Το οικονομικό επιτελείο προκρίνει την εφαρμογή συστήματος «λευκού Τειρεσία», κατά τα τραπεζικά πρότυπα, προκειμένου οι φορολογούμενοι που πληρώνουν εγκαίρως να αποκτούν πρόσβαση σε ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής, περισσότερες δόσεις ή χαμηλότερα επιτόκια.

Στόχος είναι να περιοριστεί ο ρυθμός αύξησης των ληξιπρόθεσμων χρεών, ιδίως για εκείνους που δεν είναι στρατηγικοί κακοπληρωτές αλλά αδυνατούν πλέον να ανταποκριθούν στις νέες επιβαρύνσεις.

Τα πρόσφατα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025 αποτυπώνουν τη σαφή διόγκωση των οφειλών.

Μόνο τον Αύγουστο, τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη άγγιξαν τα 1,47 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 145,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Από αυτά, 300 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε απλήρωτο φόρο εισοδήματος και 889,2 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ, συνολικές υποχρεώσεις που σε σημαντικό βαθμό συνδέονται με τον νέο μηχανισμό τεκμαρτής φορολόγησης και όχι με δηλωθέντα πραγματικά εισοδήματα προηγούμενων ετών.

Αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι επαγγελματίες που επί χρόνια υποδήλωναν εισοδήματα τώρα αντιδρούν στην ανάγκη καταβολής αυξημένων φόρων, με ορισμένους εξ αυτών να επιλέγουν να μην πληρώσουν ούτε το τεκμαρτό εισόδημα ούτε τον αναλογούντα ΦΠΑ.

Στο σύνολο της οικονομίας, τα ληξιπρόθεσμα χρέη ανέρχονται πλέον σε 111,6 δισ. ευρώ, με 3.973.220 φυσικά και νομικά πρόσωπα να εμφανίζουν οφειλές προς την Εφορία — αριθμός που αντιστοιχεί σε σχεδόν έναν στους δύο ενεργούς φορολογουμένους.

Παρά το τεράστιο αυτό ποσό, το Δημόσιο θεωρεί πως το πραγματικά εισπράξιμο μέρος δεν υπερβαίνει τα 23 – 30 δισ. ευρώ, ενώ πάνω από 27 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ήδη ανεπίδεκτα είσπραξης. Σύντομα αναμένεται να προστεθούν άλλα περίπου 11 δισ. ευρώ στη συγκεκριμένη κατηγορία, περιορίζοντας περαιτέρω τις ρεαλιστικές προσδοκίες είσπραξης. Εκτιμάται ότι τελικά μπορεί να ανακτηθεί μόλις το ένα τέταρτο των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Παράλληλα, σχεδόν 1 στους 2 Έλληνες φορολογούμενους έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές, με τον αριθμό όσων χρωστούν στο κράτος να ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια άτομα.

Ο συνολικός αριθμός των οφειλετών, φυσικά και νομικά πρόσωπα, ανέρχεται στα 4.242.507, από 3.771.707 που ήταν στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι προστέθηκαν πάνω από 470.000 φορολογούμενοι.

Μάλιστα πάνω από 2,231 εκατ. οφειλέτες είναι αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, δηλαδή κατασχέσεις καταθέσεων και περιουσιακών στοιχείων. Ήδη σε 1.594.218 οφειλέτες έχουν επιβληθεί αναγκαστικά μέτρα είσπραξης οφειλών.

Σε επίπεδο ποσών, τα στοιχεία για την περίοδο Ιανουάριος – Απρίλιος παραπέμπουν σε νέα άνοδο των ληξιπρόθεσμων χρεών, που έφτασαν τα 3,192 δισ. ευρώ, ενώ, οι φόροι που έμειναν απλήρωτοι την ίδια περίοδο, ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ.

Τα ληξιπρόθεσμα χρέη ξεπέρασαν 110 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 110,8 δισ. ευρώ στα τέλη Απριλίου. Από αυτά, οφειλές ύψους 26,35 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης, με αποτέλεσμα το καθαρό χρέος να διαμορφώνεται σε 84,45 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η φορολογική Αρχή εντείνει την προσπάθεια για είσπραξη μέρους των οφειλών αυτών. Το α’ τετράμηνο οι εισπράξεις της εφορίας από παλαιά και νέα ληξιπρόθεσμα χρέη ανήλθαν στα 2,09 δισ. ευρώ.

