Νίκος Γιαννόπουλος

Σε κάθε περίπτωση η μετάβαση στα ελληνικά νησιά, και ειδικά στα απομακρυσμένα από την πρωτεύουσα, χαρακτηρίζεται ως ένα “δύσκολο” έξοδο για τη μέση ελληνική οικογένεια. Αν μάλιστα η οικογένεια θελήσει να πάρει μαζί της στο ταξίδι και το αυτοκίνητο (οι περισσότερες περιπτώσεις) το κόστος ανεβαίνει κατά πολύ.

Οι αυξήσεις οφείλονται κυρίως στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, του πληθωρισμού και στις νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που ισχύουν ήδη από τον περασμένο, οι οποίες αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των πλοίων. Επιπλέον, η ανάγκη ανανέωσης του στόλου, που έχει μέσο όρο ηλικίας 30 ετών, επιβαρύνει επίσης τις τιμές.

Συνολικά, η αύξηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων την τελευταία πενταετία ξεπερνά το 45%, με τις τιμές να συνεχίζουν να αυξάνονται το 2025 παρά την προσπάθεια μείωσης των λιμενικών τελών.

• Ενδεικτικά, σε δημοφιλείς γραμμές, όπως Πειραιάς – Ηράκλειο, το κόστος μπορεί να φτάνει έως και 90 ευρώ ανά άτομο/

Σε γραμμές όπως Πειραιάς – Σαντορίνη η τιμή παρέμεινε στα 58 € από το 2022 έως το 2024, χωρίς σημαντικές αυξήσεις γεγονός αν μην τι άλλο ανακουφιστικό καθώς οι Κυκλάδες είναι πάντα ιδιαίτερη δημοφιλής περιφέρεια για τις καλοκαιρινές διακοπές των Ελλήνων.

Γενικά μιλώντας πάντως, οι επιβάτες, για να αποφύγουν την ακρίβεια, αποκτούν, σταδιακά, τις παρακάτω συνήθειες:

• Μετατοπίζονται προς οικονομική θέση αφήνοντας τη διακεκεκριμένη. Οι περισσότεροι επιβάτες προτιμούν πλέον τα φθηνότερα εισιτήρια οικονομικής θέσης, αποφεύγοντας καμπίνες ή premium υπηρεσίες.
• Καταγράφεται, την ίδια ώρα αύξηση ζήτησης για προσφορές και εκπτώσεις: πολυτέκνων, ΑμεΑ και πακέτα, καθώς και για έγκαιρη κράτηση (early booking) που προσφέρει χαμηλότερες τιμές.
• Γίνεται επιλογή συμβατικών πλοίων έναντι ταχυπλόων. Παρά το γεγονός ότι τα ταχύπλοα έχουν ήδη ενσωματώσει τα ακριβότερα καύσιμα, πολλοί επιβάτες στρέφονται στα συμβατικά πλοία που παραμένουν φθηνότερα, έστω και αν το ταξίδι διαρκεί περισσότερο.
• Καταγράφεται, τέλος, αύξηση χρήσης ηλεκτρονικών εισιτηρίων. Η ψηφιοποίηση και η δυναμική τιμολόγηση οδηγούν τους επιβάτες να αναζητούν online τις καλύτερες τιμές και να κάνουν κράτηση νωρίτερα, ώστε να εξασφαλίσουν οικονομικότερες επιλογές.

Συμπερασματικά, είναι εμφανές ότι η αύξηση του κόστους το 2025 οδηγεί σε στροφή των επιβατών προς φθηνότερες λύσεις: κοντινότερα νησιά, οικονομική θέση, αποφυγή οχήματος, και εντατική αναζήτηση προσφορών.

Οι εταιρείες, από την πλευρά τους, αντιδρούν με προσφορές και εκπτώσεις για να συγκρατήσουν τη ζήτηση, ενώ η δυναμική τιμολόγηση και η ψηφιοποίηση ενισχύουν τις online κρατήσεις.

Συμβουλή πριν κλείσετε εισιτήρια: Κάντε το όσο το δυνατόν πιο νωρίς και συγκρίνετε τις τιμές από πρακτορείο σε πρακτορείο αν έχετε φυσικά το χρόνο. Ανά περιόδους προκύπτουν και προσφορές που μπορείτε να εκμεταλλευτείτε.

«Ο Χρυσός Θόλος θα μπορεί να αναχαιτίσει πυραύλους που προέρχονται ακόμη και από την άλλη άκρη της Γης ή από το Διάστημα» δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το αμερικανικό σύστημα θα ξεπερνά σε αποτελεσματικότητα το ισραηλινό Iron Dome.

