Χαρακτηρίζοντας, δε, «τεχνολογική και πολιτιστική επανάσταση» την άνοδο στη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε πως «οι γνώσεις για την ΤΝ και η τεχνογνωσία πρέπει να μοιραστεί σε όλο τον κόσμο».

Όπως σημείωσε στο πλαίσιο αυτό «η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει τεράστιες αλλαγές στην τεχνολογία και την ιατρική και αυτά τα οφέλη θα πρέπει να διανεμηθούν και σε άλλους πέρα των μεγάλων εταιρειών. Θα πρέπει να αποκτήσουν πρόσβαση στα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις όπως και οι δημόσιες υπηρεσίες».

Ζήτησε, επίσης, να δοθούν απαντήσεις στις «βάσιμες ανησυχίες όσον αφορά τις μεγάλες μετατοπίσεις εργατικού δυναμικού».

«Η ιστορία της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να είναι ιστορία αποκλεισμού αλλά συμπερίληψης. Αν θέλουμε η ΤΝ να υπηρετήσει την κοινωνία θα πρέπει το κράτος να ενημερώσει τα συστήματά του. Οι δημόσιοι φορείς και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να επενδύσουν στις υποδομές και την τεχνογνωσία μεταξύ υπουργείων και άλλων φορέων. Οι χώρες που θα πετύχουν δεν θα είναι μόνο αυτές που θα οικοδομήσουν ισχυρά μοντέλα αλλά και αυτές που θα τα διαχειριστούν σωστά. Οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές και πρέπει να μοιράζονται και θα ήθελα πιο ανοιχτό διάλογο» κατέληξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

• Νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Νέο Δελχί, στο περιθώριο του AI Impact Summit, με τον Βοηθό του Προέδρου των ΗΠΑ και Διευθυντή του Γραφείου Επιστήμης και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου Μάικλ Κράτσιος.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον Ελληνοαμερικανό σύμβουλο του Τραμπ για την Τεχνητή Νοημοσύνη συζητήθηκαν οι προοπτικές της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ στον τομέα της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και οι σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ στον τομέα της τεχνολογίας.

Εξετάστηκε επίσης το ζήτημα του ρυθμιστικού πλαισίου ως προς την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην κοινωνία. Ο Πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Συζητήθηκε ακόμη η προοπτική δημιουργίας από τη ΔΕΗ ενός AI giga factory στη Δυτική Μακεδονία.

Ειδικότερα, απαντώντας σε νέους ανθρώπους στους οποίους τέθηκε το ερώτημα: «Πού πιστεύεις ότι βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην ανεργία των νέων», και αφού δήλωσαν ότι η ανεργία στη γενιά τους είναι σε υψηλά επίπεδα, ο πρωθυπουργός ανέφερε πως: «Η αλήθεια είναι ότι το 2019 η Ελλάδα ήταν πρωταθλήτρια στην Ευρώπη στην ανεργία των νέων, με ποσοστό σχεδόν 40%. Πού βρισκόμαστε όμως σήμερα; Από το 39,5% που παραλάβαμε το 2019, η ανεργία των νέων έχει πέσει στο 13%. Πλέον είμαστε κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Κανείς λοιπόν δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η ανεργία των νέων έπεσε και μάλιστα σημαντικά. Όλα αυτά όμως δεν σας τα λέω για να πανηγυρίσουμε αλλά γιατί κάτι αλλάζει».

«Εδώ μιλάμε για δουλειές, μιλάμε για περισσότερες επιλογές, για καλύτερους μισθούς για νέους που επιστρέφουν στην πατρίδα μας. Ξέρω όμως καλά, ότι η ακρίβεια και κυρίως το στεγαστικό πιέζουν τους νέους. Γι’ αυτό και συνεχίζουμε: Επαναλαμβάνω τον μηδενισμό του φόρου εισοδήματος για νέους έως 25 ετών, με εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Αρκετοί, είμαι σίγουρος, ότι είδατε ήδη τη διαφορά στη μισθοδοσία σας. Με προγράμματα όπως το Σπίτι μου 2 που βοηθάει τους νέους να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με χαμηλότοκο δάνειο. Με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού η οποία και θα ανακοινωθεί έως τα τέλη Μαρτίου» πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

«Η υπόσχεση παραμένει πάντα η ίδια: Όσο δύσκολη και αν είναι η προσπάθεια, οι νέοι να ζούνε καλύτερα από τις προηγούμενες γενιές» κατέληξε στην ανάρτησή του ο κ. Μητοστάκης.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Kyriakos Mitsotakis (@kyriakos_)

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε μια ποικιλία επαγγελματικών χώρων, εργαζόμενοι στην εστίαση, τη διανομή, τεχνικές δραστηριότητες, μικρομεσαίοι επαγγελματίες, νέοι γονείς, φοιτητές αλλά και νέοι αγρότες που συμμετείχαν ενεργά στα μπλόκα της περιοχής. Ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι το ζητούμενο είναι να τους ακούμε πραγματικά, να κατανοούμε τα προβλήματά τους και να στηρίζουμε τη δημιουργικότητα και τη διάθεσή τους για δράση.

Επιπλέον, ο κ. Τσίπρας συναντήθηκε με εργαζόμενους στον κατασκευαστικό κλάδο, όπου ενημερώθηκε για τις συνθήκες εργασίας, την έλλειψη καταρτισμένου προσωπικού, τη φορολόγηση και την εκτίναξη των τιμών στα οικοδομικά υλικά, που δημιουργούν περιβάλλον ανασφάλειας.

Σημαντική και η συνάντηση με τους εκπροσώπους του Αγροτικού Συλλόγου Πλατύκαμπου και του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μελίβοιας, οι οποίοι περιέγραψαν τις δυσκολίες στη διαδικασία παραγωγής, αλλά και την προσπάθειά τους να αναδείξουν την ποιοτική παραγωγή και να επενδύσουν στη μεταποίηση των προϊόντων τους.

Η ανάρτηση Τσίπρα:

Και όμως επιμένουν. Αυτό το αισιόδοξο συμπέρασμα βγαίνει από τη συζήτηση με δεκάδες νέους στη Λάρισα. Πολιορκούνται από χαμηλούς μισθούς, ακρίβεια και απλησίαστα νοίκια -αυτή είναι η διαπίστωση που κάνουν όλες και όλοι. Μοιράστηκαν μαζί μου την ανησυχία τους για την επόμενη ημέρα και τον προβληματισμό τους για το πόσο εξαιρετικά δύσκολο είναι να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους σε μια πόλη της περιφέρειας. Και όμως, επιμένουν δεν έχουν σκοπό ούτε να συμβιβαστούν με το σήμερα, ούτε να σταματήσουν να παλεύουν για το καλύτερο. Το θέμα δεν είναι να παριστάνουμε τον «μπαμπά» τους, αλλά να μάθουμε να τους ακούμε.

Οι περισσότεροι ήταν εργαζόμενοι είτε στην εστίαση, στη διανομή και σε τεχνικές δραστηριότητες, αλλά και μικρομεσαίοι επαγγελματίες, νέοι γονείς, αλλά και φοιτητές. Ανάμεσά τους και νέοι αγρότες που συμμετείχαν ενεργά στα μπλόκα της περιοχής. Κι επειδή η ζωντάνια τους, ο προβληματισμός τους, η κριτική τους, δύσκολα χωράει στο χρόνο, θα τα ξαναπούμε σύντομα. Έχουμε πολλά να μάθουμε από αυτούς.

Ανασφάλεια και ανησυχία για την επόμενη ημέρα -αυτά τα αισθήματα διακατέχουν τους επαγγελματίες- εργαζόμενους στο χώρο της οικοδομής και των κατασκευών, με τους οποίους συναντήθηκα. Ελλιπή μέτρα ασφάλειας στη δουλειά δυσβάστακτη φορολόγηση, έλλειψη καταρτισμένου προσωπικού και εκτίναξη των τιμών στα οικοδομικά υλικά, δημιουργούν ένα περιβάλλον ανασφάλειας στον κλάδο τους.

