Όπως προκύπτει από την ετήσια έκθεση του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, ο μέσος μισθός για πλήρες ωράριο στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε το περασμένο έτος στα 1.516 ευρώ, έναντι 1.478 ευρώ το 2024, ενώ το μερίδιο της πλήρους απασχόλησης ανήλθε στο 78,5%, υψηλότερο κατά 2,1 μονάδες.

Παράλληλα, από την ανάλυση των δεδομένων μισθολογικής διαστρωμάτωσης γίνεται σαφές πως 280.000 εργαζόμενοι μετακινήθηκαν το 2025 σε μισθολογικά κλιμάκια άνω των 1.000 ευρώ σε σύγκριση με το 2024, σε μία ξεκάθαρη ένδειξη της ευρείας και συνεχιζόμενης βελτίωσης των εισοδημάτων. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν απτά οφέλη τα οποία κατανέμονται σε μεγάλο τμήμα των μισθωτών, και δεν πρόκειται για μία στατιστική στρέβλωση που θα μπορούσε να προκύψει μόνο από αυξήσεις στα υψηλότερα κλιμάκια.

Συγκεκριμένα, η έκθεση της «ΕΡΓΑΝΗ» δείχνει πως σχεδόν δύο στους τρεις ιδιωτικούς υπαλλήλους (63,5%), δηλαδή 1,56 εκατομμύρια άτομα, αμείβονται πλέον με περισσότερα από 1.000 ευρώ ανά μήνα, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό το 2019 ήταν 36,3% και αναλογούσε σε μόλις 720.000 μισθωτούς.

Αυτό σημαίνει πως σε διάστημα μόλις έξι ετών οι ιδιωτικοί υπάλληλοι με μισθό άνω των 1.000 ευρώ αυξήθηκαν κατά 842.000, ήτοι υπερδιπλασιάστηκαν, παρά τις επιπτώσεις της πανδημίας, οι οποίες περιόρισαν δραστικά την οικονομική δραστηριότητα επί περίπου δύο χρόνια.

Ως αποτέλεσμα, πλέον οι δύο μεγαλύτερες ομάδες εργαζόμενων, οι οποίες αριθμούν συνολικά 992.000 άτομα, είναι αυτοί που λαμβάνουν 1.001 έως 1.200 ευρώ ανά μήνα και αυτοί που έχουν μισθό 1.201 έως 1.500 ευρώ, δηλαδή τα μεσαία στρώματα.

Στον αντίποδα, το 2019 τα δύο πολυπληθέστερα μισθολογικά κλιμάκια ήταν τα δύο χαμηλότερα: οι αμειβόμενοι με λιγότερα από 500 ευρώ, οι οποίοι ανέρχονταν σε 406.400, και όσοι έπαιρναν 501-600 ευρώ, οι οποίοι ξεπερνούσαν τους 216.000.

Μεγαλώνουν τα υψηλότερα κλιμάκια, μικραίνουν τα χαμηλότερα

Αυτό είναι απόρροια μίας ευρύτερης τάσης την τελευταία εξαετία. Από το 2019, τα κλιμάκια κάτω των 1.000 ευρώ συρρικνώθηκαν, επιβεβαιώνοντας και από αυτήν την οπτική γωνία ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μία μεγάλης κλίμακας «αναρρίχηση» στη μισθολογική κλίμακα.

Ενδεικτικό είναι πως το 2019 σχεδόν 1,23 εκατομμύρια εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα είχαν απολαβές κάτω των 1.000 ευρώ. Το 2025 η εικόνα είχε αντιστραφεί. Μεταξύ του περασμένου έτους και του 2024 οι ιδιωτικοί υπάλληλοι στα στρώματα κάτω των 1.000 ευρώ ανά μήνα μειώθηκαν κατά σχεδόν 209.000, καθώς πολλοί μετακινήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα αποδοχών.

Ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί η μείωση σε βάθος εξαετίας των εργαζόμενων που αμείβονταν με έως 500 ευρώ. Μεταξύ 2019 και 2025 η ομάδα αυτή περιορίστηκε κατά περισσότερα από 223.000 άτομα, που ισοδυναμεί με πτώση της τάξης 56%, καθώς η σταδιακή υποχώρηση της μερικής απασχόλησης και η ανοδική πορεία των μισθών άλλαξαν τα δεδομένα στην αγορά.

Πέραν της βελτίωσης των απολαβών, τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ δείχνουν επίσης τη μεγάλη αύξηση της μισθωτής απασχόλησης στην Ελλάδα, η οποία συμβάλλει στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, σχολιάζουν κυβερνητικές πηγές.

Από τον Δεκέμβριο του 2019 έως το Δεκέμβριο του 2025, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, εύρημα που συνάδει με τη νεότερη έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με την οποία η ανεργία τον τελευταίο μήνα του 2025 υποχώρησε στο 7,5%, που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2008.

Τα περισσότερα κατευθύνονται στις οικογένειες με παιδιά, στους νέους έως 30 ετών και σε όσους δηλώνουν εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ. Με βάση το νέο σύστημα, όσο αυξάνεται το εισόδημα και το μέγεθος της οικογένειας, τόσο μεγαλώνει και το φορολογικό όφελος.

Τα κέρδη ανά κατηγορία:

• Αγαμοι. Οι έχοντες εισοδήματα έως 20.000 ευρώ κερδίζουν 200 ευρώ ετησίως, με 30.000 ευρώ, 400 ευρώ και με 40.000 ευρώ, 600 ευρώ τον χρόνο.,
• Οικογένειες με ένα παιδί. Τα οφέλη για την οικογένεια με ένα παιδί ξεκινούν από τα 400 ευρώ ετησίως για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, φθάνουν στα 800 ευρώ για εισόδημα 30.000 ευρώ και στα 1.000 ευρώ για εισόδημα 40.000 ευρώ.
• Οικογένειες με δύο παιδιά. Μια οικογένεια με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ θα δει όφελος 600 ευρώ το έτος. Με εισόδημα 30.000 ευρώ το όφελος ανέρχεται στα 1.200 ευρώ και με εισόδημα 40.000 ευρώ στα 1.400 ευρώ.
• Οικογένεια με τρία παιδιά. Για εισόδημα 20.000 ευρώ το όφελος ανέρχεται στα 1.300 ευρώ, στις 30.000 ευρώ στα 2.100 ευρώ και στις 40.000 ευρώ στα 2.300 ευρώ. Οσο αυξάνεται το εισόδημα τόσο περιορίζονται και οι φόροι.
• Οικογένειες με τέσσερα παιδιά. Τα οφέλη είναι πολλά και περισσότερα από κάθε άλλη κατηγορία. Συγκεκριμένα, μια οικογένεια με 4 παιδιά και ετήσιο εισόδημα 27.100 ευρώ δεν πληρώνει κανένα φόρο. Μέχρι σήμερα η ίδια οικογένεια δεν πλήρωνε φόρο για εισόδημα 13.000 ευρώ. Ουσιαστικά το αφορολόγητο όριο υπερδιπλασιάστηκε.

