Περιγράφοντας τα προβλήματα της Ε.Ε. τονίζει ότι «όσοι ασχολούμαστε με τη διεθνή πολιτική, τόσο ακαδημαϊκά αλλά κυρίως στην πράξη, γνωρίζουμε ότι τίποτα δεν μένει αμετάβλητο. Μετά την καταδικαστέα ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αλλά και μετά από τραγικά λάθη και ολιγωρίες και της Ευρώπης, κανείς εκ των αντιμαχόμενων δεν διαθέτει στρατηγική νίκης ή έστω απεμπλοκής».

 Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Φαραντούρη, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με τεράστιες προκλήσεις, μετά τη εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ και τη συνέχιση του πολέμου στην  Ουκρανία. Περίπου έναν χρόνο μετά την εκλογή σας στο Ευρωκοινοβούλιο πιστεύετε ότι μπορεί η Ευρώπη να ανταπεξέλθει στα σοβαρά αυτά ζητήματα;

Η Ευρώπη πρέπει να κοιτάξει μπροστά και να τραβήξει το δρόμο της χωρίς να ετεροπροσδιορίζεται. Δεν έχει άλλη επιλογή. Οι προκλήσεις είναι πολλαπλές και αγγίζουν μια σειρά από κρίσιμους τομείς, όπως η οικονομία, η ενέργεια, οι θεσμοί, οι κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες και φυσικά η γεωπολιτική.

Πιστεύω ότι πρέπει να δούμε αυτή την «πολυ-κρίση» ως ευκαιρία για να εμβαθύνουμε την ευρωπαϊκή ενοποίηση, για να αναπτύξουμε επιτέλους μια κοινή εξωτερική πολιτική αλλά και μια κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας, να συντονιστούμε επιτέλους στα οικονομικά και δημοσιονομικά μας και πάνω απ’ όλα να αποκαταστήσουμε το όνομα της Ευρώπης στα μάτια των πολιτών.

Η σπουδή της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ προς τριετίας, την οποία τώρα όλοι – Ευρωπαίοι και Αμερικανοί – απορρίπτουν μετά βδελυγμίας, ήταν επιπόλαιη

Αυτό προϋποθέτει τολμηρές παρεμβάσεις, με πρώτη την αναθεώρηση των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, κάτι το οποίο υποστηρίζω ως μέλος του ΔΣ του Spinelli Group, του βασικού φεντεραλιστικού φόρουμ στην Ευρώπη, και το έχω προτείνει και στην πολωνική Προεδρία.

–Μιλήσατε για την ανάγκη η Ευρώπη να μην ετεροπροσδιορίζεται. Με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία η Ευρώπη δεν έχει τηρήσει μια ενιαία στάση. Εντός της Ε.Ε. υπάρχουν και δυνάμεις που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε «φιλορωσικές» ή «φιλοτραμπικές». Αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί; Μπορεί η Ευρώπη να αναπτύξει την δική της αυτόνομη πορεία ή τα μέλη της θα είναι υπό την επιρροή των λεγόμενων μεγάλων δυνάμεων;

Όσοι ασχολούμαστε με τη διεθνή πολιτική, τόσο ακαδημαϊκά αλλά κυρίως στην πράξη, γνωρίζουμε ότι τίποτα δεν μένει αμετάβλητο. Μετά την καταδικαστέα ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αλλά και μετά από τραγικά λάθη και ολιγωρίες και της Ευρώπης, κανείς εκ των αντιμαχόμενων δεν διαθέτει στρατηγική νίκης ή έστω απεμπλοκής. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε οδηγηθεί σε ένα μεγάλο αδιέξοδο.

Γι’ αυτό, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ υποστηρίζεται η  διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για να δοθεί μια όσο το δυνατόν δίκαιη και βιώσιμη λύση, προφανώς με τη συμμετοχή  – και όχι ερήμην – της Ουκρανίας. Επ’ αυτού, πιστεύω ότι η Ευρώπη οφείλει να αναπτύξει τη δική της, αυτόνομη πορεία, στηρίζοντας την ευρωπαϊκή τροχιά της Ουκρανίας.

Οι διάφορες ομάδες και οργανισμοί πίεσης έχουν εξελιχθεί σήμερα σε αναπόδραστο μέρος της πολιτικής διαδικασίας. Όταν όμως χρησιμοποιούνται άλλα μέσα και αθέμιτες και ασφαλώς παράνομες πρακτικές – χρηματισμοί, δωροδοκίες κλπ. – τότε έχουμε πρόβλημα

Ωστόσο η σπουδή της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ προς τριετίας, την οποία τώρα όλοι – Ευρωπαίοι και Αμερικανοί – απορρίπτουν μετά βδελυγμίας, ήταν επιπόλαιη.

Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πως η Ευρώπη πρέπει να χαράξει τη δική της στρατηγική της σε τούτη την αιματοβαμμένη ήπειρο με τους γείτονές της θωρακίζοντας την θέση της και τα κράτη μέλη της.

Χρειάζεται να γίνουν κι άλλα πολλά βήματα προς μία χειραφετημένη κοινή άμυνα και ασφάλεια, (διότι ας μην γελιόμαστε αυτή τη στιγμή η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας στηρίζεται στις ΗΠΑ) και εν τέλει να οδηγηθούμε και σε μια Κοινή Εξωτερική Πολιτική. Εργάζομαι για μια Ευρώπη αυτοδύναμη και βάζω πλάτη για τη χώρα μου ώστε να μην εξελιχθεί στον φτωχό συγγενή της οικογένειας.

–Πριν από λίγους μήνες μια έρευνα των οργανώσεων «Παρατηρητήριο της Ευρώπης των Πολυεθνικών» και «LobbyControl», ανέδειξε το θέμα της δαπάνης πολλών εκατομμυρίων για lobbying εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τελικά τι συμβαίνει, ποιοι ωφελούνται και πως από όσους θέλουν να επηρεάσουν τις αποφάσεις;

Οι διάφορες ομάδες και οργανισμοί πίεσης έχουν εξελιχθεί σήμερα σε αναπόδραστο μέρος της πολιτικής διαδικασίας. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αλληλοεπιδρούν με ένα ευρύ φάσμα ομάδων και οργανώσεων που εκπροσωπούν ποικίλα συμφέροντα, από την τεχνολογία και την ενέργεια, έως τα φάρμακα και τον αγροδιατροφικό τομέα.