Εργάζονται, προσπαθούν, καινοτομούν, την ίδια στιγμή που δίνουν τη μάχη για ζωτικά τους αιτήματα. Οι εκπρόσωποι το αγροτικού συλλόγου Πλατύκαμπου και του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μελίβοιας, που είχα την ευκαιρία να συναντήσω, μου περιέγραψαν τα προβλήματά τους σε όλη τη διαδικασίας της παραγωγής. Με εντυπωσίασαν όμως και με τη δημιουργική τους προσπάθεια να αναδείξουν την ποιοτική παραγωγή και να επενδύσουν στην μεταποίηση των προϊόντων τους.

Στην συνέχεια, είχα την ευκαιρία να ενημερωθώ από τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα για την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής μετά από το καταστροφικό πέρασμα του Daniel, αλλά και για το πώς η τεχνολογία που χρησιμοποιείται στο Κέντρο Πολιτικής Προστασίας αποτελεί ένα σημαντικό όπλο, τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων.

Τέλος βρεθήκαμε στην Αβερώφειο Γεωργική Σχολή και συζητήσαμε με τους καθηγητές και τους σπουδαστές για τον σημαντικό ρόλο που το ίδρυμα αυτό μπορεί να παίξει στον κύκλο της εκπαίδευσης που αφορά τον αγροτικό τομέα. #AlexisTsipras

*Το βραβείο καλύτερης ταινίας μεγάλου μήκους, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, απέσπασε μία ιδιαίτερη ταινία, γυρισμένη στα μακρινά νησιά Γκαλαπάγκος: το “Περί της ανακάλυψης των ειδών” / On the Invention of the Species της Tania Hermida (Εκουαδόρ-Κούβα) αφηγείται το εσωτερικό ταξίδι ενηλικίωσης μιας θλιμμένης και αμίλητης 12χρονης. Το κορίτσι φτάνει στα Γκαλαπάγκος για να διαχειριστεί τον παράξενο θάνατο του αδερφού της. Η επαφή της με τα ιγκουάνα, τη μοναδική χλωρίδα και πανίδα του τόπου, αλλά και με μερικούς ξεχωριστούς ανθρώπους, θα την βοηθήσουν να κάνει ένα νέο ξεκίνημα και να βρει το νόημα της ζωής.

*Το βραβείο ντοκιμαντέρ Kids and Docs απονεμήθηκε στο “Συμβούλιο του μέλλοντος” / Future council του Damon Gameau (Αυστραλία-Ολλανδία). Ο σκηνοθέτης καλεί οκτώ παιδιά στην απόλυτη σχολική εκδρομή: ένα οδικό ταξίδι σε όλη την Ευρώπη για να συναντήσουν ισχυρούς ηγέτες και να αναζητήσουν λύσεις στα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά μας προβλήματα. Ένα ταξίδι ενηλικίωσης που τολμά να φανταστεί ένα πιο φωτεινό μέλλον.

*Το βραβείο καλύτερης ταινίας μικρού μήκους μυθοπλασίας κέρδισε η Κινηματογραφική Λέσχη Μικροί Επαναστάτες / Little Rebels Cinema Club του Khozy Rizal (Ινδονησία) ο οποίος μας ταξιδεύει πίσω στο 2008: ένα 14χρονο αγόρι, προσπαθεί να αναπαραστήσει μαζί με τρεις κολλητούς του μια εμβληματική σκηνή από μια ταινία ζόμπι, χρησιμοποιώντας τη βιντεοκάμερα του Άντζι, του θλιμμένου και οργισμένου emo αδερφού του.

*Το βραβείο καλύτερου animation πήγε Στο πούλμαν / Autokar της Sylwia Szkiłądź (Βέλγιο-Γαλλία). Στη δεκαετία του 1990, η 8χρονη Άγκατα φεύγει από την Πολωνία για το Βέλγιο. Όταν το μολύβι της πέφτει και χάνεται στο πούλμαν, βυθίζεται σε έναν φανταστικό κόσμο γεμάτο παράξενους επιβάτες μισούς ανθρώπους-μισούς ζώα. Το ταξίδι της μετανάστευσης μετατρέπεται σε μια μαγική, μυητική περιπέτεια.

*To βραβείο της ECFA (Ευρωπαϊκή Ένωση για τον Παιδικό Κινηματογράφο) για μεγάλου μήκους ταινία απονεμήθηκε στο Χυμένο γάλα / Spilt milk του Brian Durnin (Ιρλανδία-Ηνωμένο Βασίλειο) ο οποίος αφηγείται μια σκληρή ιστορία για ναρκωτικά στο Δουβλίνο του ’80, ουσιαστικά για να μιλήσει για την δύναμη της αγάπης αλλά και της κοινότητας.

*Το βραβείο καλύτερης ελληνικής ταινίας μικρού μήκους για παιδιά και νέους απέσπασε Το Τ3στ / The T3st του Αλέξανδρου Τσιλιφώνη με ήρωα ένα αγοράκι που αντιλαμβάνεται αλλιώς τον κόσμο.

Η ελληνική επιτροπή των παιδιών της τρίτης ηλικιακής κατηγορίας (17-20 χρονών) του Διεθνούς Τμήματος της Camera Zizanio, βράβευσε τον νεαρό Λιβανέζο σκηνοθέτη Anis Nassereddine για την ταινία «Μια πόλη χωρίς πουλιά». Στο φιλμάκι, ένας νεαρός φροντιστής ενός ηλικιωμένου τυφλού που διέθετε βομβητή χάνει και ο ίδιος την όρασή του, μετά την ισραηλινή επίθεση με τους βομβητές που εξερράγησαν.’

Τις εντυπώσεις έκλεψαν ως συνήθως τα best of αποσπάσματα από τα βιντεάκια Daily News των Ζιζάνιων του φεστιβάλ, για το διεισδυτικό χιούμορ τους αλλά και τα ευαίσθητα σχόλιά τους για την Παλαιστίνη και τον Αλέξη Γρηγορόπουλο.

Η γήρανση αποτελεί βασικό παράγοντα για πολλές ασθένειες, όπως καρδιοπάθειες, καρκίνο και Αλτσχάιμερ. Πολλοί επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένου του Μπαρζιλάι, πιστεύουν ότι η διαδικασία της γήρανσης μπορεί να τροποποιηθεί, ώστε οι ασθένειες να καθυστερήσουν και οι άνθρωποι να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο διάστημα. Οι ερευνητές εξετάζουν τρόπους παρέμβασης στη γήρανση, μέσω άσκησης, διατροφής και φαρμάκων.

Στο πλαίσιο σειράς συνεντεύξεων του TIME με ηγέτες στον τομέα της μακροζωίας, μιλήσαμε με τον Μπαρζιλάι για το τι τον ώθησε στη σχετική έρευνα και ποιες πτυχές της τον συναρπάζουν ιδιαίτερα.

Από τα παιδικά χρόνια στη μάχη κατά της γήρανσης

Το ενδιαφέρον μου ξεκίνησε όταν ήμουν περίπου 13 ετών. Θυμάμαι να περπατώ με τον παππού μου, που τότε ήταν 67 ετών, και να μου διηγείται ιστορίες από τα νιάτα του. Τον έβλεπα να βαδίζει αργά και να έχει χάσει τα μαλλιά του — συνειδητοποίησα ότι κάποια μέρα θα γεράσω κι εγώ και ήθελα να το κάνω με τρόπο που θα μου επιτρέπει να συνεχίζω τις δραστηριότητές μου. Έτσι γεννήθηκε το ενδιαφέρον μου για τη βιολογία της γήρανσης.

Όταν αργότερα έμαθα ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη χρονολογική και τη βιολογική ηλικία, αισθάνθηκα αισιοδοξία ότι έχουμε περιθώρια να γερνάμε καλύτερα. Η γήρανση θεωρούνταν αναπόφευκτη. Για εμένα, το μόνο βέβαιο είναι ο θάνατος — αλλά η γήρανση μπορεί να τροποποιηθεί. Αυτό που κάποτε ήταν ελπίδα, τώρα έχει γίνει υπόσχεση: πώς να «πεθαίνεις νέος σε πολύ μεγάλη ηλικία».

