«Η ανεργία, όταν ανέλαβε η Νέα Δημοκρατία τη διακυβέρνηση της χώρας, ήταν περίπου στο 18%. Σήμερα, είναι 10 ποσοστιαίες μονάδες κάτω. Είναι στο 8%. Είναι η μεγαλύτερη μείωση της ανεργίας που έχει συντελεστεί σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό πώς μεταφράζεται στην πράξη; Αυτό σημαίνει ότι πάνω από 500.000 συμπολίτες μας που δεν δούλευαν το 2019, σήμερα δουλεύουν και η δουλειά σημαίνει ότι μπορείς να σταθείς στα πόδια σου, να δημιουργήσεις, να προσφέρεις στον εαυτό σου, στην οικογένειά σου», τόνισε η υπουργός.

«Μάλιστα, προχθές, βγήκαν τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για την απασχόληση και η Ελλάδα είναι πρώτη στην αύξηση της απασχόλησης. Πρώτη η Ελλάδα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ στο πόσο αυξάνεται η απασχόληση», ανέφερε η κ. Κεραμέως και συμπλήρωσε ότι η τόσο σημαντική μείωση της ανεργίας δεν αποτελεί αφορμή για εφησυχασμό, αλλά έναυσμα για μεγαλύτερη και πιο στοχευμένη προσπάθεια, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως οι γυναίκες και οι νέοι, όπου εντοπίζονται σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.

«Το 8% μας κάνει να εφησυχάζουμε; Όχι είναι η απάντηση. Μας κάνει να εστιάζουμε ακόμα περισσότερο πιο στοχευμένα σε αυτό που λέμε σκληρό πυρήνα της ανεργίας. Πάμε και αναλύουμε αυτό το 8% και βλέπουμε πού έχουμε ακόμα περιθώρια βελτίωσης», προσέθεσε η υπουργός Εργασίας.

Όπως επισημαίνει, στις ηλικίες 15-64 ετών, το ποσοστό απασχόλησης στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 64,6% το Γ΄ τρίμηνο 2025, σημειώνοντας άνοδο 1,4 ποσοστιαίας μονάδας σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

«Πρόκειται για ρεκόρ απασχόλησης για την Ελλάδα. Συνεχίζουμε με σχέδιο και συνέπεια για περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας για όλους», τονίζει η κ. Κεραμέως.

Στην Ελλάδα τα φορολογικά έσοδα ανέβηκαν στο 39,8% του ΑΕΠ το 2024 από 38,9% που ήταν το 2023. Με το μέσο όρο του ΟΟΣΑ στο 34,1%, η χώρα μας κατατάσσεται στη 10η θέση. Από το 2000 έως το 2024 το ποσοστό των φορολογικών εσόδων στο ΑΕΠ αυξήθηκε 5,1 μονάδες.

Στον ΟΟΣΑ κυμαίνεται από 18,3% στο Μεξικό έως 45,2% στη Δανία. Τα υψηλότερα ποσοστά είναι στις σκανδιναβικές χώρες, που έχουν υψηλής ποιότητας δημόσιες υπηρεσίες και ισχυρό κοινωνικό κράτος, τα χαμηλότερα σε χώρες όπως Μεξικό, Χιλή και Τουρκία, με χαμηλής ποιότητας υπηρεσίες και υποψία κοινωνικού κράτους.

Διάρθρωση των φορολογικών εσόδων στον ΟΟΣΑ:

Με βάση τα στοιχεία του 2023 που είναι διαθέσιμα για όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, η διάρθρωση των φορολογικών εσόδων στην περιοχή του ΟΟΣΑ είναι η ακόλουθη:

-25,5% από εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.

-23,7% από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων

-20,5% από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).

-10,8% από άλλους έμμεσους φόρους στην κατανάλωση.

-11,9% από φόρους στις επιχειρήσεις.

• 5,1% από φόρους περιουσίας.
• 2,5% από άλλους φόρους.

Εισφορές κοινωνικής ασφάλισης:

Καθ’ ημάς αποτελούν το 28,8% των φορολογικών εσόδων, είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, με μέσο όρο του ΟΟΣΑ 25,5%.

Οι έμμεσοι φόροι:

Η εικόνα της Ελλάδας προσομοιάζει σε κάποια χώρα της υποσαχάριας Αφρικής, που στηρίζεται σε έμμεσους φόρους γιατί δεν μπορεί να έχει σύγχρονους φορολογικούς μηχανισμούς. Από την έμμεση φορολογία προέρχεται το 40,7% των φορολογικών εσόδων (22,5% από ΦΠΑ, 18,2% από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης), δηλαδή πολύ πάνω από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 31,3%. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 5η θέση.

Οι φόροι εισοδήματος:

Στη χώρα μας αποτελούν μόνο το 15,5% των συνολικών φορολογικών εσόδων, πολύ κάτω από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 23,7%. Κι αυτά προέρχονται κυρίως από μισθωτούς και συνταξιούχους ενώ τα έσοδα από ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους είναι τα μικρότερα συγκριτικά με τις άλλες χώρες.

Η αυξημένη είσπραξη από τον ΦΠΑ, που εν μέρει αποδίδεται στην ακρίβεια, καθώς και οι υψηλοί Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε προϊόντα όπως τα καύσιμα, ενισχύουν τα κρατικά έσοδα, αλλά πλήττουν κυρίως τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, περίπου τα μισά φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα προέρχονται από φόρους κατανάλωσης, με το 22,5% να προέρχεται από τον ΦΠΑ και το 18,2% από τους ΕΦΚ -ήτοι, ποσοστό 40,7%.

Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ για την εξάρτηση από την έμμεση φορολογία είναι 31,3%, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στην 5η θέση, καταδεικνύοντας τη μεγάλη εξάρτησή της από αυτούς τους φόρους.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ασφαλιστικές εισφορές στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, αντιστοιχώντας στο 28,8% των φορολογικών εσόδων, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 25,5%. Αυτό συνεπάγεται υψηλότερο κόστος εργασίας και μεγαλύτερη πίεση για εργαζόμενους και εργοδότες.

Αντίθετα, η φορολογία εισοδήματος στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, με το 15,5% των συνολικών φορολογικών εσόδων να προέρχεται από αυτόν τον τομέα. Ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ για τον φόρο εισοδήματος είναι 23,7%, με χώρες όπως η Δανία και η Σουηδία να καταγράφουν ποσοστά άνω του 25%.

Η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, ξεπερνώντας χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπλέον, η αύξηση των φορολογικών εσόδων από το 2010 έως το 2024, κατά 7,4 ποσοστιαίες μονάδες, είναι η 3η μεγαλύτερη στον ΟΟΣΑ, μετά τη Σλοβακία και την Ιαπωνία.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει επίσης ότι τα έσοδα από φόρο εισοδήματος στην Ελλάδα προέρχονται κυρίως από μισθωτούς και συνταξιούχους, με τα έσοδα από ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους να είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με άλλες χώρες.

Στη συνέχεια ο κ. Αλεξόπουλος ανέφερε πως ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας, ο οποίος μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000 διαμορφωνόταν πάνω από το 2%, έχει πλέον καταρρεύσει σε πολλές προηγμένες οικονομίες. «Σε αρκετές χώρες, ο ρυθμός αύξησης παραγωγικότητας βρίσκεται κάτω από 1%, ενώ σε ορισμένες έχει μηδενιστεί. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με τη γήρανση του εργατικού δυναμικού, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία για την ικανότητα των οικονομιών να διατηρήσουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης» τόνισε ο ίδιος.

Ο επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ υποστήριξε πως η αξιοποίηση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας είναι μονόδρομος. «Το Κέντρο μας υλοποιεί εκτεταμένη έρευνα σχετικά με τη σχέση ηλικίας και παραγωγικότητας, αξιοποιώντας αναλυτικά δεδομένα σε επίπεδο παραγωγικών τομέων. Η διαφοροποίηση των δεξιοτήτων ανά τομέα καθιστά κρίσιμη την εις βάθος μελέτη της συμβολής των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων. Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας, που παρουσιάστηκαν πρόσφατα, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Αναδεικνύουν ότι η κατάλληλη αξιοποίηση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να έχει σημαντικά θετικά αποτελέσματα για την παραγωγικότητα» υποστήριξε ο ίδιος.

Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της έρευνας ο κ. Αλεξόπουλος τόνισε πως ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που εντοπίστηκαν είναι η σημασία της ηλικιακής διαφοροποίησης εντός των ομάδων εργασίας. «Η διαγενεακή συνεργασία αποδεικνύεται καθοριστική, καθώς επιτρέπει την ανταλλαγή γνώσεων, τη συμπληρωματικότητα δεξιοτήτων και τη δημιουργία δυναμικών και αποτελεσματικών εργασιακών περιβαλλόντων» είπε ο ίδιος.

Στην Ελλάδα, όπως είπε ο κ. Αλεξόπουλος η ανάγκη για τέτοιες πολιτικές είναι ιδιαίτερα έντονη. «Μόλις το 56% των ατόμων ηλικίας 55–64 ετών συμμετέχει σήμερα στην αγορά εργασίας. Από το σύνολο των περίπου 1,5 εκατομμυρίων πολιτών αυτής της ηλικιακής ομάδας, περίπου 700.000 παραμένουν εκτός αγοράς. Για τη διατήρηση και ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, είναι αναγκαίο να υιοθετηθούν πολιτικές που θα εντάξουν περισσότερους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας σε θέσεις υψηλής παραγωγικότητας και σε διαγενεακές ομάδες» τόνισε ο ίδιος.

Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση του ο κ. Αλεξόπουλος υποστήριξε πως παρά τις προκλήσεις, υπάρχει περιθώριο αισιοδοξίας. «Με στοχευμένες πολιτικές και ορθολογική αξιοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου, η Ελλάδα και οι υπόλοιπες χώρες μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης και να ενισχύσουν την παραγωγικότητα των οικονομιών τους» υποστήριξε ο ίδιος.

Παρά την ανάκαμψη μετά την πανδημία, η οποία σταδιακά φαίνεται να αποκαθιστά το προσδόκιμο ζωής στις περισσότερες χώρες, το τοπίο παραμένει απαιτητικό. Γήρανση πληθυσμού, άνοδος χρόνιων νοσημάτων, ανάγκη για ανθεκτικότερες υποδομές και για πιο αποδοτική αξιοποίηση πόρων συνθέτουν μια εικόνα συνεχούς πίεσης. Κι αν κάτι γίνεται αντιληπτό από τα αποτελέσματα, είναι ότι η απλή αύξηση της χρηματοδότησης δεν αρκεί: η ποιότητα, η οργάνωση και η στόχευση των πολιτικών έχουν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.