Άλλοτε για καλούς κι άλλοτε για πονηρούς σκοπούς. Όταν γίνεται με όρους διαφάνειας και ξεκάθαρων ρόλων δεν ενοχλεί ή τουλάχιστον δεν βλάπτει όσους από εμάς κάνουμε τη δουλειά μας απερίσπαστοι. Για παράδειγμα, οι Ευρωβουλευτές προσκαλούμαστε συχνά σε ενημερωτικές εκδηλώσεις και συνέδρια, όπου ακούμε διάφορες ενημερώσεις για τάσεις, τεχνολογικές εξελίξεις κλπ. Σταθμίζουμε και κρίνουμε.

Χρειάζονται επειγόντως μεταρρυθμίσεις που θα εγγυώνται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τη θεσμική ανασυγκρότηση της χώρας

Όταν όμως χρησιμοποιούνται άλλα μέσα και αθέμιτες και ασφαλώς παράνομες πρακτικές – χρηματισμοί, δωροδοκίες κλπ. – τότε έχουμε πρόβλημα. Και φυσικά δεν ισχυρίζομαι ότι στις Βρυξέλλες είναι όλα καλώς καμωμένα.

Όμως οι ελεγκτικές και εισαγγελικές αρχές μαζί με τη δημοσιογραφική έρευνα, κάνουν επίσης τη δουλεία τους και έχουν φέρει κατά καιρούς στο φως της δημοσιότητας αποκαλύψεις που έχουν ξεσκεπάσει τέτοιες πρακτικές.

Ως μέλος και Συντονιστής της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχω εισηγηθεί ειδική νομοθεσία και όργανα (Ethics Body) ακριβώς για να ενισχυθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία. Συναντώ κάποιες επιφυλάξεις αναφορικά με ενδεχόμενη υπερρύθμιση κλπ. από διάφορες πτέρυγες, αλλά στο τέλος πιστεύω ότι θα προσχωρήσει. Πρέπει να στηρίξουμε το θεσμικό πλαίσιο και να ενισχύσουμε τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, με απώτερο στόχο να αντιμετωπίσουμε τα κρούσματα διαφθοράς.

–Να πάμε και λίγο στα εντός της Ελλάδας. Την περασμένη Δευτέρα, έγινε γνωστό ότι η δίκη για της υποκλοπές με το predator αναβλήθηκε επ’ αόριστον γιατί δεν έχει ολοκληρωθεί η μετάφραση της δικογραφίας. Θέλετε να κάνετε κάποιο σχόλιο;

Πρόκειται για εξελίξεις που ενισχύουν την αίσθηση αδιαφάνειας και ατιμωρησίας στην κοινή γνώμη και κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

Δυστυχώς η Βουλή, περιλαμβανομένης κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, είναι πολυδιασπασμένη σε ένα θέμα μείζονος σημασίας ζήτημα

Ενημερώνομαι κι εγώ ως πολίτης αλλά και ως νομοθέτης για τις συγκλονιστικές αποκαλύψεις της ερευνητικής δημοσιογραφίας, που αναφέρονται σε προσπάθειες συγκάλυψης του σκανδάλου των υποκλοπών και αισθάνομαι ότι η δημοκρατία μας και το κράτος δικαίου απειλείται.

Χρειάζονται επειγόντως μεταρρυθμίσεις που θα εγγυώνται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τη θεσμική ανασυγκρότηση της χώρας.

–Για το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, υπήρξε ένα πόρισμα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων ERA, ενώ ο νέος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού είναι ο κ. Απόστολος Τζιτζικώστας. Μήπως η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε ασφαλείς σιδηροδρόμους και ίσως να μάθουμε την αλήθεια για όσα συνέβησαν στα Τέμπη;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ασφαλώς μπορεί να βοηθήσει να αποκτήσουμε ασφαλείς σιδηροδρόμους. Ήδη έχουν εγκριθεί όλα αυτά τα χρόνια δισεκατομμύρια που έκαναν φτερά.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο σε συνδυασμό με την εμπειρία που υπάρχει στον τομέα αυτό στις χώρες της βόρειας Ευρώπης μπορούν να είναι οδοδείκτες για ασφαλή τρένα και συγκοινωνίες και στη χώρα μας. Σήμερα ωστόσο προέχει να υπάρξει η «κάθαρση» με την τιμωρία όσων οδήγησαν στη μοιραία νύκτα των Τεμπών.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ενός κόμματος αλλά συνολικά της αντιπολίτευσης αλλά και του συνόλου του πολιτικού συστήματος. Φαίνεται ότι τα κόμματα έχουν πάψει να εκφράζουν τις αγωνίες της κοινωνίας κι έχουν βαλτώσει σε μια εσωστρεφή περιδίνηση

Κι αυτό δυστυχώς μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να γίνεται. Επιτρέψτε μου όμως κι ένα σχόλιο για την επίκαιρη συζήτηση αναφορικά με τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής. Δυστυχώς η Βουλή, περιλαμβανομένης κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, είναι πολυδιασπασμένη σε ένα θέμα μείζονος σημασίας ζήτημα.

Ζήτησα πρόσφατα την κατάθεση μίας στιβαρής πρότασης σύσσωμης της αντιπολίτευσης κι αν ήταν δυνατόν (δεν φαίνεται να είναι με τα σημερινά δεδομένα) και του κυβερνητικού κόμματος. Κι από εκεί και πέρα θα κρίνει η Δικαιοσύνη. Εάν η Κυβέρνηση ήθελε πράγματι να αποσείσει από πάνω της τον ψόγο της συγκάλυψης, θα συναινούσε σε μια τέτοια γενναία πρωτοβουλία, ακόμη κι αν τα στελέχη της δήλωναν πεπεισμένα για την αθωότητά τους. 

–Στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, τα πράγματα δεν φαίνονται τόσο ρόδινα, όπως παραδέχονται και πολλά στελέχη του. Πιστεύετε ότι μπορεί να ανακάμψει το κόμμα σας και υπό ποιες προϋποθέσεις;

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ενός κόμματος αλλά συνολικά της αντιπολίτευσης αλλά και του συνόλου του πολιτικού συστήματος. Φαίνεται ότι τα κόμματα έχουν πάψει να εκφράζουν τις αγωνίες της κοινωνίας κι έχουν βαλτώσει σε μια εσωστρεφή περιδίνηση.

Εκτιμώ ότι οι συνταγές του χτες δεν θα ευδοκιμήσουν στις συνθήκες του αύριο. Απαιτούνται νέες αντιλήψεις που να προτείνουν χειροπιαστές λύσεις. Χρειάζεται επίσης δυνατότητα σύνθεσης χωρίς κομματικούς εγωισμούς.

Εξηγούμαι: καινούργια πρόσωπα, καινούργια προγράμματα και αντιλήψεις. Φτάνει πια με τον ξύλινο λόγο και τη θεωρητικούρα χωρίς πρακτικές λύσεις. Φτάνει πια και με το φολκόρ και τις επικοινωνιακές φιοριτούρες. Δοκιμάστηκαν και δεν απέδωσαν. Ο κόσμος δεν πείθεται με αυτά.

Έχω ταχθεί υπέρ της ανασυγκρότησης και επανεκκίνησης της δημοκρατικής παράταξης με μια σοβαρή προοπτική εναλλακτικής διακυβέρνησης του τόπου μα συγκεκριμένα βήματα. Αρχής γενομένης από το κόμμα μου. 10 + 10 σημεία που δημοσιοποίησα κατά τη διάρκεια της προεδρικής εκλογής. Ενδεχομένως μπορούν να φανούν χρήσιμα σε όσους και όσες σήμερα έχουν πλέον την ευθύνη της ανασυγκρότησης του κόμματος.

Πάντως η σημερινή δημοσκοπική φτώχεια δείχνει ότι χρειάζεται άλλη συνταγή. Και είμαι πεπεισμένος ότι η ανάγκη και η ζωή θα πυροδοτήσουν εξελίξεις, είτε με τη δημιουργία νέου φορέα, είτε με τη συνεργασία υφιστάμενων φορέων, ενδεχομένως με διαφορετική σύνθεση.

Στην Κουμουνδούρου πήγε για τις δηλώσεις ο Νικόλας Φαραντούρης, που έκανε δηλώσεις γι’ αυτό αποτέλεσμα.

«Είναι μια γιορτή δημοκρατίας για το κόμμα μας», είπε, ευχαριστώντας όλους όσοι έσπευσαν στις κάλπες και διέψευσαν όσους προεξόφλησαν ήττα του κόμματος. «Είναι μία φυγή προς εμπρός», ανέφερε.

Όπως είπε, η υποψηφιότητά του είχε ένα και μόνο νόημα, να μιλήσει για την ανάγκη να ανακτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ την αξιοπιστία και το κύρος του. «Να μιλήσει με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, να στείλει το μήνυμα ότι η Προοδευτική Διακυβέρνηση είναι πολιτική και κοινωνική ανάγκη για τον τόπο».

Ο κ. Φαραντούρης συνεχάρη τον Σωκράτη Φάμελλο και διαβεβαίωσε ότι θα είναι δίπλα του. Επίσης, ευχαρίστησε και τους κ. κ. Πολάκη και Γκλέτσο.

«Σηκώνουμε όλοι μανίκια για το αύριο», ανέφερε.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να πρωταγωνιστήσει σε αυτή την αλλαγή σελίδας», πρόσθεσε περιστοιχισμένος από υποστηρικτές του. «Είμαστε εδώ όχι για έναν μικρό ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για έναν μεγάλο ΣΥΡΙΖΑ, έναν εξωστρεφή ΣΥΡΙΖΑ, που χρειάζεται αυτή τη στιγμή να ανακτήσει το κύρος και την αξιοπιστία του. Καλώ σήμερα όλους τους προοδευτικούς πολίτες της χώρας να σπεύσουν σήμερα μέχρι αργά το βράδυ στις κάλπες», υπογράμμισε.

Υπενθυμίζεται ότι η ψηφοφορία σήμερα ολοκληρώνεται στις 7 μ.μ.

«Δεν θέλω να ρίξω λάδι στη φωτιά γιατί οι αποφάσεις για τον Στέφανο Κασσελάκη είναι συγκεκριμένες και τροχοδρομημένες και ο καθένας επωμίζεται τις συνέπειες των επιλογών του. Θα προτιμούσα τον Στέφανο Κασσελάκη σε ένα τραπέζι πολιτικό να αντιπαρατεθούμε πολιτικά και να να αναδειχθεί η διαφορά της πολιτικής μας θέσης», δήλωσε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

«Δεν έχω μεγάλη ακίνητη περιουσία σαν αυτή που μπορεί να υπαινίσσεται κάποιος. Ό,τι έχω εγώ και η σύζυγος μου είναι προϊόν των κόπων μας είτε είναι πράγματα τα οποία μας άφησαν οι γονείς μας. Το να είναι κάποιος αριστερός και να έχει κερδίσει από τον μόχθο και τον ιδρώτα του κάποια πράγματα στη ζωή του, προφανώς δεν είναι μεμπτό», συνέχισε.

«Το TikTok το ξεκίνησα στην προεκλογική μου καμπάνια και με βοήθησαν πολύ τα παιδιά μου. Μην πάει το μυαλό σας σε τίποτα ακριβοπληρωμένους γκουρού της επικοινωνίας! Είναι τα πιτσιρίκια μου από πίσω, ο γιος και η κόρη μου.

Το κράξιμο στα social media είναι αναμενόμενο, δεν ιδρώνει το αυτί μου. Καλοδεχούμενα όλα τα σχόλια. Το κράξιμο απλά μου είναι αδιάφορο», συμπλήρωσε ο Νικόλας Φαραντούρης.