Δεν με ενδιαφέρει η αθανασία ούτε φοβάμαι τον θάνατο. Υπάρχουν άνθρωποι που το πιστεύουν αυτό, αλλά εγώ θέλω απλώς να παρέμβουμε στη διαδικασία της γήρανσης ώστε να προλάβουμε τις ασθένειες. Θέλω να είμαστε υγιείς μέχρι την τελευταία μας μέρα.

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και οι νέες προκλήσεις

Μέχρι πριν από 150 χρόνια, το προσδόκιμο ζωής ήταν μόλις 20-30 χρόνια. Σήμερα έχει τριπλασιαστεί — τεράστιο επίτευγμα χάρη στη γεωργία, το καθαρό νερό, τα αποχετευτικά συστήματα και τα εμβόλια. Η δημόσια υγεία ήταν το κλειδί σε αυτή τη βελτίωση.

Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, κάθε χρόνο ζούσαμε λίγο περισσότερο έως ότου φτάσαμε στα 60 — τότε εμφανίστηκαν ασθένειες που παλιότερα δεν μας σκότωναν, όπως το Αλτσχάιμερ ή ο διαβήτης. Η γήρανση είναι ο κινητήριος μοχλός για πολλές από αυτές τις νέες ασθένειες· πρέπει λοιπόν να επέμβουμε πριν προκαλέσει προβλήματα.

Μπορεί πράγματι να αλλάξει η διαδικασία της γήρανσης;

Ναι, είναι εφικτό. Έχω συλλέξει στοιχεία από περίπου 850 αιωνόβιους και τις οικογένειές τους: διαπιστώσαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι εμφάνισαν ασθένειες 30 χρόνια αργότερα σε σχέση με τον μέσο πληθυσμό. Επίσης, είχαν «συρρίκνωση νοσηρότητας» — δηλαδή ασθένησαν μόνο για μικρό χρονικό διάστημα στο τέλος της ζωής τους.

Οι αιωνόβιοι αποτελούν παράδειγμα ότι μπορούμε να ζούμε πιο υγιείς για περισσότερο. Σε αυτούς κυριαρχεί ο γενετικός παράγοντας· όμως όταν εντοπίζεις τα σχετικά γονίδια, μπορείς συχνά να αναπτύξεις φάρμακα που μιμούνται τη δράση τους.

Για παράδειγμα, στη φύση τα μικρά σκυλιά ζουν περισσότερο από τα μεγάλα και τα πόνυ περισσότερο από τα άλογα. Στο εργαστήριο, όταν απενεργοποιούμε την αυξητική ορμόνη σε ζώα, ζουν πολύ περισσότερο απ’ ό,τι αν την ενισχύσουμε. Περίπου το 60% των αιωνόβιων έχουν γενετικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τη δράση αυτής της ορμόνης.

Φαίνεται ότι η αυξητική ορμόνη είναι ωφέλιμη στα νιάτα — προστατεύει από πολλά πράγματα. Όταν όμως μεγαλώνεις και αρχίζεις να φθείρεσαι, δεν πρέπει πια να ξοδεύεις ενέργεια στην ανάπτυξη αλλά στην επιδιόρθωση των κυττάρων σου. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί πολλοί αιωνόβιοι προστατεύονται: δεν ξοδεύουν τόση ενέργεια στην ανάπτυξη.

Έχουμε δοκιμάσει αντισώματα κατά της αυξητικής ορμόνης σε ζώα και παρατηρήσαμε ότι ζουν περισσότερο. Εξετάζουμε αυτά τα μηχανισμούς και σχεδιάζουμε θεραπείες βασισμένες στα γονίδια των αιωνόβιων — δεν είναι μόνο ένα γονίδιο αλλά αρκετά — τις οποίες δοκιμάζουμε σε ζώα με ανθρώπινο τρόπο γήρανσης. Αν αποδώσουν, θα περάσουμε σε κλινικές δοκιμές για ανάπτυξη φαρμάκου.

Η American Federation of Aging Research διεξάγει αυτή την περίοδο μελέτη «super-ager», όπου αναζητούμε 10.000 αιωνόβιους για επικύρωση των ευρημάτων μας και εντοπισμό νέων γονιδίων μακροζωίας — καλούμε ενδιαφερόμενους να εγγραφούν. Είναι ένα συναρπαστικό πρότζεκτ.

Υπάρχουν ήδη παρεμβάσεις που επιβραδύνουν τη γήρανση;

Η βελτιστοποίηση ύπνου, άσκησης, διατροφής και κοινωνικών επαφών έχει βιολογικό υπόβαθρο και ωφελεί κάθε ηλικία.

Μεγάλο πρόβλημα αποτελεί ο θόρυβος γύρω από ψευδο-λύσεις: κυκλοφορούν πολλά προϊόντα στην αγορά που υπόσχονται «πηγή νεότητας». Τα συμπληρώματα διατροφής είναι τεράστιο θέμα: συχνά δεν περιέχουν όσα ισχυρίζονται και μπορεί να έχουν άγνωστες αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους ή με άλλα φάρμακα. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι όσοι λαμβάνουν πολυβιταμίνες δεν μειώνουν τον κίνδυνο θνησιμότητας.

Από την άλλη πλευρά υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα από τον FDA, όπως η μετφορμίνη (για τον διαβήτη), φάρμακα GLP-1 και τα διφωσφονικά (για την οστεοπόρωση), που φαίνεται πως επηρεάζουν βιολογικά τη διαδικασία της γήρανσης — αξιολογούμε ακόμα την ασφάλεια κι αποτελεσματικότητά τους.

Προσωπικά εφαρμόζω διαλειμματική νηστεία: όταν ξεκίνησα τη μελέτη της βιολογίας της γήρανσης παρατήρησα ότι τα εργαστηριακά ζώα με περιορισμένες θερμίδες ζούσαν περισσότερο και υγιέστερα από τα αδέρφια τους — όχι λόγω λιγότερου φαγητού αλλά λόγω των περιόδων νηστείας. Κάνω 16 ώρες νηστεία ημερησίως μετά το δείπνο· είχε σημαντική επίδραση στην υγεία μου: έχασα βάρος αλλά απέκτησα μυϊκή μάζα και καθαρότερο μυαλό κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Nέοι ορίζοντες στη μακροζωία: τεχνολογίες & θεραπείες

Ως πρόεδρος της Academy for Health & Lifespan Research, προσπαθώ να είμαι αντικειμενικός αλλά θα αναφέρω τρεις εξελίξεις που ξεχωρίζουν:

– Υπερβαρικό οξυγόνο: μια μέθοδος που ακούγεται εκκεντρική — έκθεση σε θάλαμο με πολύ υψηλές συγκεντρώσεις οξυγόνου για ώρες — αλλά δοκιμάζεται στο εργαστήριό μας ώστε να κατανοήσουμε πώς επηρεάζει τη βιολογία της γήρανσης στα ζώα.

– Μιτοχόνδρια: καθώς μεγαλώνουμε μειώνεται τόσο ο αριθμός όσο κι η λειτουργία των μιτοχονδρίων στα κύτταρά μας· φαίνεται όμως πως μπορούμε να τα ανανεώσουμε εγχύοντας μιτοχόνδρια στο αίμα — ήδη κάποιες εταιρείες εργάζονται πάνω σε αυτό.

– Μερικός επαναπρογραμματισμός κυττάρων: στόχος είναι στο μέλλον ένας νέος άνθρωπος 20 ετών να λαμβάνει κατά διαστήματα θεραπεία που αντιστρέφει εν μέρει τη βιολογική του ηλικία· ήδη γνωρίζουμε τρόπους επαναπρογραμματισμού των κυττάρων ώστε «να πιστεύουν» πως είναι ξανά νέα — βρίσκονται σε προκλινικό στάδιο ή περνούν σε δοκιμές σε ανθρώπους.

Υπάρχουν ακόμη τεχνολογίες αναζωογόνησης οργάνων:
Εταιρείες επιχειρούν μέσω μερικού επαναπρογραμματισμού να ανανεώσουν όργανα προς μεταμόσχευση — κάτι που θα μπορούσε ν’ αυξήσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα μοσχευμάτων αφού σήμερα πολλά απορρίπτονται λόγω ηλικίας ή άλλων προβλημάτων.