Το 2024, η ΑΑΔΕ εισέπραξε 6,33 δισ. ευρώ από ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές και 37,1 εκατ. ευρώ από ληξιπρόθεσμες τελωνειακές οφειλές.

Παράλληλα, επιβλήθηκαν σε 495.438 αναγκαστικά μέτρα είσπραξης οφειλών, με 9 στα 10 να αφορούν κατασχέσεις εις χείρας τρίτων (τραπεζικών λογαριασμών, ενοικίων κ.ά.)

Οι στόχοι

Όσον αφορά την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών, εκτιμάται ότι εφέτος θα εισπραχθούν περίπου 6 δισ. ευρώ, με βάση το στρατηγικό σχέδιο της Αρχής. Επιπλέον, αναμένεται να γίνουν πάνω από 60.000 τηλεφωνικές κλήσεις σε φορολογούμενους που εμφανίζουν καθυστερημένες υποχρεώσεις για πρώτη φορά, στοχεύοντας στην είσπραξη τουλάχιστον του 40% των νέων αυτών χρεών.

Ακόμη, προβλέπεται:

– Αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων υπενθύμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών σε μικροοφειλέτες παλαιότερων ετών, σε τριμηνιαία βάση.

– Εισπράξεις 1,6 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών τα οποία είναι σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 360 ημερών.

– Εισπράξεις 1,4 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών, τα οποία είναι σε καθυστέρηση μικρότερη των 360 ημερών.

– Εισπραξιμότητα 33% επί του νέου ληξιπρόθεσμου χρέους της Φορολογικής Διοίκησης. Σημειώνεται ότι κάθε χρόνο τα χρέη προς το Δημόσιο ανέρχονται περίπου σε 7 – 7,5 δισ. ευρώ.

– Ποσοστό οφειλετών υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης της Φορολογικής Διοίκησης 71% (αφορά οφειλέτες για τους οποίους η Φορολογική Διοίκηση δύναται να λάβει μέτρα).

– Εισπράξεις τουλάχιστον 700 εκατ. ευρώ από μεγάλους οφειλέτες και στοχευμένες δράσεις.

– Χαρακτηρισμός ως ανεπίδεκτων είσπραξης 9,8 δισ. ευρώ εκ των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη Φορολογική και Τελωνειακή Διοίκηση.

– Συμμόρφωση των φορολογουμένων που εμφανίζουν για πρώτη φορά ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε ποσοστό τουλάχιστον 54%. Είσπραξη τουλάχιστον 40% των ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορολογουμένων που εμφανίζουν για πρώτη φορά ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Με βάση τον σχεδιασμό, άλλο ένα «εργαλείο» για την είσπραξη των οφειλών θα αξιοποιηθεί στο άμεσο μέλλον κι αυτό σχετίζεται με τη δημιουργία ψηφιακού φακέλου για κάθε οφειλέτη.

Από το σύνολο των 108,4 δισ. ευρώ των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, περίπου 26,3 δισ. ευρώ έχουν ήδη καταχωρηθεί ως μη εισπράξιμα.

Σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) για να χαρακτηριστεί μια οφειλή ως ανεπίδεκτη είσπραξης, πρέπει να έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα μέσα αναζήτησης περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων.

Ακόμα:

• Δεν πρέπει να διαπιστώνεται περιουσία ή απαιτήσεις προς τρίτους.
• Πρέπει να έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης (αν απαιτείται)
• Να έχει διαπιστωθεί αντικειμενική αδυναμία είσπραξης.

Μάλιστα, στην περίπτωση που ακόμα και αν υπάρχουν κάποια περιουσιακά στοιχεία, ο χαρακτηρισμός «ανεπίδεκτο είσπραξης» για το χρέος, παραμένει εφόσον η συνολική τους αξία υπολείπεται του 5% της βασικής οφειλής και δεν υπερβαίνει τα 100.000 ευρώ για ακίνητα και τα 30.000 ευρώ για κινητή περιουσία.