Ο ίδιος αναφερόμενος στην αυτοκριτική που δεν έγινε για τους λόγους που το κόμμα οδηγήθηκε σε διαδοχικές ήττες τονίζει ότι πρέπει να συζητηθεί η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ από το 2019 έως το 2023. Συζητήσεις «επιβάλλεται να γίνουν και θα γίνουν. Δεν αφορούν μόνο την ηγεσία, αφορούν όλους μας. Με ισχυρή διάθεση αυτοκριτικής και με σεβασμό στην ιστορία της παράταξης και τον κόσμο», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Φαραντούρη, εδώ κι έναν χρόνο ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη πολιτική κρίση. Ο νέος πρόεδρος του κόμματος χρεώθηκε όλα όσα έγιναν ή μήπως όσα τελικά δεν έγιναν από το 2019 έως σήμερα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης;

Πιστεύω ότι δεν είναι τώρα η ώρα της απόδοσης ευθυνών. Είναι η ώρα της φυγής προς τα μπρος. Είναι η ώρα της περισυλλογής, της σοβαρότητας, της συντροφικότητας. Να επουλώσουμε τις πληγές απ’ την παρατεταμένη φθορά και απαξίωση και να κοιτάξουμε μπροστά. Θα έχουμε συνέδριο κι εκεί θα συζητηθούν και θα αποκρυσταλλωθούν πολλά: θέσεις, προτάσεις, αυτοκριτική. Όσα ενδεχομένως δεν έγιναν στο παρελθόν και δεν είναι δυνατόν να γίνουν σε κλίμα πολεμικό σήμερα με προσωπικές αντεγκλήσεις και μεγάλα ΕΓΩ που επισκιάζουν της συλλογική δράση και τις πολιτικές μας θέσεις. Επιτρέψτε μου λοιπόν, να αποφύγω να μιλήσω τώρα, σε αυτή τη δύσκολη χρονική στιγμή, για ευθύνες και λάθη. Ας ξεκινήσουμε με την αυτοκριτική μας και ας προσπαθήσουμε όσοι πονάμε τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να ρίξουμε τους τόνους και να επαναφέρουμε την ατζέντα στην πολιτική και τις προτάσεις μας. Οι γηπεδικές αντεγκλίσεις με ύβρεις και προσωπικές επιθέσεις δεν ταιριάζουν σε έναν ιστορικό χώρο θυσίας, προσφοράς και συντροφικότητας.

–Υπήρχε ανάγκη να πάει ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, σε εκλογή νέας ηγεσίας;

Αν μου επιτρέπετε, πριν απ’ αυτό, το ερώτημα είναι εάν μπορούσαμε να έχουμε αποφύγει τις τραυματικές εξελίξεις του προηγούμενου Σαββατοκύριακου και της πρότασης μομφής. Και η απάντηση είναι, ότι θα μπορούσαμε. Είχα τοποθετηθεί έγκαιρα όπως θυμάστε υπέρ μιας γενναίας πρωτοβουλίας που θα απέτρεπε αυτές τις εξελίξεις (είτε τελεσφορούσε η πρόταση μομφής είτε όχι). Πρόταση εμπλοκής για μία ακόμη φορά των μελών μας, της βάσης, της καρδιάς και της ψυχής του κόμματος. Παρά την κόπωση, παρά την προ ενός έτους εκλογική διαδικασία, οι έκτακτες και πρωτοφανείς περιστάσεις και το συνεχιζόμενο σπιράλ φθοράς, απαξίωσης και θανάτου επέβαλαν έκτακτες και γενναίες πρωτοβουλίες. Δεν ελήφθησαν αυτές οι πρωτοβουλίες και η ηγεσία ζήτησε να κατατεθεί πρόταση μομφής. Τα υπόλοιπα τα γνωρίζετε. 

 –Μήπως πριν απ’ όλα οφείλει η παλαιά ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, να κάνει έναν απολογισμό για τους λόγους και τις αιτίες που οδήγησαν το κόμμα σε συνεχείς ήττες και χαμηλή εκλογική επιρροή τόσο στις εκλογές του 2023, όσο και στις ευρωεκλογές του 2024;

Ασφαλώς τέτοιες συζητήσεις επιβάλλεται να γίνουν και θα γίνουν. Δεν αφορούν μόνο την ηγεσία, αφορούν όλους μας. Με ισχυρή διάθεση αυτοκριτικής και με σεβασμό στην ιστορία της παράταξης και τον κόσμο. Τώρα όμως χρειάζεται κάτι πιο επείγον: επούλωση των πληγών, σοβαρότητα και εγκράτεια στον λόγο και τον τρόπο. 

–Εσείς από την πλευρά σας, θα στηρίξετε κάποιον υποψήφιο ή θα είστε ο ίδιος υποψήφιος;

Αυτή τη στιγμή χρειάζεται να πρυτανεύσουν κεντρομόλες δυνάμεις. Οι φυγόκεντρες δυνάμεις θα οδηγήσουν γρήγορα στο θάνατο. Κεντρομόλες δυνάμεις εξασφαλίζουν υποψηφιότητες που μπορούν να συνθέσουν και να ενώσουν. Οποιοσδήποτε θεωρεί ότι με την παρουσία του/της μπορεί να λειτουργήσει συσπειρωτικά, ενωτικά και συντροφικά, με έμφαση στην πολιτική και όχι στην προσωπική ατζέντα, έχει υποχρέωση να δώσει το παρόν. Μία ενδεχόμενη δική μου υποψηφιότητα έχει νόημα μόνο ως τέτοια. Όχι ως προσωπική φιλοδοξία. Το σκέφτομαι σοβαρά, ακούω προσεκτικά εισηγήσεις φίλων και μελών απ’ όλη την Ελλάδα και μιλώ με ειλικρίνεια σε όλους – και σε εσάς τώρα – για τις σκέψεις και την αγωνία μου για τον χώρο μας. Η όποια τελική απόφαση βαραίνει ασφαλώς εμένα και θα ανακοινωθεί με αίσθημα ευθύνης στα όργανά μας. 

