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται, όπως λένε, η μεγαλύτερη ζημιά. Ειδικά στην περίπτωση του δημάρχου Αθηναίων, ο οποίος στις δημόσιες τοποθετήσεις του επανέρχεται στην ανάγκη «αλλαγής στρατηγικής», σπεύδοντας ωστόσο να διευκρινίσει ότι δεν αμφισβητεί τον πρόεδρο, για ορισμένους θεωρείται εξαντλημένη πολιτικά. 

Ενδεικτική του κλίματος ήταν και η σκληρή ανάρτηση του Σταύρου Τζεδάκη, ο οποίος χαρακτήρισε τον κ. Δούκα συμμέτοχο «στην εργολαβία υπονόμευσης και αποδόμησης του Νίκου Ανδρουλάκη». Η τοποθέτηση του αντιπεριφερειάρχη Κρήτης και στελέχους που θεωρείται κοντά στην ηγεσία πυροδότησε σενάρια και συζητήσεις.

Στο παρασκήνιο, οι συζητήσεις σκληραίνουν. Κάποιοι μιλούν ανοιχτά για πειθαρχικά μέτρα, άλλοι εκτιμούν ότι ειδικά στην περίπτωση του Χάρη Δούκα η κλιμάκωση μοιάζει σχεδόν επιδιωκόμενη, σαν να δοκιμάζονται τα όρια. Επισήμως, πάντως, κανείς δεν τοποθετείται.

“Κολλημένη κασέτα”

Στο κάδρο μπαίνει πιο αχνά και ο Παύλος Γερουλάνος. Όχι για αιχμηρές δηλώσεις, αλλά για μια δημόσια παρουσία που, όπως λένε στελέχη, εκπέμπει κάτι παραπάνω από απλή πολιτική αυτοπεποίθηση. Του χρεώνεται, μάλιστα, και η viral αναφορά στη «βελόνα» – μια φράση που αρχικά λειτούργησε ως προειδοποίηση για τη δημοσκοπική στασιμότητα, αλλά πλέον επαναλαμβάνεται σχεδόν μηχανικά, προκαλώντας ενόχληση. 

Κάποιοι μιλούν για «κολλημένη κασέτα» που αναπαράγει διαρκώς το ίδιο αφήγημα, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια εξωστρέφειας.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, επιχειρώντας να απαντήσει ευθέως στο αφήγημα των διαφοροποιήσεων, σημείωσε οτι δεν έχει ακούσει κανένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ «να διαφωνεί με την αυτόνομη εκλογική πορεία», ξεκαθαρίζοντας ότι στο επίπεδο της στρατηγικής δεν υπάρχει πραγματική απόκλιση.

 Όπως τόνισε, κανείς δεν αμφισβητεί ότι όρος για την πολιτική αλλαγή είναι να φύγει η Νέα Δημοκρατία από τη διακυβέρνηση, ούτε ότι ο στόχος είναι μια επόμενη κυβέρνηση με στίγμα ΠΑΣΟΚ, στίγμα προοδευτικό. «Άρα στα θέματα στρατηγικής δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις», κατέληξε. 

Φουρτούνα και το κουπί αλλιώς

Το ΠΑΣΟΚ οδεύει προς το συνέδριο με τις επιμέρους δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών να το φωτογραφίζουν στην τρίτη θέση. Τα ποσοστά έχουν γίνει κυρίαρχη πολιτική συζήτηση που λειτουργεί  ως επιταχυντής της εσωστρέφειας. 

Την ίδια στιγμή η ηγεσία επιμένει στην πολιτική παρουσία του κόμματος: παρεμβάσεις για τη στέγαση, την ακρίβεια, το κράτος δικαίου, την καθημερινότητα, διαρκές κοινοβουλευτικό πρέσινγκ  προς την κυβέρνηση. Όμως όλα αυτά χάνονται μέσα στον θόρυβο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης. Συμβαίνουν στον δρόμο προς το συνέδριο, που αντί να λειτουργεί ήδη ως πεδίο σύνθεσης, μετατρέπεται σταδιακά σε ορόσημο αναμέτρησης.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίζεται, να εξαντλεί την υπομονή του. Το τελευταίο διάστημα έχει στείλει σαφή μηνύματα «προς όλες τις κατευθύνσεις», ξεκαθαρίζοντας ότι η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ δεν θα επανακαθοριστεί μέσω τηλεοπτικών παραθύρων και προσωπικών ατζεντών. 

Η απόρριψη κάθε σεναρίου συνεργασίας με τη ΝΔ– που βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης με τον Χάρη Δούκα- παραμένει κατηγορηματική, ενώ η γραμμή της αυτόνομης πορείας παρουσιάζεται ως αδιαπραγμάτευτη. 

Ο εκπρόσωπος τύπου του κόμματος  ξεκαθαρίζει ότι η μη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία είναι ειλημμένη απόφαση. «Δεν διαπραγματευόμαστε το DNA μας», υπογραμμίζει, σημειώνοντας ότι μέσα από τα κείμενα του Συνεδρίου θα αποτυπώνεται με απόλυτη σαφήνεια πως ο αντίπαλος είναι η ΝΔ και ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συνεργασίας. «Ο πρώτος που το λέει αυτό από την πρώτη στιγμή είναι ο Πρόεδρός μας, ο Νίκος Ανδρουλάκης», προσθέτει ο Κώστας Τσουκαλάς.. 