Η ένταξη μιας οφειλής στο ειδικό βιβλίο των ανεπίδεκτων είσπραξης απαιτεί συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις ανάλογα με το ύψος της:

• Για οφειλές κάτω των 300.000 ευρώ: απόφαση του προϊσταμένου της ΔΟΥ ή τελωνειακής υπηρεσίας.
• Για οφειλές από 300.000 έως 3 εκατ. ευρώ: απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, κατόπιν εισήγησης των αρμοδίων προϊσταμένων.
• Για οφειλές άνω των 3 εκατ. ευρώ: απόφαση του Διοικητή κατόπιν εισήγησης της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο χαρακτηρισμός «ανεπίδεκτο είσπραξης» δεν οδηγεί σε διαγραφή του χρέους. Για διάστημα 10 ετών από την καταχώριση το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα παρακολούθησης, αν εντοπιστεί περιουσία, η οφειλή αναβιώνει και μπορεί να αναζητηθεί. Για παράδειγμα, σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου ή αποκάλυψης νέου εισοδήματος, η ΑΑΔΕ μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση ή συμψηφισμό.

Πάντως, μετά την καταχώρηση:

• Αναστέλλεται η παραγραφή της οφειλής
• Δεν χορηγούνται φορολογικά πιστοποιητικά στον οφειλέτη
• Δεσμεύονται τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί καθώς και θυρίδες
• Το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα συμψηφισμού ή είσπραξης, εφόσον μεταβληθούν τα δεδομένα.
• Η οφειλή δύναται να επαναχαρακτηριστεί ως εισπράξιμη, εφόσον εντοπιστούν μεταγενέστερα περιουσιακά στοιχεία.

Το 20,9% δήλωσε πως το ίδιο ή κάποιο άλλο μέλος του νοικοκυριού του έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο έναντι του 16,8% που ήταν στην έρευνα του 2021. Το προαναφερόμενο ποσοστό (20,9%) επιμερίζεται σε 9,9% του οποίου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν έχουν ρυθμιστεί (8,4% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021), και σε 11% του οποίου οι οφειλές είναι ρυθμισμένες (8,4% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021). 

Επίσης, το 7,9% των νοικοκυριών έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις τράπεζες για καταναλωτικά, επιχειρηματικά δάνεια ή/και κάρτες, ενώ το 8,7% των νοικοκυριών δήλωσε πως δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις προαναφερόμενες τραπεζικές υποχρεώσεις το 2023. 

• Ενδεικτικό, μάλιστα, της αύξησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των ανησυχιών για το μέλλον είναι τα ευρήματα της τελευταίας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για τις μικρές επιχειρήσεις που έδειξαν ότι 4 στις 10 (38,2%) έχουν τουλάχιστον μία ληξιπρόθεσμη οφειλή αλλά και αυτά της ετήσιας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ.

Όσον αφορά τις εκτιμήσεις των νοικοκυριών για τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο το 2023, το 19,8% δήλωσε πως δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί σε αυτές. Από τα επιμέρους στοιχεία της έρευνας σημειώνεται ότι τα υψηλότερα ποσοστά νοικοκυριών που δήλωσαν ότι δεν θα καταφέρουν να ανταποκριθούν στις μελλοντικές τους υποχρεώσεις προς το Δημόσιο καταγράφηκαν στα νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα έως 10.000€ (30%), στα νοικοκυριά με τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος (29,7%) και στα πολυμελή (πέντε άτομα και άνω) νοικοκυριά (31,5%). 

• Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι το 55% των νοικοκυριών που έχει αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές δήλωσε ότι δεν θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις μελλοντικές του υποχρεώσεις προς το Δημόσιο και αντίστοιχα, το 29,2% των νοικοκυριών που έχει ρυθμισμένες οφειλές

Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι πάνω από 8 στα 10 νοικοκυριά (84,4%) διαμένουν σε ιδιόκτητο σπίτι έναντι του 15,3% των νοικοκυριών που πληρώνει ενοίκιο ενώ από τους ιδιοκτήτες το 21,3% έχει ενεργό στεγαστικό δάνειο. Από τα νοικοκυριά αυτά το 18,7% (έναντι 16,5% στην περσινή έρευνα) καταβάλει τις δόσεις του δανείου συχνά με κάποια καθυστέρηση, ενώ το 8,5% (6% το αντίστοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2021) έχει καθυστερημένες οφειλές για περισσότερο από 3 μήνες. 