–Οι εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ, πόσο θα επηρεάσουν τις εξελίξεις στην ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ; Θέλω να πω, το πρόσωπο που θα εκλεγεί Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μπορεί να σημάνει μια νέα περίοδο σε πιθανή συνεργασία;

Υπήρξα ανέκαθεν, εδώ και χρόνια, υπέρ της συζήτησης με όμορες πολιτικές δυνάμεις. Προσοχή: Όχι με όρους υποτέλειας, απορρόφησης ή συγχώνευσης αλλά με όρους ειλικρινούς αναζήτησης ενδεχόμενων κοινών σημείων επαφής. Παραμένω περήφανο μέλος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και πάντα πίστευα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μπορεί και οφείλει να γίνει ο μπροστάρης των προοδευτικών δυνάμεων στη χώρα. Όπως γνωρίζετε έχω κάνει – εδώ και χρόνια, όχι τώρα – παρεμβάσεις από κοινού με συναδέλφους μου από όμορους πολιτικούς χώρους με συγκεκριμένες προτάσεις για την ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος, την προστασία του περιβάλλοντος, την γεωργία κ.ο.κ., χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμφωνούμε σε όλα ή ταυτιζόμαστε γενικώς. Διαπίστωσα με λύπη μου ότι μετά τις ευρωεκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σαν να αναδιπλώθηκε. Αντί να βγει με αυτοπεποίθηση μπροστά, άρχισε να δαιμονοποιεί μια τέτοια συζήτηση των προοδευτικών – δημοκρατικών δυνάμεων (“κεντροαριστερός χυλός”, “προϊόν διαπλοκής” κλπ.). Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη έχουμε κερδίσει πολλές νίκες όταν συνασπιστήκαμε απέναντι στην ακροδεξιά ή σε μεγάλα συμφέροντα πολυεθνικών, σε θέματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου. Αλλά και στη Γαλλία, οι δημοκρατικές δυνάμεις νίκησαν την ακροδεξιά, χωρίς να χάσουν την αυτοτέλειά τους, ούτε την ψυχή τους. Κι εδώ λοιπόν, ανεξάρτητα απ’ τις εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ και σε άλλους χώρους, θεωρώ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ οφείλει να ηγηθεί μιας τέτοιας συζήτησης. Πρωτίστως με την κοινωνία, τους παραγωγικούς φορείς, τα πανεπιστήμια, τα επιμελητήρια, την μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τους εκπροσώπους του αγροτοδιατροφικού τομέα και, γιατί όχι, και με όμορους πολιτικούς χώρους. Και ασφαλώς στη βάση πολιτικών θέσεων και όχι ονοματολογίας (” ποιος θα είναι ο αρχηγός”) όπως στρεβλά και άστοχα (και με αρκετό προσωπικό άγχος) ετέθη το ζήτημα μετά τις ευρωεκλογές.  

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής που έχει οριστεί Εισηγητής του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Διεθνή Συνδιάσκεψη για το Κλίμα COP 29 που θα πραγματοποιηθεί στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, προανήγγειλε τροπολογίες για τους πόρους του Ταμείου Απωλειών & Ζημιών, των δαπανών για τη προστασία της βιοποικιλότητας, καθώς και δράσεων κατά της ανισότητας των φύλων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων επικαλούμενος έρευνες που αποδεικνύουν ότι οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο απ’ τους άνδρες απ’ τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Προανήγγειλε επίσης τροπολογία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς απ’ τα φαινόμενα της κλιματικής κρίσης (θεομηνίες, όξινη βροχή, μόλυνση περιβάλλοντος, άνοδος θαλάσσιας στάθμης κλπ.), κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου.

Τέλος μίλησε για εσωτερική αντίφαση να διοργανώνονται διεθνείς συνδιασκέψεις για το κλίμα και τη μείωση εκπομπών CO2 σε χώρες, οι οποίες κυριαρχούν στις διεθνείς αγορές ορυκτών καυσίμων, ενώ επισήμανε ότι δυστυχώς εγείρονται και σημαντικά ζητήματα ελευθερίας λόγου και έκφρασης που συνδέονται και με την κλιματική κρίση και τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον και τον άνθρωπο.

Η Διεθνής Συνδιάσκεψη για το Κλίμα COP 29 θα πραγματοποιηθεί στο Μπακού, 11-22 Νοεμβρίου 2024.

To στέλεχος του κόμματος, το οποίο πριν από μερικές ημέρες είχε αναρτήσει βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που είχε εκληφθεί από ορισμένους ως κίνηση δυναμικής εμπλοκής του στα εσωκομματικά, τόνισε, πάντως, ότι «μια εβδομάδα πριν τη ΔΕΘ δεν μπορούμε να ομφαλοσκοπούμε και να ασχολούμαστε μόνο με τα του οίκου μας».

Εδώ, απ' τη λίμνη των #Πρεσπών, σύμβολο ενότητας & συνεργασίας των λαών, σύμβολο μιας Ελλάδας δραστήριας & διεκδικητικής και μιας Αριστεράς αυτοπεποίθησης & αξιοπρέπειας, ένα μήνυμα έχω: #Αντεπίθεση #Εξωστρέφεια #Ελπίδα.
Μπορούμε. Στο χέρι μας είναι να τα καταφέρουμε. pic.twitter.com/jsEJFk55kQ

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) August 25, 2024

Συμπλήρωσε επίσης ότι «αυτό που επείγει δεν είναι να βγούμε κάποιοι και να πούμε “κύριε, κύριε, είμαι κι εγώ εδώ”», εκφράζοντας, όμως, παράλληλα την άποψη ότι «προφανώς και υπάρχουν ζητήματα και θέματα ηγεσίας που τίθενται και δημιουργούν την αίσθηση του σπιράλ απαξίωσης».

Ο στόχος μου είναι να αφυπνίσω. Ούτε να δημιουργήσω ''σκόνη'' γύρω απ' το όνομά μου, ούτε να κάνω αρχηγική εμφάνιση, όπως γράφεται. Το σπιράλ φθοράς είναι θλιβερό, αλλά και αναστρέψιμο και θα πρέπει να σταματήσει. Είναι μια κραυγή αγωνίας. Όχι προσωπική δική μου. Όλων μας. pic.twitter.com/6g7YnQWLnI

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) August 26, 2024

«Λύσεις υπάρχουν και βεβαίως η εκτόνωση μιας τέτοιας κρίσης με την προσφυγή στη λαϊκή βούληση με την αναβάπτιση ή οποιαδήποτε άλλη λύση θα μπορούσε να εκτονώσει την κατάσταση. Αν αυτό λειτουργήσει εκτονωτικά και λυτρωτικά, τότε ναι. Μάλιστα αυτό δεν το έχει αποκλείσει ούτε ο πρόεδρός μας, ο Στέφανος Κασσελάκης», είπε ο κ. Φαραντούρης.