Σε ερώτηση για το αν έχει προηγηθεί κάποια συζήτηση για τον Χρυσό Θόλο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Τραμπ απάντησε «όχι». Είπε ότι οι ΗΠΑ βοήθησαν το Ισραήλ με το δικό του σύστημα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αμερικανική τεχνολογία «είναι ακόμη πιο προηγμένη».

«Και ο Καναδάς μας κάλεσε και θέλει να συμμετάσχει σε αυτό. Έτσι, θα μιλήσουμε μαζί τους. Θέλουν να έχουν, επίσης, προστασία. Έτσι, ως συνήθως, βοηθάμε τον Καναδά να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί. Αυτό το σχέδιο για τον Χρυσό Θόλο θα ενσωματωθεί με τις υπάρχουσες αμυντικές μας δυνατότητες» τόνισε ακόμη ο Ντόναλντ Τραμπ.

«Θέλουν να συνδεθούν και θέλουν να δουν αν μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτό και [αυτό] κατά κάποιο τρόπο έχει νόημα… Ξέρετε, απλά αυτόματα έχει νόημα και θα είναι πολύ δύσκολο να γίνει, αλλά θα πληρώσουν το μερίδιο που τους αναλογεί» συμπλήρωσε.

Defense Secretary Pete Hegseth called the Trump administration’s plan for a “Golden Dome” missile defense shield system, which could cost tens of billions of dollars, a “generational investment in the security of America.”https://t.co/wtCGr6e5i0 pic.twitter.com/GABEZ3QCkw

— ABC News (@ABC) May 20, 2025

Πολλά από τα πρώιμα συστήματα αναμένεται να προέλθουν από υφιστάμενες γραμμές παραγωγής. Οι L3Harris Technologies, Lockheed Martin και RTX Corp είναι πιθανοί ανάδοχοι για το τεράστιο έργο.

Η χρηματοδότηση, ωστόσο, παραμένει αβέβαιη. Οι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες έχουν προτείνει αρχική επένδυση 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ως μέρος ενός ευρύτερου αμυντικού πακέτου 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά η χρηματοδότηση αυτή συνδέεται με ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, που αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια στο Κογκρέσο.

Τη διοίκηση του πολυδάπανου αυτού προγράμματος, το οποίο εκτιμάται ότι θα κοστίσει έως και 175 δισεκατομμύρια δολάρια, σε βάθος χρόνου, αναλαμβάνει ο αντιπρόεδρος των διαστημικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ, στρατηγός Μάικλ Α. Γκετλάιν. Ο Γκετλάιν θεωρείται έμπειρο στέλεχος, με καθοριστικό ρόλο στη συγκρότηση, εκπαίδευση και εξοπλισμό των διαστημικών δυνάμεων των ΗΠΑ τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.

Ο στρατηγός είναι επίσης υπεύθυνος για την ενσωμάτωση της διαστημικής πολιτικής στο ευρύτερο πλαίσιο των ενόπλων δυνάμεων και για το συντονισμό δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το Διάστημα.

Πηγές του Reuters είχαν αποκαλύψει ήδη από τον Απρίλιο ότι ο Γκετλάιν συμμετείχε σε διαβουλεύσεις αναφορικά με τον ρόλο της SpaceX του Έλον Μασκ, εξετάζοντας το ενδεχόμενο η εταιρεία να αναλάβει την ιδιοκτησία και τη διαχείριση τμημάτων της νέας αντιπυραυλικής ασπίδας.

Από την πλευρά του, ο Πιτ Χέγκσεθ, υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, παρουσιάζοντας το μεγαλεπήβολο σχέδιο, έκανε λόγο για μια μεγαλειώδη επένδυση στην ασφάλεια της χώρας.

Οι διαχειριστές πολυκατοικιών βρίσκονται σε αγώνα δρόμου, καθώς η προθεσμία για την πιστοποίηση των ασανσέρ πλησιάζει. Παρά την αρχική προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 2024, το υπουργείο Ανάπτυξης παραχώρησε παράταση μέχρι τις 30 Ιουνίου 2025.

Η ανάγκη συμμόρφωσης με τις νέες οδηγίες έχει προκαλέσει μεγάλη ζήτηση για ελέγχους και πιστοποιητικά, με τις τεχνικές εταιρείες να εργάζονται εντατικά για να καλύψουν τις απαιτήσεις.

Ωστόσο, το μεγάλο «αγκάθι» στην υπόθεση είναι το κόστος καθώς ξεπερνάει τα 5.000 ευρώ, σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ του MEGA.

«Τσουχτερά» πρόστιμα

Η μη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές λειτουργίας και ασφάλειας των ανελκυστήρων επιφέρει υψηλά πρόστιμα.