Επιδεινωμένη είναι η εικόνα σε σχέση με την έρευνα του 2021 και ως προς τις εκτιμήσεις των νοικοκυριών αναφορικά με τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των στεγαστικών δανειακών τους υποχρεώσεων το 2023, καθώς το 21,5%, δηλαδή ένα στα πέντε, δήλωσε πως δεν θα μπορέσει ή μάλλον δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις δανειακές του υποχρεώσεις. 

Μάλιστα, το 14,4% (11,3% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021) των νοικοκυριών εξέφρασε τον φόβο απώλειας του ακινήτου του λόγω αδυναμίας πληρωμής των υποχρεώσεων προς τις τράπεζες ή το Δημόσιο. Επιπλέον, το 3,8% των νοικοκυριών δήλωσε πως το 2022 υπέστη δέσμευση ή κατάσχεση λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων λόγω οφειλών, ποσοστό πολλαπλάσιο σε σχέση με το 2021 που ήταν 0,8%.

• Τέλος, το 3,8% των νοικοκυριών δήλωσε πως το 2022 υπέστη δέσμευση ή κατάσχεση λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων λόγω οφειλών, ποσοστό πολλαπλάσιο σε σχέση με το 2021 που ήταν 0,8%.

Κι όλα αυτά όταν σχεδόν 6 στα 10 νοικοκυριά (57,3%) δήλωσαν πως χρειάζεται να κάνουν περικοπές για να καλύψουν τα αναγκαία, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση τόσο με την έρευνα του 2021 (42,3%) όσο και με τις έρευνες του 2020 (47,9%) και του 2019 (48,7%). Επίσης, 4 στα 10 νοικοκυριά περιορίζουν δαπάνες για ένδυση και ταξίδια.

• Από την άλλη μεριά καταγράφεται εκτίναξη του ποσοστού των νοικοκυριών που αύξησαν τις δαπάνες τους για την κάλυψη βασικών αναγκών αναβάλλοντας την κάλυψη άλλων υποχρεώσεων. Ειδικότερα, το 73,7% των νοικοκυριών αύξησε τις δαπάνες του για λογαριασμούς σπιτιού, το 64,8%, για είδη διατροφής το 60,7% για θέρμανση και το 51% για μετακινήσεις. 

Πάνω από 1 στα 3 (36,3%) νοικοκυριά καθυστέρησαν να αναζητήσουν την κατάλληλη θεραπεία για κάποιο ιατρικό πρόβλημα, 1 στα 4 (25,6%) καθυστερεί να πληρώσει το ηλεκτρικό ρεύμα και το 18,8% καθυστερεί την πληρωμή λογαριασμών θέρμανσης.

Πηγή: news247

Όπως διευκρινίζει η ΑΑΔΕ για το 11μηνο του 2022, το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος έφτασε τα 7,317 δισ. ευρώ, ενώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι είχε φτάσει τα 5,647 δισ. ευρώ (αυξημένο κατά 29,6%).

Υπενθυμίζεται, ωστόσο, ότι στο νέο ληξιπρόθεσμο 11μηνου συμπεριλαμβάνεται ακραία τιμή ενός οφειλέτη ύψους 0,8 δισ. ευρώ και ακραία τιμή συνολικού ποσού 150 εκατ. ευρώ στα πρόστιμα έμμεσων φόρων, η οποία ναι μεν διορθώθηκε, αλλά αφότου είχε γίνει ληξιπρόθεσμη.

Χρέη στην Εφορία: 39 δισ. ευρώ από φυσικά πρόσωπα, 74 δισ. ευρώ από νομικά πρόσωπα
Από τον όγκο των χρεών στην εφορία, τα 39 δισ. ευρώ αφορούν σε οφειλές φυσικών προσώπων και 74 δισ. ευρώ σε χρέη νομικών προσώπων, ενώ συνολικά 26,270 δισ. ευρώ έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης με αποτέλεσμα το πραγματικό ληξιπρόθεσμο να περιορίζεται σε 87,116 δισ. ευρώ.

Αν και τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έχουν «φρενάρει», τον Νοέμβριο άλλοι περίπου 11.000 φορολογούμενοι υπέστησαν κατασχέσεις για οφειλές τους.