Από την ανάλυση της νέας κλίμακας, οικογένεια με 4 παιδιά και εισόδημα 20.000 δεν πληρώνει κανένα φόρο, ενώ μέχρι τώρα πλήρωνε 1.680 ευρώ.

Με τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ το όφελος φθάνει στα 4.100 ευρώ και με 40.000 ευρώ εισόδημα το όφελος ανέρχεται στα 4.300 ευρώ. Δηλαδή ο φόρος, από 8.480 ευρώ, περιορίζεται στα 4.180 ευρώ.

Παραδείγματα

• Ενας πολύτεκνος με μηνιαίο καθαρό μισθό 1.800 ευρώ θα έχει μείωση φόρου 4.100 ευρώ, που ισοδυναμεί με σχεδόν 2,3 μισθούς.
• Ενας μισθωτός με 2 τέκνα και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 30.000 ευρώ (1.776 ευρώ καθαρά) θα έχει μείωση φόρου 1.200 ευρώ, που ισοδυναμεί με τα δύο τρίτα ενός καθαρού μισθού.
• Ενας τρίτεκνος με καθαρό μισθό 1.291 ευρώ θα έχει μείωση φόρου 1.300 ευρώ, δηλαδή περίπου ένα μισθό.

Στους μεγαλύτερους κερδισμένους περιλαμβάνονται οι νέοι, καθώς η αναθεωρημένη κλίμακα, συν τις πρόσθετες μειώσεις φόρου ανάλογα με τον αριθμό των ανήλικων τέκνων, οδηγούν σε ουσιαστική ελάφρυνση των φορολογικών υποχρεώσεων.

Για νέους έως 25 ετών, οι συντελεστές για εισόδημα έως 20.000 ευρώ μηδενίζονται. Αυτό σημαίνει ότι όσοι εντάχθηκαν σχετικά νωρίς στην αγορά εργασίας θα έχουν μηδενική φορολογική επιβάρυνση στο σύνολο ή σε μεγάλο μέρος των αποδοχών τους. Ειδική μέριμνα υπάρχει και για την ηλικιακή ομάδα 26 έως 30 ετών, καθώς εισοδήματα έως 20.000 ευρώ θα φορολογούνται με τον εισαγωγικό συντελεστή 9%.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα αυξηθεί ουσιαστικά το καθαρό εισόδημα των απασχολούμενων νέων. Για εργαζομένους έως 25 ετών το όφελος ισοδυναμεί σχεδόν με δύο μισθούς, καθώς η μείωση φόρου κυμαίνεται από 343 ευρώ (για άτομα με το ελάχιστο εισόδημα, 10.000-11.000 ευρώ) έως 2.483 ευρώ (για όσους βρίσκονται στο ανώτερο «σκαλοπάτι» και κερδίζουν 19.000-20.000 ευρώ).

Παραδείγματα

• Νέος 25 ετών που εργάζεται στον χώρο της εστίασης και λαμβάνει καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.250 ευρώ θα έχει μείωση φόρου 2.480 ευρώ, που ισοδυναμεί με σχεδόν δύο μισθούς.
• Ενας νέος ελεύθερος επαγγελματίας 30 ετών, χωρίς τέκνα, που έχει ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 20.000 ευρώ θα έχει μείωση φόρου 1.300 ευρώ.

Παρότι οι ισχυρισμοί, αρχικώς περί «μείωσης στους μισθούς ορισμένων κατηγοριών στελεχών», εν συνεχεία «μείωσης σύνταξης και εφάπαξ», κατόπιν «μελλοντικής μείωσης από την προσωπική διαφορά», αποδείχθηκαν παντελώς ανακριβείς, ορισμένοι εξακολουθούν να αναπαράγουν έωλα επιχειρήματα περί δήθεν «εξαπάτησης» των στελεχών από τα στοιχεία που το ΥΠΕΘΑ έχει παρουσιάσει επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.

Όπως αναφέρουν, δεν επιδέχονται αμφισβήτηση τα εξής:

«1. Κάθε στέλεχος θα λαμβάνει σημαντικά υψηλότερο μισθό από τις 27/1/2026 (αναδρομικά από 1/10/2025). Τα Φύλλα Μισθοδοσίας Φεβρουαρίου που απεστάλησαν το κατέδειξαν με απόλυτη ευκρίνεια.

2. Όλα τα στελέχη λαμβάνουν μεσοσταθμικές αυξήσεις 12-24% σε σχέση με τον περασμένο Μάρτιο. Προδήλως η σύγκριση αφορά στο σύνολο των αυξήσεων που χορηγούνται.

3. Όλα τα στελέχη θα λαμβάνουν υψηλότερες αποδοχές έως την τελευταία ημέρα της ενεργούς δράσης του στις Ένοπλες Δυνάμεις (κατ’ έτος και σωρευτικά). Η προβολή που το αποδεικνύει προφανώς αφορά στις μεικτές αποδοχές, καθόσον τα ποσοστά κρατήσεων και φορολογίας είναι εξατομικευμένα, ενώ σημαντικό τμήμα τους λειτουργεί ανταποδοτικά.

Ενδεικτικό παράδειγμα η σειρά 2010:

• Ένας ΑΣΕΙ 2010 θα λάβει συνολικά για τα υπόλοιπα 16 χρόνια υπηρεσίας του στις μεικτές αποδοχές 600,242 ευρώ από 521,054 (+79,188 ευρώ), αύξηση 15,20% (χωρίς επιδόματα)
• Ένας ΑΣΣΥ 2010 θα λάβει συνολικά για τα υπόλοιπα 18 χρόνια υπηρεσίας του στις μεικτές αποδοχές 567,303 ευρώ από 471,066 (+96,237), αύξηση 20,43% (χωρίς επιδόματα
• Ένας ΕΠΟΠ 2010 θα λάβει συνολικά για τα υπόλοιπα 20 χρόνια υπηρεσίας του στις μεικτές αποδοχές 507,525 ευρώ από 454,004 (+53,521 ευρώ), αύξηση 11,80% (χωρίς επιδόματα)

4. Με το Νέο Μισθολόγιο κάθε στέλεχος θα λαμβάνει υψηλότερη σύνταξη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στις τακτικές αποδοχές επηρεάζει αυξητικά τη σύνταξη.