Μιλώντας στο libre για τις ευρωεκλογές περιγράφει το διακύβευμα των ευρωεκλογών, τη δική του υποψηφιότητα και τη συζήτηση που γίνεται εντός της Ελλάδας ενόψει της 9^ης Ιουνίου. Τέλος, μιλά για την επόμενη ημέρα των ευρωεκλογών και την ανάγκη συμπόρευσης των προοδευτικών δυνάμεων.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Φαραντούρη, έχετε μία διεθνή καριέρα σε θέματα ευρωπαϊκού δικαίου, έχετε εργαστεί ως δικηγόρος στη διεθνή δικηγορική εταιρεία Norton Rose στο Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, ενώ  είστε καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας και κάτοχος της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet. Το όραμα που είχαν όσοι εμπνεύστηκαν και ξεκίνησαν την ένωση της Ευρώπης πόσο επίκαιρο παραμένει;

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση ξεκίνησε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 με έναν και μόνο σκοπό, να αποφευχθεί ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος στην γηραιά ήπειρο. Τόσο ο πρώτος όσο και ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος χαρακτηρίζονταν έντονα από τον ανταγωνισμό των εθνικών βιομηχανιών για την πρόσβαση στην ενέργεια (άνθρακας) και τον χάλυβα (κρίσιμη βιομηχανική πρώτη ύλη). 

• Η ιδέα ήταν απλή και σωστή: αν οι ευρωπαϊκοί λαοί είχαν από κοινού πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες αυτό θα μείωνε τους ενδο-ευρωπαϊκούς διαγκωνισμούς, τις προστριβές μεταξύ των εθνικών στρατιωτικών-βιομηχανικών συμπλεγμάτων και τις πιθανές πολεμικές συρράξεις. 

Η επιτυχία του πειράματος της ΕΚΑΧ έδειξε το δρόμο για την περαιτέρω εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης σε μια ενιαία αγορά (ΕΟΚ) ως κινητήρια δύναμη για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Εάν ερμηνεύσουμε το όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης για ειρήνη με στενό τρόπο, δηλαδή την αποτροπή των πολέμων μεταξύ των χωρών μελών της ένωσης τότε μιλάμε για την απόλυτη επιτυχία. Ας μην ξεχνάμε το ιστορικό προηγούμενο πριν την ίδρυση της ΕΚΑΧ, στις δύο κρίσεις που προηγήθηκαν η κατάληξη ήταν η στρατιωτική εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στη Γαλλία και εκατόμβες νεκρών, δεν είναι τυχαίο που η ιστοριογραφία περιγράφει την Ευρώπη εκείνης της εποχής ως την «σκοτεινή ήπειρο».

Εάν από την άλλη επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε το όραμα της ειρήνης σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο και τη γειτονιά της, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι εμφύλιες συρράξεις στην τ. Γιουγκοσλαβία στις αρχές του 1990, οι Νατοϊκοί Βομβαρδισμοί στην Σερβία το 1999 και ο πόλεμος που μαίνεται στην Ουκρανία αλλά και οι εκατόμβες αίματος στην Παλαιστίνη δείχνουν ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε μέχρι να φτάσουμε στον στόχο των μεγάλων οραματιστών για μόνιμη ειρήνη στην Ευρώπη και γύρω απ’ αυτήν.

Το σημαντικό όμως είναι να προλαμβάνουμε μελλοντικές αιματοχυσίες, για αυτό και υποστηρίζουμε την ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, για αυτό ζητάμε και την στρατηγική ανεξαρτησία της ΕΕ από τρίτε δυνάμεις. Για να μπορέσουμε να επαναφέρουμε το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης στο αρχικό του πνεύμα, την διαρκή ειρήνη, την συλλογική ευημερεία των λαών και τη μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων.

–Τον αποφασιστικό ρόλο στην Ευρώπη έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μοιάζει περισσότερο με φόρουμ συζητήσεων μεταξύ των πολιτικών ομάδων. Τι  πρέπει να αλλάξει;

Δεν είναι ακριβώς έτσι. Σε κάθε τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενδυναμώνεται με περισσότερες αρμοδιότητες και εξουσίες, και αυτό είναι και το σωστό. Μην ξεχνάμε ότι σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το μόνο όργανό το οποίο εκπροσωπεί τους Ευρωπαίους πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς τα μέλη του εκλέγονται απευθείας από αυτούς. Τα υπόλοιπα όργανα, τόσο το Συμβούλιο όσο και η Κομισιόν αποτελούνται από διορισμένους εκπροσώπους τον Κυβερνήσεων. Ακόμη όμως και οι διορισμοί των Επιτρόπων τελούν υπό την έγκριση του Κοινοβουλίου και αυτό δεν είναι απλά μια τυπική διαδικασία. Ενδεικτικά να θυμίσουμε μόνο ότι το 2019 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε απορρίψει τον διορισμό της Γαλλίδας, του Ούγγρου και της Ρουμάνας Επιτρόπου μετά από ενστάσεις των βουλευτών για υποψίες διαφθοράς και σύγκρουσης συμφερόντων! Σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το βασικό νομοθετικό όργανο και συναποφασίζει μαζί με το Συμβούλιο (Υπουργών των Κρατών Μελών) για σχεδόν όλα τα θέματα και τους νόμους (οδηγίες, κανονισμούς) της ΕΕ.