Σε ό,τι αφορά στις εισπράξεις (εξαιρουμένων των μη φορολογικών κατηγοριών), αυτές το 2022 έφτασαν τα 220 εκατ. ευρώ, ενώ την αντίστοιχη περίοδο το 2021 έφτασαν τα 295 εκατ. ευρώ (μείωση κατά 25,5%).

To 93,1% περίπου προέρχεται από τις εξής κατηγορίες:

Σε ό,τι αφορά στο 11μηνο, οι εισπράξεις έφτασαν τα 2,202 δισ. ευρώ το 2022, ενώ την αντίστοιχη περίοδο το 2021 έφτασαν τα 1,768 δισ. ευρώ (αύξηση κατά 24,6%).

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, μετά το «ξεσκαρτάρισμα» της λίστας των ανεπίδεκτων είσπραξης χρεών, προκειμένου να είναι σαφές τι ποσά μπορούν εφόσον «κυνηγηθούν» να μπουν στα ταμεία του Δημοσίου, προχωρά και στην ανωτέρω κίνηση προκειμένου αφενός να ελαφρύνει τον κατάλογο των οφειλετών, αφετέρου να απεγκλωβίσει χιλιάδες φορολογούμενους από τα γρανάζια της γραφειοκρατίας στα οποία μπλέκονται όταν στο σύστημα «χτυπάει» έστω και μια μικρή οφειλή.

Είναι αξιοσημείωτο άλλωστε ότι με βάση και τα στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους, από την κατηγορία οφειλής μέχρι 10 ευρώ, ο αριθμός των οφειλετών εμφανίζεται μειωμένος κατά 351.412 πρόσωπα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Στη μείωση αυτή συνέβαλε κυρίως η περιοδική διαγραφή βεβαιωμένων ανείσπρακτων οφειλών νομικών προσώπων ή τρίτων με εισπρακτέο υπόλοιπο ανά βασική οφειλή μικρότερο του 1 ευρώ.

Η συγκεκριμένη διαγραφή οδήγησε σε δραστική μείωση του πλήθους των οφειλετών στην κατηγορία οφειλής μικρότερης του 1 ευρώ κατά 313.673 πρόσωπα σε ετήσια βάση, με τον συνολικό αριθμό των οφειλετών να διαμορφώνεται σε 70.774.

Οδηγίες εφαρμογής

Στο πλαίσιο λοιπόν αυτό και με δεδομένα τα ανωτέρω αποτελέσματα, η ΑΑΔΕ με εγκύκλιο (υπ’ αριθμ. Α1138871ΕΞ/3.2. 2021), που υπογράφει ο διοικητής της Γ. Πιτσιλής, έδωσε οδηγίες σε όλες τις υπηρεσίες να προχωρήσουν άμεσα στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας (ν. 4646/2019) και στη διαγραφή των εν λόγω χρεών.

Ειδικότερα, με βάση τις νεότερες οδηγίες θα πρέπει να διαγραφούν όλα τα υπόλοιπα βεβαιωμένων βασικών οφειλών στη φορολογική διοίκηση, εφόσον το εισπρακτέο υπόλοιπο βασικής οφειλής συνολικά ανά οφειλέτη φυσικό ή νομικό πρόσωπο/νομική οντότητα δεν υπερβαίνει το ποσό των δέκα (10) ευρώ, οι εν λόγω οφειλές έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες μέχρι και την 25η.11.2019, ημερομηνία κατάθεσης του ανωτέρω νόμου, και δεν υφίστανται άλλες οφειλές του ιδίου προσώπου κατά τον χρόνο διαγραφής. Η ανωτέρω μάλιστα διαδικασία θα πραγματοποιηθεί κεντρικά από τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, η οποία αρχικά θα εντοπίσει τους προς διαγραφή οφειλέτες και τα χρέη αυτών και στη συνέχεια θα διενεργήσει την εν λόγω διαγραφή.