Όπως υπενθυμίζει η αμερικανική εφημερίδα, αργά το πρωί της Τετάρτης, σε Μέση Ανατολή και Ουάσιγκτον επικρατούσε η πεποίθηση ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα έδινε το πράσινο φως για αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν. Θα επρόκειτο για μια ακόμη επίδειξη αμερικανικής ισχύος, λίγες εβδομάδες μετά την τολμηρή επιχείρηση της Delta Force στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του.

Την ίδια ημέρα, το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει ότι το αντιτορπιλικό USS Roosevelt εισήλθε στον Περσικό Κόλπο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ είχαν ειδοποιηθεί για το ενδεχόμενο επίθεσης, το προσωπικό της αμερικανικής βάσης αλ Ουντέιντ στο Κατάρ λάμβανε οδηγίες εκκένωσης, ενώ ο Τραμπ διαμήνυε στους Ιρανούς διαδηλωτές ότι «η βοήθεια έρχεται».

Η πρώτη ουσιαστική μεταβολή ήρθε όταν ο Στιβ Γουίτκοφ ενημέρωσε τον Τραμπ ότι η ιρανική κυβέρνηση ακύρωσε τις προγραμματισμένες εκτελέσεις 800 ατόμων, πληροφορία που επιβεβαιώθηκε μία ημέρα αργότερα από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, που βασίζεται σε 12 νυν και πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Μέσης Ανατολής, «η ραγδαία αλλαγή στάσης του Τραμπ αντανακλούσε τις έντονες εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις», καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης μιας ακόμη χώρας της Μέσης Ανατολής και με τους περιορισμούς ακόμη και του τεράστιου αμερικανικού στρατιωτικού μηχανισμού.

Στο Πεντάγωνο υπήρχε έντονος προβληματισμός ότι μια αμερικανική επίθεση θα άναβε φωτιά στην περιοχή, την ώρα που η Ουάσιγκτον δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει μια μεγάλης κλίμακας ιρανική αντεπίθεση. Παρόμοιες ανησυχίες εξέφρασε και το Ισραήλ, ενώ χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Αίγυπτος ζήτησαν από τον Λευκό Οίκο αυτοσυγκράτηση και διπλωματία, φοβούμενες γενικευμένη αστάθεια στις δικές τους περιοχές.

Κατά το δημοσίευμα, το καθοριστικό στοιχείο ήταν ότι ο Τραμπ άρχισε να αντιλαμβάνεται πως μια επίθεση στο Ιράν θα ήταν χαοτική, με κίνδυνο οικονομικών αναταραχών, ευρύτερου πολέμου και άμεσων απειλών για τους 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή — σε πλήρη αντίθεση με «εφάπαξ» επιχειρήσεις, όπως αυτές κατά καρτέλ ναρκωτικών, του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία ή η επιχείρηση στη Βενεζουέλα.

«Θέλει [επιχειρήσεις όπως] στη Βενεζουέλα. Αυτό θα ήταν πιο χαοτικό», δήλωσε πρώην Αμερικανός αξιωματούχος.

Οι διαφορετικές φωνές στο επιτελείο

Παρότι το πλήγμα αποκλείστηκε προσωρινά, ο Τραμπ και οι ανώτεροι σύμβουλοί του κρατούν ανοιχτές όλες τις επιλογές, κερδίζοντας χρόνο, καθώς το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή.

Το ρεπορτάζ καταγράφει και τις αντικρουόμενες εισηγήσεις εντός της αμερικανικής ηγεσίας. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, παραδοσιακά επιφυλακτικός απέναντι σε ξένες εμπλοκές, τάχθηκε υπέρ της επίθεσης, επικαλούμενος το τελεσίγραφο που είχε απευθύνει ο Τραμπ στο Ιράν για τη μη δολοφονία διαδηλωτών.

Στο Οβάλ Γραφείο, το βράδυ της Τρίτης, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, παρουσίασε στον πρόεδρο βίντεο με σκηνές βίας του καθεστώτος και πτώματα στους δρόμους, χρησιμοποιώντας ασφαλές iPad για απόρρητες ενημερώσεις.

Αντίθετα, σύμβουλοι όπως ο Στιβ Γουίτκοφ και η προσωπάρχης Σούζι Γουάιλς εισηγήθηκαν προσεκτικά βήματα, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υποστήριξε ότι πρέπει να αφεθούν οι οικονομικές κυρώσεις να αποδώσουν.

Τελικά, μετά τις παρουσιάσεις του Πενταγώνου και των υπηρεσιών πληροφοριών, ο Τραμπ κατέληξε πως «τα οφέλη δεν υπήρχαν και οι συνέπειες θα ήταν δυσανάλογες».

«Θα οδηγούσε μια επίθεση σε αλλαγή καθεστώτος; Η απάντηση είναι σαφώς όχι… τελικά πρόκειται για μια ανάλυση κόστους-οφέλους», ανέφερε αξιωματούχος στη Washington Post.

Το μήνυμα Αραγτσί και το τηλεφώνημα Μπιν Σαλμάν

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και μήνυμα του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προς τον Γουίτκοφ, καθώς η Τεχεράνη είχε αντιληφθεί τις αμερικανικές στρατιωτικές μετακινήσεις. Μετά από αυτή την ενημέρωση, ο Τραμπ δήλωσε δημοσίως ότι έμαθε πως οι δολοφονίες θα σταματούσαν.

Παράλληλα, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ και Ομάν συντόνισαν παρεμβάσεις προς τον Λευκό Οίκο, ζητώντας να αποφευχθεί η στρατιωτική κλιμάκωση. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρξε και τηλεφωνική επικοινωνία του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον Τραμπ.

