Όπως αναφέρει ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο της επανέκθεσης του Μουσείου εντάσσεται στο συνολικό έργο βελτίωσης των μουσειακών υποδομών στο νησί, τη συντήρηση των τοιχογραφιών στους μεταβυζαντινούς ναούς Εισοδίων της Παναγίας Μαρουλάτικης, στον οικισμό Περαχώρι, και στους ναούς της Θεοτόκου Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γερασίμου, στον οικισμό Εξωγής.

Το έργο, το οποίο θα εκτελεστεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, είναι συνολικού προϋπολογισμού άνω των 450.000 ευρώ. Χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους του υπουργείου Πολιτισμού και από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά – ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027».

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Μετά από αυτοψία που πραγματοποιήσαμε στο νησί κρίθηκαν αναγκαία τα έργα της κτηριακής αναβάθμισης, της βελτίωσης της προσβασιμότητας και της επανέκθεσης της συλλογής του Μουσείου, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του, της πρόσβασης στους χώρους του αλλά και την ορθότερη ανάδειξη και κατανόηση των εκθεμάτων του. Στην επανέκθεση της αρχαιολογικής συλλογής -με σύγχρονους, διεθνώς αποδεκτούς μουσειολογικούς όρους- επιτυγχάνεται η ανάδειξη της ιστορικής και συμβολικής σημασίας της Ιθάκης, καθώς και η παροχή μιας ολοκληρωμένης, προσβάσιμης και υψηλού επιπέδου μουσειακής εμπειρίας, στο κοινό. Το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου, στον παραδοσιακό οικισμό του Βαθέως, στην Ιθάκη, αποτελεί τοπόσημο του νησιού. Το Μουσείο επαναλειτούργησε, τον Αύγουστο του 2023 με ελεύθερη είσοδο, μετά την ολοκλήρωση των έργων κτηριακής αποκατάστασης, φιλοξενώντας την προσωρινή έκθεση ‘Στα ίχνη του Ομήρου: Ο Αετός στην Ιθάκη και η Ελληνική Αναγέννηση’. Με επιλεγμένες αρχαιότητες και εποπτικό υλικό αναδείχθηκε η σημασία του ιερού του Αετού και η σύνδεσή του με την ομηρική παράδοση. Κεντρικός άξονας της επανέκθεσης αποτελεί η θεματική ‘Ιθάκη: Το παγκόσμιο σύμβολο’, που αναδεικνύει τον νησιωτικό χαρακτήρα της, τη διαχρονική σχέση της Ιθάκης με τη θάλασσα και τη γεωγραφική της θέση στο αρχιπέλαγος του Ιονίου. Από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως και την Ύστερη Αρχαιότητα, η Ιθάκη προβάλλεται ως τόπος αναχώρησης και επιστροφής, ως σημείο αναφοράς της Οδύσσειας, αλλά και ως χώρος δημιουργικής αφομοίωσης επιρροών, με ακμαία και διακριτή τοπική παράδοση».

Όπως ενημερώνει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η μόνιμη έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου οργανώνεται σε έξι ενότητες, από το χρονολόγιο έως την πολιτειακή οργάνωση της Ιθάκης και το ιερό του Οδυσσέα, καταλαμβάνοντας εμβαδόν 185 τ.μ. περίπου. Οι ενότητες είναι οι εξής: 1. Εισαγωγή – Χρονολόγιο 2. Ιθάκη, νήσος «ευδείελος» 3. Η οδυσσειακή παράδοση 4. Η αυγή του πολιτισμού 5. Η γένεση ενός παγκόσμιου συμβόλου 6. Ιθακησίων Πολιτεία: Η Πόλη μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας. Η εκθεσιακή πορεία εκκινεί με την εισαγωγική ενότητα στον χώρο υποδοχής του κτηρίου, συνεχίζεται ακολουθώντας τη διάταξη των αιθουσών της ανατολικής πτέρυγας και ολοκληρώνεται με την τελευταία ενότητα που αναπτύσσεται γραμμικά επί του διαδρόμου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσβασιμότητα, με εξασφάλιση πλήρους πρόσβασης σε άτομα με αναπηρία μέσω αναβατορίου, συνεπίπεδη κίνηση σε όλους τους εκθεσιακούς χώρους και διαμόρφωση κατάλληλων χώρων υγιεινής. Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός επιδιώκει τη δημιουργία μιας ενιαίας μορφολογικής ταυτότητας, προκειμένου να αρθούν λειτουργικές και αισθητικές αστοχίες του κτηρίου και να αξιοποιηθούν σύγχρονα εκθεσιακά μέσα, φωτισμός και ψηφιακές εφαρμογές.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1960, σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Ιθάκης στο υπουργείο Πολιτισμού. Βρίσκεται εντός του παραδοσιακού οικισμού, σε μικρή απόσταση από την πλατεία και τον παραλιακό δρόμο. Πρόκειται για ισόγειο κτήριο, εμβαδού 410 τ.μ. Εσωτερικά αρθρώνεται σε τρεις συνεχόμενες αίθουσες – εκθεσιακούς χώρους, χώρο υποδοχής, γραφείο φυλάκων, γραφείο και κατοικία επιμελητού, χώρους υγιεινής, εργαστήρια, αποθήκη και χώρους φιλοξενίας επιστημονικών επισκεπτών.