5. Επιπλέον, κάθε στέλεχος θα λαμβάνει μεγαλύτερο εφάπαξ, αφού υψηλότερο μισθολογικό κλιμάκιο σημαίνει υψηλότερο αναλογικά εφάπαξ, ειδικά για τις περιπτώσεις της κατηγορίας εξ υπαξιωματικών που θα λαμβάνουν τα υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια (του Συνταγματάρχη) για όλα τα εναπομείναντα χρόνια της μεταβατικής περιόδου.

6. Ουδεμία μελλοντική «κρυφή» μείωση υφίσταται στους μισθούς των στελεχών μέσω της Προσωπικής Διαφοράς, καθόσον αυτή δεν υφίσταται στο μισθολόγιο τους. Αυτό αποδείχτηκε άλλωστε από την έκδοση των Φύλλων Μισθοδοσίας Φεβρουαρίου.

7. Το νέο Μισθολόγιο είναι δικαιότερο. Ανταμείβει τις αυξημένες αρμοδιότητες και τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών. Αυξάνεται το Επίδομα Θέσης Ευθύνης και θεσπίζεται νέο Επίδομα Διοίκησης, το οποίο θα λαμβάνουν 3.000 περίπου Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Αντιπλοίαρχος, με 23 έτη υπηρεσίας, Έγγαμος – 2 τέκνα θα λάβει 18,8% αύξηση στις καθαρές αποδοχές (από 1.913 € σε 2.273). Ως Κυβερνήτης Φρεγάτας θα λάβει αύξηση 52,3% (2.913, +1.000€).
• Ταγματάρχης, με 17 έτη υπηρεσίας, Έγγαμος – 2 τέκνα θα λάβει αύξηση στις καθαρές αποδοχές 19,2% (από 1.671€ σε 1.992 €). Ως Διοικητής Υπομονάδας στην Παραμεθόριο θα λάβει 24,4% αύξηση (2.180€, +509€)
• Ανθυπασπιστής Διοικήσεως Μεραρχίας, με 14 έτη υπηρεσίας, Έγγαμος – 1 τέκνο, θα λάβει αύξηση στις καθαρές αποδοχές 22,3% (από 1.326 € σε 1.621)
• Κελευστής, με 1 έτος υπηρεσίας, Άγαμος, Πλήρωμα Κανονιοφόρου, θα λάβει αύξηση στις καθαρές αποδοχές 67,8% (από 901 € σε 1.512 €)
• Δίοπος, 7 έτη υπηρεσίας, Πλήρωμα Φρεγάτας, θα λάβει αύξηση στις καθαρές αποδοχές 51,4% (από 952 € σε 1.440)».

Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον, για παράδειγμα, να παρατεθούν συγκεκριμένα στοιχεία: πόσοι Έλληνες έσπευσαν στις συναντήσεις με μάνατζερς ελληνικών επιχειρήσεων, πόσοι πραγματικά ενδιαφέρθηκαν, πόσοι βρήκαν εργασία και δρομολόγησαν την επιστροφή τους, και άλλα.

Την ίδια ώρα, όμως, η φυγή στο εξωτερικών δεν έχει ανακοπεί. Γιατροί και, κυρίως, νοσηλευτές εξακολουθούν να προτιμούν την εργασία στο εξωτερικό (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, σκανδιναβικές χώρες), ωστόσο τελευταία παρατηρείται μία συνεχώς αυξανόμενη τάση και από πολλούς που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα “Νέοι Αγρότες” και νοιώθουν απελπισμένοι εξαιτίας της μεγάλης απάτης με τις επιδοτήσεις μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και της αδυναμίας της χώρας να επανασχεδιάσει την αγροτική της παραγωγή στις ασφυκτικές (ΚΑΠ) ευρωπαϊκές συνθήκες.

Τα επίσημα στοιχεία εξηγούν το φαινόμενο: Το 46,3% των μισθωτών, περίπου 1,1 εκατ. άνθρωποι, έχουν μισθό έως 1.000 ευρώ μικτά, και το 16,2%, άλλοι 463 χιλ. εργαζόμενοι, έχουν μικτό μισθό από 1.000 έως 1.200 ευρώ. Τα 1.200 μικτά αντιστοιχούν σε 956 καθαρά και τα 1.000 μικτά αντιστοιχούν σε 824 ευρώ στο χέρι. Με τέτοιους μισθούς και με τις αδυναμίες του κοινωνικού κράτους πρέπει να τα βγάζουν πέρα 1,5 εκατ. μισθωτοί, εν πολλοίς νέοι άνθρωποι. Εξ ου και οι 4 στους 10, σύμφωνα με πολλές και διαφορετικές έρευνες, σκέπτονται ή σχεδιάζουν να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή στο εξωτερικό. Κάτι τους διώχνει από την Ελλάδα.

Η ίδια η EUROSTAT κατέταξε την Ελλάδα στην προτελευταία θέση ως προς τον μέσο ετήσιο μισθό. Δεν φιλοδοξούμε, προφανώς, να συγκλίνουμε στα από 60-80.000 ευρώ ετησίως του Λουξεμβούργου, της Ιρλανδίας, Δανίας, της Ολλανδίας και άλλων βορείων, όμως απέχουμε δεκάδες χιλιάδες ευρώ από χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία, ακόμα και η Πορτογαλία (που πέρασε κι αυτή μία δραματική περίοδο μνημονίου), και υπερέχουμε, με 18.000 ευρώ ετησίως, έναντι των Βουλγάρων που έχουν μέσο ετήσιο εισόδημα 15.800 ευρώ.

Η κυβέρνηση επιμένει στην αύξηση των εισοδημάτων ως αντίδοτο στην ακρίβεια, και δεν πρέπει να απαξιώνονται όσες προσπάθειες έχουν γίνει. Είναι προφανές πώς δεν είναι αρκετές, και το γεγονός ότι οι Έλληνες δεν έχουν φτάσει ακόμα στους μισθούς του 2008, πριν την κρίση, είναι η τρανή απόδειξη, ιδιαίτερα εάν συγκρίνει κανείς τις τιμές ειδών καθημερινής ανάγκης και ενοικίων, τότε και σήμερα.

