Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που τέθηκε σε ισχύ στις 27 Νοεμβρίου 2024, τερματίζοντας έναν χρόνο εχθροπραξιών στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα, το Ισραήλ συνεχίζει να πραγματοποιεί επιδρομές στον Λίβανο, τονίζοντας ότι οι στόχοι του είναι οι ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν. Επιπλέον, διατηρεί στρατιωτικές θέσεις σε πέντε σημεία του νοτίου Λιβάνου που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, οι επιθέσεις αφορούσαν ένα αυτοκίνητο και ένα μηχανάκι στην πόλη Γιάτερ, περίπου 5 χιλιόμετρα από τα ισραηλινά σύνορα. Αρχικά, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι «χτύπησε έναν τρομοκράτη της Χεζμπολάχ στη ζώνη του Γιάτερ» και στη συνέχεια επιβεβαίωσε ότι επλήγη και δεύτερο μέλος της οργάνωσης στην ίδια περιοχή.

Παράλληλα, ο λιβανέζικος στρατός γνωστοποίησε ότι στρατιώτες ανακάλυψαν και κατέστρεψαν έναν ισραηλινό κατασκοπευτικό μηχανισμό στην κοινότητα Γιαρούν, κοντά στα σύνορα.

Υπό την πίεση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση του Λιβάνου έχει δεσμευτεί να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ και να απομακρύνει όλες τις στρατιωτικές υποδομές της από τα σύνορα με το Ισραήλ έως τον ποταμό Λιτάνι, σε απόσταση περίπου 30 χιλιομέτρων βόρεια. Το Ισραήλ εκφράζει αμφιβολίες για την ικανότητα του λιβανέζικου στρατού να ελέγξει την κατάσταση και κατηγορεί τη Χεζμπολάχ για επανεξοπλισμό, κάτι που η οργάνωση αρνείται.

Ο Αμερικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ, που επισκέφθηκε σήμερα το Ισραήλ, δήλωσε ότι η Χεζμπολάχ φαίνεται να επανεξοπλίζεται, προσθέτοντας ότι «προσπαθούν να κατασκευάσουν περισσότερα όπλα, κάτι που δεν μπορεί να γίνει ανεκτό», όπως αναφέρθηκε σε βίντεο που δημοσιοποίησε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Από την εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός, περισσότερα από 340 άτομα έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε στοιχεία του λιβανέζικου υπουργείου Υγείας.

Ο Πρωθυπουργός θα επισκεφθεί ακόμα τη Ραμάλλα, όπου θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Mahmoud Abbas. Πάγια θέση της χώρας μας παραμένει ο πολιτικός ορίζοντας στο Παλαιστινιακό και η λύση δύο κρατών.

Η Ελλάδα, έντιμος συνομιλητής των χωρών της περιοχής, είναι έτοιμη να συμβάλει στην επόμενη μέρα του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, τόσο ανθρωπιστικά και μέσω της συμμετοχής της στην ανοικοδόμηση, όσο και μέσω εξέτασης της συμμετοχής της στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης.

Στην Ιερουσαλήμ, ο Πρωθυπουργός θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ στη συνέχεια θα υπάρξει συνάντηση των τριών ηγετών με τη συμμετοχή και του Νίκου Χριστοδουλίδη στο πλαίσιο της τριμερούς.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισκεφθεί το Ισραήλ και είχε συναντήσει τον κ. Netanyahu, καθώς και τον Πρόεδρο του Ισραήλ, Isaac Herzog, τον περασμένο Μάρτιο, ενώ ήταν από τους πρώτους ηγέτες που επισκέφθηκαν το Ισραήλ λίγες μέρες μετά την 7η Οκτωβρίου του 2023, κίνηση με μεγάλη συμβολική σημασία.

Η τριμερής σύνοδος στο ανώτατο επίπεδο θα εκπέμψει μήνυμα εμβάθυνσης της συνεργασίας και της συμπόρευσης για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος και για την σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι η Σύνοδος του τριμερούς σχήματος Ελλάδα, Κύπρου και Ισραήλ σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών στην Αθήνα, την περασμένη άνοιξη, είχε προσδώσει νέα δυναμική στη συνεργασία, ενώ πρόσφατα συνεδρίασε στην Αθήνα το σχήμα 3+1 σε επίπεδο Υπουργών Ενέργειας.

«Το Ισραήλ οφείλει να σέβεται και να προστατεύει όλους τους αμάχους, περιλαμβανομένων των δημοσιογράφων», τονίζει η Ύπατη Αρμοστεία.

Ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος που συνεργαζόταν με τοπικά μέσα σκοτώθηκε επίσης από το ίδιο πλήγμα.

Η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα καταδίκασε τη δολοφονία του 28χρονου Ανάς αλ-Σαρίφ, τον οποίο ο ισραηλινός στρατός χαρακτήρισε «τρομοκράτη που προσποιούνταν τον δημοσιογράφο».

Ο ΟΗΕ υπενθυμίζει πως από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 242 παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι και ζητά άμεση και ασφαλή πρόσβαση των δημοσιογράφων στη Γάζα.