Η ημερίδα που διοργάνωσε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, ανέδειξε το λιγότερο ορατό, αλλά θεμελιώδες σκέλος στο συνολικό σχέδιο αποκατάστασης του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου: Τη διάσωση και αποκατάσταση δεκάδων χιλιάδων αντικειμένων τέχνης, διαβίωσης και ιστορικής τεκμηρίωσης, τα οποία συνιστούν πολύτιμα τεκμήρια  της νεότερης ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, χαιρετίζοντας την ημερίδα είπε: «Η σημερινή συνάντηση αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία να φωτίσουμε ένα κομβικό, αλλά σε σημαντικό βαθμό αθέατο κεφάλαιο, του μεγάλου εγχειρήματος της αποκατάστασης και ανάδειξης του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου: Το έργο της συντήρησης της εκτεταμένης συλλογής κινητών αντικειμένων και αρχειακών τεκμηρίων του. Ο τίτλος της ημερίδας δεν επιλέχθηκε τυχαία, καθώς αποδίδει την επιστημονική πραγματικότητα της συντήρησης: Κάθε αντικείμενο υπήρξε ένας ξεχωριστός “γρίφος”, που απαιτούσε αναγνώριση υλικών, αξιολόγηση φθοράς και επιλογή κατάλληλης μεθοδολογίας».

Στη συνέχεια η Υπουργός υπογράμμισε: «Το κτήμα Τατοΐου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς τόπους του νεότερου Ελληνισμού, συμπυκνώνοντας, μέσα στο φυσικό του κάλλος, τη μνήμη της νεότερης πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της πατρίδας μας. «Στους χώρους του ανεξίτηλα αποτυπώθηκαν οι ζωές και οι πράξεις των μελών της βασιλικής δυναστείας που το δημιούργησε και το κατοίκησε, καθώς και τα πολιτικά γεγονότα, οι ιδεολογικές εξελίξεις, οι κοινωνικές ανακατατάξεις και οι πολιτισμικές μεταβολές που σημάδεψαν την Ελλάδα τον 19ο και τον 20ό αιώνα». Παρά ταύτα, «η ιστορική αυτή σημασία δεν συνοδεύτηκε, επί δεκαετίες, από την ανάλογη μέριμνα και φροντίδα». Μετά την πολιτειακή μεταβολή του 1974 και έως την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Στρασβούργου το 2003, «το κτήμα, τα κτήριά του και τα κινητά αντικείμενά του παρέμειναν εγκαταλελειμμένα, παραμελημένα, στο έλεος των καιρικών φαινομένων και της ανθρώπινης ιδεοληψίας και ματαιοδοξίας, με δεκάδες χιλιάδες αντικείμενα υψηλής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας στοιβαγμένα σε ακατάλληλες συνθήκες».

Αναφερόμενη ειδικά στο αντικείμενο της ημερίδας, η Υπουργός εξήγησε ότι «Η συντήρηση της κινητής συλλογής από το Υπουργείο Πολιτισμού αποτελεί έργο εξαιρετικά απαιτητικό, όχι μόνο ως προς την έκτασή του, αλλά και ως προς τη φύση του, καθώς περιλαμβάνει περισσότερα από εκατό χιλιάδες αντικείμενα –έπιπλα, έργα τέχνης, ενδύματα, χρηστικά αντικείμενα, βιβλία, φωτογραφίες, έγγραφα, άμαξες και αυτοκίνητα– που αφηγούνται όχι μόνο την επίσημη ιστορία, αλλά και την καθημερινότητα, την αισθητική και τις πρακτικές ζωής που γεφυρώνουν δύο αιώνες». «Το έργο της συντήρησης συνδέεται άρρηκτα με το έργο της ψηφιοποίησης και τεκμηρίωσης, ώστε κάθε αντικείμενο να αποκτήσει τη δική του θέση και «φωνή» σε ένα ευρύτερο αφήγημα που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, προσφέροντας εργαλεία για την έρευνα, την εκπαίδευση και τον περαιτέρω πολιτιστικό σχεδιασμό».

Η Υπουργός αναφέρθηκε διεξοδικά στη σημαντική καμπή του 2019, σημειώνοντας ότι «ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμπεριέλαβε την προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη του Τατοΐου μεταξύ των εμβληματικών προγραμματιζόμενων έργων της Κυβέρνησής του», εγκαινιάζοντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο απόδοσης του Τατοΐου στους πολίτες. Όπως τόνισε, «το Υπουργείο Πολιτισμού σχεδίασε και υλοποιεί αυτό το  φιλόδοξο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το ΕΣΠΑ, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και ιδιωτικές δωρεές», με ορίζοντα ολοκλήρωσης της πρώτης και κύριας φάσης, το 2026. Το σύνολο των παρεμβάσεων εντάσσεται σε «ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο σχέδιο για τη μετατροπή του Τατοΐου σε ανοιχτό και προσβάσιμο περιαστικό χώρο πρασίνου πολλαπλών δραστηριοτήτων, χώρο ιστορικής μνήμης, πολιτισμού, εκπαίδευσης, περιβαλλοντικής αγωγής και αναψυχής, με απόλυτο σεβασμό στο ιδιαίτερο φυσικό τοπίο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του».