Συμψηφισμός

Πάντως, πριν από τη διενέργεια της διαγραφής θα ελέγχονται οι διατάξεις περί αυτεπάγγελτου συμψηφισμού με χρέη του δικαιούχου της διαγραφής, ενώ αμέσως μετά θα δημιουργείται, κεντρικά, Συγκεντρωτικό Φύλλο Έκπτωσης εκκαθαρισμένο, ανά ΔΟΥ/Ελεγκτικό Κέντρο όπου ανά γραμμή αυτού θα εμφανίζονται οι ΑΦΜ και το ποσό των χρεών που διεγράφησαν.

Αμέσως μετά η διαγραφή θα καταχωρίζεται στις φορολογικές μερίδες των οφειλετών ανά ΑΦΜ, Αριθμό Τριπλοτύπου Βεβαίωσης (ΑΤΒ) και γραμμή χρηματικού καταλόγου οφειλής, ενώ ταυτόχρονα τα ποσά της διαγραφής με κεντρική διαδικασία ενημερώνουν ανά ΑΦΜ, Αριθμό ΑΦΕΚ και Αριθμό Βιβλίου Καταχώρησης Ταμείου (ΑΒΚΤ) τη Μηνιαία Κατάσταση Διαγραφών, καθώς και το Βιβλίο Διαγραφών και Επιστροφών, τα οποία τηρούνται ηλεκτρονικά ανά ΔΟΥ/Ελεγκτικό Κέντρο, στην οποία αναφέρεται η διαγραφή. Επιπροσθέτως, με επίσης κεντρική διαδικασία τα ποσά της διαγραφής θα αποτυπώνονται ανά Αριθμό Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ) στα τηρούμενα ανά ΔΟΥ/Ελεγκτικό Κέντρο λογιστικά βιβλία εισπρακτέων εσόδων.

«Περιληπτική ΑΦΕΚ»

Από την άλλη πλευρά, η αρμόδια υπηρεσία, ΔΟΥ/ Ελεγκτικό Κέντρο, για την οποία έχει διενεργηθεί η διαγραφή κεντρικά, θα προβαίνει στην εκτύπωση της «Περιληπτικής ΑΦΕΚ» στο σχετικό έντυπο, η οποία παρέχει τη συγκεντρωτική πληροφόρηση του ποσού που ανά ΔΟΥ/ Ελεγκτικό Κέντρο διεγράφη.

Επιπρόσθετα εξάλλου της «Περιληπτικής ΑΦΕΚ», στις εφαρμογές του ΟΠΣTAXIS θα τηρείται ηλεκτρονικά ως κατάσταση η «Εκτύπωση ΑΦΕΚ», η οποία περιέχει αναλυτική ανά γραμμή και ανά ΑΦΜ πληροφόρηση των ποσών διαγραφής, ως συνοδευτική της Περιληπτικής ΑΦΕΚ, η οποία συναποστέλλεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η εν λόγω κατάσταση, σε περίπτωση μεγάλου όγκου αυτής, έπειτα από συνεννόηση και έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα μπορεί να αποστέλλεται με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων αποθήκευσης. Σε περίπτωση, όμως, που σε κάποιο στάδιο του ελέγχου κριθεί απαραίτητη η αποστολή της σε έγχαρτη μορφή, δύναται να παράγεται σε οποιοδήποτε χρόνο και να τίθεται στη διάθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Διαχωρισμός εισπράξιμων οφειλών από τις ανεπίδεκτες είσπραξης

Πριν από τη διαγραφή των χρεών έως 10 ευρώ, η ΑΑΔΕ είχε προχωρήσει στη διάκριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε εισπράξιμες και ανεπίδεκτες είσπραξης, με στόχο να ξεκαθαρίσει η συγκεκριμένη βασική λίστα των οφειλών ώστε το Δημόσιο να γνωρίζει τι και από ποιους μπορεί να εισπράξει και κυρίως κατά ποιων οφειλετών μπορεί να στραφεί και να κινήσει τις διαδικασίες των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης (κατασχέσεις κινητών και ακίνητων, πλειστηριασμούς κ.ά.).