“Our shared humanity demands that this unacceptable catastrophe is brought to an immediate end.”@UNOCHA says humanitarians must be allowed to deliver life-saving services to desperate civilians in Gaza, and hostages must be released unconditionally.https://t.co/QqxbBxeRZl

— United Nations (@UN) August 10, 2025

Τουρκικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι βασικό θέμα των επαφών Φιντάν στην Αίγυπτο θα είναι οι εξελίξεις στη Γάζα, ενώ θα αξιολογηθούν συνομιλίες μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ, που διεξάγονται με τη διαμεσολάβηση της Αιγύπτου, του Κατάρ και των ΗΠΑ και θα συζητηθούν οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου και την απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή.

Η Τουρκία έχει καταδικάσει το σχέδιο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου για πλήρη κατάληψη της Γάζας, καλώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να αναλάβει δράση.

Στις συνομιλίες του Τούρκου υπουργού προβλέπεται επίσης να τεθούν οι εξελίξεις στη Βόρεια και Ανατολική Αφρική και στη ζώνη του Σαχέλ, με έμφαση στη Λιβύη, το Σουδάν και τη Σομαλία, καθώς και ευρύτερα η πολιτική και οικονομική συνεργασία των δύο χωρών.

Το 2025 σηματοδοτεί την 100ή επέτειο της σύναψης διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η δεύτερη συνάντηση του Συμβουλίου Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας και της Αιγύπτου προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2026 υπό την προεδρία των ηγετών των δύο χωρών.

Το 2024, ο όγκος του διμερούς εμπορίου έφτασε τα 8,8 δισ. δολάρια και στόχος είναι να φτάσει τα 15 δισ. δολάρια. Η αξία των τουρκικών επενδύσεων στην Αίγυπτο ανέρχεται σε περίπου 3,5 δισ. δολάρια.

Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ο αρχηγός του επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ, παρουσίασε στον πρωθυπουργό του Ισραήλ, την Τρίτη διάφορα σχέδια για τη σταδιακή επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Λωρίδα της Γάζας, με στόχο να παράσχει στην κυβέρνηση επιλογές για παύση των μαχών σε περίπτωση επανέναρξης των συνομιλιών. Στην κλειστή σύσκεψη, που έλαβε τελικά χώρα μετείχαν κι ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς και ο υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων, Ρον Ντέρμερ.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι ο πρωθυπουργός Μ. Νετανιάχου εξετάζει το ενδεχόμενο μιας εκτεταμένης επίθεσης, με στόχο την πλήρη ανάληψη του ελέγχου των παλαιστινιακών εδαφών μετά από 22 μήνες πολέμου εναντίον της μαχητικής οργάνωσης Χαμάς.

Την άποψη Νετανιάχου ωστόσο δεν την ασπάζονται όλοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι. Ορισμένοι αξιωματικοί και πρώην ανώτεροι διοικητές προειδοποίησαν ότι το σχέδιο θα έθετε σε κίνδυνο τις ζωές των εναπομεινάντων Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς και θα δημιουργούσε ακόμη μεγαλύτερη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ.

Όπως μεταδίδουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, σημαντικό μέρος της παγκόσμιας κοινότητας έχει στραφεί εναντίον του Ισραήλ όχι μόνο για το θέμα των αμάχων αλλά και για τον λιμό. Επιπλέον, αφήνουν να εννοηθεί πως μία τέτοια κατάσταση θ΄ απαιτούσε από Ισραηλινούς στρατιώτες να διοικήσουν έναν πληθυσμό στον οποίο εξακολουθούσαν να υπάρχουν μαχητές της Χαμάς.

Παρόλα αυτά ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου εμφανίζει το προφίλ του άκαμπτου ηγέτη κι ανώνυμες πηγές κοντά στον Ισραηλινό Πρόεδρο τόνιζαν πως: «Ο κύβος ερρίφθη. Στόχος μας είναι η πλήρης κατάκτηση της Λωρίδας της Γάζας και η ήττα της Χαμάς».

Σύμφωνα με πληροφορίες από ξένα ειδησεογραφικά δίκτυα η Χαμάς χαρακτήρισε τις ισραηλινές απειλές περί εφαρμογής αυτών των σχεδίων «επαναλαμβανόμενες, ανούσιες και χωρίς κανένα αντίκτυπο στις αποφάσεις μας».

«Ο στρατός θα εφαρμόσει τις αποφάσεις για τη Γάζα» ανέφερε σε δηλώσεις του ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, τονίζοντας ότι ο στρατός θα εφαρμόσει οποιαδήποτε πολιτική αποφασιστεί σχετικά με τη Γάζα.

Δεν ήταν σαφές αν η αντιπροσωπεία θα πήγαινε στο Κατάρ το Σάββατο ή την Κυριακή.

Αξιωματούχος της ισραηλινής κυβέρνησης δήλωσε το μεσημέρι ότι «καμία απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί» για το θέμα.

Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, το συμβούλιο ασφαλείας του Ίσραήλ επρόκειτο να συνεδριάσει το βράδυ, μετά το τέλος του σαμπάτ.

Η Χαμάς ανακοίνωσε χθες ότι είναι διατεθειμένη να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις επί πρότασης για εφαρμογή κατάπαυσης του πυρός που υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και διαβιβάσθηκε από το Κατάρ και την Αίγυπτο.

Σύμφωνα με δύο παλαιστινιακές πηγές, η πρόταση περιλαμβάνεΙ κατάπαυση του πυρός 60 ημερών, κατά την διάρκεια της οποίας η Χαμάς θα απελευθερώσει δέκα εν ζωή ομήρους και θα παραδώσει, ορισμένες σορούς ομήρων, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση παλαιστινίων φυλακισμένων στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, η Χαμάς θέτει ως όρους την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από την Λωρίδα της Γάζας, την παροχή εγγυήσεων για την μη επανάληψη των συγκρούσεων κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων και την ανάθεση της διανομής της ανθρωπιστικής βοήθειας στον ΟΗΕ και σε αναγνωρισμένες διεθνείς οργανώσεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, που θα συναντηθεί την Δευτέρα στον Λευκό Οίκο με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι μία συμφωνία ανάμεσα στο Ισραήλ και την Χαμάς μπορεί να επιτευχθεί «την επόμενη εβδομάδα»

Σπύρος Σιδέρης

Οι δωρητές δεν θέλουν να εκτεθούν

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, όταν ρωτήθηκε για τη χρηματοδότηση του νέου προγράμματος διανομής, απάντησε αινιγματικά: «Θα προέλθει από όπου μπορούμε να το βρούμε. Υπάρχουν ήδη αρκετοί που έχουν δεσμευτεί να βοηθήσουν, αλλά δεν θέλουν να εκτεθούν αυτή τη στιγμή». Η έλλειψη διαφάνειας πυροδοτεί υποψίες.

Ο εκπρόσωπος του Ταμείου Αρωγής για τη Γάζα (GHF), το οποίο έχει περάσει πρόσφατα από αναδιάρθρωση μετά από έρευνα στην Ελβετία, ισχυρίστηκε ότι μια «ξένη χώρα» έχει δεσμευτεί να δωρίσει 100 εκατομμύρια δολάρια, αλλά αρνήθηκε να την κατονομάσει. Καμία λεπτομέρεια δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα για την προέλευση των κεφαλαίων.

Καταγγελίες για ισραηλινή χρηματοδότηση – και διαψεύσεις

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ ήταν από τους πρώτους που ανοιχτά υποστήριξαν ότι πρόκειται για ισραηλινά χρήματα. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι μέσω εταιρειών «βιτρίνας» που εδρεύουν στην Ελβετία και στις ΗΠΑ, μεταφέρει ισραηλινά κεφάλαια προς τη Γάζα ως ανθρωπιστική βοήθεια.

Ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, πρόεδρος του Yisrael Beiteinu, προχώρησε ακόμα παραπέρα, κατηγορώντας τη Μοσάντ ότι εμπλέκεται άμεσα στη χρηματοδότηση του εγχειρήματος.

Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου αντέδρασε έντονα, διαψεύδοντας τις καταγγελίες και δηλώνοντας: «Το Ισραήλ δεν χρηματοδοτεί την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Όποιος ισχυρίζεται το αντίθετο, απλώς λέει ψέματα».

Το χάος στη διανομή και η αμερικανική αποχώρηση

Παρά τις επίσημες δηλώσεις, η πραγματικότητα στο πεδίο δεν είναι καθησυχαστική. Την πρώτη ημέρα λειτουργίας του κέντρου διανομής στο Τελ Σουλτάν της Ράφα, η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο.

Εκατοντάδες πολίτες εισέβαλαν στο συγκρότημα, αναγκάζοντας τους υπαλλήλους της αμερικανικής εταιρείας SRS να αποχωρήσουν.

Αν και οι ισραηλινές αρχές υποστήριξαν ότι δεν υπήρξε λεηλασία, αυτό διαψεύστηκε από αυτόπτες μάρτυρες και στελέχη της SRS, που επιβεβαίωσαν ότι πακέτα βοήθειας αφαιρέθηκαν.

Ο Νετανιάχου σχολίασε το περιστατικό ως «μια στιγμιαία απώλεια ελέγχου», τονίζοντας ότι «ανακτήθηκε γρήγορα» και παρουσιάζοντας το χάος ως μέρος της στρατηγικής για να αποδυναμωθεί η Χαμάς.

Παράλληλα, ο Μπέζαλελ Σμότριτζ χαρακτήρισε την έναρξη της βοήθειας «σημείο καμπής στον πόλεμο που θα οδηγήσει στην καταστροφή της Χαμάς».

Έρευνες και αποκαλύψεις για ισραηλινό σχεδιασμό

Η Washington Post και οι New York Times αποκάλυψαν ότι το σχέδιο για τις «ανθρωπιστικές φυσαλίδες» υπήρχε από τα τέλη του 2023. Το προωθούσε ο πρώην υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ και φαίνεται να σχεδιάστηκε από την αρχή με ισραηλινή πρωτοβουλία.