Ιδιαίτερη μνεία έκανε η Λίνα Μενδώνη στην πυρκαγιά του 2021, η οποία «ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευθραυστότητα του εγχειρήματος και την ανάγκη άμεσης προσαρμογής και επαναπροσδιορισμού προτεραιοτήτων». Η απάντηση σε αυτή την πρόκληση «ήταν το συστηματικό και υπερεντατικό έργο συντήρησης και αποκατάστασης των κινητών αντικειμένων, χρηματοδοτούμενο με 3 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, στο πλαίσιο του οποίου, από τον Μάρτιο του 2022 έως σήμερα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες προληπτικής συντήρησης σε περίπου 45.000 αντικείμενα, ενώ 8.300 προετοιμάστηκαν για να συμπεριληφθούν στις μόνιμες εκθέσεις των Μουσείων του Τατοΐου». Στο έργο απασχολήθηκαν «43 εξειδικευμένοι εργαζόμενοι, σε συνεργασία με τα στελέχη της Διεύθυνσης και δεκάδες αναδόχους», στοιχείο που όπως σημείωσε «αποτυπώνει την κλίμακα, την ένταση και τη συνθετότητα της συνολικής προσπάθειας».

Στο πλαίσιο της ημερίδας παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι εργασίες και η πολυετής, απαιτητική πορεία που ακολουθήθηκε για τη διάσωση των αντικειμένων, στο πλαίσιο του έργου «Συντήρηση και αποκατάσταση κινητών αντικειμένων της τέως βασιλικής οικογένειας από τα κτήρια στο κτήμα Τατοΐου—Προετοιμασία εκθεμάτων για την έκθεση». Μέσα από τις εισηγήσεις των στελεχών της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων αναδείχθηκαν οι ιδιαίτερες συνθήκες στις οποίες έλαβε χώρα η συντήρηση, η τεχνική και επιστημονική διάσταση των παρεμβάσεων, οι μέθοδοι τεκμηρίωσης και διαχείρισης του υλικού, καθώς και η σύνθετη διαδικασία αποκατάστασης αντικειμένων διαφορετικής χρονικής περιόδου, υλικής υπόστασης και ιστορικής φόρτισης. Παράλληλα, αναδείχθηκε η προσπάθεια διάσωσης της μνήμης του τόπου και η αξία της ολιστικής προσέγγισης που συνδέει την υλική διάσωση με την ιστορική, κοινωνική και αισθητική κατανόηση του Τατοΐου ως ζωντανού πολιτιστικού κεφαλαίου.

Κλείνοντας την τοποθέτηση της η Λίνα Μενδώνη  εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες της προς την Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων και την προϊσταμένη της  Μαρία Μερτζάνη, προς όλα τα στελέχη της Διεύθυνσης, μόνιμα και επί συμβάσει, για την άοκνη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και υψηλής ποιότητας εργασία που επιτέλεσαν σε εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απηύθυνε στη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ολυμπία Βικάτου, για τον συντονισμό των συναρμόδιων υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης, καθώς και στους ιδιώτες αναδόχους, τους εξωτερικούς συνεργάτες και όλους όσοι συνέβαλαν στη συντήρηση, τεκμηρίωση και διαχείριση της συλλογής. Η Υπουργός σημείωσε ότι «η συλλογική αυτή προσπάθεια –στην οποία συμμετείχαν εντός του Υπουργείου πέντε συνολικά υπηρεσίες– αποτελεί υποδειγματικό παράδειγμα συνεργασίας δημόσιου φορέα, επιστημονικής κοινότητας και εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού, που δικαιώνει την εμπιστοσύνη της Πολιτείας και επιστρέφει πολλαπλά οφέλη στην κοινωνία, την έρευνα και τον πολιτισμό».

Στην ημερίδα παρευρέθηκαν ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΠΟ Γιώργος Διδασκάλου, η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολυμπία Βικάτου, η Γενική Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Συραγώ Τσιάρα, η πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Πινακοθήκης Όλγα Μεντζαφού και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ

Στον ημιώροφο της Εθνικής Πινακοθήκης παρουσιάζεται η έκθεση φωτογραφίας «Το έργο, πίσω από το Έργο», με στιγμές  από την εργασιακή ζωή των συντηρητών στο Τατόι.- Διάρκεια έκθεσης 19-26 Ιανουαρίου.

Στον χαιρετισμό της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ήδη καθοριστικό παράγοντα για τον Πολιτισμό, επισημαίνοντας: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή υπόσχεση. Είναι ήδη πραγματικότητα και εξελίσσεται ταχύτατα σε παράγοντα που αναδιαμορφώνει και αναδιατάσσει εδραιωμένες σταθερές της Παιδείας και του Πολιτισμού».

Όπως τόνισε, το Υπουργείο Πολιτισμού αντιμετωπίζει αυτή τη μετάβαση όχι αποσπασματικά, αλλά μέσα από ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο: «Για την Ελλάδα, η επιταγή είναι σαφής: πρέπει να εισέλθουμε δυναμικά σε αυτή τη νέα εποχή με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, με δομημένη στρατηγική, ισχυρό ηθικό πλαίσιο και απόλυτη προσήλωση στο ότι τα εργαλεία της ΤΝ πρέπει να λειτουργούν ενισχυτικά προς την ανθρώπινη δημιουργικότητα».

Η Υπουργός παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Πολιτισμό, με πρώτο πεδίο εφαρμογής την πολιτιστική κληρονομιά, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «ένα εμπεριστατωμένο και συνεκτικό πλαίσιο, που συνδέει τις ψηφιακές υποδομές με την έρευνα, την προστασία, τη διαχείριση, την προσβασιμότητα και την αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην εκπαίδευση, στον τουρισμό και στην εξωστρέφεια της χώρας».