Ενστάσεις και από το Ισραήλ

Ούτε το Ισραήλ εμφανιζόταν έτοιμο για μια τέτοια σύγκρουση. Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου τηλεφώνησε στον Τραμπ ζητώντας του να μην προχωρήσει σε επίθεση, καθώς το Ισραήλ δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει ιρανικά αντίποινα, ειδικά χωρίς ισχυρή αμερικανική ναυτική παρουσία.

Παρότι η επίθεση ανεστάλη, οι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι ο Τραμπ θα έχει νέο «παράθυρο» απόφασης μέσα στις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, όταν τα αμερικανικά μέσα θα βρίσκονται πλήρως ανεπτυγμένα στην περιοχή. Το επίπεδο απειλής παραμένει υψηλό, με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ να έχει λάβει εντολή για 24ωρη αυξημένη ετοιμότητα «για τον επόμενο μήνα».

Η κρίση, μπορεί να αποκλιμακώθηκε προσωρινά — αλλά δεν έχει κλείσει.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η απόφαση συνοδεύτηκε από σαφή πολιτική απαίτηση: ο Ν. Φαραντούρης καλείται να παραδώσει την ευρωβουλευτική του έδρα, καθώς –όπως τονίζεται από την Κουμουνδούρου– δεν δεσμεύεται ξεκάθαρα ότι θα συνεχίσει να εκπροσωπεί τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

H «ευκαιρία»

Ήδη από τις πρώτες δημόσιες δηλώσεις του ευρωβουλευτή, στο εσωτερικό του κόμματος υπήρξαν εισηγήσεις προς τον Σωκράτη Φάμελλο για άμεση διαγραφή. Στελέχη εκτιμούσαν ότι οι αναφορές του Ν. Φαραντούρη άνοιγαν ευθέως ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας και κομματικής νομιμοποίησης. 

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του κλίματος έπαιξε και η ιδιαίτερα επιθετική ρητορική που υιοθέτησε η Μαρία Καρυστιανού απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, με αιχμή το τρίτο μνημόνιο, τοποθετήσεις που στην Κουμουνδούρου ερμηνεύτηκαν ως σαφής ανάδειξη του κόμματος σε βασικό πολιτικό της αντίπαλο.

Εξάλλου η αναμονή των πρωτοβουλιών του Αλέξη Τσίπρα είναι η καλύτερη “ανάσχεση” εκδήλωσης αποσκιρτήσεων εκτιμούν στελέχη του κόμματος, με την Κουμουνδούρου, ωστόσο, να παραμένει σε εγρήγορση.

Μάλιστα όπως υπενθυμίζουν στελέχη ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν εκείνος που είχε σταθεί αρωγός και είχε συμβάλει ουσιαστικά στα πρώτα της βήματα, κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατά την περίοδο που προήδρευε του Συλλόγου των Συγγενών θυμάτων των Τεμπών.

Παρά ταύτα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επέλεξε να εξαντλήσει τα περιθώρια πολιτικής συνεννόησης. Το βράδυ της Τρίτης επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον ευρωβουλευτή και, σύμφωνα με πληροφορίες, του έθεσε με σαφήνεια το πολιτικό δίλημμα. Τα ερωτήματα ήταν ευθέα: «Είσαι ή δεν είσαι ΣΥΡΙΖΑ; Υπερασπίζεσαι τις ιδέες, το πρόγραμμα και τις προτάσεις μας; Θα πας ή όχι αλλού;». Ο Ν. Φαραντούρης φέρεται να απάντησε ότι θα προχωρήσει σε καθαρή δημόσια τοποθέτηση.

H οριστική ρήξη

Αντί, όμως, να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι συνεντεύξεις που παραχώρησε την επόμενη ημέρα προκάλεσαν νέα σύγχυση. Κατά την ανάγνωση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, ο ευρωβουλευτής συνέχισε να υπεκφεύγει, να μην δεσμεύεται ρητά και να αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Αίσθηση προκάλεσε, μάλιστα, το γεγονός ότι παρουσίαζε τον εαυτό του ως ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ «υπό προθεσμία», μέχρι να ανακοινώσει ενδεχομένως κάτι διαφορετικό.

Η δυσαρέσκεια στη στενή ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου μετατράπηκε σε οργή. «Δεν μπορούσε να είναι ανεκτό να σέρνεται αυτή η κατάσταση», περιγράφει στέλεχος του κόμματος. Στη σύσκεψη του στενού επιτελείου υπήρξε κοινή γραμμή ως προς την ουσία της απόφασης.

Υπήρξαν, ωστόσο, προβληματισμοί για τον χρόνο ανακοίνωσης, καθώς ορισμένοι επισήμαναν ότι το κόμμα δεν πρέπει να χάσει ακόμη μία έδρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο –τη δεύτερη μετά τη διαγραφή του ευρωβουλευτή Νίκου Παππά. Τελικά, αποφασίστηκε η άμεση κίνηση.

“Να παραδώσει την έδρα»

Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ διευκρινίζουν ότι η διαγραφή δεν σχετίζεται με τις κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού καθαυτές, αλλά με τη στάση του Ν. Φαραντούρη. Όπως τονίζουν, αντίστοιχες δηλώσεις ή υπαινιγμοί για οποιοδήποτε άλλο κόμμα ή πολιτική πρωτοβουλία θα αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο. Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα είναι η καθαρότητα εκπροσώπησης και η πολιτική συνέπεια απέναντι στους ψηφοφόρους.