Ένα απόρρητο έγγραφο περιλάμβανε λίστα με δυτικούς δωρητές, αραβικούς παράγοντες επιρροής και γραμμή επικοινωνίας για να απαντηθούν ερωτήσεις όπως: «Πώς μια άγνωστη ΜΚΟ έλαβε ειδική έγκριση από το Ισραήλ;». Οι Times αποκάλυψαν και την ύπαρξη της ομάδας Mikveh Israel Forum, που αποτελούνταν από στελέχη με δεσμούς με την ισραηλινή κυβέρνηση, όπως ο Yotam HaCohen (γιος του υποστράτηγου Gershon HaCohen) και ο Liran Tankman.

Η «ομάδα Goffman» και οι εταιρείες-βιτρίνα

Η Haaretz δημοσίευσε έρευνα για την εταιρεία SRS, η οποία επιλέχθηκε χωρίς διαγωνισμό, παρακάμπτοντας όλους τους θεσμούς – ακόμη και το COGAT, τον επίσημο συντονιστή εισαγωγής βοήθειας. Πίσω από την επιλογή φαίνεται να βρίσκεται η «ομάδα Goffman», μια ομάδα εφέδρων αξιωματικών και επιχειρηματιών που έδρασε ανεξάρτητα από τον στρατό. Ο ταξίαρχος Ρόμαν Γκόφμαν, σήμερα στρατιωτικός γραμματέας του Νετανιάχου, φέρεται να ηγήθηκε της πρωτοβουλίας.

Η υπόθεση GHF και οι εταιρείες-σκιές

Η εφημερίδα Σομέριμ, σε συνεργασία με το Ynet, αποκάλυψε ότι η ελβετική ένωση GHF, που φέρεται να λειτουργεί ως κύριος διαχειριστής του προγράμματος, έχει ήδη κλείσει δύο από τις βασικές της νομικές δομές – μία στην Ελβετία και μία στο Delaware των ΗΠΑ. Αυτές τις μέρες μεταφέρει τη δραστηριότητά της σε τρίτη αμερικανική οντότητα, εγγεγραμμένη μόλις τον Φεβρουάριο του 2025, με τις δωρεές άγνωστης προέλευσης να διοχετεύονται εκεί.

Το φαινόμενο των εταιρειών βιτρίνας, η συγκάλυψη της χρηματοδότησης και η απουσία λογοδοσίας δημιουργούν μια εικόνα σχεδίου υψηλής στρατηγικής, με καθοδήγηση από ισραηλινές δομές και υψηλό πολιτικό κόστος.

Εν κατακλείδι, το πρόγραμμα βοήθειας προς τη Γάζα, αντί να αποτελέσει πρότυπο ανθρωπιστικής παρέμβασης, μετατρέπεται σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, παρασκηνιακής στρατηγικής και διπλωματικής αδιαφάνειας.

Η έλλειψη απαντήσεων για τη χρηματοδότηση, η ισραηλινή επιρροή, οι δομές-σκιές και οι διεθνείς σιωπές, θέτουν σοβαρά ερωτήματα για το πραγματικό υπόβαθρο μιας επιχείρησης που λειτουργεί στην πιο φλεγόμενη γωνιά της Ανατολικής Μεσογείου.

Σπύρος Σιδέρης

Το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε ομόφωνα το σχέδιο του στρατού για επέκταση των χερσαίων επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με επιστράτευση δεκάδων χιλιάδων εφέδρων, κάτι που συνιστά την πιο σοβαρή κλιμάκωση από την έναρξη των εχθροπραξιών.

Αλλαγή στρατηγικής ή επικοινωνιακή επίθεση;

Ο ίδιος ο Νετανιάχου δήλωσε πως το νέο στάδιο της επιχείρησης «δεν θα μοιάζει με τα προηγούμενα» και πως η στρατηγική αλλάζει: από στοχευμένες εισβολές, περνά πλέον σε παρατεταμένη παραμονή επί του εδάφους, μια μορφή στρατιωτικής κατοχής που, μέχρι πρόσφατα, απέφευγε το Ισραήλ.

Το σχέδιο που παρουσίασε ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Εγιάλ Ζαμίρ δεν εισάγει κάτι θεμελιωδώς καινούριο. Αντιθέτως, ανακυκλώνει τους κεντρικούς στόχους του πολέμου: εξάλειψη της Χαμάς, απελευθέρωση των ομήρων και ανάκτηση του πλήρους ελέγχου στη Λωρίδα της Γάζας. Ωστόσο, η διάχυτη φθορά και τα ανεπίλυτα στρατηγικά διλήμματα αφήνουν ερωτηματικά για το αν το Ισραήλ είναι σε θέση να υλοποιήσει μια τέτοια δέσμευση.