Το άρθρο αυτό ανήκει στο TIME Longevity — μια πλατφόρμα αφιερωμένη στην εξερεύνηση του πώς και γιατί οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και τι σημαίνει αυτό για άτομα, θεσμούς και το μέλλον των κοινωνιών.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.

Νίκος Γιαννόπουλος

Είναι όμως χαμηλό το ποσοστό, μόλις το 21,3% -το χαμηλότερο ποσοστό όλων των ηλικιακών ομάδων- που εκφράζει πολύ υψηλό ενδιαφέρον για την πολιτική.

Σύμφωνα με τον συντάκτη της έρευνας Αντώνη Γαλανόπουλο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως μόνο το 4,7% των νέων δηλώνει πως δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για την πολιτική, το χαμηλότερο ποσοστό όλων των ηλικιακών ομάδων και αισθητά χαμηλότερο του γενικού πληθυσμού.

Σε ότι αφορά την αποδοχή τους για τη δημοκρατία και το τι σκέφτονται για άλλου είδους πολιτεύματα τα ευρήματα δείχνουν αντιφατικά.

Το μικρότερο ποσοστό ικανοποίησης (άθροισμα επιλογών “ικανοποιημένος” και “μάλλον ικανοποιημένος”) με τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών, με μόλις 11,4%.

Όπως είναι εύλογο, τα υψηλότερα ποσοστά δυσαρέσκειας εντοπίζονται στις δυο νεότερες ηλικιακές κατηγορίες και μάλιστα με σχεδόν ίδια ποσοστά, 87,2% για τους νέους και τις νέες 17-24 ετών και 87,1% για τους 25-34 ετών. Η πολύ υψηλή αυτή δυσαρέσκεια οδηγεί σε αυξημένα νούμερα αμφισβήτησης της δημοκρατίας.

Παράλληλα, οι δύο ηλικιακές ομάδες με τα μεγαλύτερα ποσοστά διαφωνίας με τη δήλωση πως δεν υπάρχει, παρά τα προβλήματά της, καλύτερο πολίτευμα από την κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι και πάλι οι δυο νεότερες ομάδες: 21,7% οι νέοι και οι νέες 25-34 ετών και 20,2% οι 17-24 ετών. Ένας στους πέντε νέους φαίνεται να  εκφράζει  μια  σοβαρή  αμφισβήτηση  απέναντι  στην κοινοβουλευτική δημοκρατία.

• Σημαίνουν όλα τα παραπάνω ότι οι νέοι στηρίζουν αυταρχικές επιλογές; Δεν προκύπτει τέτοια εντύπωση από τα νούμερα.

Ενδεικτικά, μόλις το 9,9% των νέων 17-24 ετών εκτιμά ότι μπορεί η δικτατορία να είναι σε ορισμένες περιπτώσεις προτιμότερη από τη δημοκρατία. 

Ελαφρώς κάτω του γενικού πληθυσμού είναι το ποσοστό των νέων 25-34 ετών (14%). 

Σε μονοψήφιο ποσοστό (7,9%) κινείται και η στήριξη των νέων 17-24 ετών προς έναν ισχυρό και ανεξέλεγκτο πρωθυπουργό.

Είναι δε η μόνη ηλικιακή ομάδα στην οποία η στήριξη σε μια τέτοια θέση μένει σε μονοψήφιο ποσοστό, με τον γενικό πληθυσμό να κινείται στο 14,1% και τους νέους 25-34 ετών στο 14,4%. Τέλος, οι νέοι και οι νέες ηλικίας 17-24 ετών εκφράζουν τη μικρότερη θετική αξιολόγηση για την άνοδο της ακροδεξιάς.

Όταν, τέλος, η συζήτηση πηγαίνει στο ζήτημα της αποδοχής των θεσμών, εκεί οι νέοι άνθρωποι εκφράζουν την οργή τους.

Τα ποσοστά που αντιστοιχούν στις ηλικίες 17-24 και 25-34 ετών είναι σαφώς μικρότερα από αυτά του γενικού πληθυσμού.

Ενδεικτικά:

• Τον Πρωθυπουργό (ως θεσμικό ρόλο), τον εμπιστεύεται το 35,6% του γενικού πληθυσμού, αλλά μόλις το 19,3% των νέων 25-34 και 23,7% των νέων 17-24.
• Τη Δικαιοσύνη εμπιστεύεται (μόλις) το 27,3% του γενικού πληθυσμού. Στις ηλικίες 25-34 η εμπιστοσύνη πέφτει στο 20,3% και σ’ αυτές από 17 έως 24, στο 19,9%!
• Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα κόμματα είναι μονοψήφια και για τα ΜΜΕ σχεδόν μηδενικά! Τα ΜΜΕ άλλωστε είναι ο θεσμός που αποστρέφονται περισσότερο από κάθε άλλον οι πολίτες όλων των ηλικιών. 

Στο πλαίσιο της ομιλίας του, ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, οι οποίες απευθύνονται στους νέους: «Πετύχαμε, ανάμεσα στα άλλα, να περιορίσουμε την ανεργία από το 18% στο 8% και σε μια χώρα 10,5 εκατομμυρίων, μέσα σε 6 χρόνια, να δημιουργήσουμε μισό εκατομμύριο νέες δουλειές. Αυτή είναι κοινωνική πολιτική στην πράξη. Πρόσφατα πετύχαμε οι νέοι από 25 μέχρι 30 χρονών να πληρώνουν τον μισό φόρο. Και οι νέοι από 20 μέχρι 25 χρονών να μην πληρώνουν καθόλου φόρο. Αυτό έχει την υπογραφή Νέα Δημοκρατία, Κυριάκος Μητσοτάκης».

Επιπλέον, με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα 51 ετών από την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης υπογράμμισε: «Ποιο είναι το κόμμα που έμεινε ισχυρό για 5 ολόκληρες δεκαετίες; Μόνο η Νέα Δημοκρατία. Ναι, λάθη κάναμε. Είμαστε, όμως, το κόμμα που δεν κορόιδεψε τις Έλληνες πολίτες. Είμαστε το κόμμα που τόλμησε και τολμά να λέει και δυσάρεστες αλήθειες. Είμαστε το κόμμα που νοιάστηκε, όχι τόσο για τις επόμενες εκλογές, αλλά για τις επόμενες γενιές. Αυτό είναι που μας πιστώνουν οι Έλληνες πολίτες. Γι’ αυτό είναι βασικός πυλώνας της πολιτικής ζωής για μισό αιώνα στην Ελλάδα. Και γι’ αυτό θα πρέπει να είστε περήφανοι που είστε μέλη της Νεολαίας αυτού του μεγάλου κόμματος».

Στη συνέχεια, αφού αναφέρθηκε στην κατηγορία ότι δήθεν η ΟΝΝΕΔ δεν είναι «προοδευτική», τόνισε: «Είναι άραγε προοδευτικοί εκείνοι, που υποστήριζαν το παλιό σοβιετικό μπλοκ που κατέρρευσε μέσα σε λίγες μέρες σαν χάρτινο πύργος; Είναι προοδευτικοί αυτοί που ήταν πάντα -και εξακολουθούν να είναι και σήμερα- απέναντι στα μη κρατικά πανεπιστήμια; Είναι προοδευτικοί αυτοί που ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να θέλουν να επιβάλλουν τις ιδέες τους διά της βίας, κάνοντας τραμπουκισμούς μέσα σε διάφορες πανεπιστημιακές σχολές;».

Και συμπλήρωσε: «Προοδευτικοί είμαστε εμείς, διότι υποστηρίζουμε σταθερά την ελεύθερη οικονομία, που έχει αποδειχθεί σε όλο τον κόσμο ότι είναι το βασικό εργαλείο για να έχεις ανάπτυξη. Προοδευτικοί είμαστε εμείς, διότι υποστηρίζουμε την ισότητα των ευκαιριών, που είναι όχι εξίσωση προς τα κάτω – όπως θέλουν οι αντίπαλοί μας- αλλά ένα βασικό εργαλείο για να μην μένει κανένας πίσω. Και τα παιδιά που είναι στις πόλεις. Και τα παιδιά που μεγαλώνουν σε χωριά. Και τα παιδιά που μένουν σε ακριτικά νησιά. Γιατί εμείς κοιτάζουμε όλους τους Έλληνες. Και με την πολιτική μας ωθούμε τη χώρα προς τα πάνω».