Όπως  σημειώνουν κομματικές πηγές «ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και οι ψηφοφόροι του έχουν ανάγκη και απαίτηση για ευρωβουλευτές που θα τους εκπροσωπούν χωρίς προϋποθέσεις και κρυφά χαρτιά. Που θα δουλεύουν με συνέπεια και συντροφικότητα, βελτιώνοντας τη δράση μας και την επιρροή μας, και δεν θα εκμεταλλεύονται την ψήφο των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ για να ανοίξουν την πόρτα για άλλα κόμματα».

Στο ίδιο πλαίσιο, με την ανακοίνωση της διαγραφής επισημάνθηκε ότι, εφόσον ο Ν. Φαραντούρης αδυνατεί να δεσμευτεί ότι θα εκπροσωπεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οφείλει να παραδώσει την έδρα στο κόμμα και στους ψηφοφόρους που του την εμπιστεύτηκαν.

Αιχμές για ΣΥΡΙΖΑ

Λίγο μετά τη διαγραφή του, ο Νικόλας Φαραντούρης ανήρτησε στα social media βίντεο με δήλωσή του, στην οποία αρνείται να παραδώσει την έδρα του. Ανακοίνωσε οτι θα συνεχίσει απερίσπαστος το έργο του στην Ευρωβουλή, λογοδοτώντας- όπως επεσήμανε- «στους χιλιάδες συμπολίτες μας, που με τίμησαν με τη ψήφο τους και με έστειλαν να υπηρετήσω τα συμφέροντα της πατρίδας και του λαού. Σ’ αυτούς και μόνο λογοδοτώ. Η έδρα μου ανήκει σε αυτούς. Με αυτούς συνομιλώ καθημερινά». Άφησε μάλιστα αιχμές για τον ΣΥΡΙΖΑ κατηγορώντας τον οτι «απομακρύνθηκε από τα μαζικά κινήματα και δαιμονοποιεί οτιδήποτε συνιστά μαζική κινητοποίηση των πολιτών. Εγώ θα συνεχίσω. Για δικαιοσύνη, διαφάνεια και ισονομία».

Με τη διαγραφή του, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να στείλει σαφές μήνυμα εσωκομματικής πειθαρχίας και πολιτικής καθαρότητας σε μια περίοδο που το κόμμα αναζητά σταθερό βηματισμό και σαφή ταυτότητα.

Για την Κουμουνδούρου, το ζήτημα δεν αφορά πρόσωπα ούτε συγκυριακές πολιτικές διεργασίες, αλλά τη θεμελιώδη αρχή ότι η κοινοβουλευτική –και ευρωκοινοβουλευτική– εκπροσώπηση δεν μπορεί να λειτουργεί με «ανοιχτές πόρτες» και εκκρεμότητες.

Από την άλλη πλευρά, ο Νικόλας Φαραντούρης επιλέγει να πορευτεί εκτός κομματικού πλαισίου, προτάσσοντας την προσωπική του πολιτική νομιμοποίηση από το εκλογικό σώμα και διαμορφώνοντας πλέον μια αυτόνομη παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η σύγκρουση αυτή δεν εξαντλείται στη διαχείριση μιας έδρας, αλλά αποτυπώνει βαθύτερες αντιφάσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Με τις πολιτικές ισορροπίες να παραμένουν ρευστές το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η ρήξη αυτή θα παραμείνει ένα μεμονωμένο επεισόδιο ή θα λειτουργήσει ως προπομπός ευρύτερων ανακατατάξεων.    

Ο Μάρκο Ρούμπιο προειδοποιούσε ότι ο Μαδούρο δεν ήταν αξιόπιστος και εισηγείτο σκληρότερη στάση, όμως ο Τραμπ επέμενε στη δική του προσέγγιση, δίνοντας προτεραιότητα στη διπλωματία.

Η στροφή του Δεκεμβρίου

Στα τέλη Δεκεμβρίου, ο Τραμπ αποφάσισε τελικά υπέρ της στρατιωτικής δράσης, απογοητευμένος από την άρνηση του Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία με αντάλλαγμα αμνηστία. Κατά τη δεύτερη θητεία του, η Βενεζουέλα αναδείχθηκε γρήγορα σε βασική προτεραιότητα, κυρίως λόγω των ενεργειακών της αποθεμάτων.

Ο Τραμπ έδειχνε να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνεργασία για απελάσεις μεταναστών και σε ευνοϊκές πετρελαϊκές συμφωνίες, παρά στη δημοκρατική μετάβαση. Τελικά, πείστηκε από συνεργάτες του ότι ο Μαδούρο δεν επρόκειτο να αποχωρήσει οικειοθελώς.

Ο Μαδούρο υποτίμησε την πίεση

Από την πλευρά του, ο απαχθείς πρόεδρος θεώρησε τις απειλές της Ουάσιγκτον μπλόφα. Δημόσια κατήγγειλε τον Ρούμπιο, εμφανίστηκε σε βίντεο να χορεύει και διαβεβαίωνε ότι επιθυμεί ειρήνη. Ο Τραμπ, ωστόσο, εξέφραζε κατ’ ιδίαν την ενόχλησή του, κρίνοντας ότι ο Βενεζουελανός πολιτικός δεν έπαιρνε την κατάσταση σοβαρά.

Στις 23 Δεκεμβρίου, απέρριψε –χωρίς να το γνωρίζει– την τελευταία πρόταση για οικειοθελή αποχώρηση. Λίγο αργότερα, μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στις ΗΠΑ μαζί με τη σύζυγό του.