Ανθρώπινο και στρατιωτικό κόστος

Ο στρατιωτικός ανταποκριτής Αμίρ Μπαχμπούτ έθεσε το βασικό ερώτημα: μπορεί το Ισραήλ να διατηρήσει πολυάριθμες δυνάμεις σε έναν τόσο πυκνοκατοικημένο και ιδιαίτερα εχθρικό χώρο όπως η Γάζα, για μακρό χρονικό διάστημα; Οι απώλειες είναι ήδη ιδιαίτερα υψηλές – περισσότεροι από 600 Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί μέχρι σήμερα. Σε περίπτωση ευρείας κλίμακας κατοχής, ο αριθμός αυτός αναμένεται να πολλαπλασιαστεί.

Η Γάζα έχει μετατραπεί σε μια ζώνη αστικού ανταρτοπόλεμου, με παγιδευμένα κτήρια, σήραγγες, ενέδρες και εκρηκτικούς μηχανισμούς, καθιστώντας τη «μια παγίδα» για οποιαδήποτε στρατιωτική δύναμη επιχειρήσει να επιβάλει πλήρη έλεγχο επί του εδάφους.

Όπως υποστηρίζει η εφημερίδα Haaretz, δεν πρόκειται απλώς για μια στρατιωτική επιχείρηση, αλλά για απόπειρα επανασχεδιασμού της γεωπολιτικής πραγματικότητας με χρήση βίας.

Η εσωτερική διάσταση: στρατός, κοινωνία και πολιτική κρίση

Η ισραηλινή κοινωνία δεν είναι ενωμένη γύρω από αυτή τη στρατηγική. Η παρατεταμένη θητεία των εφέδρων έχει προκαλέσει κοινωνική κόπωση, ενώ υπάρχουν σοβαρές διαμαρτυρίες για τη διαχείριση του πολέμου και τη διάρκειά του.

Επιπλέον, σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα Calcalist, μια πλήρης κατοχή θα απαιτούσε 60.000 έως 80.000 στρατιώτες, αριθμός πολύ δύσκολα προσιτός με βάση το τρέχον δυναμικό του στρατού.

Η επιστράτευση συνεχίζεται, αλλά είναι αμφίβολο αν οι εφεδρείες μπορούν να στηρίξουν έναν μακρύ πόλεμο φθοράς, ειδικά όταν το κόστος αυξάνεται, και η εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα υποχωρεί. Η αναλογία κόστους-οφέλους είναι εξαιρετικά δυσμενής, ακόμα και με τα δεδομένα του ισραηλινού στρατιωτικού δόγματος.

Ανθρωπιστικές επιπτώσεις και εκτοπισμοί

Το σχέδιο περιλαμβάνει, όπως διέρρευσε, τη μετακίνηση του άμαχου πληθυσμού προς τον νότο και την απογύμνωση της Χαμάς από τα διοικητικά της μέσα. Ο δημοσιογράφος Γιοάβ Ζεϊτούν εκτιμά ότι αυτό ισοδυναμεί με εκτοπισμό μεγάλου μέρους του πληθυσμού, είτε εντός της Λωρίδας είτε και προς τα σύνορα με την Αίγυπτο.

Αυτό ανοίγει τη συζήτηση για ένα εφιαλτικό σενάριο: τη δημιουργία μόνιμου εσωτερικού εκτοπισμού ή ακόμα και εξαναγκασμένης εξόδου εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστινίων, σε μια εξέλιξη που θα ενταφιάσει τις όποιες ελπίδες πολιτικής λύσης για δεκαετίες.

Το αγκάθι των ομήρων και οι πολιτικοί υπολογισμοί

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Τι σημαίνει για τους Ισραηλινούς ομήρους μια απόφαση για πλήρη κατοχή; Ο ίδιος ο Μπαχμπούτ προειδοποιεί ότι ενδέχεται ο Νετανιάχου να είναι διατεθειμένος να θυσιάσει τις πιθανότητες απελευθέρωσής τους, εάν αυτό εξυπηρετεί έναν πολιτικό στόχο: να παρουσιαστεί ως «αμετακίνητος ηγέτης» σε μια εθνική κρίση.

Η Χαμάς, υπό πίεση, μπορεί να στραφεί σε ακραία σενάρια εκδίκησης, κάτι που καθιστά το πολιτικό κόστος απρόβλεπτο και πιθανόν μη αναστρέψιμο για το εσωτερικό του Ισραήλ.

Γεωπολιτικά ρίσκα και απουσία σχεδίου για την επόμενη μέρα

Ίσως το πιο σοβαρό ζήτημα είναι ότι δεν υπάρχει σαφές σχέδιο διακυβέρνησης της Γάζας σε περίπτωση που η Χαμάς εκλείψει ως οργανωτική δύναμη. Η εφημερίδα Maariv τονίζει ότι ο ισραηλινός στρατός δεν έχει παρουσιάσει κανένα απολύτως πολιτικό ή στρατιωτικό σχήμα διαχείρισης της Λωρίδας – παρά την πιθανότητα να παραμείνει εκεί επί μακρόν.

Χωρίς ένα εναλλακτικό καθεστώς, η στρατιωτική κατοχή μετατρέπεται σε μακροχρόνια εμπλοκή χωρίς ορατό τέλος, με τεράστιο κόστος, θνησιμότητα, αντίσταση και διεθνή καταδίκη.