Κεντρικός άξονας της στρατηγικής είναι η χαρτογράφηση, ενοποίηση και υπεύθυνη διαχείριση των πολιτιστικών δεδομένων, ώστε αυτά να είναι «προσβάσιμα, συνδεδεμένα, διαλειτουργικά και επαναχρησιμοποιήσιμα», καθώς και η ενεργή συμμετοχή της χώρας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη δημιουργία ασφαλών οικοσυστημάτων δεδομένων υψηλής ποιότητας, που θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στον Πολιτισμό.

Η στρατηγική του Υπουργείου προβλέπει επίσης την αξιοποίηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων, όπως τα ψηφιακά δίδυμα, η τρισδιάστατη τεκμηρίωση και η παρακολούθηση μνημείων σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματική προστασία μνημείων και συλλογών. Όπως σημείωσε η Υπουργός, «τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα ήταν δυσπρόσιτες μπορούν πλέον να εφαρμόζονται γρηγορότερα, οικονομικότερα και σε ευρεία κλίμακα».

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία πολυγλωσσικών, εμβυθιστικών και χωρίς εμπόδια πολιτιστικών εμπειριών, οι οποίες διευρύνουν την πρόσβαση των πολιτών και των επισκεπτών στον πολιτιστικό πλούτο της χώρας, καθώς και στην ενσωμάτωση της ΤΝ στην εκπαίδευση, με την ανάπτυξη καινοτόμων και συμπεριληπτικών μαθησιακών μοντέλων.

Παράλληλα, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού στηρίζεται σε ένα ισχυρό ηθικό και κανονιστικό πλαίσιο, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό AI Act και τις αρχές της UNESCO λέγοντας πως « προστατεύουμε την αυθεντικότητα, τα δικαιώματα των δημιουργών και τη φυσική και εννοιολογική ακεραιότητα των έργων σε μια εποχή συνθετικού περιεχομένου, θέτοντας στο επίκεντρο τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αποτροπή της αλγοριθμικής μεροληψίας».

Στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής, η Υπουργός αναφέρθηκε και στη συμμετοχή του Υπουργείου Πολιτισμού στη δράση «Ανάπτυξη υπηρεσιών ΤΝ για τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό» και στο ελληνικό οικοσύστημα ΤΝ «ΦΑΡΟΣ», με στόχο τη συμβολή στην ανάπτυξη του Ελληνικού Μεγάλου Γλωσσικού Μοντέλου, μέσω τεκμηριωμένων και αξιόπιστων πολιτιστικών δεδομένων.

Κλείνοντας, η Λίνα Μενδώνη ευχαρίστησε το Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ» και τον Πρόεδρό του Σταύρο Μπένο, υπογραμμίζοντας ότι «η 8η Συνάντηση Άνω Διαζώματος λειτουργεί ως ένας ζωντανός χώρος διαλόγου και συνεργασίας, όπου η νέα γενιά καλείται να προσεγγίσει την Τεχνητή Νοημοσύνη όχι ως απλό εργαλείο, αλλά ως πεδίο ευθύνης, γνώσης και δημιουργίας».

Στην εκδήλωση απηύθυναν επίσης χαιρετισμό η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, Αργυρώ Χιώτη, και ο Πρόεδρος του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ», Σταύρος Μπένος.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων στον τομέα του Πολιτισμού, στη βάση της εξαιρετικής δυναμικής που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια και εν όψει της επικείμενης επίσκεψης της υπουργού Πολιτισμού στις ΗΠΑ.

Η υπουργός τόνισε ότι «στη νέα εποχή αγαστής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, ο πολιτισμός οφείλει να κατέχει σημαντική θέση στις διμερείς σχέσεις», εκφράζοντας την πρόθεσή της να διευρυνθούν τα υφιστάμενα σχήματα συνεργασίας, αλλά και να ληφθούν νέες πρωτοβουλίες δημιουργικής σύμπραξης.

Η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στο πρόγραμμα της επίσκεψής της στις ΗΠΑ, η οποία θα περιλαμβάνει συναντήσεις με ηγετικά στελέχη του State Department στον τομέα του πολιτισμού, συναντήσεις με ομογενειακούς παράγοντες, αλλά και τα εγκαίνια του νέου Μουσείου Αρχαίας Σπάρτης και του θεάτρου αρχαιοελληνικού τύπου στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ.

Στο τελευταίο, προγραμματίζεται μάλιστα παράσταση αρχαίου δράματος εντός της επόμενης χρονιάς, όπως μεταφέρει το ΑΜΠΕ.

Κεντρικό θέμα της συζήτησης αποτέλεσε η αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, ένας τομέας στον οποίο έχουν επιτευχθεί ήδη σημαντικά αποτελέσματα -μόνο το 2025 επιστράφηκαν στην Ελλάδα 139 αρχαιολογικά αντικείμενα από τις αμερικανικές Αρχές.

Η υπουργός αναφέρθηκε στην ανανέωση του σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, το οποίο λήγει τον Νοέμβριο του 2026.