Η εικόνα της Ελλάδας – Ένα «παζλ» αντιφάσεων

Στην περίπτωση της χώρας μας, η έκθεση σκιαγραφεί ένα σύστημα υγείας που ταλαντεύεται ανάμεσα σε επιδόσεις που εντυπωσιάζουν και σε αδυναμίες που επιμένουν. Το προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 81,8 έτη, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (81,1). Μόλις 7% δηλώνει κακή ή πολύ κακή υγεία, μια από τις καλύτερες αυτο-αξιολογήσεις διεθνώς (ΟΟΣΑ: 8%).

Ωστόσο, πίσω από αυτή την εικόνα κρύβονται αντιθέσεις: η αποφεύξιμη θνησιμότητα παραμένει υψηλή (213 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 222) και η επίπτωση του διαβήτη ανησυχητική (7,2% έναντι 8,6% του ΟΟΣΑ). Είναι σαν δύο διαφορετικές πραγματικότητες να συνυπάρχουν: ένας πληθυσμός που ζει πολύ, αλλά όχι απαραίτητα με τις συνθήκες που θα επέτρεπαν μια πιο υγιή καθημερινότητα.

1. Ανθρώπινο δυναμικό

Εντυπωσιακός σε όγκο αλλά όχι σε λειτουργικότητα εμφανίζεται ο ελληνικός χάρτης ανθρώπινου δυναμικού. Η Ελλάδα έχει από τους περισσότερους γιατρούς (6,3 ανά 1.000 κατοίκους, σε σχέση με το 3,8-4 του ΟΟΣΑ), αλλά μόλις 6% -έναντι του 23% –είναι γενικοί ή οικογενειακοί, το «βασικό ανάχωμα» του συστήματος υγείας, πριν φτάσει ο ασθενής στο νοσοκομείο. Η έλλειψη αυτή -που καταλαμβάνει το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στον ΟΟΣΑ -μοιάζει να υπαγορεύει σχεδόν όλη την πορεία ενός περιστατικού: λιγότερη πρόληψη, πιο όψιμες διαγνώσεις, περισσότερες εισαγωγές.

Επίσης, η έκθεση επισημαίνει ότι ο αριθμός πιθανώς υπερεκτιμάται, καθώς περιλαμβάνει όλους όσοι έχουν άδεια άσκησης επαγγέλματος και όχι μόνο τους ενεργά εργαζόμενους.

Στο άλλο άκρο, η αναλογία νοσηλευτών παραμένει από τις χαμηλότερες, με περίπου 3-3,5 ανά 1.000 κατοίκους (ΟΟΣΑ: 9). Οι νέοι δείχνουν ελάχιστο ενδιαφέρον για το επάγγελμα, γεγονός που προμηνύει ακόμη μεγαλύτερα κενά στο μέλλον. Συγκεκριμένα, λιγότερο από το 1% των 15χρονων δηλώνουν ότι θέλουν να ακολουθήσουν νοσηλευτική. Παράλληλα, ο κατακερματισμός των δομών και η πολλαπλή απασχόληση των επαγγελματιών υγείας δημιουργούν ένα δαιδαλώδες περιβάλλον που δυσκολεύει τον συντονισμό και, συχνά, περιορίζει την αποτελεσματικότητα.

2. Πρόσβαση

Η Ελλάδα διατηρεί το τυπικό προνόμιο της καθολικής ασφαλιστικής κάλυψης. Στην πράξη όμως, οι πολίτες δυσκολεύονται να φτάσουν στη φροντίδα που χρειάζονται. Το 12,1% δηλώνει ότι δεν έλαβε την αναγκαία περίθαλψη: το υψηλότερο ποσοστό στον ΟΟΣΑ (3,4%). Πρόκειται για αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ, ακόμη και χώρες με χαμηλότερα επίπεδα εισοδήματος.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η ικανοποίηση από τις υπηρεσίες υγείας βρίσκεται στο 27%, επίσης το χαμηλότερο (ΟΟΣΑ: 64%), δείχνοντας μια κρίση εμπιστοσύνης που ξεπερνά το επίπεδο των οικονομικών δυσκολιών. Το κόστος αποτελεί το βασικό εμπόδιο: για πολλούς πολίτες, ακόμη και μια απλή επίσκεψη στον γιατρό μετατρέπεται σε δίλημμα. Με άλλα λόγια, παρόλο που η κάλυψη φτάνει στο 100%, στην πραγματικότητα χιλιάδες άνθρωποι «μένουν εκτός».

Η οδοντιατρική φροντίδα είναι, ίσως, η πιο καθαρή απεικόνιση του προβλήματος. Πάνω από 8% του πληθυσμού -και πάνω από 15% στα χαμηλότερα εισοδήματα -δεν λαμβάνει την απαραίτητη φροντίδα. Ταυτόχρονα, η εξάρτηση από τα νοσοκομεία παραμένει δυσανάλογη. Το 40% των συνολικών δαπανών υγείας αφορά ενδονοσοκομειακή φροντίδα, όταν άλλες χώρες έχουν ήδη «μεταφέρει» μεγάλο μέρος των ιατρικών πράξεων σε day surgery και εξωνοσοκομειακές δομές. Η εισαγωγή της Ενιαίας Ψηφιακής Λίστας Χειρουργείων αποτελεί βήμα προόδου, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες.