Ο κ. Χατζηδάκης ζήτησε από τα μέλη της ΟΝΝΕΔ να συμβάλουν με τις προτάσεις τους προς τη Νέα Δημοκρατία και την Κυβέρνηση: «Περιμένουμε να μιλάτε ξεκάθαρα και χωρίς καμία αυτολογοκρισία. Να μας λέτε και αυτό που σας ανησυχεί, και αυτά που προτείνετε. Αυτή ήταν η συνταγή της επιτυχίας της ΟΝΝΕΔ όλα αυτά τα χρόνια και με αυτόν τον τρόπο πρέπει να συνεχίσετε».

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, επισήμανε: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε και αυτό που μας ενώνει πάνω από όλα: Την πατρίδα μας, την Ελλάδα. Για την Ελλάδα είμαστε εδώ. Για την Ελλάδα δίνουμε μάχες. Και για την Ελλάδα θα κερδίσουμε και τις επόμενες εκλογές, με τη Νέα Δημοκρατία, που είναι η μόνη παράταξη σταθερότητας και προοπτικής στην πατρίδα μας».

Νίκος Γιαννόπουλος

Τι είναι αυτό όμως που κάνει το Tik-Tok δημοφιλές και στους Ελληνες χρήστες;

Πρόσφατα το Ινστιτούτο Eteron διεξήγαγε έρευνα με πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε άτομα από 16 έως 25 ετών.

Αυτό που πάνω απ’ όλα εντυπωσιάζει είναι η συχνότητα της χρήσης μέσα στην ημέρα.Το 44,8% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί το TikTok καθημερινά για περισσότερες από 3 ώρες, ενώ τo 35,2% το χρησιμοποιεί καθημερινά αλλά για λιγότερο από 3 ώρες.

Το 10,7% αναφέρει ότι χρησιμοποιεί την πλατφόρμα 3-5 φορές την εβδομάδα, το 5,9% 1-2 φορές την εβδομάδα, ενώ το 2,5% δηλώνει ότι κάνει επιλεκτική χρήση για να παρακολουθήσει συγκεκριμένους λογαριασμούς ή hashtags.

• Αφού σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες χρησιμοποιούν την πλατφόρμα από τρεις ώρες και πάνω, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ότι το scroll down γίνεται μέχρι τελικής πτώσης! Σχεδόν μηχανικά θα έλεγε κανείς αφού από μία στιγμή και έπειτα η ενασχόληση τείνει να παρει σημάδια έντονου εθισμού.

Στην πλατφόρμα δεν αναζητούν κάτι επισταμένως. Περισσότερο καταπολεμά την πλήξη και την ανία τους. Οπως καταδεικνύει η έρευνα, ο κύριος λόγος χρήσης του Tik-Tok είναι η διασκέδαση κατά 78,1%. Ακολουθεί η επικοινωνία με φίλους/ες (28,7%), η εκπαίδευση, καθώς και η ενημέρωση για την κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα (22,8%). 

• Στη συνέχεια έρχονται η πληροφόρηση για καταναλωτικά αγαθά (21,4%), η ζωντανή αλληλεπίδραση και η τέχνη (20,7%), η ευκολία σε σχέση με τον γραπτό λόγο (16,4%) και η δημιουργία προσωπικού περιεχομένου (15,9%).

Εδώ χρειάζεται μία περισσότερο προσεκτική ανάγνωση. Ενώ πράγματι ο κύριος λόγος εισόδου στην πλατφόρμα είναι η διασκέδαση, οι υπόλοιποι λόγοι δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποτιμηθούν αν και τα ποσοστά που συγκεντρώνουν είναι σαφώς μικρότερα. 

Μέσω του Tik-Tok οι νέοι αλληλεπιδρούν (λογικό), εκπαιδεύονται αλλά επίσης ενημερώνονται για την κοινωνική και την πολιτική επικαιρότητα. Το 22,8% των χρηστών που μαθαίνει τα νέα μέσω του Tik-Tok θεωρείται, όχι άδικα, πολύ μεγάλο ποσοστό. 

Και κάπως έτσι εξηγείται και η όψιμη μανία των Ελλήνων πολιτικών να δημιουργούν περιεχόμενο στην εν λόγω πλατφόρμα. Σημειώνουμε εδώ ότι η ποιότητα του περιεχόμενου που δημιουργεί στο Tik-Tok ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την ομάδα του έχει βραβευτεί σε σχετικό διαγωνισμό.

Σ’ αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν περιεχόμενο κοινωνικών προφίλ, το 31,7% θεωρεί χρήσιμο το περιεχόμενο που αφορά στην ενδυνάμωση και τα δικαιώματα των γυναικών, το 24,6% το περιεχόμενο για τα ανάπηρα άτομα, το 22,8% τα πολιτικά πρόσωπα και την πολιτική, το 16,9% την ενδυνάμωση και τα δικαιώματα των ανδρών, ενώ το ίδιο ποσοστό αφορά το περιεχόμενο για τρανς και queer άτομα.

• Πριν κανείς προλάβει να συμπεράνει ότι το Tik-Tok φιλοξενεί μόνο woke ατζέντα, έρχονται τα υπόλοιπα ευρήματα για να προσγειώσουν ανώμαλα:  Τα θρησκευτικά θέματα συγκεντρώνουν 14,1%, τα θέματα οπαδικών συνδέσμων 13,7%, οι πρόσφυγες και μετανάστες 13,2%, οι πατριωτικές ομάδες 11,8% και οι Ρομά 6,4%. 

Κοντολογίς; Στο Tik-Tok, όπως και στην πραγματική ζωή, υπάρχουν τα πάντα. Το τι θα παρακολουθήσει και θα “ακολουθήσει” κανείς εξαρτάται από τις δικές του προσωπικές προτιμήσεις και τις επιρροές.

Και αφού, σας βάλαμε στο κλίμα, ας δούμε και ποιοι είναι οι πιιο δημοφιλείς Ελληνες πολιτικοί στην πλατφόρμα: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι πρώτος (50,4%), ακολουθούμενος από τον Στέφανο Κασσελάκη (32,7%) και τη Ζωή Κωνσταντοπούλου (30,1%). Άλλοι πολιτικοί όπως η Αφροδίτη Λατινοπούλου (22,1%), ο Νίκος Ανδρουλάκης (19,5%) και ο Κυριάκος Βελόπουλος (18,6%) ακολουθούν με χαμηλότερα ποσοστά. 

• Μονοψήφια ποσοστά συγκεντρώνουν ο Δημήτρης Κουτσούμπας (9,7%), ο Δημήτρης Νατσιός (7,1%) και ο Αλέξης Χαρίτσης (6,2%). Σημειώνεται ότι την περίοδο διεξαγωγής της έρευνας ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε εκλέξει νέο πρόεδρο.

Για το τέλος, καταγράφηκαν και οι σημαντικότερες αιτίες διακοπής παρακολούθησης λογαριασμών.Οι κυριότεροι λόγοι είναι η διάδοση ψευδών ειδήσεων (60,2%) και το βαρετό περιεχόμενο βίντεο (50%). Άλλοι λόγοι είναι η χρήση εκφράσεων μίσους κατά κοινωνικών ομάδων ή ατόμων (42,3%), η προώθηση αναξιόπιστων προϊόντων ή υπηρεσιών (36,6%) και η αίσθηση προσωπικής απειλής (32,3%).

Οι χρήστες αναζητούν δηλαδή αυθεντικό περιεχόμενο και έχουν πια την παιδεία να αντιληφθούν τα fake news και γενικότερα περιεχόμενο που παραποιεί και παραπλανά.