Κι από την άλλη, το ελληνικό κράτος διαπιστώνει προβλήματα και απαντά μόνο με αυστηροποίηση μέτρων και εισπρακτικές πολιτικές. Τελευταίο παράδειγμα, η διαρροή περί επικείμενων μέτρων (διασταυρώσεις, έλεγχοι, πρόστιμα) για το γεγονός ότι 18.000 επιχειρήσεις (στοιχεία ΑΑΔΕ) μετακίνησαν εικονικά (…) την έδρα τους στη Βουλγαρία. Ορθή η διαπίστωση, ουδεμία, όμως, απάντηση για τους λόγους. Απλό: 22% ο φόρος σε μία μικρή και μεσαία ελληνική επιχείρηση καθ΄ ημάς, 10% στη γειτονική χώρα. Ακόμα ηχούν οι δεσμεύσεις περί flat rate tax και άλλων φιλόδοξων φορολογικών μεταρρυθμίσεων. Κι’ ακόμα, οι 120 δόσεις για τις οφειλές παραμένουν ανεξήγητα στο συρτάρι…

Όταν η μισθωτή εργασία καταπιέζεται, και η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ασφυκτιά, δύο τινά θα συμβούν: ένα νέο “βουβό” κύμα φυγής στο εξωτερικό, και μία συρρίκνωση της επιχειρηματικότητας, ή ο περιορισμός της σε μη παραγωγικούς τομείς, όπως τα καφέ και τα νυχάδικα. Σε συνδυασμό με τον αφελληνισμό μεγαλύτερων- παραδοσιακών επιχειρήσεων, το πρόβλημα γίνεται ακόμα σοβαρότερο.

Η κυβέρνηση μπορεί να δηλώνει ικανοποιημένη από τις αναβαθμίσεις των διεθνών οίκων (τελευταία η Fitch), και έχει δίκιο. Η μεγάλη εικόνα της οικονομίας, το πώς μας βλέπουν οι “απ΄ έξω”, είναι θετική, και οι κινήσεις για μείωση του δημοσίου χρέους, μαζί με την επιτάχυνση της αποπληρωμής του, προς τη σωστή κατεύθυνση. Υπάρχει, όμως, η άλλη εικόνα της πραγματικής οικονομίας, και της κοινωνικής καθημερινότητας, που θα έπρεπε να μας ανησυχεί περισσότερο.

Και ως προς αυτό υπάρχουν πάρα πολλά που πρέπει να γίνουν. Αυτά είναι δε και τα μείζονα που κρίνουν και θα κρίνουν κοινωνικές τάσεις και πολιτικές εξελίξεις.

Ειδικότερα σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσαν οι εργαζόμενοι του κλάδου: Η κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας στην εστίαση που αφορά 80.000 επιχειρήσεις και πάνω από 400.000 εργαζόμενους δεν ανανεώθηκε και η ΠΟΕΕΤ προσέφυγε στον ΟΜΕΔ, τονίζει σε ανακοίνωσή της η συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό.

Όπως σημειώνουν οι εργαζόμενοι, η διαδικασία διαπραγμάτευσης με τους εργοδότες δυστυχώς δεν είχε αίσιο τέλος – και πως θα μπορούσε άλλωστε να συμβεί κάτι τέτοιο με παράλογες απαιτήσεις κατά την γνώμη μας όπως την επιβολή σπαστού ωραρίου στο προσωπικό κουζίνας, να βγει το διάλειμμα εκτός ωραρίου και εργασία κατά την 6η ημέρα χωρίς κάποια επιπλέον αμοιβή.

Οι εργαζόμενοι στον Επισιτισμό – Τουρισμό υποστηρίζουν πως την ίδια ώρα που το Υπουργείο Εργασίας ετοιμάζει φωτογραφική διάταξη για 13ωρη εργασία στους εστιάτορες και στους ξενοδόχους, την ίδια ώρα οι εργοδότες ζητούν και κάτι παραπάνω από τους εργαζόμενους.

Σύμφωνα με τους εργαζόμενους τους κλάδου, ακόμα και οι μισθοί σε βοηθητικές ειδικότητες, είναι στα επίπεδα του κατώτατου μισθού. Και προσθέτουν: «Ζητούμενο για εμάς είναι να ρυθμίσουμε από κοινού τους όρους αμοιβής και εργασίας στην εστίαση και να διασφαλίσουμε την αξιοπρεπή διαβίωση των συναδέλφων μας!»

Τα στοιχεία είναι μέσα μεγέθη βασισμένα σε πλήρη πακέτα αμοιβών των διευθυντικών στελεχών, συμπεριλαμβανομένων μπόνους και επιλογών μετοχών, από σχεδόν 2.000 εταιρείες σε 35 χώρες όπου οι CEO αμείφθηκαν με πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια το 2024. Τα δεδομένα αναλύθηκαν από την Oxfam και προέρχονται από τη βάση δεδομένων S&P Capital IQ, η οποία χρησιμοποιεί δημόσια οικονομικά στοιχεία εταιρειών.

Η Ιρλανδία και η Γερμανία έχουν μερικούς από τους υψηλότερα αμειβόμενους CEO, με μέσους ετήσιους μισθούς 6,7 και 4,7 εκατομμυρίων δολαρίων αντίστοιχα το 2024.

Η μέση αμοιβή των CEO στη Νότια Αφρική ήταν 1,6 εκατομμύρια δολάρια το 2024, ενώ στην Ινδία έφτασε τα 2 εκατομμύρια δολάρια.

«Χρόνο με το χρόνο βλέπουμε το ίδιο γελοίο θέαμα: οι αμοιβές των CEO εκτοξεύονται ενώ οι μισθοί των εργαζομένων παραμένουν σχεδόν αμετάβλητοι. Αυτό δεν είναι σφάλμα του συστήματος — είναι το σύστημα να λειτουργεί ακριβώς όπως έχει σχεδιαστεί, συγκεντρώνοντας πλούτο όλο και περισσότερο προς τα πάνω, ενώ εκατομμύρια εργαζόμενοι δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκιο, φαγητό και υγειονομική περίθαλψη», δήλωσε ο Διευθυντής της Oxfam International, Amitabh Behar.