To πετρέλαιο και οι κυρώσεις

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις έπαιξε το πετρέλαιο. Οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες πίεζαν για χαλάρωση των κυρώσεων, υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί ενίσχυαν την Κίνα. Τον Ιούλιο, η Chevron ανέκτησε τη δυνατότητα άντλησης πετρελαίου στη Βενεζουέλα.

Παράλληλα, κορυφαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούσαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία που θα διατηρούσε τον Μαδούρο στην εξουσία θα προκαλούσε αντιδράσεις στη βάση του Τραμπ, ενώ υπενθύμιζαν ότι οι ΗΠΑ τον κατηγορούσαν ως επικεφαλής δικτύου διακίνησης ναρκωτικών. Το επιχείρημα αυτό αποδείχθηκε καθοριστικό.

Η κλιμάκωση και η αμοιβή

Τον Αύγουστο, οι ΗΠΑ διπλασίασαν την αμοιβή για τη σύλληψη του Μαδούρο στα 50 εκατ. δολάρια. Ακολούθησε ταχεία στρατιωτική κλιμάκωση: βομβαρδισμοί σκαφών λαθρεμπορίου, μεγάλης κλίμακας ναυτική συγκέντρωση ανοιχτά της Βενεζουέλας και εντατικοποίηση των επιχειρήσεων πληροφοριών.

Παρότι επισήμως η Ουάσιγκτον αρνιόταν ότι επιδίωκε αλλαγή καθεστώτος, ανώτεροι αξιωματούχοι άρχισαν να καταρτίζουν συγκεκριμένα σχέδια απομάκρυνσης του Μαδούρο.

Η τελική προειδοποίηση

Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ και ο Βενεζουελάνος ομόλογός του είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, με τον Αμερικανό πρόεδρο να προειδοποιεί ότι αν δεν αποχωρούσε οικειοθελώς, οι ΗΠΑ θα εξέταζαν τη χρήση βίας. Μια τελευταία προσπάθεια στις 23 Δεκεμβρίου απέτυχε.

Ο Μαδούρο είπε και πάλι «όχι» — και αυτή τη φορά οι εξελίξεις ήταν μη αναστρέψιμες.

Ράνια Τραγόμαλλου

Ο πρώην πρωθυπουργός δεν έκρυψε την πρόθεσή του. 

“Αλλαγή “ρυθμού” 

«Ο λαός, οι πολίτες, η κοινωνία, που διεκδικεί μια πολιτική αλλαγής και προόδου, είναι σήμερα ο κοιμισμένος γίγαντας που μπορεί όλα να τα αλλάξει. Η πολιτική αλλαγή είναι κοινωνική και εθνική ανάγκη», ανέφερε, δίνοντας τον τόνο μιας παρέμβασης που στόχευε ευθέως στην κοινωνία και όχι στους κομματικούς μηχανισμούς. Και συμπλήρωσε με νόημα: «Οφείλουμε συνεπώς να επιταχύνουμε. Αυτό που τους βολεύει είναι η στασιμότητα». 

Η λέξη «επιτάχυνση» δεν ήταν ρητορικό σχήμα. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε μια δεύτερη μεγάλη δημόσια εμφάνιση μετά τις γιορτές, σε συνέχεια της παρουσίας του στο Παλλάς. Ωστόσο, η απόφαση να προηγηθεί η εκδήλωση στην Πάτρα δείχνει ότι το χρονοδιάγραμμα άλλαξε.

Στην αλλαγή αυτή φαίνεται να συνέβαλαν τα δημοσκοπικά ευρήματα  και τα ποιοτικά στοιχεία των ερευνών, τα οποία καταγράφουν ότι όσο «τραβιέται» χρονικά η πρωτοβουλία, αυξάνεται ο κίνδυνος απώλειας δυναμικής και κοινωνικού ενδιαφέροντος. 

Για τον Αλέξη Τσίπρα, το στοίχημα παραμένει ανοιχτό: η ίδια η ανταπόκριση της κοινωνίας θα καθορίσει αν το νέο εγχείρημα θα πάρει τη μορφή ενός κλασικού κομματικού φορέα ή αν, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, θα επιλεγεί ένα πιο ευέλικτο σχήμα, ικανό να παρέμβει στις επόμενες εκλογές. Σε κάθε περίπτωση, το βήμα προς τα εμπρός έχει γίνει. 

Οι “μυστικές” συναντήσεις 

Στον ΣΥΡΙΖΑ, η κατάσταση περιγράφεται ως «αναμονή με καλυμμένη ταραχή». Η επίσημη γραμμή παραμένει προσεκτική: η συμβολή και η συμμετοχή του Αλέξη Τσίπρα σε ένα ευρύτερο προοδευτικό εγχείρημα θεωρείται σημαντική, ενώ τονίζεται ότι ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας δεν είναι αντίπαλοι, παρά τις διαφορετικές οπτικές σε ορισμένα ζητήματα. Πίσω από αυτή τη ρητορική, ωστόσο, κοινοβουλευτικές πηγές παραδέχονται ότι δεν κινούνται όλοι στην ίδια κατεύθυνση. 

Εδώ και καιρό, όπως είχε καταγράψει το libre, πραγματοποιούνται άτυπες συναντήσεις ομάδας  επτά βουλευτών που σχεδόν ανοιχτά συντάσσονται με τον πρώην πρωθυπουργό. Σε αυτές τις συναντήσεις, σε μη θεσμικό αλλά σταθερό πλαίσιο, συζητείται η γραμμή που θα ακολουθήσουν τόσο στα κομματικά όργανα όσο και στις δημόσιες παρεμβάσεις τους.  