–Εσείς γιατί επιθυμείτε να εκλεγείτε στην Ευρωβουλή;

Για να γίνω η δυνατή και διεκδικητική φωνή του κάθε Έλληνα και Ελληνίδας στον κέντρο λήψης των αποφάσεων. Είναι πάγια πεποίθηση μου ότι η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει και να πετύχει περισσότερα. Πολύ περισσότερα. Από τα φοιτητικά μου χρόνια στη Νομική της Αθήνας και μετά στην Οξφόρδη και κατόπιν στην επαγγελματική μου σταδιοδρομία εκπροσώπησα με επιτυχία την Ελλάδα από διάφορες θέσεις ευθύνης σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το έχω κάνει σε διεθνή fora και οργανισμούς, σε δικαιοδοτικά όργανα, στις δικαστικές αίθουσες και σε διεθνείς διαιτησίες. Η πιο ικανοποιητική στιγμή στην επαγγελματική μου καριέρα ήταν εκπροσωπώντας τα συμφέροντα του ελληνικού δημοσίου, και συγκεκριμένα της ΔΕΠΑ εναντίον της αντίστοιχης τουρκικής εταιρείας πετύχαμε το 2019 να μας επιδικαστεί αποζημίωση πάνω 200 εκατομμυρίων ευρώ ενώ ταυτόχρονα πετύχαμε σημαντική μείωση της τιμής του αερίου στην ελληνική αγορά προέλευσης Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλω, μπορώ και γνωρίζω πώς να εκπροσωπήσω τη χώρα μου και το λαό για περισσότερα κονδύλια, περισσότερες δουλειές, μεγαλύτερη ανάπτυξη, μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων και ευημερία. Και ζητώ απ’ τους συμπολίτες μου τη ψήφο τους για τους το αποδείξω ότι μπορώ, όπως κάνω 25 χρόνια τώρα από διαφορετικά μετερίζια.

–Βλέπουμε ότι ενόψει των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η συζήτηση στην Ελλάδα περιστρέφεται σε εσωτερικά ζητήματα. Ο κ. Κασσελάκης π.χ. κάνει προτάσεις για την φορολογία και τον τρόπο διακυβέρνησης  στην Ελλάδα. Αυτό δεν είναι κάπως …παραπλανητικό;

Απεναντίας. Σε όλες τις προτάσεις μας υπάρχει μία ευρωπαϊκή διάσταση. Η ΕΕ δεν είπε πρόσφατα ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν τον ΦΠΑ περαιτέρω και αγαθά και υπηρεσίες κι εδώ στην Ελλάδα η Κυβέρνηση σφυρίζει αδιάφορα; 

Οι ευρωπαϊκές εκλογές έχουν έναν βαθμό πολιτικής αυτοτέλειας αλλά ποτέ δεν επισυμβαίνουν σε πολιτικό κενό.  Οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν τους εκπροσώπους τους για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά ταυτόχρονα στέλνουν και μηνύματα στα πολιτικά κόμματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ καλά κάνει και αναδεικνύει την προγραμματική του ατζέντα για τα κρίσιμα θέματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες που ασφαλώς έχουν και μία βασική ευρωπαϊκή διάσταση. Για εμάς αυτές οι εκλογές εκτός από εκλογή εθνικών αντιπροσώπων στις Βρυξέλλες είναι και μια ευκαιρία να επικοινωνήσουμε στους πολίτες το μοντέλο εναλλακτικής διακυβέρνησης που πιστεύουμε ότι έχει ανάγκη η χώρα μας στην Ενωμένη Ευρώπη. Κι επίσης να αναδείξουμε τα μέτρα πoυ έχουν ληφθεί σε άλλες χώρες της Ευρώπης π.χ. για την ακρίβεια, τις εργασιακές σχέσεις, το ενεργειακό κόστος, τη φορολογία και τα οποία αρνείται να συζητήσει η Κυβέρνηση.

–Προοπτική συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων της κεντροαριστεράς και της Αριστεράς στην Ελλάδα υπάρχει και αν «ναι» σε ποια βάση;

Ναι υπάρχει και είμαι υπέρ αυτού του διαλόγου διαχρονικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήδη από το 2023 -τότε με την ευκαιρία της απλής αναλογικής- σε κάθε τόνο είχε διακηρύξει ότι επιθυμεί και αποζητά την συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις επέλεξαν για δικούς τους λόγους να απαξιώσουν την πρόσκληση αυτή. Τώρα που δεν υπάρχει στον ορίζοντα η προοπτική της απλής αναλογικής, για να καταστεί η προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας εφικτή χρειάζεται ένας προοδευτικός πόλος που θα είναι ικανός να εκφράσει την αγωνία της δημοκρατικής παράταξης και αυτός παραμένει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Τα μηνύματα που θα στείλει ο ελληνικός λαός στις κάλπες θα αποκωδικοποιηθούν από τα κομματικά επιτελεία και θα αξιολογηθούν από τους πολίτες. Αυτό που σίγουρα δεν μπορεί να γίνει ανεκτό από την δημοκρατική πλειοψηφία των πολιτών είναι το ίδιο το πολιτικό προσωπικό της κεντροαριστεράς να αποτελεί τροχοπέδη στην υπόθεση της προοδευτικής διακυβέρνησης. Στην κατεύθυνση αυτή ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει πολύ σοβαρά βήματα ανασυγκρότησης. Μετά τις εκλογές, ενδεχομένως δούμε διεργασίες και σε άλλα κόμματα. Με τα σημερινά δεδομένα ωστόσο ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί και θα συνεχίσει να είναι το κόμμα που μπορεί πληρέστερα και εναργέστερα να εκφράσει το πρόταγμα για κοινωνική δικαιοσύνη και να το μετουσιώσει σε κυβερνητικό έργο. Και ανοίγει μία μεγάλη αγκαλιά για κάθε δημοκρατικό πολίτη που ασφυκτιά με τη σημερινή δυστοπική κατάσταση διακυβέρνησης. 

Ο Νικόλας Φαραντούρης κάλεσε “οι φωνές των μελών και των στελεχών του κόμματος να ενωθούν με αυτές των αγροτών και των φοιτητών και να ακουστούν σε όλη την Ευρώπη. Στην Ευρώπη, όπου η Ελλάδα με την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι αρνητική πρωταθλήτρια ακρίβειας και ενεργειακού κόστους και ουραγός -με διαφορά- στη διαχείριση των αγροτικών πόρων, στη στελέχωση και ενίσχυση των δημοσίων πανεπιστημίων, στο κράτους δικαίου και στην απονομή δικαιοσύνης”.