Συνοπτικά:

• Η μέση αμοιβή των CEO αυξήθηκε κατά 50% σε πραγματικούς όρους από το 2019, ενώ οι μέσοι μισθοί των εργαζομένων αυξήθηκαν μόλις κατά 0,9%.
• Κάθε ώρα, οι δισεκατομμυριούχοι κερδίζουν περισσότερα χρήματα απ’ όσα βγάζει ένας μέσος εργαζόμενος σε ολόκληρο το έτος.
• Το μέσο χάσμα αμοιβών μεταξύ φύλων σε 11.366 εταιρείες παγκοσμίως μειώθηκε ελαφρώς από 27% σε 22% μεταξύ 2022 και 2023 — ωστόσο, η μέση γυναίκα υπάλληλος στην πραγματικότητα εργάζεται χωρίς αμοιβή τις Παρασκευές, ενώ ο μέσος άνδρας υπάλληλος πληρώνεται για ολόκληρη την εβδομάδα.

Η αύξηση των παγκόσμιων αμοιβών των CEO έρχεται την ώρα που προειδοποιήσεις αυξάνονται για το γεγονός ότι οι μισθοί δεν ακολουθούν το κόστος ζωής. Παρότι η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) αναφέρει ότι οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 2,7% το 2024, πολλοί εργαζόμενοι είδαν τους μισθούς τους να σταθεροποιούνται. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Νότια Αφρική και η Ισπανία, η αύξηση ήταν μόλις 0,6% πέρυσι. Ενώ η ανισότητα στους μισθούς έχει μειωθεί παγκοσμίως, παραμένει πολύ υψηλή, ειδικά σε χώρες με χαμηλό εισόδημα, όπου το μερίδιο εισοδήματος του πλουσιότερου 10% είναι 3,4 φορές μεγαλύτερο από το φτωχότερο 40%.

Οι δισεκατομμυριούχοι —που συχνά κατέχουν ολόκληρες ή μέρος μεγάλων εταιρειών— απέκτησαν κατά μέσο όρο 206 δισεκατομμύρια δολάρια νέου πλούτου τον τελευταίο χρόνο. Αυτό ισοδυναμεί με 23.500 δολάρια την ώρα, περισσότερα από το μέσο παγκόσμιο εισόδημα του 2023 (21.000 δολάρια).

Πέρα από τις εκρηκτικές αυξήσεις στις αμοιβές των CEO, η παγκόσμια εργατική τάξη αντιμετωπίζει τώρα μια νέα απειλή: τους εκτεταμένους δασμούς των ΗΠΑ. Αυτές οι πολιτικές εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τους εργαζόμενους παγκοσμίως, όπως απώλειες θέσεων εργασίας και αυξημένο κόστος βασικών αγαθών, που θα ενισχύσουν την ακραία ανισότητα παντού.

«Για πολλούς εργαζόμενους παγκοσμίως, η αλόγιστη χρήση δασμών από τον Πρόεδρο Τραμπ σημαίνει μια μετάβαση από μια σκληρή τάξη σε μια άλλη: από το τηγάνι της καταστροφικής νεοφιλελεύθερης εμπορικής πολιτικής στη φωτιά των οπλισμένων δασμών. Αυτές οι πολιτικές δεν θα βλάψουν μόνο τις εργατικές οικογένειες στις ΗΠΑ, αλλά κυρίως τους εργαζόμενους που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη φτώχεια σε μερικές από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου», δήλωσε ο Behar.

Οι εταιρείες πλέον υποχρεούνται από το νόμο να αναφέρουν τα χάσματα αμοιβών μεταξύ φύλων — τη μέση διαφορά στα εισοδήματα γυναικών και ανδρών. Η ανάλυση της Oxfam σε 11.366 εταιρείες σε 82 χώρες έδειξε ότι το μέσο χάσμα μειώθηκε ελαφρώς από 27% σε 22% μεταξύ 2022 και 2023. Ωστόσο, κατά μέσο όρο, οι γυναίκες σε αυτές τις εταιρείες εξακολουθούν να εργάζονται ουσιαστικά χωρίς αμοιβή τις Παρασκευές, ενώ οι άνδρες συνάδελφοί τους πληρώνονται για ολόκληρη την εβδομάδα.

Οι εταιρείες στην Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα ανέφεραν μερικά από τα υψηλότερα μέση χάσματα αμοιβών φύλου το 2023 (περίπου 40%). Στη Λατινική Αμερική το μέσο χάσμα ήταν 36% το 2023, αυξημένο από 34% το προηγούμενο έτος. Εταιρείες στον Καναδά, τη Δανία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφεραν μέση διαφορά 16%.

Η ανάλυση της Oxfam έδειξε επίσης ότι από 45.501 εταιρείες σε 168 χώρες όπου ο CEO αμείβεται με πάνω από 10 εκατομμύρια δολάρια και το φύλο του είναι γνωστό, λιγότερο από 7% έχουν γυναίκα CEO.

«Η εξωφρενική ανισότητα στις αμοιβές μεταξύ CEO και εργαζομένων επιβεβαιώνει ότι μας λείπει η δημοκρατία εκεί που χρειάζεται περισσότερο: στον χώρο εργασίας. Σε όλο τον κόσμο, οι εργαζόμενοι στερούνται τα βασικά της ζωής, ενώ οι εταιρείες αποκομίζουν ρεκόρ κερδών, αποφεύγουν φόρους και ασκούν πιέσεις για να αποφύγουν τις ευθύνες τους», δήλωσε ο Luc Triangle, Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας (ITUC).

«Οι εργαζόμενοι απαιτούν μια Νέα Κοινωνική Σύμβαση που να λειτουργεί για αυτούς — όχι για τους δισεκατομμυριούχους που υπονομεύουν τη δημοκρατία. Δίκαιη φορολογία, ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες, αξιοπρεπείς μισθοί και μια δίκαιη μετάβαση δεν είναι ριζοσπαστικά αιτήματα — είναι η βάση μιας δίκαιης κοινωνίας. Ήρθε η ώρα να τερματίσουμε το πραξικόπημα των δισεκατομμυριούχων κατά της δημοκρατίας και να βάλουμε πρώτα τους ανθρώπους και τον πλανήτη.»