Η κ. Γκιλφόιλ από την πλευρά της δήλωσε απολύτως υποστηρικτική σε κάθε σχετική πρωτοβουλία και αποδέχθηκε πρόσκληση της υπουργού Πολιτισμού να εγκαινιάσουν μαζί τον προσεχή Σεπτέμβριο έκθεση στην Αρχαία Αγορά που θα αποτελείται από επιστραφέντα εκθέματα, η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, συζητήθηκαν, επίσης, οι τρέχουσες και μελλοντικές συνεργασίες του Υπουργείου Πολιτισμού με κορυφαία μουσεία των ΗΠΑ, όπως το Getty, το MET, το Museum of the Bible και τη National Gallery of Art, καθώς και η πρόταση έκθεσης για την αρχαία ελληνική Δημοκρατία, επ’ ευκαιρία της επετείου των 250 χρόνων από την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.

Με αφορμή την εν λόγω επέτειο, η υπουργός δήλωσε τη διαθεσιμότητα του Υπουργείου Πολιτισμού να στείλει ένα σημαντικό και συμβολικό έκθεμα προς το Αμερικανικό Κογκρέσο, πρόταση η οποία έτυχε της αμέριστης στήριξης της κ. Γκιλφόιλ.

Επιβεβαιώθηκε, τέλος, από αμφότερες τις συνομιλήτριες η βούληση να αποτελέσει σημαντικό μέρος του επόμενου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ η πολιτιστική συνεργασία.

Η πρέσβης των ΗΠΑ δήλωσε πως η ελληνοαμερικανική πολιτιστική συνεργασία μπορεί να καταστεί παγκόσμιο υπόδειγμα, πρόταση που, όπως ανέφερε η Υπουργός Πολιτισμού, απηχεί ακριβώς τη δική της σκέψη.

Συγκεκριμένα στην ανακοίνωσή της η Κουμουνδούρου αναφέρει: «Τις τελευταίες ημέρες η ηγεσία του υπ. Πολιτισμού δεν σταματά να ανακαλεί διοικητικές πράξεις που η ίδια έκανε, μέχρι αυτές να καταγγελθούν ή να γίνουν γνωστές, είτε από δημοσιεύματα είτε από ανακοινώσεις και κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Από το ζήτημα με τα πολεοδομικά αιτήματα και τη γνωμοδότηση των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού και την αρχαιολογική προστασία του Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου, μέχρι τον αναξιοκρατικό διορισμό στη διοίκηση του Βυζαντινού Μουσείου, αλλά και το περιβόητο “εγχειρίδιο ασφαλείας” των υπαλλήλων του υπουργείου, η κ. Μενδώνη έχει επιδοθεί σε μια σειρά ανακλήσεων αποφάσεων που η ίδια έχει λάβει.

Το μόνο που δεν έχει ανακαλέσει ακόμη η κ. Μενδώνη, είναι η προστασία που εξακολουθεί να παρέχει εδώ και 6 χρόνια σε πρωταγωνιστές του σκανδάλου του Ταμείου Αλληλοβοήθειας του ΥΠΠΟ, οι οποίοι καταδικάστηκαν πρόσφατα σε 12 χρόνια φυλακή για υπεξαίρεση, πλαστογραφία και ζημιά του Δημοσίου, που ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ».

Κλείνοντας απευθύνεται στον πρωθυπουργό: «Αλήθεια, τι περιμένει ο κ. Μητσοτάκης για να αποπέμψει την κ. Μενδώνη; Για ποιο λόγο ανέχεται και διατηρεί στη θέση της μια υπουργό που αποδεδειγμένα υπονομεύει τον πολιτισμό της χώρας με τα πεπραγμένα της;».

Η Υπουργός αναφερόμενη στο πρόσφατο δείπνο που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο σημείωσε ότι «ενέργειες, όπως αυτή του πρόσφατου δείπνου στην Duveen Gallery, στην πραγματικότητα ενδυναμώνουν στη διεθνή κοινότητα τα επιχειρήματα της Ελλάδας για την ανάγκη επανένωσης των Γλυπτών. Αυτές οι ενέργειες του Βρετανικού Μουσείου προφανώς είναι σε αντίθετη κατεύθυνση από την ασφάλεια και την ακεραιότητα των Γλυπτών. Συγχρόνως, όμως, αυτές οι ενέργειες αποδυναμώνουν και κάθε ισχυρισμό της βρετανικής πλευράς, γιατί πλέον δεν θα μιλήσω για επιχειρήματα. Τα επιχειρήματα της βρετανικής πλευράς έχουν καταρριφθεί προ πολλού».

Αναφερόμενη στη συνολική στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης, υπογράμμισε ότι «Η Κυβέρνηση έχει στρατηγική. Το έχω πει και άλλη φορά, στρατηγική, η οποία αποκαλύπτεται, δεν είναι στρατηγική. Οι διαπραγματεύσεις είναι μυστικές. Κάθε διαπραγμάτευση, που γίνεται υπό το φως το ήλιου, λέγοντας τα επιχειρήματά σου, αυτομάτως έχεις χάσει ένα πολύ μεγάλο μέρος του διαπραγματευτικού σου πλεονεκτήματος. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το οποίο εμείς κάνουμε είναι ότι απαντούμε πάντοτε στις προκλήσεις, ενισχύουμε το διάλογο, εξαντλούμε τα εργαλεία της πολιτιστικής διπλωματίας, ενημερώνουμε συστηματικά και τους πολιτικούς και την επιστημονική κοινότητα και χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, υπάρχουν οι αποδείξεις -και τις γνωρίζετε- ότι ό,τι ουσιαστικό και χειροπιαστό έγινε στο θέμα των Γλυπτών τα τελευταία πενήντα χρόνια, έγινε μέσα στην τελευταία εξαετία».