Τα αποτελέσματα της έρευνας με τίτλο «Οικονομική Ψυχολογία των Ελλήνων: Στάσεις και συμπεριφορές» (https://www.gameofmoney.gr/survey/) αναδεικνύουν τις προκλήσεις, τις προσδοκίες και τις αντιφάσεις σχετικά με την ευτυχία και την απόκτηση πλούτου και τις διαφορές μεταξύ των δημογραφικών ομάδων.

Πιο συγκεκριμένα:

• Δύο στους τρεις Έλληνες θεωρούν δύσκολο το χτίσιμο περιουσίας από το μηδέν στην Ελλάδα, με τους νεότερους να διατηρούν πιο αισιόδοξη στάση.
• Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων σε ποσοστό 79% αναφέρει ότι οι οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν την ψυχολογία τους. Το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι τα χρήματα δεν θεωρούνται ως πανάκεια για την ευτυχία τους, ενώ ένα 35% ούτε συμφωνεί ούτε διαφωνεί με την άποψη αυτή.
• Αν και οι περισσότεροι δηλώνουν ότι τα πολλά χρήματα είναι προνόμιο των λίγων, οι νέοι εμφανίζουν μια πιο θετική προσέγγιση.
• Η σύνδεση του πλούτου με ανήθικες πρακτικές ενισχύεται με την ηλικία, παρόλα αυτά η αντίληψη του «πλούσιου και καλού ανθρώπου» παραμένει «ζωντανή» στην Ελλάδα. Είναι σπάνιο να κάνει κανείς πολλά χρήματα με τελείως έντιμους/νόμιμους τρόπους εκτιμά το 67% των ερωτηθέντων.

Στην εκτενή έρευνα υπάρχουν πολλά ακόμη στοιχεία για την απασχόληση των Ελλήνων, την οικονομική τους κατάσταση, την δυνατότητά τους για αποταμίευση και επενδύσεις κλπ. Όπως αναφέρεται, δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα για πάνω από τους μισούς Έλληνες, καθώς προφανώς «ο μισθός δεν φτάνει».

Ειδικότερα, το 55% αναφέρει ότι έχει και άλλες πηγές εισοδήματος εκτός από τον μισθό του και το 45% ότι δεν έχει. Σύμφωνα με την έρευνα το 23% των ερωτηθέντων έχει εισόδημα από ενοίκια ή πλατφόρμες τύπου Airbnb, το 13% δηλώνει ότι κερδίζει από τόκους ή αποδόσεις καταθέσεων, το 6% αποκομίζει κέρδη από μερίσματα μετοχών, και επίσης το 6% ασχολείται με το Internet marketing, εκμεταλλευόμενο τις ψηφιακές ευκαιρίες για εισόδημα.

Οι επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα και bitcoins καταλαμβάνουν ένα 5% των συμμετεχόντων. Άλλες πηγές εισοδήματος περιλαμβάνουν τη συμμετοχή σε επιχειρήσεις (5%), δικαιώματα από πνευματική ιδιοκτησία (3%), και δεύτερη δουλειά (3%). Ένα μικρότερο ποσοστό λαμβάνει επίδομα ή σύνταξη (2%), ενώ το 1% έχει έσοδα από χόμπι ή βοήθεια από την οικογένεια.

Πάνω από ένας στους τρεις Έλληνες σήμερα δηλώνει πως τα έσοδά του δεν καλύπτουν τις ανάγκες του, ένας στους δύο μόλις «τα φέρνει βόλτα ίσα-ίσα», και μόνο ένας στους επτά δηλώνει επάρκεια εσόδων. Οι αποταμιεύσεις «δεν πάνε μακριά», καθώς μόνο 15% του κοινού δηλώνει ότι τα χρήματα που έχουν στην άκρη φτάνουν για πάνω από ένα χρόνο. Πάντως η διάθεση των Ελλήνων για αποταμίευση είναι θετική. Μόνο το 9% δηλώνει ότι δεν έχει αποταμιεύσει ποτέ και ούτε σκοπεύει. Οι νέοι αποταμιεύουν συστηματικά, ενώ οι μεγαλύτεροι θέλουν, αλλά δυσκολεύονται.

Η πλειοψηφία αξιολογεί την οικονομική της παιδεία ως μέτρια, με λίγους να δηλώνουν πλήρως ικανοποιημένοι. Παράλληλα, η διάχυτη ανησυχία για την οικονομική ασφάλεια είναι εμφανής, αν και οι άντρες και οι νεότερες ηλικίες εμφανίζονται πιο σίγουροι.

Σχετικά με το ύψος των επενδυτικών κεφαλαίων που διαθέτουν οι Έλληνες αυτή την περίοδο, σύμφωνα με τα δεδομένα, η συντριπτική πλειοψηφία, δηλαδή το 68%, δηλώνει ότι διαθέτει έως 1.500 ευρώ για επένδυση. Το 8% των συμμετεχόντων διαθέτει ποσά μεταξύ 1.501-3.000 ευρώ, ενώ το 6% έχει διαθέσιμα κεφάλαια ύψους 3.001-5.000 ευρώ. Ελαφρώς υψηλότερα ποσά, μεταξύ 5.001-10.000 ευρώ, διαθέτει το 7% των ερωτηθέντων. Το ίδιο ποσοστό (6%) επενδύει ποσά στην κατηγορία 10.001-30.000 ευρώ. Μικρότερα ποσοστά δηλώνουν ότι έχουν σημαντικά μεγαλύτερα ποσά διαθέσιμα, με το 3% να κατέχει κεφάλαια μεταξύ 30.001-50.000 ευρώ, ενώ μόλις το 1% διαθέτει από 50.000 έως 100.000 ευρώ, ή και πάνω από 100.000 ευρώ.

Όπως επισημαίνει σε δηλώσεις του ο Αλέξιος Βανδώρος, ιδρυτής του Game of Money και εμπνευστής του GoM Festival, η σχέση μας με το χρήμα έχει τις ρίζες της βαθιά μέσα στην ανθρώπινη ψυχολογία και κοινωνία.

«Είναι εργαλείο αλλά και αντικείμενο, σύμβολο δύναμης, ασφάλειας και άλλοτε αιτία άγχους. Στην πραγματικότητα, το χρήμα δεν είναι τίποτα άλλο από έναν καθρέφτη που αντανακλά τις πεποιθήσεις, τις αξίες και τις αποφάσεις μας. Η προσπάθεια να κατανοήσει κανείς αυτή τη σχέση, να τη διαχειριστεί και να τη βελτιώσει, βρίσκεται στον πυρήνα του Game of Money Festival. Ένα φεστιβάλ που δεν απευθύνεται μόνο σε επαγγελματίες του οικονομικού χώρου αλλά σε κάθε άνθρωπο που αναζητά ουσιαστική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το χρήμα επηρεάζει τις επιλογές και τη ζωή του»

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, μέσω της πλατφόρμας «Μάθε το παιχνίδι του Χρήματος» (https://gameofmoney.gr/ και του ομώνυμου Podcast (https://gameofmoney.gr/podcast/) με περισσότερα από 1.100.000 ενεργές λειτουργίες και πάνω από 12.000 συνδρομητές στο Spotify που έχει δημιουργήσει ο Αλέξιος Βανδώρος, στόχος είναι η συμβολή στην γενικότερη προσπάθεια προς τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό.

Τα αποτελέσματα άλλαξαν τη ζωή της: η Schwenk-Gattey είχε λέμφωμα Hodgkin σταδίου 4, την πιο προχωρημένη μορφή αυτού του τύπου καρκίνου του αίματος. Η πρόγνωσή της δεν ήταν καλή – περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους με τη διάγνωση αυτή, είχε πεθάνει μέσα σε πέντε χρόνια – και θα έπρεπε να υποβληθεί σε χημειοθεραπεία και ακτινοβολία για να προσπαθήσει να ξεπεράσει την ασθένεια. Ξαφνικά, κανένα από τα σχέδιά της δεν είχε σημασία. τα επόμενα χρόνια θα ήταν όλα για τον αγώνα για να επιβιώσουν.