Η Oxfam και η ITUC καλούν τις κυβερνήσεις να διατηρήσουν και να επιταχύνουν την επιβολή φόρων στους υπερ-πλούσιους, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό περιλαμβάνει την εισαγωγή ανώτατων φορολογικών συντελεστών τουλάχιστον 75% σε όλα τα προσωπικά εισοδήματα των υψηλότερων εισοδηματιών, για να αποθαρρυνθούν οι υπερβολικές αμοιβές των στελεχών. Οι κυβερνήσεις πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι οι κατώτατοι μισθοί ακολουθούν τον πληθωρισμό και ότι όλοι έχουν το δικαίωμα να συνδικαλίζονται, να απεργούν και να διαπραγματεύονται συλλογικά.

Ποια είναι η Oxfam

H Διεθνής μη κυβερνητική Οργάνωση Oxfam είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο γνωστές φιλανθρωπικές οργανώσεις παγκοσμίως, με μακρά ιστορία στην παροχή βοήθειας και στην προώθηση κοινωνικών αλλαγών. Ιδρύθηκε το 1942 στο Ηνωμένο Βασίλειο, αρχικά ως η Επιτροπή της Οξφόρδης για την Ανακούφιση από τον Λιμό (Oxford Committee for Famine Relief), με σκοπό να βοηθήσει τους λιμοκτονούντες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σήμερα αποτελεί μια συνομοσπονδία 21 ανεξάρτητων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε 79 χώρες, με κύριο στόχο την καταπολέμηση της παγκόσμιας φτώχειας, την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε περιπτώσεις κρίσεων και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Oxfam έχει αναγνωριστεί διεθνώς για το έργο της στην αντιμετώπιση της φτώχειας, την υποστήριξη σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, καθώς και για εκστρατείες που αφορούν την οικονομική ανισότητα, τη δικαιοσύνη των φύλων και την κλιματική αλλαγή.

Παράλληλα, έχει αντιμετωπίσει και κριτική, κυρίως για θέματα διαχείρισης και περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης σε κάποιες χώρες όπου δραστηριοποιείται.

Ποια είναι η ITUC

Η Διεθνής Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία (International Trade Union Confederation – ITUC) είναι η μεγαλύτερη ομοσπονδία συνδικάτων παγκοσμίως. Αντιπροσωπεύει περίπου 207 εκατομμύρια εργαζόμενους μέσω 331 συνεργαζόμενων οργανώσεων σε 163 χώρες. Ιδρύθηκε το 2006 από τη συγχώνευση της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ελεύθερων Συνδικάτων (ICFTU) και της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Εργασίας (WCL), με το ιδρυτικό της συνέδριο να πραγματοποιείται στη Βιέννη.

Ο κύριος στόχος της ITUC είναι η προάσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων μέσω παγκόσμιας συνεργασίας, προωθώντας την αξιοπρεπή εργασία, τα εργασιακά δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Διαθέτει τρεις κύριους περιφερειακούς οργανισμούς στην Ασία-Ειρηνικό, την Αμερική και την Αφρική.

Η ITUC δρα ενεργά σε παγκόσμιο επίπεδο για την προστασία των εργαζομένων, την προώθηση συλλογικών διαπραγματεύσεων, την καταπολέμηση της ανισότητας και την υποστήριξη των συνδικάτων στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων όπως η καταπίεση μισθών και οι κοινωνικές ανισότητες.

Σύμφωνα με σχετικό δελτίο Τύπου της ΑΔΕΔΥ, «Η στατιστική αποτύπωση, απλά επιβεβαιώνει την σκληρή καθημερινότητα που βιώνουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι στο Δημόσιο που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τα στοιχειώδη για την επιβίωσή τους.

Το επιβεβαιώνει η αγωνία των πρωτοδιόριστων εκπαιδευτικών κ.α. που κοιμούνται σε σκηνές και αυτοκίνητα γιατί οι πενιχροί μισθοί τους δεν επαρκούν για να καλύψουν ούτε το ενοίκιο, αλλά και οι συνεχώς αυξανόμενες αρνήσεις διορισμών ή οι παραιτήσεις ήδη υπηρετούντων που δεν μπορούν να ζήσουν με τον μισθό τους.

Τα στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν ταυτόχρονα τα ψεύδη της κυβέρνησης με τις «διαρροές» του υπουργείου Οικονομικών που πρόθυμα και άκριτα αναπαράγονται από ορισμένα ΜΜΕ για τις υποτιθέμενες αυξήσεις και τα δισεκατομμύρια που δήθεν κοστίζουν.

Οι ουσιαστικές αυξήσεις των μισθών στο Δημόσιο είναι πλέον αδήριτη ανάγκη. Η κυβέρνηση οφείλει, αντί να επιχειρεί με τερατολογίες, να κινητοποιήσει τον κοινωνικό αυτοματισμό, να νομοθετήσει άμεσα την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού.

Μπορείτε να ακολουθήσετε αυτό το σύνδεσμο, για να διαβάσετε την σχετική έρευνα της Eurostat: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/prc_rem_avg/default/bar?lang=en

Τα αποτελέσματα της έρευνας με τίτλο «Οικονομική Ψυχολογία των Ελλήνων: Στάσεις και συμπεριφορές» (https://www.gameofmoney.gr/survey/) αναδεικνύουν τις προκλήσεις, τις προσδοκίες και τις αντιφάσεις σχετικά με την ευτυχία και την απόκτηση πλούτου και τις διαφορές μεταξύ των δημογραφικών ομάδων.

Πιο συγκεκριμένα:

• Δύο στους τρεις Έλληνες θεωρούν δύσκολο το χτίσιμο περιουσίας από το μηδέν στην Ελλάδα, με τους νεότερους να διατηρούν πιο αισιόδοξη στάση.
• Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων σε ποσοστό 79% αναφέρει ότι οι οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν την ψυχολογία τους. Το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι τα χρήματα δεν θεωρούνται ως πανάκεια για την ευτυχία τους, ενώ ένα 35% ούτε συμφωνεί ούτε διαφωνεί με την άποψη αυτή.
• Αν και οι περισσότεροι δηλώνουν ότι τα πολλά χρήματα είναι προνόμιο των λίγων, οι νέοι εμφανίζουν μια πιο θετική προσέγγιση.
• Η σύνδεση του πλούτου με ανήθικες πρακτικές ενισχύεται με την ηλικία, παρόλα αυτά η αντίληψη του «πλούσιου και καλού ανθρώπου» παραμένει «ζωντανή» στην Ελλάδα. Είναι σπάνιο να κάνει κανείς πολλά χρήματα με τελείως έντιμους/νόμιμους τρόπους εκτιμά το 67% των ερωτηθέντων.