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αφήνουν να εννοηθεί ότι σε ένα σαφές νεύμα του Αλέξη Τσίπρα δεν θα δήλωναν απλώς «παρών», αλλά θα ήταν έτοιμοι ακόμη και να παραιτηθούν για να τον ακολουθήσουν στο νέο εγχείρημα. 

Μετά την ομιλία στο Παλλάς και την αντίδραση της Κουμουνδούρου, κάποιοι από αυτούς εκτίμησαν ότι η ηγεσία στρέφεται εμμέσως εναντίον του πρώην πρωθυπουργού, γεγονός που άνοιξε –τουλάχιστον σε επίπεδο συζήτησης– όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αποχωρήσεις. Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οργανωμένος τελικός σχεδιασμός ούτε δεσμεύσεις.

Όμως, όπως λένε όσοι γνωρίζουν καλά το κλίμα, «η κατάσταση είναι τόσο ρευστή που μια φράση αρκεί για να αλλάξει τους συσχετισμούς». 

Δυσαρέσκεια στην Κουμουνδούρου

Ενδεικτικές της έντασης ήταν και οι αντιδράσεις για την παρουσία βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στην παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα. Η δυσαρέσκεια της ηγεσίας εκδηλώθηκε πιο έντονα στην περίπτωση του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, βουλευτή Αχαΐας, ο οποίος απουσίασε από τη Βουλή την ημέρα της συζήτησης και ψήφισης του προϋπολογισμού, επιλέγοντας να βρεθεί στην εκδήλωση στην Πάτρα.  

Αντίθετα, η περίπτωση του Μίλτου Ζαμπάρα αντιμετωπίστηκε διαφορετικά: σύμφωνα με πηγές, δεν υπήρξε τηλεφώνημα προς τον βουλευτή, ο οποίος μίλησε στη Βουλή, παρέμεινε στην ομιλία Φάμελλου, καταψήφισε τον προϋπολογισμό και στη συνέχεια μετέβη στην Πάτρα για να παρακολουθήσει την ομιλία του πρώην πρωθυπουργού. 

“Σιωπή” από το  ΠΑΣΟΚ 

Οι αιχμές του Αλέξη Τσίπρα προς το ΠΑΣΟΚ επίσης δεν πέρασαν απαρατήρητες, αν και επισήμως η Χαριλάου Τρικούπη επέλεξε τη σιωπή.

 «Αλήθεια μπορεί να αμφισβητήσει τη σημερινή κυβέρνηση όποιος αφήνει ανοικτό να κυβερνήσει με τη Δεξιά, αρκεί να φύγει ο Μητσοτάκης; Και όποιος δε μπορεί να βρει στελέχη να τοποθετήσει σε θέσεις ευθύνης στο κόμμα του, που να μην έχουν κάποια στιγμή δημόσια θαυμάσει τον Μητσοτάκη;» διερωτήθηκε ο πρώην πρωθυπουργός, διευρύνοντας την κριτική του και προς δυνάμεις του προοδευτικού τόξου που, όπως είπε, διστάζουν να πάρουν ενωτικές πρωτοβουλίες ή εγκλωβίζονται σε έναν διαρκή «αριστερόμετρο», χωρίς αυτοκριτική για τα δικά τους λάθη. 

Η επιλογή του ΠΑΣΟΚ να μην απαντήσει επίσημα δεν ήταν τυχαία. Αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής πολιτικής απαξίωσης χωρίς δημόσια αντιπαράθεση. Παρ’ όλα αυτά στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη σχολίαζαν ότι η φρασεολογία Τσίπρα λειτουργεί συσπειρωτικά για τη Νέα Δημοκρατία και διχαστικά για τον ίδιο του τον χώρο. «Η δημοκρατική παράταξη δεν είναι σημαία ευκαιρίας για να την υψώνει τυχοδιωκτικά όποιος συγκυβέρνησε με τον Πάνο Καμμένο», έλεγαν δηκτικά, με στέλεχος πρώτης γραμμής να υποστηρίζει ότι ο πρώην πρωθυπουργός, άθελά του, καταλήγει να λειτουργεί ως βοηθός στην εκπλήρωση της στρατηγικής του Κυριάκου Μητσοτάκη. 

Το βέβαιο είναι ότι η «επιτάχυνση» που επικαλείται ο Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές δονήσεις. Και όσο το ρολόι μετρά αντίστροφα, η στασιμότητα μοιάζει πράγματι να μην είναι πλέον επιλογή για κανέναν στον προοδευτικό χώρο. 

Ανδρέας Μαραθιάς

Με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, να παρακολουθεί την ομιλία του πρωθυπουργού από τα “ορεινά” και τους βουλευτές να χειροκροτούν λίγες φορές σε σχέση με άλλες ομιλίες του κ. Μητσοτάκη σε κρίσιμες συνεδριάσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι η καλύτερη στιγμή για τον κ. Μητσοτάκη, με την έννοια ότι καταχειροκροτήθηκε απ΄ όλους τους βουλευτές ήταν όταν έδειξε δύο φωτογραφίες με την βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, πριν και μετά τις καταλήψεις και τα φαινόμενα βίας στο πανεπιστήμιο.

Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού για το στεγαστικό ζήτημα και τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο έδωσαν μια ανάσα στην σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν ιδίως οι βουλευτές της περιφέρειας του κυβερνώντος κόμματος με αφορμή το αγροτικό ζήτημα, με τον ίδιο τον πρωθυπουργό μετά την ομιλία του να εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την έκβαση των αγροτικών κινητοποιήσεων ίσως και  εντός της εβδομάδας, όπως και ο ίδιος ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, κρίνοντας μάλιστα κρίσιμη μέρα την Παρασκευή οπότε ψηφίζεται το  νομοσχέδιο για την μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στη ΑΑΔΕ.