Η εμπειρία της Schwenk-Gattey αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τάσης που παρατηρείται στις ανεπτυγμένες δυτικές χώρες – ενός αυξανόμενου αριθμού ενηλίκων κάτω των 50 ετών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο. Το θέμα βρέθηκε στο προσκήνιο πέρυσι λόγω των δημόσιων προσώπων όπως η πριγκίπισσα Κέιτ Μίντλετον και η ηθοποιός Ολίβια Μαν, και οι δύο γύρω στα σαράντα, που μοιράστηκαν τις ιστορίες τους. Αλλά και πριν από αυτό, αρκετές διεθνείς και καναδικές μελέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Ραγδαία αύξηση των ποσοστών

Παγκοσμίως, οι νέες περιπτώσεις καρκίνου σε νεαρούς ενήλικες αυξήθηκαν κατά 79% μεταξύ 1990 και 2019, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό BMJ Oncology το 2023. Οι θάνατοι έχουν επίσης αυξηθεί, πάνω από 28%, στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 50 κατά την ίδια περίοδο. Στον Καναδά, μια ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2020 αποκάλυψε ότι η συχνότητα εμφάνισης 13 τύπων καρκίνου έχει αυξηθεί σε νεότερους ενήλικες -ειδικά μεταξύ 20 έως 49 ετών- σε μια περίοδο 30 ετών. Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Canadian Medical Association Journal το 2019, διαπίστωσε ότι οι καρκίνοι του παχέος εντέρου, του μαστού, της μήτρας, των νεφρών και του παγκρέατος έχουν αυξηθεί σημαντικά σε ηλικία κάτω των 50 ετών.

Καναδοί γιατροί έχουν επίσης αναφέρει αύξηση των κρουσμάτων σε ανέκδοτη βάση. Η Christine Brezden-Masley, ογκολόγος και ιατρική διευθύντρια του προγράμματος για τον καρκίνο στο Sinai Health στο Τορόντο, λέει ότι, την τελευταία δεκαετία περίπου, έβλεπε περισσότερους ασθενείς στα 20, τα 30 και τα 40 τους με παχέος εντέρου, γαστρικό και μαστό. καρκίνους. Ομοίως, οι συνάδελφοί της έχουν παρατηρήσει μεγαλύτερο αριθμό νεότερων ανδρών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του προστάτη και του πνεύμονα, λέει. «Δεν καταλαβαίνουμε πραγματικά γιατί συμβαίνει αυτό», προσθέτει, εξηγώντας ότι το τυπικό εύρος ηλικίας για αυτούς τους καρκίνους είναι πενήντα πέντε έως 65.

Ο Darren Brenner, επιδημιολόγος καρκίνου και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Brenner στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, ο οποίος μελετά τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του μαστού σε νεότερους ενήλικες από το 2015, λέει ότι η έρευνα δείχνει μια ισχυρή σχέση μεταξύ των αλλαγών διατροφής τα τελευταία 30 χρόνια και ορισμένων καρκίνων. Αυτό περιλαμβάνει αυξημένη κατανάλωση εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όπως κατεψυγμένες πίτσες και μάφιν που αγοράζονται από το κατάστημα. Εκτός από τη συμβολή στην κακή διατροφή, η υπερβολική πρόσληψη χωρίς επαρκή άσκηση μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, έναν γνωστό παράγοντα κινδύνου για ορισμένους καρκίνους. Άλλες μελέτες συνδέουν τις δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε κόκκινο κρέας και ζάχαρη, καθώς και την υπερβολική χρήση αντιβιοτικών, που καταστρέφουν τα υγιή βακτήρια του εντέρου, με τον καρκίνο.

Μια μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι, εκτός από τους ανθρώπους που έκαναν πιο δυτικοποιημένες δίαιτες τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι σημερινοί ενήλικες εκτέθηκαν σε άλλους παράγοντες κινδύνου -όπως περιβαλλοντικούς κινδύνους και πιο καθιστικό τρόπο ζωής- σε μικρότερες ηλικίες σε σύγκριση με τις γενιές πριν από αυτούς. Οι ερευνητές, συμπεριλαμβανομένου του Brenner, πιστεύουν ότι ίσως αυτός είναι ο λόγος που ο καρκίνος έχει αρχίσει να εμφανίζεται νωρίτερα στη ζωή των ασθενών τώρα σε σύγκριση με τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Και ενώ περισσότερες εξετάσεις διαδραματίζουν ρόλο – οι συγγραφείς αναγνώρισαν ότι οι ενισχυμένες δοκιμές θα μπορούσαν να εξηγήσουν ορισμένες από τις διαγνώσεις – δεν λαμβάνεται υπόψη η αύξηση σε περιπτώσεις που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια.

Μειώθηκαν τα κονδύλια για την έρευνα

Ωστόσο, οι ερευνητές ελπίζουν σε πιο οριστικές απαντήσεις σχετικά με το ποιοι παράγοντες παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αύξηση του πρώιμου καρκίνου. Πιο πειστικά αποτελέσματα θα ενίσχυαν τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις πολιτικές πρόληψης και ελέγχου (προς το παρόν, στον Καναδά, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου συνιστάται μόνο σε άτομα άνω των 50 ετών, αλλά οι υποστηρικτές πιέζουν να χαμηλώσουν αυτό το όριο, όπως έκαναν οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.)

Η Brezden-Masley λέει ότι θα ήθελε να δει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επενδύει σε περισσότερη έρευνα. Στον Καναδά, το ποσοστό των ερευνητικών κεφαλαίων που επενδύθηκαν στη βιολογία και τις αιτίες του καρκίνου κατά την περίοδο μεταξύ 2017 και 2021 μειώθηκε στην πραγματικότητα σε σύγκριση με την περίοδο μεταξύ 2007 και 2011 (από ένα συνδυασμένο 49% των κεφαλαίων σε μόλις 35%). Εν τω μεταξύ, το ποσοστό που δαπανήθηκε για στρατηγικές πρόληψης, όπως η δημιουργία πολιτικών δημόσιας υγείας και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό το ίδιο, στο 3%, ενώ το υψηλότερο μερίδιο των κονδυλίων κατευθύνθηκε στη θεραπεία. Πολύ λίγα από τα χρήματα πληρώνουν για μελέτες που επικεντρώνονται ειδικά σε νεότερους ενήλικες σε σύγκριση με άλλες ηλικιακές ομάδες.

Σύμφωνα με μια έκθεση Canadian Partnership Against Cancer του 2017, από το 2005 έως το 2013, μόνο το 0,4% των εθνικών κονδυλίων διατέθηκε για έρευνα για τον καρκίνο μεταξύ εφήβων και νεαρών ενηλίκων μεταξύ 15 και 39 ετών. Δεδομένου ότι οι καρκίνοι στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 50 ετών αναπτύσσονται πιο επιθετικά και οδηγούν σε περισσότερους θανάτους -εν μέρει λόγω διαγνώσεων σε πιο προχωρημένο στάδιο- σε σύγκριση με τον ηλικιωμένο πληθυσμό, η έρευνα που επικεντρώνεται στον νεαρό ενήλικο πληθυσμό θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, υποστηρίζει η Brezden-Masley.

«Ως ομάδα, αγωνιζόμαστε για δύο πράγματα: δεν είμαστε τόσο χαρούμενοι όσο τα παιδιά και δεν είμαστε τόσο πλούσιοι όσο οι γονείς μας», λέει ο Geoff Eaton, ιδρυτής και εκτελεστικός διευθυντής του Young Adult Cancer Canada. «Όταν πρόκειται για τη συγκέντρωση κεφαλαίων, αυτοί οι παράγοντες κάνουν τον κόσμο να κάνει τον γύρο του κόσμου — όχι μόνο στον κόσμο του YACC αλλά και όταν πρόκειται για τις προτεραιότητες της κυβέρνησης και του συστήματος του καρκίνου».