Στην εκτενή έρευνα υπάρχουν πολλά ακόμη στοιχεία για την απασχόληση των Ελλήνων, την οικονομική τους κατάσταση, την δυνατότητά τους για αποταμίευση και επενδύσεις κλπ. Όπως αναφέρεται, δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα για πάνω από τους μισούς Έλληνες, καθώς προφανώς «ο μισθός δεν φτάνει».

Ειδικότερα, το 55% αναφέρει ότι έχει και άλλες πηγές εισοδήματος εκτός από τον μισθό του και το 45% ότι δεν έχει. Σύμφωνα με την έρευνα το 23% των ερωτηθέντων έχει εισόδημα από ενοίκια ή πλατφόρμες τύπου Airbnb, το 13% δηλώνει ότι κερδίζει από τόκους ή αποδόσεις καταθέσεων, το 6% αποκομίζει κέρδη από μερίσματα μετοχών, και επίσης το 6% ασχολείται με το Internet marketing, εκμεταλλευόμενο τις ψηφιακές ευκαιρίες για εισόδημα.

Οι επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα και bitcoins καταλαμβάνουν ένα 5% των συμμετεχόντων. Άλλες πηγές εισοδήματος περιλαμβάνουν τη συμμετοχή σε επιχειρήσεις (5%), δικαιώματα από πνευματική ιδιοκτησία (3%), και δεύτερη δουλειά (3%). Ένα μικρότερο ποσοστό λαμβάνει επίδομα ή σύνταξη (2%), ενώ το 1% έχει έσοδα από χόμπι ή βοήθεια από την οικογένεια.

Πάνω από ένας στους τρεις Έλληνες σήμερα δηλώνει πως τα έσοδά του δεν καλύπτουν τις ανάγκες του, ένας στους δύο μόλις «τα φέρνει βόλτα ίσα-ίσα», και μόνο ένας στους επτά δηλώνει επάρκεια εσόδων. Οι αποταμιεύσεις «δεν πάνε μακριά», καθώς μόνο 15% του κοινού δηλώνει ότι τα χρήματα που έχουν στην άκρη φτάνουν για πάνω από ένα χρόνο. Πάντως η διάθεση των Ελλήνων για αποταμίευση είναι θετική. Μόνο το 9% δηλώνει ότι δεν έχει αποταμιεύσει ποτέ και ούτε σκοπεύει. Οι νέοι αποταμιεύουν συστηματικά, ενώ οι μεγαλύτεροι θέλουν, αλλά δυσκολεύονται.

Η πλειοψηφία αξιολογεί την οικονομική της παιδεία ως μέτρια, με λίγους να δηλώνουν πλήρως ικανοποιημένοι. Παράλληλα, η διάχυτη ανησυχία για την οικονομική ασφάλεια είναι εμφανής, αν και οι άντρες και οι νεότερες ηλικίες εμφανίζονται πιο σίγουροι.

Σχετικά με το ύψος των επενδυτικών κεφαλαίων που διαθέτουν οι Έλληνες αυτή την περίοδο, σύμφωνα με τα δεδομένα, η συντριπτική πλειοψηφία, δηλαδή το 68%, δηλώνει ότι διαθέτει έως 1.500 ευρώ για επένδυση. Το 8% των συμμετεχόντων διαθέτει ποσά μεταξύ 1.501-3.000 ευρώ, ενώ το 6% έχει διαθέσιμα κεφάλαια ύψους 3.001-5.000 ευρώ. Ελαφρώς υψηλότερα ποσά, μεταξύ 5.001-10.000 ευρώ, διαθέτει το 7% των ερωτηθέντων. Το ίδιο ποσοστό (6%) επενδύει ποσά στην κατηγορία 10.001-30.000 ευρώ. Μικρότερα ποσοστά δηλώνουν ότι έχουν σημαντικά μεγαλύτερα ποσά διαθέσιμα, με το 3% να κατέχει κεφάλαια μεταξύ 30.001-50.000 ευρώ, ενώ μόλις το 1% διαθέτει από 50.000 έως 100.000 ευρώ, ή και πάνω από 100.000 ευρώ.

Όπως επισημαίνει σε δηλώσεις του ο Αλέξιος Βανδώρος, ιδρυτής του Game of Money και εμπνευστής του GoM Festival, η σχέση μας με το χρήμα έχει τις ρίζες της βαθιά μέσα στην ανθρώπινη ψυχολογία και κοινωνία.

«Είναι εργαλείο αλλά και αντικείμενο, σύμβολο δύναμης, ασφάλειας και άλλοτε αιτία άγχους. Στην πραγματικότητα, το χρήμα δεν είναι τίποτα άλλο από έναν καθρέφτη που αντανακλά τις πεποιθήσεις, τις αξίες και τις αποφάσεις μας. Η προσπάθεια να κατανοήσει κανείς αυτή τη σχέση, να τη διαχειριστεί και να τη βελτιώσει, βρίσκεται στον πυρήνα του Game of Money Festival. Ένα φεστιβάλ που δεν απευθύνεται μόνο σε επαγγελματίες του οικονομικού χώρου αλλά σε κάθε άνθρωπο που αναζητά ουσιαστική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το χρήμα επηρεάζει τις επιλογές και τη ζωή του»

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, μέσω της πλατφόρμας «Μάθε το παιχνίδι του Χρήματος» (https://gameofmoney.gr/ και του ομώνυμου Podcast (https://gameofmoney.gr/podcast/) με περισσότερα από 1.100.000 ενεργές λειτουργίες και πάνω από 12.000 συνδρομητές στο Spotify που έχει δημιουργήσει ο Αλέξιος Βανδώρος, στόχος είναι η συμβολή στην γενικότερη προσπάθεια προς τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό.

Η «Καθημερινή» αποδίδει την αύξηση του κόστους των διακοπών στις τσουχτερές τιμές των ακτοπλοϊκών και αεροπορικών εισιτηρίων, μαζί με το υψηλό κόστος διαμονής και εστίασης. Τα έξοδα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα ένα στα τρία νοικοκυριά να μειώσει τις ημέρες διακοπών του, ενώ ο μισός πληθυσμός δηλώνει ότι δεν θα μπορέσει να αντέξει οικονομικά ούτε ένα σύντομο ταξίδι διακοπών.