3. Χρηματοδότηση 

Ένα ακόμη δομικό χαρακτηριστικό της Ελλάδας, που προκύπτει από την έκθεση, είναι η περιορισμένη δημόσια χρηματοδότηση. Μόλις το 60,9% των συνολικών δαπανών υγείας καλύπτεται από το κράτος ή υποχρεωτικούς μηχανισμούς, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ ξεπερνά το 75%. Το υπόλοιπο καλύπτεται από την τσέπη των πολιτών.

Η φαρμακευτική δαπάνη (30%) παραμένει εξαιρετικά υψηλή (ΟΟΣΑ: 16-20%), ενώ η κατανομή πόρων ευνοεί υπέρμετρα τη νοσοκομειακή περίθαλψη εις βάρος της πρωτοβάθμιας εξωνοσοκομειακής (20% έναντι περίπου 33% του μέσου όρου ΟΟΣΑ). Παρά τις ιδιωτικές δαπάνες που συγκρίνονται με χώρες χαμηλότερου εισοδήματος, η ικανοποίηση των πολιτών παραμένει στις τελευταίες θέσεις του ΟΟΣΑ. Συγκεκριμένα, μόλις 27% (ΟΟΣΑ: 64%) δηλώνουν ικανοποιημένοι με την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας στην περιοχή τους.

4. Πρόληψη και τρόπος ζωής 

Το προφίλ των παραγόντων κινδύνου στη χώρα δημιουργεί πρόσθετους «πονοκεφάλους». Το 25% των ενηλίκων καπνίζει καθημερινά (ΟΟΣΑ: 14,8%), ενώ η υπερκατανάλωση αλκοόλ είναι από τις υψηλότερες -πάνω από το 40% δηλώνει ότι προβαίνει μηνιαία. Επίσης, συνεχίζεται να βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη κατανάλωση αντιβιοτικών.

Στον προληπτικό έλεγχο, η εικόνα είναι απογοητευτική: η συμμετοχή σε μαστογραφικό έλεγχο για γυναίκες 50–69 ετών δεν ξεπερνά το 25%, όταν στις περισσότερες χώρες φτάνει το 60–80%.

5. Ψηφιακές υπηρεσίες και μακροχρόνια φροντίδα 

Ενώ πολλές χώρες έχουν εντάξει τις ψηφιακές επισκέψεις στην καθημερινότητα, στην Ελλάδα η χρήση τους παραμένει περιορισμένη (13%). Το ίδιο ισχύει και για τη μακροχρόνια φροντίδα, όπου η δημόσια δαπάνη δεν υπερβαίνει το 0,5% του ΑΕΠ  -ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά του ΟΟΣΑ (1,5 -2,5%).

Το συνολικό αποτύπωμα

Η έκθεση παρουσιάζει ένα σύστημα που διαθέτει τα βασικά «υλικά» –επάρκεια γιατρών, καθολική κάλυψη, θεμελιώδεις δομές –αλλά δεν τα αξιοποιεί με τρόπο που να μεταφράζεται σε αποτελεσματικότητα, ισοτιμία και εμπιστοσύνη. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια στιγμή που χρειάζεται στρατηγικές αποφάσεις: η δυνατότητα για βελτίωση υπάρχει, αλλά μόνο μέσα από συντονισμένες, μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις.

Η διεθνής εικόνα 

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η έκθεση του ΟΟΣΑ καταγράφει συστήματα υγείας που έχουν σε μεγάλο βαθμό ανακάμψει από το σοκ της πανδημίας, χωρίς όμως να έχουν απαλλαγεί από τις επίμονες δομικές προκλήσεις. Το προσδόκιμο ζωής επανέρχεται σταδιακά, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 81,1 έτη, αν και σε 13 χώρες παραμένει χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2019, ένδειξη των άνισων επιπτώσεων της COVID-19.

Οι δείκτες υγείας σκιαγραφούν ένα τοπίο, στο οποίο τα χρόνια νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο βάρος. Η αποφεύξιμη θνησιμότητα φτάνει τους 222 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, ενώ ο διαβήτης αγγίζει το 8,6% του ενήλικου πληθυσμού, με μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών. Οι παράγοντες κινδύνου παραμένουν σταθερά υψηλοί. Το κάπνισμα μειώθηκε κατά 26% την τελευταία δεκαετία αλλά εξακολουθεί να αφορά σχεδόν το 15% των ενηλίκων, ενώ η παχυσαρκία βρίσκεται σε ανοδική πορεία, αγγίζοντας ή ξεπερνώντας το 1/3 του ενήλικου πληθυσμού σε πολλές χώρες. Την ίδια ώρα, η κατανάλωση αλκοόλ διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στη βόρεια Ευρώπη.