Κατοχή χωρίς όραμα, νίκη χωρίς στρατηγική

Η ρητορική του Νετανιάχου γύρω από μια αποφασιστική νίκη ακούγεται όλο και περισσότερο επιθυμία παρά στρατηγική. Ο αναλυτής Έιμος Χαρέλ σημειώνει ότι πρόκειται για ένα πολεμικό σχέδιο χωρίς έξοδο, όπου τα όρια μεταξύ στρατιωτικού και πολιτικού στόχου συγχέονται επικίνδυνα.

Ο Χαρέλ προειδοποιεί ότι το σενάριο κατοχής μπορεί να διολισθήσει σε νέο βάλτωμα χωρίς σαφές αποτέλεσμα, επαναλαμβάνοντας το φιάσκο του Λιβάνου τη δεκαετία του ’80 ή την αναποτελεσματική δεύτερη Ιντιφάντα, με τον ισραηλινό στρατό εκτεθειμένο σε καθημερινή φθορά και διεθνή απομόνωση.

Ένα αδιέξοδο χωρίς πυξίδα

Η απόφαση για πλήρη κατοχή της Γάζας, όπως διατυπώνεται από τον Νετανιάχου, δεν αντανακλά μια ρεαλιστική εκτίμηση των δυνατοτήτων του Ισραήλ, αλλά περισσότερο ένα πολιτικό στοίχημα υψηλού ρίσκου.

Ο συνδυασμός στρατιωτικών αδυναμιών, εσωτερικών εντάσεων, διεθνούς απομόνωσης και ανθρωπιστικού κόστους καθιστά την επιλογή της κατοχής ένα σχέδιο χωρίς πυξίδα.

Το Ισραήλ φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση του πολέμου, όπου η στρατιωτική υπεροχή δεν εγγυάται στρατηγική επιτυχία, και όπου η Γάζα δεν είναι πλέον απλώς ένα πεδίο μάχης, αλλά ο καθρέφτης μιας βαθύτερης πολιτικής αποτυχίας.

Πρόκειται για ένα από τα πιο σφοδρά μπαράζ βομβαρδισμών των τελευταίων εβδομάδων, την ώρα που οι υγειονομικές αρχές κρούουν για ακόμη μία φορά τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι το ήδη χειμαζόμενο σύστημα υγείας της περιοχής βρίσκεται στα όρια της κατάρρευσης, εξαιτίας του ισραηλινού αποκλεισμού.

Το υπουργείο Υγείας της Χαμάς ανακοίνωσε ότι ανεστάλη η εκστρατεία εμβολιασμού κατά της πολιομυελίτιδας, η οποία είχε στόχο την ανοσοποίηση περισσότερων από 600.000 παιδιών και διεξαγόταν σε συνεργασία με τον ΟΗΕ, εγείροντας τον κίνδυνο επανεμφάνισης της ασθένειας αυτής στη Γάζα.

Ο Χαλίλ Ντεγκράν, εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας, επεσήμανε ότι η διακοπή της εισόδου εφοδίων στη Γάζα θέτει σε κίνδυνο τις ζωές εκατοντάδων χιλιάδων ασθενών.

Αν δεν φτάσουν αμέσως εμβόλια κατά της πολιομυελίτιδας, «αναμένουμε μια πραγματική καταστροφή. Τα παιδιά και οι ασθενείς δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν πιόνια για πολιτικό εκβιασμό», τόνισε. Σύμφωνα με τον Ντεγκράν, 60.000 παιδιά εμφανίζουν συμπτώματα υποσιτισμού.

Νέος γύρος διπλωματικών επαφών στην Αίγυπτο

Στο διπλωματικό πεδίο αντιπροσωπεία της Χαμάς είναι καθ’ οδόν προς το Κάιρο για να συζητήσει με τους μεσολαβητές «νέες ιδέες» για μια εκεχειρία στη Λωρίδα της Γάζας έπειτα από 18 μήνες πολέμου, δήλωσε στέλεχος της παλαιστινιακής οργάνωσης.

Δύο πηγές από την αντιπροσωπεία δήλωσαν ότι θα συζητηθεί μια νέα πρόταση, η οποία προβλέπει εκεχειρία διάρκειας πέντε με επτά ετών, την απελευθέρωση όλων των Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται στη Γάζα με αντάλλαγμα Παλαιστίνιους κρατούμενους σε ισραηλινές φυλακές, τον επίσημο τερματισμό του πολέμου και την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον παλαιστινιακό θύλακα.

Οι πηγές αυτές επεσήμαναν ότι το Ισραήλ, το οποίο πρόσφατα είχε απορρίψει πρόταση της Χαμάς να απελευθερώσει όλους τους ομήρους με αντάλλαγμα τον τερματισμό του πολέμου, δεν έχει απαντήσει στο νέο σχέδιο. Το Ισραήλ απαιτεί τον αφοπλισμό της Χαμάς, κάτι που η παλαιστινιακή οργάνωση απορρίπτει.