Το Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο – μέρος των Καναδικών Ινστιτούτων Έρευνας Υγείας, το οποίο κατευθύνει περίπου 230 εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για την έρευνα για τον καρκίνο – ξεκίνησε φέτος μια νέα πενταετή στρατηγική. Μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων του, απαριθμεί την πρόληψη του καρκίνου, την έγκαιρη ανίχνευση και τη μείωση του κινδύνου, καθώς και τη βελτίωση της συνεχούς φροντίδας των επιζώντων από καρκίνο. Επί του παρόντος, υπάρχουν μόνο λίγες μελέτες που χρηματοδοτούνται από το CIHR και επικεντρώνονται ειδικά σε πρώιμους καρκίνους που βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένης μιας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων επιβίωσης για τον καρκίνο του μαστού και μιας άλλης για τις επιλογές θεραπείας για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

Το 2023, το CIHR χρηματοδότησε πολλά έργα που στοχεύουν στη βελτίωση της ανάπτυξης και υλοποίησης κλινικών δοκιμών σε ολόκληρο τον Καναδά, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της πρόσβασης για υποεκπροσωπούμενες κοινότητες, λέει η Fei-Fei Liu, επιστημονική διευθύντρια της ICR. Ωστόσο, παραδέχεται ότι δεν υπήρχαν έργα που να επικεντρώνονται ειδικά στη θεραπεία του καρκίνου σε νεαρούς ενήλικες, αν και οι νεότεροι ενήλικες συμμετείχαν σε ορισμένες δοκιμές. «Το CIHR επενδύει σε ερευνητικά έργα που προτείνονται από ερευνητές σε όλους τους τομείς της υγείας, επομένως εξαρτόμαστε από τους ερευνητές για την υποβολή αιτήσεων για πρώιμους καρκίνους», λέει.

Ανάγκη για κρατική χρηματοδότηση

Πέρα από την έρευνα, υπάρχει ανάγκη για περισσότερη κρατική χρηματοδότηση που παρέχει υποστήριξη και πόρους σε νεαρούς ενήλικες επιζώντες, λέει ο Eaton. Οι θεραπείες, οι χειρουργικές επεμβάσεις και η ίδια η ασθένεια συχνά επηρεάζουν τους καρκινοπαθείς με διάφορους τρόπους —συμπεριλαμβανομένων συναισθηματικών, κοινωνικών, διανοητικών και οικονομικών— βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Για τους νεότερους ενήλικες που μπορεί να ζήσουν για άλλα πενήντα χρόνια μετά τη διάγνωσή τους, η συνεχής ιατρική και ψυχοκοινωνική φροντίδα, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, είναι σημαντική.

Ορισμένοι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, όπως ο Eaton’s, βοηθούν σε αυτό, όπως και ορισμένα προγράμματα επιβίωσης νέων ενηλίκων που προσφέρονται μέσω νοσοκομειακών κλινικών. Τα προγράμματα συνδέουν τους ασθενείς με καρκίνο και τους επιζώντες με ειδικούς που παρέχουν εξατομικευμένες υπηρεσίες, όπως ατομική και οικογενειακή θεραπεία, σχέδια διατροφής και άσκησης για τη διαχείριση χρόνιων συμπτωμάτων και φροντίδα αναπαραγωγικής και σεξουαλικής υγείας. Επίσης συχνά διαχειρίζονται ομάδες υποστήριξης ομοτίμων και παρέχουν συμβουλές σχετικά με τα οικονομικά και τη σταδιοδρομία.

Ο Eaton λέει ότι οι νεότεροι ενήλικες είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, επειδή δεν έχουν συσσωρεύσει τόσο πλούτο όσο οι παλαιότερες γενιές – πράγμα που σημαίνει ότι το να αρρωστήσουν έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην καριέρα και τα οικονομικά τους. Σε πολλές επαρχίες, εκτός εάν οι ασθενείς έχουν ασφάλιση υγείας από τρίτους για να βοηθήσουν στην κάλυψη του κόστους, τα φάρμακα για τον καρκίνο πρέπει να πληρωθούν από την τσέπη τους, τα οποία μπορεί να αθροίζονται σε χιλιάδες δολάρια, λέει ο Brezden-Masley.

Για τη Schwenk-Gattey, το να μάθει ότι τα ωάριά της δεν ήταν πλέον βιώσιμα για σύλληψη ήταν το πιο καταστροφικό αποτέλεσμα της θεραπείας του καρκίνου. «Ήταν πραγματικά δύσκολο. Ο σύζυγός μου και εγώ χτίζαμε μια ζωή γύρω από το να έχουμε» ένα σπίτι γεμάτο παιδιά, και το πήραν με το πάτημα ενός δαχτύλου», λέει. Η Schwenk-Gattey συναντήθηκε με ειδικούς στη γονιμότητα και έλαβε συμβουλές για να διερευνήσει το ζήτημα. Αυτή και ο σύζυγός της σκέφτηκαν να υιοθετήσουν ή να αγοράσουν ωάρια για να συλλάβουν μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης, αλλά αντιμετώπισαν πολλά εμπόδια και με τις δύο επιλογές. Τελικά, αποφάσισαν να δώσουν στον εαυτό τους περισσότερο χρόνο για να πάρουν μια απόφαση. Ευτυχώς για αυτούς, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Schwenk-Gattey συνέλαβε απροσδόκητα φυσικά. Γέννησε ένα υγιέστατο αγοράκι το 2022.

Αλλά ακόμη και σήμερα -επτά χρόνια μετά την έναρξη των θεραπειών της- εξακολουθεί να αντιμετωπίζει άλλες σωματικές παρενέργειες, όπως κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις, μούδιασμα στα δάχτυλα των ποδιών της και γνωστικές προκλήσεις. Αυτά περιλαμβάνουν μερικές φορές το να γράφει γράμματα προς τα πίσω ή να μην μπορεί να βρει τις κατάλληλες λέξεις για να εκφραστεί.

Ο φόβος και τα συναισθήματα

Υπάρχει και το συναισθηματικό τίμημα. «Είναι μια πρόκληση κάθε μέρα, γιατί ξέρω ποια είναι τα στατιστικά μου. Επιστρέφει ο καρκίνος; Ή πότε θα επιστρέψει; Πόσο χρόνο έχω;» λέει ο Schwenk-Gattey. Ανησυχεί επίσης πόσο καιρό θα παραμείνει αρκετά υγιής για να μεγαλώσει τον γιο της.

«Η πραγματικότητα είναι ότι χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να αναρρώσει κανείς από τον καρκίνο από ό,τι για να αντιμετωπιστεί», λέει ο Eaton. Μια μελέτη σε επίπεδο Καναδά που δημοσιεύθηκε από το YACC το 2018 διαπίστωσε ότι υπήρχαν σημαντικά κενά στη σωματική και ψυχική υγεία ακόμη και έξι χρόνια μετά τη διάγνωση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η δημιουργία περισσότερων υποστηρικτικών δικτύων που παρέχουν μια διέξοδο για κοινωνική σύνδεση με άλλους νέους επιζώντες είναι επίσης ζωτικής σημασίας, υποστηρίζει.

«Έχουμε πολλές ιστορίες στην κοινότητά μας όπου οι επιζώντες ήταν τόσο απομονωμένοι, καταθλιπτικοί και είχαν σκέψεις αυτοκτονίας. Και μετά βρήκαν συνδέσεις μέσω του YACC που ομαλοποίησαν τους αγώνες που είχαν περάσει, κάτι που είναι πραγματικά σημαντικό για τη θεραπεία», λέει ο Eaton.

Απαιτούνται επίσης προγράμματα επιβίωσης για να βοηθήσουν τους νεαρούς ενήλικες να περιηγηθούν σε ζητήματα όπως το πώς να ζήσουν καλύτερα μετά από μια διάγνωση και να βελτιώσουν την ενέργεια και τη γνωστική λειτουργία, λέει ο Brezden-Masley. Δεδομένου ότι οι καρκινοπαθείς συνήθως σταματούν να επισκέπτονται τους ογκολόγους τους για παρακολούθηση μετά την πενταετία, πιστεύει ότι περισσότεροι οικογενειακοί γιατροί θα πρέπει να εκπαιδευτούν στην ογκολογική φροντίδα επιβίωσης. Για πολλούς νεαρούς ενήλικες όπως η Schwenk-Gattey, η λήψη αυτής της υποστήριξης θα μπορούσε να σημαίνει τη διαφορά μεταξύ της απλής επιβίωσης και της ευημερίας στις επόμενες δεκαετίες.

Πηγή: thewalrus.ca