Σε ό,τι αφορά την πρόσβαση, η εικόνα παρουσιάζεται βελτιωμένη: οι ανικανοποίητες ανάγκες περιορίζονται κατά μέσο όρο στο 3,4% και η γενική ικανοποίηση των πολιτών από τις υπηρεσίες υγείας φτάνει το 64%. Τα συστήματα που έχουν επενδύσει σε ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα και στην πρόληψη εμφανίζουν τις καλύτερες επιδόσεις, τόσο στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων όσο και στη μείωση νοσηλειών που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Οικονομικά, καταγράφεται μια πιο ισορροπημένη κατανομή πόρων. Περίπου το 75,1% των συνολικών δαπανών υγείας χρηματοδοτείται από δημόσιους ή υποχρεωτικούς μηχανισμούς και οι ιδιωτικές πληρωμές παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με χώρες χαμηλότερου εισοδήματος. Το 28% των δαπανών κατευθύνεται στη νοσοκομειακή περίθαλψη, ενώ το 33% στην εξωνοσοκομειακή. Η φαρμακευτική δαπάνη κυμαίνεται στο 16-20% του συνόλου, με αρκετές χώρες να επενδύουν πλέον συστηματικά σε πολιτικές ορθολογικής χρήσης φαρμάκων.

Στον τομέα της ποιότητας, τα συστήματα με ανεπτυγμένες υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά αποτρέψιμων νοσηλειών και καλύτερους δείκτες σε οξέα περιστατικά, όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά. Αντίστοιχα, οι προσπάθειες περιορισμού της υπερσυνταγογράφησης αντιβιοτικών έχουν οδηγήσει σε αισθητή μείωση της κατανάλωσης σε πολλές χώρες, ιδίως στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη.

Τέλος, η ψηφιακή υγεία εξελίσσεται σε κομβικό παράγοντα. Σε χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και η Πορτογαλία, πάνω από το 25% των ιατρικών επισκέψεων πραγματοποιείται ψηφιακά, διευκολύνοντας την πρόσβαση και τη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων. Αντίθετα, η μακροχρόνια φροντίδα παραμένει το αδύναμο σημείο των περισσότερων συστημάτων: οι δημόσιες δαπάνες, που κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 1,5–2,5% του ΑΕΠ, δεν επαρκούν για τις ανάγκες των γηράσκοντων κοινωνιών.

Συνολικά, η διεθνής εικόνα δείχνει συστήματα υγείας που κινούνται σε τροχιά σταθεροποίησης, αλλά εξακολουθούν να αναζητούν βιώσιμα μοντέλα οργάνωσης. Όσες χώρες επενδύουν συστηματικά σε πρόληψη, πρωτοβάθμια φροντίδα και ψηφιακές λύσεις διαμορφώνουν σαφές προβάδισμα για την επόμενη δεκαετία.

Παρότι το συνολικό ποσοστό ανεργίας έμεινε σχεδόν σταθερό σε σχέση με τον Αύγουστο, η διαφορά στα ποσοστά μεταξύ των δύο φύλων παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Στην Ελλάδα, η ανεργία των γυναικών υπερβαίνει κατά περισσότερο από τρεις ποσοστιαίες μονάδες εκείνη των ανδρών, ένα από τα μεγαλύτερα τέτοια χάσματα στον ΟΟΣΑ. Η ανεργία των νέων παραμένει επίσης σημαντική ανησυχία, ακολουθώντας τις γενικότερες ευρωπαϊκές τάσεις, με τους νέους εργαζόμενους να αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερη ανεργία σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία για την ανεργία που έδωσε την Πέμπτη το μεσημέρι στη δημοσιότητα ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ):

–          Η συνολική ανεργία στην Ελλάδα ήταν τον Σεπτέμβριο 8,2% από 8,9% τον Ιανουάριο και 10,1% στο σύνολο του 2024. Η ανεργία στην περιοχή της ζώνης του ευρώ ήταν τον Σεπτέμβριο 6,3%

–          Η ανεργία στις γυναίκες ήταν στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο 10,9% (6,5% στην ευρωζώνη) και στους άνδρες 6% (6,2% στην ευρωζώνης)

–          Στους νέους 15-24 ετών η ανεργία στην Ελλάδα ήταν 18,5% (14,4% στην ευρωζώνη) και στους άνω των 24 ετών 7,7% (5,5% στην ευρωζώνη)

Παρά τις συνεχιζόμενες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την σταδιακή ανάκαμψη από την κρίση χρέους, οι προκλήσεις στην ελληνική αγορά εργασίας εντείνονται από δομικά προβλήματα. Η μακροχρόνια ανεργία και οι περιορισμένες ευκαιρίες για τους νέους συνεχίζουν να υφίστανται, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που προάγουν την ένταξη στην εργασία και την ισότητα των φύλων. Οι αναλυτές προτείνουν ότι η ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης, η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και η στήριξη των προγραμμάτων απασχόλησης των νέων θα μπορούσαν να μετριάσουν αυτά τα χάσματα.