Νέα φονικά αεροπορικά πλήγματα

Στο μεταξύ νωρίτερα σήμερα η υπηρεσία πολιτικής προστασίας στη Λωρίδα της Γάζας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 25 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν σήμερα το πρωί από ισραηλινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Κάτοικοι δήλωσαν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις βομβάρδισαν πολλές περιοχές στον θύλακα από αέρος, θαλάσσης και ξηράς. Στόχος ήταν σπίτια, καταυλισμοί εκτοπισμένων και δρόμοι, πρόσθεσαν οι ίδιοι.

Από τις αεροπορικές επιδρομές καταστράφηκαν εκσκαφείς και οχήματα που χρησιμοποιούνταν για την απομάκρυνση των ερειπίων και τον εντοπισμό πτωμάτων που είναι θαμμένα κάτω από τα συντρίμμια, επεσήμαναν αξιωματούχοι και κάτοικοι της Γάζας.

Το Ισραήλ έχει επιβάλει από τις αρχές Μαρτίου του 2025 πλήρη αποκλεισμό στον παλαιστινιακό θύλακα, απαγορεύοντας την είσοδο οποιασδήποτε βοήθειας, ενώ στις 18 Μάρτιου έσπασε την εκεχειρία σχεδόν δύο μηνών και ξεκίνησε και πάλι τα πλήγματα εναντίον της Λωρίδας της Γάζας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, τουλάχιστον 1.864 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί έκτοτε, με τον συνολικό αριθμό των νεκρών στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023 να ανέρχεται σε 51.240.

«Γη απελπισίας»

Η εκστρατεία βομβαρδισμών του Ισραήλ έχει καταστήσει σχεδόν το σύνολο των κτιρίων της Γάζας ακατοίκητα, ενώ η μεγάλη πλειονότητα των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων του θύλακα ζουν πλέον σε σκηνές.

Μετά την επιβολή του πλήρους αποκλεισμού της Γάζας έχουν κλείσει και τα 25 αρτοποιεία του θύλακα που λάμβαναν προμήθειες από τον ΟΗΕ.

Το Ισραήλ απαντά ότι στη Γάζα εισήλθαν αρκετές προμήθειες στη διάρκεια της εκεχειρίας των έξι εβδομάδων, οι οποίες αρκούν για να διατηρήσουν ζωντανούς τους κατοίκους του θύλακα επί μήνες. Οργανώσεις αρωγής τονίζουν ότι ο πληθυσμός είναι στα πρόθυρα του λιμού και αντιμέτωπος με τον κίνδυνο μαζικής εξάπλωσης ασθενειών.

Σύμφωνα με το Ισραήλ, στόχος του αποκλεισμού της Γάζας είναι να ασκήσει πίεση στη Χαμάς προκειμένου να αφήσει ελεύθερους τους 59 Ισραηλινούς ομήρους που εξακολουθεί να κρατά.

Σπύρος Σιδέρης

Στο επίκεντρο βρίσκεται η έντονη επιθυμία του Τελ Αβίβ να ελέγξει την επόμενη ημέρα στη Γάζα μέσω μηχανισμών εποπτείας της ανθρωπιστικής βοήθειας, της ανοικοδόμησης και της στρατιωτικής παρουσίας του στην περιοχή, ενώ η Χαμάς, διατηρώντας σκληρή ρητορική, δηλώνει πρόθυμη να απελευθερώσει άμεσα όλους τους ομήρους, εφόσον υπάρξει σαφής δέσμευση για πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τη Λωρίδα και οριστική παύση του πολέμου.

Οι διαπραγματεύσεις, που διεξάγονται υπό την αιγυπτιακή διαμεσολάβηση με τη συμμετοχή του Κατάρ και των ΗΠΑ, βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, με τις δύο πλευρές να επιδίδονται σε έναν λεπτομερή παζάρι όρων και ανταλλαγμάτων, καθώς καθίσταται πλέον σαφές ότι η προσωρινή κατάπαυση του πυρός δεν μπορεί να θεωρηθεί αποσυνδεδεμένη από το συνολικό γεωπολιτικό σχέδιο που διαμορφώνεται για την επόμενη ημέρα στη Γάζα.

Νέα πρόταση για προσωρινή κατάπαυση του πυρός διάρκειας 45 ημερών στη Λωρίδα της Γάζας έχει καταθέσει το Ισραήλ, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες των καναλιών Al-Arabiya και Al-Hadath. Η πρόταση περιλαμβάνει τη σταδιακή ανταλλαγή αιχμαλώτων, την παράλληλη εκκίνηση διαπραγματεύσεων για τον αφοπλισμό της Χαμάς και την εφαρμογή ενός μηχανισμού ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ κεντρικός όρος παραμένει η αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής ως προϋπόθεση για την ανοικοδόμηση της Γάζας.