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και οι συμβεβαιωμένες οφειλές προς τρίτους χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τα ακόλουθα:

α) έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες με βάση τα εκάστοτε πρόσφορα διαθέσιμα ηλεκτρονικά μέσα και από τις έρευνες αυτές δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων, ή διαπιστώθηκε η καθ’ οιονδήποτε τρόπο εκποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων που δεν υπόκεινται σε ακύρωση και ειδικότερα διαπιστώθηκε η ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών, ακινήτων ή απαιτήσεων,

β) έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης, όπως ισχύει, σε όσες περιπτώσεις συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις ή δεν είναι δυνατή η υποβολή αυτής,

γ) έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος από ειδικά οριζόμενο ελεγκτή της αρμόδιας υπηρεσίας της φορολογικής διοίκησης, ο οποίος πιστοποιεί, με βάση ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου, ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις των προηγούμενων περιπτώσεων και ότι είναι αντικειμενικά αδύνατη η είσπραξη των οφειλών από τον οφειλέτη και τα συνυπόχρεα πρόσωπα.

Ο χαρακτηρισμός των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο ως ανεπίδεκτες είσπραξης γίνεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου, κατόπιν σχετικής εισήγησης και εφόσον πρόκειται για συνολική βασική οφειλή άνω του 1.500.000 ευρώ, η σχετική απόφαση κοινοποιείται άμεσα στην υπηρεσία επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου που είναι αρμόδια για τον έλεγχο των δημοσίων εσόδων.

Ταυτόχρονα, στο «ειδικό βιβλίο ανεπίδεκτων είσπραξης» θα πρέπει άμεσα να περιληφθούν τα ακόλουθα στοιχεία:

α) ο ΑΦΜ και το ονοματεπώνυμο ή επωνυμία του υπόχρεου και των συνυπόχρεων με αυτόν προσώπων. Ειδικότερα, για την περίπτωση των συνυπόχρεων, πρέπει επιπροσθέτως να περιλαμβάνεται ποσό ή ποσοστό συνυποχρέωσης επιμέρους ή του συνόλου της οφειλής,

β) τα στοιχεία βεβαίωσης της οφειλής,

γ) το συνολικό ποσό οφειλής που χαρακτηρίζεται ως ανεπίδεκτο είσπραξης ανά ΑΥΜ,

δ) ο αριθμός και η ημερομηνία της απόφασης του αρμοδίου οργάνου,

ε) ο αριθμός πρωτοκόλλου και η ημερομηνία της εισήγησης,

στ) ο αριθμός και η ημερομηνία καταχώρισης της οφειλής στο ειδικό βιβλίο ανεπίδεκτων είσπραξης.

Έννομες συνέπειες

Από την ημερομηνία καταχώρισης της οφειλής στα βιβλία των ανεπίδεκτων είσπραξης και για χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο έγινε η καταχώριση, επέρχονται οι ακόλουθες έννομες συνέπειες:

α) αναστέλλεται αυτοδίκαια η παραγραφή της οφειλής,

β) δεν χορηγείται στον οφειλέτη και σε όλα τα συνυπόχρεα πρόσωπα αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας για οποιαδήποτε αιτία. Εφόσον πρόκειται για είσπραξη χρημάτων που θα διατεθούν για την ικανοποίηση του Δημοσίου ή για εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, το προϊόν των οποίων θα διατεθεί για τον ίδιο σκοπό, χορηγείται βεβαίωση οφειλής,

γ) δεν χορηγείται στον οφειλέτη και σε όλα τα συνυπόχρεα πρόσωπα άλλο προβλεπόμενο από τον νόμο πιστοποιητικό για μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, εκτός αν πρόκειται για εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, το προϊόν των οποίων θα διατεθεί για τον ίδιο σκοπό. Τα αρμόδια για τη χορήγηση των ανωτέρω πιστοποιητικών όργανα πρέπει να εξετάζουν αν η οφειλή έχει καταχωρισθεί στο ειδικό βιβλίο ανεπίδεκτων είσπραξης,

δ) δεσμεύονται στο σύνολό τους οι τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί και το περιεχόμενο των θυρίδων σε τράπεζες ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα των παραπάνω προσώπων.

Από την άλλη πλευρά βέβαια το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα λήψης όλων των προβλεπόμενων από τις κείμενες διατάξεις αναγκαστικών ή μη μέτρων και διενέργειας συμψηφισμού σε περίπτωση διαπίστωσης ύπαρξης περιουσιακών στοιχείων και μετά την καταχώριση της οφειλής στο ειδικό βιβλίο ανεπίδεκτων είσπραξης.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