Στις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ, τα ποσοστά ανεργίας παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σταθερά τον Σεπτέμβριο του 2025. Από τις 32 χώρες με διαθέσιμα στοιχεία, οι 24 δεν κατέγραψαν αλλαγή σε σχέση με τον Αύγουστο, ενώ τέσσερις παρουσίασαν μικρή αύξηση και άλλες τέσσερις σημείωσαν μείωση. Η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, το Μεξικό, η Τσεχία και το Ισραήλ συνεχίζουν να καταγράφουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας, στο 3% ή χαμηλότερα, με τη Νότια Κορέα να φτάνει σε ιστορικό χαμηλό 2,5%. Αντιθέτως, η Ισπανία παραμένει η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ με διψήφιο ποσοστό ανεργίας, αναδεικνύοντας τις συνεχιζόμενες περιφερειακές ανισότητες.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωζώνη, τα συνολικά ποσοστά ανεργίας παρέμειναν αμετάβλητα στο 6,0% και 6,3%, αντίστοιχα. Οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης παρουσίασαν σταθερότητα, ενώ το Λουξεμβούργο και η Σλοβενία κατέγραψαν αύξηση, και η Φινλανδία και η Αυστρία μείωση, κυρίως λόγω της μείωσης της ανεργίας στις γυναίκες άνω των 25 ετών. Εκτός ευρωζώνης, η Ουγγαρία και η Αυστραλία παρουσίασαν μικρές αυξήσεις, επηρεασμένες από διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, ενώ ο Καναδάς κατέγραψε μικρή μείωση στο 6,9% τον Οκτώβριο, δείχνοντας θετική τάση στη Βόρεια Αμερική.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει επίσης το συνεχές χάσμα μεταξύ ανεργίας των νέων και των ενηλίκων, με τους νεότερους εργαζόμενους να αντιμετωπίζουν σταθερά υψηλότερη ανεργία. Ενώ χώρες όπως το Ισραήλ και η Ιαπωνία διατηρούν μικρότερα χάσματα κάτω από 1,5 ποσοστιαία μονάδα, το Λουξεμβούργο, η Ισπανία και η Κολομβία καταγράφουν διαφορές πάνω από 15 μονάδες, υπογραμμίζοντας την άνιση ανάκαμψη της αγοράς εργασίας στον ΟΟΣΑ.

Σύμφωνα με το ertnews, τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, από τον οικονομολόγο Cem Özgüzel, ο οποίος επισήμανε ότι οι ελλείψεις δεξιοτήτων έχουν ενταθεί μετά την πανδημία και ότι η μετανάστευση μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς.

Με βάση τη μελέτη, το 71% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα δυσκολεύεται να βρει προσωπικό, ποσοστό που, αν και χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, παραμένει υψηλό.

Το ποσοστό μεταναστών στη χώρα φτάνει το 11%, έναντι 15% στον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, με τους περισσότερους να απασχολούνται σε επαγγέλματα χαμηλής ειδίκευσης —παρά το γεγονός ότι 45% εργάζονται σε θέσεις κάτω των προσόντων τους.

Ο κ. Özgüzel τόνισε ότι η πολιτική προτεραιότητα πρέπει να είναι η αντιστοίχιση δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς, η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και η καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, ιδίως των μεταναστών.

Ειδικά για τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δαπανά 6.420 δολ./μαθητή και βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ, με προτελευταία την Ουγγαρία που δαπανά 10.000 δολ. Οι δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία ανέρχονται σε 4.497 δολ. /φοιτητή, έναντι μέσου όρου του ΟΟΣΑ 15.102 δολ. Τέλος, στις άλλες χώρες του ΟΟΣΑ οι μισθοί των δασκάλων έχουν αυξηθεί από το 2015 κατά μέσο όρο 14,6% ενώ καθ’ ημάς μόλις 1,4%.

Τι αναφέρει η έκθεση του ΟΟΣΑ

• Το ποσοστό των νέων ενηλίκων (25-34 ετών) χωρίς αποφοίτηση από την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση συνεχίζει να μειώνεται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 13%. Αυτή η τάση συνεχίζεται και στην Ελλάδα, όπου το ποσοστό μειώθηκε από 13% σε 7% μεταξύ 2019 και 2024.
• Τα άτομα με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο αντιμετωπίζουν γενικά χαμηλότερο κίνδυνο ανεργίας και κερδίζουν υψηλότερους μισθούς. Η ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη μείωση του κινδύνου ανεργίας. Κατά μέσο όρο σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, το 12,9% των οικονομικά ενεργών νέων ενηλίκων (25-34 ετών) χωρίς απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι άνεργοι, σε σύγκριση με το 6,9% εκείνων με απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας ή μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Όσοι συνεχίζουν για να αποκτήσουν τριτοβάθμιο προσόν βλέπουν μια σχετικά μικρότερη περαιτέρω μείωση της ανεργίας, με το 4,9% των νέων ενηλίκων με τριτοβάθμια εκπαίδευση να είναι άνεργοι κατά μέσο όρο σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Αυτό το μοτίβο είναι παρόμοιο στην Ελλάδα (αν και σε υψηλότερο επίπεδο): το 24,2% των νέων ενηλίκων χωρίς απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι άνεργοι, σε σύγκριση με το 16,2% εκείνων με απολυτήριο ανώτερης δευτεροβάθμιας ή μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το 12,3% εκείνων με απολυτήριο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Σχήμα 1).

Κατά μέσο όρο, τα άτομα με μεταπτυχιακό ή ισότιμο πτυχίο έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης και εισοδήματος από εκείνα με πτυχίο πανεπιστημίου ή ισότιμο πτυχίο. Ωστόσο, το ποσοστό των νέων ενηλίκων (25-34 ετών) που αποκτούν μεταπτυχιακό ή ισότιμο προσόν ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, κυμαινόμενο από 1% έως 39% το 2024. Στην Ελλάδα, το 13% των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών κατέχουν μεταπτυχιακό ή ισότιμο πτυχίο, ποσοστό που είναι κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 16%. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση από το 2019, όταν το ποσοστό ήταν 9%.

Οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα ανέρχονται σε 4.497 δολάρια ΗΠΑ ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 15.102 δολάρια ΗΠΑ.

Πρόσβαση στην εκπαίδευση, συμμετοχή και πρόοδο

• Τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να προσαρμοστούν στις αλλαγές στον αριθμό των παιδιών, επεκτείνοντας ή μειώνοντας ανάλογα την παροχή. Σε πολλές χώρες, ο πληθυσμός των παιδιών ηλικίας 0-4 ετών άλλαξε σημαντικά μεταξύ 2013 και 2023 και προβλέπεται να αλλάξει περαιτέρω έως το 2033. Η Ελλάδα παρουσίασε μείωση 25% στον αριθμό των παιδιών ηλικίας 0-4 ετών και προβλέπεται να δει μείωση 11% μεταξύ 2023 και 2033.
• Το ποσοστό των μαθητών στην κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που είναι τουλάχιστον δύο χρόνια μεγαλύτεροι από την αναμενόμενη ηλικία για την τάξη τους ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, κυμαινόμενο από σχεδόν καθόλου σε ορισμένες χώρες έως πάνω από 10% σε άλλες. Στην Ελλάδα, το ποσοστό βρίσκεται στο μέσο της κατανομής του ΟΟΣΑ το 2023, στο 4,6%.
• Τα προγράμματα σπουδών Bachelor ή ισότιμα ​​αποτελούν το κύριο σημείο εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, με κατά μέσο όρο το 78% όσων ξεκινούν τριτοβάθμια εκπαίδευση για πρώτη φορά να εγγράφονται σε τέτοια προγράμματα. Στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, στο 100%.
• Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα των νέων εισακτέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα, αντιπροσώπευαν το 55% των νέων εισακτέων το 2023, από 54% το 2013. Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, οι γυναίκες αποτελούν κατά μέσο όρο το 54% των νέων εισακτέων, το ίδιο ποσοστό όπως και το 2013.
• Σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ, οι δύο πιο δημοφιλείς ευρείς τομείς σπουδών είναι οι θετικές επιστήμες, η τεχνολογία, η μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) και οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και το δίκαιο, με το καθένα να αντιπροσωπεύει το 23% των αποφοίτων από προγράμματα πτυχίου ή ισοδύναμα. Ακολουθούν σε κοντινή απόσταση από τον ευρύ τομέα των τεχνών και των ανθρωπιστικών επιστημών, των κοινωνικών επιστημών, της δημοσιογραφίας και της πληροφορικής, με ποσοστό 22% των αποφοίτων. Στην Ελλάδα, το 30% των φοιτητών πτυχίου πτυχίου αποφοιτούν από έναν τομέα STEM, το 19% από τις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και το δίκαιο και το 24% από τις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες, τη δημοσιογραφία και την πληροφορική.
• Η διεθνής κινητικότητα των φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση συνεχίζει να αυξάνεται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, με ορισμένες χώρες να παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στο μερίδιο των διεθνών φοιτητών μεταξύ 2018 και 2023. Κατά μέσο όρο, το 7,4% όλων των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ ήταν διεθνείς ή αλλοδαποί φοιτητές, σε σύγκριση με 6% το 2018. Η Ελλάδα ήταν μία από τις λίγες χώρες χωρίς αύξηση, με το μερίδιο να μειώνεται από 3,4% σε 3% (Σχήμα 2).

Οι δαπάνες για την εκπαίδευση

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο πόσα χρήματα δαπανούν οι κυβερνήσεις κάθε χρόνο στην εκπαίδευση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, των χωρών εταίρων και των χωρών υπό ένταξη. Η Ελλάδα δαπανά 6.420 δολάρια ΗΠΑ ανά μαθητή από την πρωτοβάθμια έως την μεταδευτεροβάθμια μη τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατατάσσοντάς την στο χαμηλότερο άκρο του εύρους τιμών για τη χώρα, το οποίο κυμαίνεται από λιγότερο από 2.000 δολάρια ΗΠΑ έως περισσότερα από 27.000 δολάρια ΗΠΑ (Σχήμα 3).

• Σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες χώρες, οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα είναι χαμηλότερες σε τριτοβάθμιο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α), από ό,τι σε πρωτοβάθμιο έως μεταδευτεροβάθμιο μη τριτοβάθμιο επίπεδο. Οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα ανέρχονται σε 4.497 δολάρια ΗΠΑ ανά φοιτητή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σύγκριση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 15.102 δολάρια ΗΠΑ.
• Ένα μεγάλο μέρος της διαφοράς στις δαπάνες ανά μαθητή μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, των χωρών εταίρων και των χωρών υπό ένταξη αντικατοπτρίζει τις διαφορές στα επίπεδα εθνικού εισοδήματος. Όταν οι δαπάνες μετρώνται ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι διαφορές μεταξύ των χωρών τείνουν να είναι μικρότερες, κυμαινόμενες από 2,5% του ΑΕΠ έως 6,9%. Στην Ελλάδα, οι επενδύσεις στην εκπαίδευση στην πρωτοβάθμια έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση ανέρχονται στο 3,9% του ΑΕΠ, ποσοστό που είναι κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 4,7% με βάση αυτό το μέτρο.
• Οι κυβερνήσεις αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης της εκπαίδευσης σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, ιδίως για τα επίπεδα που καλύπτονται από την υποχρεωτική εκπαίδευση. Στην Ελλάδα, οι κυβερνήσεις παρέχουν το 78,3% της συνολικής χρηματοδότησης για την πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταδευτεροβάθμια μη τριτοβάθμια εκπαίδευση (πριν από τις μεταφορές στον ιδιωτικό τομέα), ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ που είναι 90,1%. Στο προδημοτικό και τριτοβάθμιο επίπεδο, η ιδιωτική χρηματοδότηση συχνά παίζει μεγαλύτερο ρόλο. Στην Ελλάδα, το 80,2% της χρηματοδότησης της προδημοτικής εκπαίδευσης (μετά τις μεταφορές) και το 78,3% της χρηματοδότησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (πριν από τις μεταφορές) προέρχονται από δημόσιες πηγές, σε σύγκριση με τους μέσους όρους του ΟΟΣΑ που είναι 85,6% και 71,9% αντίστοιχα.
• Παρόλο που οι δαπάνες ανά μαθητή από το πρωτοβάθμιο έως το τριτοβάθμιο επίπεδο αυξήθηκαν κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ μεταξύ 2015 και 2022 σε πραγματικούς όρους (από 11.955 δολάρια ΗΠΑ σε 13.210 δολάρια ΗΠΑ), οι κρατικές δαπάνες για την εκπαίδευση μειώθηκαν σε σχετικούς όρους από 10,9% των δημόσιων προϋπολογισμών σε 10,1%. Αυτό υποδηλώνει ότι η σχετική προτεραιότητα που δίνεται στην εκπαίδευση στις συνολικές δημόσιες δαπάνες έχει μειωθεί σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα, οι δαπάνες ανά μαθητή αυξήθηκαν από 6.256 δολάρια ΗΠΑ σε 6.370 δολάρια ΗΠΑ, ενώ το μερίδιο που αφιερώνεται στην εκπαίδευση μειώθηκε από 6,2% των δημόσιων προϋπολογισμών σε 5,9% κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
• Σε προσχολικό επίπεδο, οι κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 16,6% μεταξύ 2015 και 2022. Αυτό οφείλεται εν μέρει σε αύξηση 11,7% στον αριθμό των εγγεγραμμένων παιδιών. Ως αποτέλεσμα, οι κρατικές δαπάνες ανά παιδί έχουν αυξηθεί κατά 4,4%, σε σύγκριση με μια μέση αύξηση 24% σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ από το 2015.

Ειδικότερα, ο ΟΟΣΑ στην έκθεσή του για την ελληνική οικονομία βλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2% για φέτος και 2,1% για το 2026. Τα πρωτογενή πλεονάσματα προβλέπονται το 2025 και το 2026, στο 2,1% και 2,2% του ΑΕΠ αντίστοιχα, τροφοδοτούμενα πρωτίστως από τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Για το χρέος υπογραμμίζει ότι η διατήρησή του σε σταθερά πτωτική πορεία θα πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα, καθώς το κόστος γήρανσης και οι επενδυτικές ανάγκες αυξάνουν τις μελλοντικές πιέσεις στις δαπάνες.

Ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει στο 2% το 2026, υποβοηθούμενος από τις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου, παρά την αύξηση του εμπορικού κόστους και τον επίμονο πληθωρισμό των υπηρεσιών.

Η διατήρηση της δυναμικής των μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την άμβλυνση των υψηλών ελλείψεων εργατικού δυναμικού θα στηρίξει την αύξηση των επενδύσεων. Η συνέχιση των προσπαθειών για τη μείωση της φοροδιαφυγής και τον περιορισμό των φορολογικών δαπανών θα αύξανε τα έσοδα, ενώ θα δημιουργούσε χώρο για τη μείωση του φόρου εργασίας για τους χαμηλόμισθους και θα ενθάρρυνε περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης.

Οι εκταμιεύσεις επιχορηγήσεων και δανείων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα αναμένεται να αυξηθούν από 1,8% του ΑΕΠ το 2024 σε 3,6% το 2026.

Οι κίνδυνοι

Οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την προγραμματισμένη αύξηση των επενδύσεων, τονίζει ο ΟΟΣΑ.

Επίσης, σημειώνει ότι εάν η αύξηση των μισθών υπερβεί την αύξηση της παραγωγικότητας, αυτό θα μπορούσε να αποδυναμώσει περαιτέρω τις εξαγωγές. Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι πλημμύρες του 2023 στη Θεσσαλία, θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν αρνητικά την εγχώρια ζήτηση. Η περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων αποτελεί βασική πρόκληση.

Το ακόμη υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους δημιουργεί κινδύνους μεσοπρόθεσμα, ενώ η γήρανση του πληθυσμού και η κλιματική αλλαγή αυξάνουν τις μελλοντικές πιέσεις στις εγχώριες δαπάνες.

Η χαμηλή παραγωγικότητα εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη για την ανταγωνιστικότητα και το βιοτικό επίπεδο, τονίζει ο οργανισμός.

Για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής, ο ΟΟΣΑ τονίζει την ανάγκη επιτάχυνσης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ξεχωρίζει η πρόταση για αναμόρφωση του καθεστώτος ΦΠΑ, με κατάργηση των μειωμένων συντελεστών που –κατά την έκθεση– ωφελούν κυρίως τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, χωρίς επαρκή κοινωνική στόχευση.