“Μόνο με ενότητα και ισχυρή συνεκτική φωνή σε ένα μεγάλο και εξωστρεφές κόμμα μπορούμε να αναδιατάξουμε τις πολιτικές προτεραιότητες και δυνάμεις στη χώρα μας και στην Ευρώπη. Αυτό κάναμε στο παρελθόν, το ίδιο μπορούμε να ξανακάνουμε και τώρα”, κατέληξε ο Ν. Φαραντούρης.

Δείτε εδώ την ομιλία του Νικόλα Φαραντούρη:

Toυ Νικόλα Φαραντούρη*

Δεν θα πρέπει να περιορίσουμε τον ορίζοντα μας στην εισροή ξένων κεφαλαίων στο ΧΑΑ ή κάποιες αγοραπωλησίες ακινήτων. Αυτό που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία είναι παραγωγικές επενδύσεις με μακροχρόνιο ορίζοντα. Αυτές που οι οικονομολόγοι αποκαλούν Άμεσες Ξένες Επενδύσεις. Τέτοιες επενδύσεις μπορούν να αυξήσουν το επίπεδο της απασχόλησης, το επίπεδο των μισθών αλλά και να αποτελέσουν παράγοντα σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας έναντι της εποχικής κυκλικότητας που επιφέρει η υψηλή εξάρτηση από τον τουρισμό. Η βελτίωση των μεγεθών αυτών θα είναι αποφασιστικής σημασίας ώστε να μπορέσουμε να απαντήσουμε μεσοπρόθεσμα και σε σημαντικά κοινωνικά προβλήματα, όπως το δημογραφικό.

Οι προκλήσεις

Η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων προϋποθέτει (εκτός από την ύπαρξη επενδυτικής βαθμίδας) ένα δυναμικό τραπεζικό σύστημα, ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, σεβασμό στους κανόνες του ανταγωνισμού και φυσικά σχετικά φθηνή ενέργεια. Όλα αυτά στην Ελλάδα του 2024 παραμένουν ζητούμενα.  Αν δεν αντιμετωπιστούν δεν μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για τις μεσοπρόθεσμες τάσεις.

Το τραπεζικό σύστημα ακόμη δεν έχει καταφέρει να επιδείξει ουσιαστική δυναμική, εστιάζει σε εύκολα έσοδα (προμήθειες και τέλη) ενώ παραμένει μη προσβάσιμο για ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων.

Η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης αναμφίβολα είναι κεφαλαιώδους σημασίας και η βελτίωση της είναι επείγουσα θεσμική ανάγκη. Η διαβόητη αργοπορία του ελληνικού δικαστικού συστήματος έχει πλήξει την αξιοπιστία του θεσμού στα μάτια των πολιτών και των επενδυτών. Η εικόνα με τις έγχαρτες δικογραφίες στοιβαγμένες στους διαδρόμους των δικαστικών μεγάρων κανονικά θα έπρεπε να ανήκει στο πρώτο μισό του προηγούμενου αιώνα.

Το μικρό βάθος της ελληνικής αγοράς, η ολιγοπωλιακή συγκέντρωση που υπάρχει σε αρκετούς κλάδους, συνδυαστικά με τις παράνομες παρακολουθήσεις οικονομικών παραγόντων (predaror) δημιουργούν ένα γκρίζο τοπίο, απωθητικό για την υγιή επιχειρηματικότητα. 

Περαιτέρω, εάν θέλουμε η Ελλάδα στο μέλλον να αποτελεί μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα και όχι κάποιου είδους «βαλκανική εξαίρεση» θα χρειαστεί να εμπεδωθούν οι κανόνες καταπολέμησης των καρτέλ, οι οποίοι εξάλλου είναι ακρογωνιαίοι για το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι Ανεξάρτητες Αρχές θα πρέπει να είναι επαρκώς στελεχωμένες, προστατευμένες από πολιτικές παρεμβάσεις και ισχυρές.

Ακόμη, η ενέργεια και το κόστος της διατρέχουν και επηρεάζουν ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα. Κάθε διακύμανση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται στον επόμενο κρίκο της παραγωγικής διαδικασίας και σε κάθε τέτοια μετακύλιση ο αντίκτυπος γίνεται όλο και πιο έντονος. Οι υψηλές τιμές καθώς και η υψηλή μεταβλητότητα τους είναι σοβαρό εμπόδιο για την επιχειρηματικότητα ενώ ειδικά για την βιομηχανική παραγωγή και την  μεταποίηση μπορεί να αποδεχτεί και απαγορευτική. Τα παραπάνω υπογραμμίζουν με τα πιο απαισιόδοξα χρώματα οι επιδόσεις της γερμανικής βιομηχανίας που μέχρι πρότινος είχε θέση ατμομηχανής στην ευρωπαϊκή οικονομία αλλά τους τελευταίους 24 μήνες βρίσκεται σε σπιράλ συρρίκνωσης εξαιτίας της συσσώρευσης των επιπτώσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους.

Τέλος, ας θυμηθούμε κάτι που φαίνεται ότι έχει ξεχαστεί από την προ-μνημονιακή ακόμη περίοδο: Η Οικονομική Μεγέθυνση και η Ανάπτυξη είναι όροι συγγενείς αλλά και διαφορετικοί. Η πρώτη περιγράφει την αύξηση του ΑΕΠ ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του συνόλου των πολιτών με πρόσβαση σε καλύτερη εκπαίδευση και υγεία, με περισσότερη κοινωνική συνοχή χωρίς αποκλεισμούς και ευκαιρίες για όλους. Θέλουμε βιώσιμη ανάπτυξη και συλλογική ευημερία. Όχι απλώς η οικονομική μεγέθυνση.

*Ο Νικόλας Φαραντούρης είναι Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου & Δικαίου Ενέργειας στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Κάτοχος της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet και Διευθυντής Μεταπτυχιακών στη Στρατηγική, Δίκαιο & Οικονομικά της Ενέργειας. Είναι Σύμβουλος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.