Η Λίνα Μενδώνη επανέλαβε ότι: «Όλα όσα συμβαίνουν και το διεθνές περιβάλλον είναι απολύτως ευνοϊκό για την επανένωση και τον επαναπατρισμό των πολιτιστικών αγαθών τα οποία έχουν εξαχθεί παράνομα. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη εργάζεται ομόψυχα και μεθοδικά για αυτό το θέμα. Θεωρούμε ότι ο στόχος μας έχει έρθει τώρα πιο κοντά, παρά ποτέ, μέσα στην 50ετία».

Ο θεσμός, τον οποίον ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, γιόρτασε φέτος τα 75 χρόνια λειτουργίας του, δίνοντας τη δυνατότητα, στην παγκόσμια κοινότητα να μυηθεί στον αρχαίο τραγικό λόγο. Κάθε χρόνο οι εκδηλώσεις του Ελληνικού Φεστιβάλ, στο θέατρο του Ασκληπιείου της Επιδαύρου και στο Ωδείο του Ηρώδη του Αττικού, αποτελούν μείζονα πολιτιστικά γεγονότα της χώρας.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, δήλωσε τα εξής: «Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για το Υπουργείο Πολιτισμού και το Ελληνικό Φεστιβάλ, η αποδοχή της πρότασής μας από την π. Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου να αναλάβει τη διοίκηση του Ελληνικού Φεστιβάλ. Το Φεστιβάλ εισέρχεται φέτος στη δεύτερη 75ετία του, καθιερωμένο, ανανεωμένο, με μεγάλες προοπτικές. Η παρουσία της ως επικεφαλής του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού, προσδίδει κύρος και δυναμική στο θεσμό. Την ευχαριστώ».

Όπως δήλωσε η Λίνα Μενδώνη μετά την αυτοψία: «η αποκατάσταση του συγκεκριμένου μνημείου δεν είναι ένα έργο συνηθισμένο, από αυτά που δεν κρύβουν απρόβλεπτα. Για την ώρα όλα αντιμετωπίζονται με τη στενή συνεργασία των Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού -τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου– των τεχνικών μας συμβούλων, που είναι το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, και των αναδόχων. Θεωρώ ότι τα πράγματα, για την ώρα, εξελίσσονται πολύ ικανοποιητικά». Εξήγησε πως είναι πολυσύνθετο έργο σε επιστημονικό και σε τεχνικό επίπεδο και με απρόβλεπτους παράγοντες, όπως οι δυσκολίες του καιρού, το σύνθετο της κατασκευής κ.ά.

Ακολούθως, η υπουργός επισκέφθηκε την Αρμένικη Εκκλησία Σουρπ Κεβόρκ (Αγίου Γεωργίου) στο Κάστρο του Διδυμοτείχου, όπου την υποδέχθηκε ο Μητροπολίτης Ορθοδόξων Αρμενίων Ελλάδος, Επίσκοπος Σαχάκ Γεμιγιάν. Το μνημείο παρουσιάζει διάφορα προβλήματα, που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, με κυριότερο την ανακεράμωση της στέγης και τη συντήρηση της οροφής του ναού. Το έργο, προϋπολογισμού 100.000 ευρώ, έχει αναλάβει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου, με πόρους από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΠΟ.

Ο Επίσκοπος Σαχάκ Γεμιγιάν δήλωσε: «Είναι μεγάλη τιμή που η Υπουργός επισκέπτεται την εκκλησία μας, η οποία έχει σημαντική ιστορική αξία και για την αρμενική κοινότητα αλλά και για την πόλη του Διδυμοτείχου. Η παρουσία της ενώνει συμβολικά τις δύο κοινότητες και τον πολιτισμό αυτού του τόπου».

Η υπουργός Λίνα Μενδώνη επισήμανε το ενδιαφέρον του πρωθυπουργού για το έργο στο Διδυμότειχο. «Πριν από λίγους μήνες, είχαμε τη χαρά να παρουσιάσουμε, εδώ, το ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο, το οποίο εκπόνησε το ΥΠΠΟ σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, για το Δίδυμο Κάστρο. Η πρώτη φάση του έργου, της αποκατάστασης και ανάδειξης ,του Κάστρου βρίσκεται ήδη υπό αξιολόγηση στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης-ΕΣΠΑ 2021–2027. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το έργο αμέσως δημοπρατείται. Ο Άγιος Γεώργιος των Αρμενίων είναι ένα σημαντικό μνημείο του Κάστρου, το οποίο η Πολιτεία έχει υποχρέωση να προστατεύσει και να αναδείξει» και πρόσθεσε πως «ήδη, η Εφορεία Αρχαιοτήτων έχει επιληφθεί και προχωρεί στις πρώτες ενέργειες για τη συντήρηση της στέγης του ναού».

Ελληνική Χειροτεχνία: Η τέχνη της υφαντικής στην παραμεθόριο. Παράδοση και προοπτικές

Η Λίνα Μενδώνη, επισκέφθηκε, στο Σοφικό και το Σουφλί, τις δομές υφαντικής που ιδρύθηκαν και λειτουργούν στο πλαίσιο του έργου του Υπουργείου Πολιτισμού «Δράσεις προετοιμασίας εφαρμογής Πρότυπης Στρατηγικής Ανασύστασης, Ανάπτυξης και Επαναπροσδιορισμού της Ελληνικής Χειροτεχνίας», το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0 (NextGenerationEU).