Για παράδειγμα, μια τετραμελής οικογένεια θα χρειαστεί περίπου 2.000 ευρώ για πενθήμερες διακοπές στις Κυκλάδες ή τα Δωδεκάνησα, καλύπτοντας μόνο τα εισιτήρια και τη διαμονή. Αυτό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, δεδομένου ότι οι μισθοί στην Ελλάδα σημείωσαν αύξηση μόλις 1,5% μεταξύ 2012 και 2022.

Remaining Time -0:00Fullscreen

Η Utility Bidder επισημαίνει συγκεκριμένα ότι «η Ελλάδα είχε τη χαμηλότερη αύξηση μισθών τα τελευταία δέκα χρόνια, με τον εθνικό μέσο μισθό να αυξάνεται μόνο κατά 1,5%. Το 2022, ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα ήταν 24.709 ευρώ, σε σύγκριση με 24.339 ευρώ το 2012, σημειώνοντας μια πενιχρή αύξηση μόλις 370 ευρώ κατά τη δεκαετία».

«Ένα σημαντικό μέρος της ελληνικής οικονομίας βασίζεται στον τουρισμό και τα τελευταία χρόνια δεν ήταν ευνοϊκά για τον τομέα αυτό», διευκρινίζει ο Utility Bidder. «Η πανδημία COVID-19 σταμάτησε τα διεθνή ταξίδια, καταστρέφοντας τον τουρισμό της χώρας».

Aκόμη και οι ίδιοι οι λογογράφοι βαρέθηκαν τα ίδια και τα ίδια. Γιατί πώς γίνεται ενώ μειώνεται η ανεργία, ενώ όλο και περισσότεροι έχουν το «προνόμιο» της απασχόλησης, οι Ελληνες μισθωτοί να έχουν τη χαμηλότερη αγοραστική ικανότητα στο πλαίσιο της Ε.Ε., να δουλεύουν περισσότερες ώρες και να μη μειώνεται το ποσοστό των εργαζόμενων φτωχών την τελευταία δεκαπενταετία;

Η εργασία που προσφέρεται σε μια οικονομία δεν αποτελεί ικανό παράγοντα διεξόδου από την εισοδηματική φτώχεια, απαντά ο οικονομολόγος Βλάσης Μισσός, και στην εξαιρετική ανάλυσή του στο τριμηνιαίο τεύχος 54 του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) –που αξίζει τον κόπο σε ένα διάλειμμα των δημόσιων εμφανίσεών τους να το διαβάσουν και οι κυρίες των δύο κοινωνικών υπουργείων, Ν. Κεραμέως και Σ. Ζαχαράκη– τεκμηριώνει γιατί οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται αντιστοιχούν σε χαμηλότερες αποδοχές και σχετικά περισσότερες ώρες εργασίας. Γιατί τα βελτιωμένα ποσοστά απασχόλησης δεν συνάδουν με τη βελτίωση της ζωής των εργαζομένων.

H οικονομική και στατιστική ανάλυση αποδεικνύει ότι κατά το 2022 το 23,1% των εργαζομένων (περίπου 1 στους 4) υπολογίζεται ότι διαβιοί με διαθέσιμο εισόδημα χαμηλότερο από το κατώφλι της φτώχειας του 2009. Το 2015, περίπου το 40% των εργαζομένων όλων των κατηγοριών ζούσε με διαθέσιμο εισόδημα μικρότερο του ορίου φτώχειας του 2009, ενώ μέχρι και το 2022 η επίδραση της μακράς ύφεσης της ελληνικής οικονομίας στα εισοδήματα των εργαζομένων δεν είχε επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα.

Οταν, επομένως, ένας στους τέσσερις, παρότι εργάζεται είτε ως μισθωτός είτε ως αυτοαπασχολούμενος παραμένει εργαζόμενος φτωχός (in-work poverty), το ατομικό διαθέσιμο εισόδημά του δεν του επιτρέπει να ξεπεράσει το κατώφλι φτώχειας, τότε οι προσφερόμενες θέσεις εργασίας απλώς τον βοηθούν να μην εξαθλιωθεί. Και πάλι εξαρτάται. Εάν ζει σε οικογένεια της οποίας τα υπόλοιπα μέλη εργάζονται, είναι διαφορετικό από το εάν ζει μόνος ή μόνη και φέρει το βάρος στήριξης του νοικοκυριού.

Συγκριτικά με τις χώρες της Ε.Ε.-27, η ελληνική οικονομία κατέχει πλέον την τελευταία θέση του μέσου μισθού ανά δεδουλευμένη ώρα εργασίας υπολογισμένου σε όρους κοινής αγοραστικής δύναμης, ενώ στο πρόσφατο παρελθόν βρισκόταν μεταξύ 8ης ή 9ης θέσης από το τέλος και με μια ήπια, συγκλίνουσα τάση προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. «Η ασθενής ανοδική τάση φαίνεται ότι ανακόπτεται σταδιακά, ήδη πριν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, από την περίοδο 2007-2008 η αγοραστική δύναμη των μισθών ανά ώρα εργασίας παραμένει στάσιμη, ενώ, από το 2009 και ύστερα, η πορεία της είναι καθοδική. Ιδιαίτερα, το 2020, έτος κατά το οποίο η πανδημία επέδρασε έντονα στη διεθνή οικονομία, η αγοραστική δύναμη του ωρομισθίου στην Ελλάδα συγκλίνει με εκείνο της Βουλγαρίας και, έκτοτε, η απόσταση μεταξύ τους διευρύνεται».

Τρίτη και εξαιρετικά σημαντική η διαπίστωση που αφορά την καταγεγραμμένη αύξηση των ωρών εργασίας. Αύξηση η οποία, σύμφωνα με τον κ. Μισσό, «φαίνεται ότι διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη μείωση του καταβαλλόμενου ωρομισθίου. Από το 2020, οπότε και καταγράφηκε καθίζηση των συνολικών ωρών εργασίας σε όλη την Ε.Ε.-27 λόγω των μέτρων περιορισμού της πανδημίας, έως και το 2023, η μέση αύξηση των ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο στην Ε.Ε.-27 εκτιμάται σε 3,4%, έναντι 9,25% στην Ελλάδα – δηλαδή, τριπλάσια του μέσου όρου».

Είναι ενδεικτικό ότι για το 2023, μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.-27, η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση σε ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο. «Παράλληλα, όπως αποτυπώνεται στη διάρκεια της δεκαπενταετούς περιόδου που μεσολάβησε από την κρίση του 2009, η χώρα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μείωση στο ύψος των πραγματικών ωρομισθίων (-23,7%), με δεύτερη την Ουγγαρία (-15%)».