Όσον αφορα το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η ΚΟ της ΝΔ θα ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία, χαρακτηρίζοντας  διακύβευμα  για την αγροτική μεταρρύθμιση  που προωθεί η κυβέρνηση. Όπως επίσης αίσθηση προκάλεσε και το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι “δύο κόμματα έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης: Το δικό μας και το δικό σας και δεν ξεχνάμε τι κάνατε στις αγροτικές επιδοτήσεις” απευθυνόμενος στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη,  ξεκαθαρίζοντας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ “Εγώ δεν πρόκειται να απολογηθώ για καμία παρανομία κανενός καιροσκόπου”.

Όσον αφορά την αντιπολίτευση, Νίκος Ανδρουλάκης και Σωκράτης Φάμελλος, πέρα από την κριτική εφ΄ όλης της ύλης προς τη κυβέρνηση,  φάνηκε να έχουν το μυαλό τους περισσότερο στην…”Ιθάκη” του Αλέξη Τσίπρα.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιχείρησε να εμφανιστεί ως “ηγέτης” της κεντροαριστεράς και αφού είπε με νόημα “ο πολίτης ότι δεν έχει ανάγκη από Μεσίες” υπονοώντας τον πρώην πρωθυπουργό, απηύθυνε προσκλητήριο “σε κάθε Έλληνα πολίτη, ό,τι κόμμα και αν ψήφισε στις τελευταίες εθνικές εκλογές, να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να αγωνιστούμε για την πολιτική αλλαγή που θα φέρει την Ελλάδα ξανά πιο ψηλά, πιο δυνατά.”.

Παράλληλα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε “η εποχή στην οποία ζούμε, με όλες αυτές τις μεγάλες εξωτερικές αλλά και εσωτερικές ανασφάλειες, δεν αφήνει περιθώρια ούτε για εγωισμούς, ούτε για μοναχικές πορείες στην πολιτική” μιλώντας εμμέσως πλην σαφώς για τα σχέδια του Αλ. Τσίπρα και υπογράμμισε “Η απάντηση μπροστά σε αυτήν την πρόταση, δεν είναι ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου, ούτε η επιβίωση μικρών πολιτικών νησίδων. Χρειάζεται ενότητα, χρειάζεται συνεργασία και χρειάζεται και όραμα. Και η ενότητα και η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, είναι μια ιστορική κοινωνική αναγκαιότητα, που μπορεί να δώσει όραμα στην κοινωνία. Είναι η μόνη ρεαλιστική πρόταση απέναντι στη νεοφιλελεύθερη πολιτική…”.

Πάντως κορυφαίος κυβερνητικός παράγοντας σχολιάζοντας την εικόνα της αντιπολίτευσης χαρακτήρισε την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, “αρχηγό της αντιπολίτευσης”, τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ “άνευρο” και τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ “περιττά τοξικό”!

Να σημειωθεί ότι ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2026 υπερψηφίστηκε από 159 βουλευτές (156 της ΝΔ συν 3 ανεξάρτητους βουλευτές που προέρχονται από τους “Σπαρτιάτες”: Χαρ. Κατσιβαρδά, Κ. Φλώρο και Γ. Ασπιώτη), καταψηφίστηκε από από 136 βουλευτές, 115 από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και 21 ανεξάρτητους, ενώ απουσίαζαν ο ανεξάρτητος βουλευτής, πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος. Επίσης οι αμυντικές δαπάνες υπερψηφίστηκαν από 216 βουλευτές έναντι 75 “όχι” και ενός “παρών”. Μεταξύ των αρνητικών ψήφων και οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, πλην της Νίνας Κασιμάτη που υπερψήφισε.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Οι γαλάζιοι βουλευτές έθεσαν σειρά ερωτημάτων αφενός για το πώς έφτασαν τα πράγματα σε αυτό το σημείο και αφετέρου για το πώς μπορεί να υπάρξει αποκλιμάκωση, μετέφεραν την αγωνία τους για την κατάσταση που επικρατεί στον αγροτικό κόσμο, περιέγραψαν το κλίμα που υπάρχει στις τοπικές αγροτικές κοινωνίες ακόμη και με την χαρακτηριστική φράση «τρώμε ξύλο εκεί έξω», προειδοποίησαν ότι “όλοι οι δικοί μας είναι στα μπλόκα” και δεν έκρυψαν την αγωνία τους για την επίπτωση όλων αυτών των εξελίξεων στην σχέση της ΝΔ με τον αγροτικό κόσμο.

Απευθυνόμενος σε αυτόν ο γραμματέας της ΚΟ της ΝΔ Μάξιμος Χαρακόπουλος τόνισε μετά την συζήτηση πως πάντοτε ήταν ραχοκοκαλιά αυτής της παράταξης. “Εμείς έχουμε μία σχέση εμπιστοσύνης με τον αγροτικό κόσμο, την οποία δεν θα επιτρέψουμε να διαρραγεί”, είχε δηλώσει νωρίτερα.

Το τεταμένο κλίμα αναγνώρισε μετά το τέλος και ο ίδιος ο κ. Τσιάρας που πάντως χαρακτήρισε την συζήτηση ουσιαστική.

Σε αυτήν διατυπώθηκαν, σύμφωνα με πληροφορίες προβληματισμοί κάποιων βουλευτών και για την ίδια την μεταφορά αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, κάτι που από την δική του πλευρά ο κ. Τσιάρας δεν επιβεβαίωσε μετά τη συνάντηση.