Η Υπουργός συνομίλησε με τους εκπαιδευτές και τους εκπαιδευόμενους των δομών και απηύθυνε χαιρετισμό στις εργασίες της ημερίδας με τίτλο: «Η τέχνη της Υφαντικής στην Παραμεθόριο: Παράδοση και Προοπτικές», που πραγματοποιήθηκε στο Σουφλί, επισημαίνοντας τη μοναδικότητά του στον τομέα της χειροτεχνίας και ειδικότερα του μεταξιού. «Από το 2019 στο Υπουργείο Πολιτισμού, θέσαμε στόχο όχι μόνο να διασώσουμε τις παραδοσιακές τέχνες, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε να αποκτήσουν και πάλι δυναμισμό και προοπτική. Να δημιουργηθεί μια νέα γενιά επαγγελματιών χειροτεχνών, με πιστοποίηση, κατάρτιση, επιχειρηματική υποστήριξη, διεθνή δικτύωση», τόνισε σημειώνοντας πως στόχος είναι η αναβίωση της χειροτεχνίας σ΄ ένα σύγχρονο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης με στόχο και την αναζωογόνηση της ελληνικής περιφέρειας.

«Με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, που ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξασφάλισε για τη χώρα μας, μετά την πανδημία, δημιουργήσαμε ένα βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης και επιχειρηματικής ενίσχυσης του τομέα της χειροτεχνίας, με πιλοτική εφαρμογή στην υφαντική, την ξυλοτεχνία και την αγγειοπλαστική, σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια Θεσσαλίας, Δυτικής Αττικής και Δυτικής Μακεδονίας και τα αντίστοιχα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης», ανέφερε η κ. Μενδώνη.

Υποστήριξε πως στο πλαίσιο αυτό «ιδρύθηκαν 19 εκπαιδευτικές δομές ,σε όλη την Ελλάδα. Στη Θράκη, στο Αρδάνιο, το Σοφικό και το Σουφλί, δημιουργήσαμε τρεις δομές υφαντικής, καθώς η τοπική παράδοση στην τέχνη του μεταξιού είναι ιδιαίτερα ισχυρή και μπορεί με την κατάλληλη υποστήριξη να συμβάλει καθοριστικά στην αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής.  Ο κλάδος της χειροτεχνίας, άλλοτε πηγή εισοδήματος και απασχόλησης για ολόκληρες περιοχές, είχε εν πολλοίς εγκαταλειφθεί».

«Η αναβίωση της χειροτεχνίας», είπε η υπουργός Πολιτισμού, «είναι άρρηκτα δεμένη με τις τοπικές κοινωνίες που μπορούν  να καλλιεργήσουν το έδαφος για την αναγέννησή τους. Η χειροτεχνία, με υψηλής ποιότητας προϊόντα, μπορεί να συλλειτουργήσει αρμονικά με τον τουρισμό. Να απευθυνθεί σε υψηλού εισοδήματος κοινό, που αναζητά την ανόθευτη αυθεντικότητα. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τους πανεπιστημιακούς δασκάλους, τους εκπαιδευτές και τους εκπαιδευόμενους για το μεράκι και την αφοσίωσή τους, που αποδεικνύουν ότι η ελληνική χειροτεχνία όχι μόνο έχει μέλλον, αλλά μπορεί να γίνει πυλώνας ανάπτυξης και πολιτιστικής αναγέννησης για τη Θράκη και όλη την Ελλάδα».

Στη διάρκεια της ημερίδας, οι πανεπιστημιακοί παρουσίασαν το Πρόγραμμα Χειροτεχνίας, ενώ οι επαγγελματίες του κλάδου κατέθεσαν τις απόψεις τους και περιέγραψαν τις συνθήκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην πράξη. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον ρόλο της υφαντικής και των εφαρμοσμένων τεχνών στην τοπική οικονομία, στην εκπαίδευση και στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας, καθώς και στις δυνατότητες σύνδεσης της παράδοσης με τη σύγχρονη τεχνολογία για τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος χειροτεχνίας.

Συγκεκριμένα, καταλογίζει στη διοίκηση ότι «η ασφάλεια, η ακεραιότητα και η ηθική των μνημείων θα έπρεπε να αποτελεί το κύριο μέλημα του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο για μία ακόμη φορά επιδεικνύει προκλητική αδιαφορία», σημειώνοντας πως «τέτοιες ενέργειες είναι προσβλητικές για τα πολιτιστικά αγαθά και θέτουν σε κίνδυνο τα ίδια τα εκθέματα».

«Κατ’ επανάληψη και διαχρονικά, το υπουργείο Πολιτισμού έχει καταδικάσει τα δείπνα, τις δεξιώσεις και τις επιδείξεις μόδας που διοργανώνονται στους χώρους των Μουσείων, στους οποίους εκτίθενται μνημεία και έργα τέχνης. Αυτό ακριβώς έπραξε το προηγούμενο Σάββατο η διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου, χρησιμοποιώντας για μία ακόμη φορά τα Γλυπτά του Παρθενώνα ως διακοσμητικά στοιχεία για το δείπνο που οργάνωσε», επεσήμανε ακόμη η κυρία Μενδώνη σε σημερινή (20/10) δήλωση, εκφράζοντας την απογοήτευση και την οργή της ελληνικής πλευράς.