• Η διαδικασία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα ξεκινήσει με την απελευθέρωση πέντε Ισραηλινών κρατουμένων από τη Χαμάς τη δεύτερη ημέρα της εκεχειρίας, γεγονός που θα συνοδευτεί από μετακίνηση ισραηλινών δυνάμεων προς τη Ράφα. Στην έβδομη ημέρα, προβλέπεται η απελευθέρωση τεσσάρων ακόμη Ισραηλινών, με αντάλλαγμα 54 Παλαιστινίους καταδικασμένους σε ισόβια και 500 επιπλέον κρατούμενους που συνελήφθησαν μετά τις 7 Οκτωβρίου.

Παράλληλα, το Ισραήλ απαιτεί την απελευθέρωση των κρατουμένων του χωρίς δημόσιες τελετές και την καθιέρωση ενός ελεγχόμενου μηχανισμού για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας αποκλειστικά σε άμαχους. Η βοήθεια, καθώς και ο απαραίτητος εξοπλισμός για τη στέγαση των εκτοπισμένων, θα αρχίσει να εισέρχεται στη Γάζα μετά την απελευθέρωση των πρώτων πέντε κρατουμένων.

Η αμερικανική πλευρά, από κοινού με το Ισραήλ, έχει καταστήσει σαφές ότι η ανοικοδόμηση της περιοχής εξαρτάται από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς. Αιγυπτιακές πηγές επιβεβαιώνουν ότι το Κάιρο έλαβε την ισραηλινή πρόταση και την παρέδωσε ήδη στη Χαμάς, αναμένοντας επίσημη απάντηση από το κίνημα.

• Στο μεταξύ, η Χαμάς, μέσω δηλώσεων αξιωματούχων της, επεσήμανε ότι η ισραηλινή πρόταση δεν εγγυάται τερματισμό του πολέμου, αλλά περιορίζεται στην απελευθέρωση ομήρων, προσθέτοντας ότι το κίνημα είναι διατεθειμένο να απελευθερώσει όλους τους αιχμαλώτους άμεσα, υπό την προϋπόθεση της άμεσης και πλήρους αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.

Αναφορές από παλαιστινιακές πηγές επιβεβαιώνουν ότι η Χαμάς εξετάζει σοβαρά την πρόταση, αν και σημαντικό αγκάθι παραμένει η απαίτηση για αφοπλισμό. Πηγές εντός του κινήματος ανέφεραν ότι η ηγεσία της Χαμάς έχει εκφράσει προθυμία να εξελιχθεί σε πολιτικό κόμμα και να απομακρυνθούν ορισμένα στελέχη από τη Γάζα, εφόσον δεν διώκονται ποινικά. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η απροθυμία του Ισραήλ να δεσμευτεί σε πλήρη αποχώρηση από τη Γάζα είναι αυτό που οδήγησε στην κατάρρευση προηγούμενων γύρων διαπραγματεύσεων.

Ο εκπρόσωπος της Χαμάς, Ταχέρ αλ-Νούνου, επιβεβαίωσε την πρόθεση του κινήματος να απελευθερώσει όλους τους Ισραηλινούς κρατουμένους σε αντάλλαγμα για εκεχειρία και αποχώρηση από τη Γάζα. Επισήμανε επίσης ότι το Ισραήλ εμποδίζει την πρόοδο των συνομιλιών, αθετώντας δεσμεύσεις και επιμένοντας να αποκομίσει αποτελέσματα χωρίς αντίστοιχες παραχωρήσεις.

• Η διαπραγματευτική αντιπροσωπεία της Χαμάς, με επικεφαλής τον Καλίλ αλ-Χάγια, πραγματοποίησε επαφές με Αιγύπτιους και Καταριανούς διαμεσολαβητές στο Κάιρο, χωρίς ωστόσο να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, όπως ανέφεραν πηγές στο AFP. Σύμφωνα με τον ισραηλινό ιστότοπο Ynet, μια νέα πρόταση τέθηκε στο τραπέζι, η οποία προβλέπει την απελευθέρωση 10 ζωντανών αιχμαλώτων από τη Χαμάς, με αντάλλαγμα αμερικανικές εγγυήσεις για την εκκίνηση διαπραγματεύσεων που θα αφορούν τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας.

Αντίστοιχα, παλαιστινιακές και αιγυπτιακές πηγές που επικαλείται το Reuters διαψεύδουν ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, υπογραμμίζοντας ότι η Χαμάς ζήτησε επιπλέον χρόνο για να εξετάσει την πρόταση. Η αιγυπτιακή πλευρά ζητά διεθνείς εγγυήσεις για την επιβεβαίωση και την εφαρμογή μιας πιθανής συμφωνίας.

Η πρώτη φάση της εκεχειρίας ξεκίνησε στις 19 Ιανουαρίου και περιλάμβανε ανταλλαγές κρατουμένων, ωστόσο κατέρρευσε δύο μήνες αργότερα λόγω διαφωνιών για το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας, την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και την τύχη των όπλων της Χαμάς.

«Το όπλο της αντίστασης αποτελεί κόκκινη γραμμή και δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης», τόνισε ο αλ-Νούνου, προσθέτοντας ότι η ύπαρξή του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συνέχιση της ισραηλινής κατοχής.