Εκείνο που διαφάνηκε πάντως με απόλυτα σαφή τρόπο είναι πως οι απόψεις των γαλάζιων βουλευτών σχετικά με το εάν υφίσταται τελικά στρατηγική διεξόδου από την κατάσταση των αγροτικών μπλόκων- κάτι για το οποίο διερωτήθηκε ο πρώην υπουργός Μάκης Βορίδης– διίστανται. Έστω και εάν σε ότι αφορά αυτό το ζήτημα ο ίδιος ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης διαβεβαίωσε μετά την συνάντηση ότι υπάρχουν σχέδια και στρατηγική εκτόνωσης.

• Σε κάθε περίπτωση το χειρότερο σενάριο είναι αυτή κατάσταση να συνεχιστεί προς τις γιορτές, κάτι που η κυβέρνηση θέλει οπωσδήποτε να αποτραπεί και κρίσιμες όσον αφορά αυτή την επιδίωξη όλα δείχνουν ότι θα είναι οι αρχές της ερχόμενης εβδομάδας.

Για να υπάρξει μία εξέλιξη διαλόγου θεωρείται βέβαιο πως η ίδια θα προσέλθει με συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε ότι αφορά τόσο την ροή των πληρωμών ως το τέλος του έτους (περίπου 1,2 δις ακόμα), όσο και το κόστος παραγωγής.

Σύμφωνα με πληροφορίες θεωρείται βέβαιη η παράταση της «κλειδωμένης» χαμηλής τιμής αγροτικού ηλεκτρικού ρεύματος στα 9,2 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα περαιτέρω μείωσης αυτής της τιμής, κάτι που όπως λένε πάντως στην κυβέρνηση, αφορά την συζήτηση με τη ΔΕΗ και συνδέεται με το πραγματικό κόστος της κιλοβατώρας.

Για το αγροτικό πετρέλαιο μετά την αύξηση κατά 50% της επιστροφής του ΕΦΚ, αναμένεται να γίνει και επαναπροσδιορισμός των ποσοτήτων ανά στρέμμα ώστε να αυξηθεί και το ποσό που λαμβάνουν οι δικαιούχοι. Όσον αφορά το αίτημα για αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία συνδέεται από την κυβέρνηση με την ανάγκη να υπάρχει ένας μηχανισμός που θα διασφαλίζει ότι το πετρέλαιο που παίρνει κάποιος θα είναι μόνο για αγροτική χρήση.

Ο κ. Τσιάρας δήλωσε πάντως χθες στον Σκάι ότι είναι ένα θέμα «για το οποίο ενδεχομένως μπορούμε να εργαστούμε το επόμενο διάστημα αλλά πρέπει να ξέρουμε ότι το αγροτικό πετρέλαιο δεν μπορεί να είναι για άλλη χρήση».

Για το Μέτρο 23 για τις αποζημιώσεις, που προκάλεσε και την αντίδραση των 6 βουλευτών της ΝΔ, θα γίνει πληρωμή δικαιούχων όπου γίνεται έλεγχος με δέσμευση όχι του συνόλου, αλλά μόνο των αγροτεμαχίων στα οποία βρέθηκε απόκλιση.

Σε κάθε περίπτωση κομβική όσον αφορά τις μετέπειτα εξελίξεις θεωρείται η μεθαυριανή πανελλαδική συνάντηση των αγροτών στη Νίκαια της Λάρισας, από την οποία ευελπιστείται ότι θα προκύψει συγκρότηση της επιτροπής που θα εκπροσωπήσει τους αγρότες σε συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η προσδοκία είναι να διαμορφωθούν συνθήκες για να γίνει μία τέτοια συνάντηση ενδεχομένως και την προσεχή Δευτέρα. Συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη διαβεβαιώνουν ότι μόλις οριστεί αντιπροσωπεία από τους αγρότες- προς τους οποίους απηύθυνε κάλεσμα χθες και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Π. Μαρινάκης– θα γίνει συνάντηση και εφόσον έχουμε συγκεκριμένη αντιπροσωπεία, θα έχουμε και συγκεκριμένες απαντήσεις στα αιτήματά τους.

«Το ποιον θα συναντήσουν, θα ανακοινωθεί όταν έχουμε την αντιπροσωπεία» προσθέτουν. Κυρίαρχη εκτίμηση όμως είναι πως εάν οι εξελίξεις οδηγηθούν προς τα εκεί, η συνάντηση αυτή θα γίνει παρουσία και του πρωθυπουργού, όπως είχε συμβεί και το 2023.  

Το “ναι στον διάλογο” και στην ικανοποίηση κάποιων αιτημάτων, που εκπέμπει το Μέγαρο Μαξίμου συνοδεύεται πάντως σταθερά και από την απόρριψη κινητοποιήσεων που προκαλούν παρεμπόδιση κρίσιμων λειτουργιών και ταλαιπωρία της κοινωνίας.

Επισημαίνεται επίσης ότι όσο περνάει ο καιρός, τόσο τα προβλήματα που δημιουργούν τα μπλόκα στην κοινωνία, αυξάνονται και υπογραμμίζεται μάλιστα ιδιαίτερα ο κίνδυνος  και για την αγορά των Χριστουγέννων όχι μόνο των μεγάλων αστικών κέντρων αλλά ακόμη και μικρότερων περιοχών  που περιμένουν από τις μετακινήσεις πολιτών εκείνες τις ημέρες.