Στο δείπνο, μεταξύ άλλων ήταν καλεσμένοι ο Μικ Τζάγκερ, η Ναόμι Κάμπελ, η ανιψιά της πριγκίπισσας Νταϊάνα, Lady Kitty Spencer, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Ρίσι Σούνακ με την σύζυγό του Ακσάτα Μούρτι.

Νωρίτερα, η Μαρέβα Γκραμπόφσκι–Μητσοτάκη, με ανάρτησή της στα κοινωνικά δίκτυα, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά της για την απόφαση του Βρετανικού Μουσείου να διοργανώσει φιλανθρωπικό δείπνο στη Duveen Gallery, όπου εκτίθενται τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

«Το Βρετανικό Μουσείο διοργάνωσε, το περασμένο Σάββατο, φιλανθρωπικό δείπνο στην Duveen Gallery — στην αίθουσα όπου φιλοξενούνται τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Την ώρα που έχει ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος για την επανένωση του μνημείου, η απόφαση του Μουσείου να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση σε αυτόν τον χώρο ήταν – το λιγότερο – άστοχη», έγραψε χαρακτηριστικά.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Mareva Grabowski-Mitsotaki (@marevagrabowskimitsotaki)

Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το μνημείο υπέστη σημαντικές φθορές, καθώς στον χώρο είχαν τοποθετηθεί πολυβολεία. Οι εργασίες συμπλήρωσης και αποκατάστασης των φθορών πραγματοποιήθηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, κατά  το διάστημα 1959-1960. 

Μετά την αποδόμηση του μνημείου και τη λεπτομερή καταγραφή και όσων στοιχείων ήταν στο μνημείο και όσων εξέλιπαν για να διατηρηθούν, τα αυθεντικά αρχαία δομικά μέλη του διαχωρίζονται και διατηρούνται, ενώ τα υπόλοιπα δομικά μέλη των σύγχρονων αναστηλώσεων, καθαιρούνται. Στο πλαίσιο των επεμβάσεων υπάρχουν σκέψεις για τη δυνατότητα επανένταξης μελών στο μνημείο, στην ορθή τους θέση, διορθώνοντας σφάλματα προηγούμενων αναστηλώσεων, που συνέβησαν, στις δεκαετίες  1930 και  1960.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Το Ιερό του Πύθιου Απόλλωνος ήταν ενταγμένο στο συγκρότημα των ιερών και δημοσίων κτηρίων της ακρόπολης της Ρόδου. Η αρχική φάση του μνημείου χρονολογείται στο τέλος του 4ου ή στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. Το μνημείο ανακατασκευάστηκε δύο φορές στην αρχαιότητα -μετά τον σεισμό του 226 π.Χ. και μετά από πυρκαγιά, στα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ.. Η σημερινή του μορφή οφείλεται στην αναστήλωση των Ιταλών, υπό τον Μάριο Παολίνι το 1937-1938. Οι επεμβάσεις αυτές απέδωσαν, ενδεικτικά, τις διαστάσεις και μερικώς το μνημειώδες του ναϊκού οικοδομήματος».

Με τη σημερινή αποκατάσταση, είπε η υπουργός Πολιτισμού «διορθώνονται παλαιότερα σφάλματα, προστατεύεται το ευαίσθητο υλικό του κτηρίου, διασώζονται αυθεντικά τμήματα του λαξευμένου βράχου, μοναδικά στον ελλαδικό χώρο, βελτιώνεται η πρόσληψη του μνημείου από τον επισκέπτη. Με την ολοκλήρωση του έργου αναδεικνύεται, με τον βέλτιστο τρόπο, όχι μόνον ο αρχαιολογικός χώρος αλλά και η  αρχιτεκτονική και η αναγνωσιμότητα του μνημείου, ενισχύοντας την επισκεψιμότητά του. Με τις προβλεπόμενες επεμβάσεις, ο Ναός του Πύθιου Απόλλωνα ανακτά τη σημαίνουσα θέση του στην ιστορική αφήγηση της ακρόπολης της Ρόδου».

Ο ναός χωροθετείται μέσα στην Ακρόπολη της Ρόδου. Η θέση του μνημείου ήταν γνωστή ήδη από την περίοδο  προ της Ιταλοκρατίας, αλλά εκτεταμένες ανασκαφές διενεργήθηκαν, για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1920, όταν αποκαλύφθηκε πλήρως ο ναός. Τότε ανασκάφηκε το μεγαλύτερο μέρος του αρχαιολογικού χώρου φέρνοντας στο φως το Ωδείο, το Στάδιο και τον ναό της Αρτέμιδος.

Ο ναός του Απόλλωνος εκτιμάται πως είχε δεσπόζουσα θέση στην αρχαία πόλη, στην ανατολική κλιτύ του λόφου του Αγίου Στεφάνου ή αλλιώς Mount Smith. Σύμφωνα με τα ανασκαφικά δεδομένα ήταν ο μεγαλύτερος ναός της αρχαίας πόλης, ξεπερνώντας σε διαστάσεις το ναό του Διός Πολιέως και της Αθηνάς Πολιάδας που βρίσκονται βορειότερα, καθώς και του παρακείμενου ναού της Αρτέμιδας.

Ο ναός μαζί με το σύνολο σχεδόν των μνημείων της ακρόπολης διατηρήθηκαν, πιθανώς, έως την παλαιοχριστιανική περίοδο. Έκτοτε θεωρείται ότι  υπέστη φθορές από φυσικές καταστροφές και επιδρομές ή πως λιθολογήθηκε, όπως τα περισσότερα μνημεία της αρχαιότητας.