Ενδεικτικά:

• Πρόστιμο 1.500 ευρώ σε κάθε ιδιοκτήτη ή διαχειριστή που δεν μεριμνά για την έκδοση ή ανανέωση του πιστοποιητικού του ανελκυστήρα.
• Πρόστιμο από 15.000 μέχρι 60.000 ευρώ στην περίπτωση που έχει εκδοθεί απόφαση διακοπής λειτουργίας, έχει σφραγισθεί η εγκατάσταση του ανελκυστήρα και αυτός τίθεται σε λειτουργία ύστερα από παραβίαση των σφραγίδων και έχει συμβεί ατύχημα.
• Πρόστιμο από 1.500 μέχρι 15.000 ευρώ στον συντηρητή ανελκυστήρα που παραλείπει την εκτέλεση των καθηκόντων του ή για παραλείψεις στη συγκρότηση κινητών συνεργείων συντήρησης ανελκυστήρων.
• Πρόστιμο από 6.000 μέχρι 9.000 ευρώ σε όποιον προβαίνει σε παράνομη ηλεκτροδότηση ανελκυστήρα.

Ο David Barker, real estate developer και πρώην οικονομολόγος στη Fed της Νέας Υόρκης, κατέθεσε τις απόψεις του (Ο Barker έκανε πάταγο το 2009 όταν υποστήριξε ότι η αμερικανική αγορά της Αλάσκας το 1867, για λιγότερο από 2 σεντ ανά στρέμμα, ήταν μια κακή συμφωνία από καθαρά χρηματοοικονομική επενδυτική άποψη).

• Εδώ είναι τα μαθηματικά του για την αποτίμηση της Γροιλανδία, η οποία υπολόγισε ότι θα μπορούσε να είναι μεταξύ 12,5 και 77 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η Αλάσκα μπορεί να μην είναι η καλύτερη σύγκριση. Ο Τραμπ έχει πει ότι θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας, κάτι που δεν ίσχυε ακριβώς στην περίπτωση της Αλάσκας (σε δολάρια του 2025, η συμφωνία ήταν αξίας άνω των 150 εκατομμυρίων δολαρίων.)

• Σκεφτείτε αντ ‘αυτού τις Παρθένες Νήσους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αγόρασαν τις γνωστές ως Δανικές Δυτικές Ινδίες από τη Δανία το 1917 για 25 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 657 εκατομμύρια δολάρια σήμερα) λόγω ανησυχιών για την εθνική άμυνα. Η Γροιλανδία είναι προφανώς πολύ μεγαλύτερη, αλλά και στις δύο περιπτώσεις η αμυντική αξία βασίζεται στην τοποθεσία και όχι στο μέγεθος.

Ένας τρόπος υπολογισμού: Ο Barker πρότεινε τη χρήση των τιμών για τις Παρθένες Νήσους και την Αλάσκα ως σημεία εκκίνησης, αλλά προσαρμόζοντάς τες με βάση την ονομαστική αλλαγή στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν για τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τη Δανία για να ληφθούν υπόψη τόσο ο πληθωρισμός, όσο και η οικονομική ανάπτυξη. «Μια μεγαλύτερη οικονομία μπορεί να αντέξει οικονομικά να πληρώσει περισσότερα, και μια μεγαλύτερη οικονομία πιθανότατα θα απαιτούσε μεγαλύτερη τιμή», είπε.

• Για την χαμηλότερη (low end) αποτίμηση, προσάρμοσε την τιμή αγοράς των Παρθένων Νήσων για τον 500πλασιασμό του ΑΕΠ της Δανίας από το 1917. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή της Γροιλανδίας είναι 12,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
• Η προσαρμογή του κόστους των 7,2 εκατομμυρίων δολαρίων για την αγορά της Αλάσκας με βάση την αύξηση του ΑΕΠ των ΗΠΑ οδήγησε στην υψηλή (high end) αποτίμηση των 77 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Καμία σύγκριση δεν είναι τέλεια. Η αγορά των Παρθένων Νήσων ήταν πιο πρόσφατη, ενώ η Αλάσκα έχει παρόμοιο κλίμα και μέγεθος. «Η αίσθηση πολλών την εποχή της αγοράς στην Αλάσκα ήταν ότι οι ΗΠΑ είχαν πληρώσει πολλά, ενώ αυτό δεν ίσχυε για την αγορά των Δανικών Δυτικών Ινδιών», είπε ο Barker.

Η προσέγγιση έχει λιγότερο νόημα εάν η εθνική άμυνα δεν είναι ο κύριος στόχος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν από καιρό στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία και η Δανία είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ, σημείωσε ο Nikola Swann του SwissThink, μιας εταιρείας συμβούλων πιστωτικών αγορών.

• Η πρόσβαση στα αποθέματα ορυκτών της Γροιλανδίας όπως ο χαλκός και το λίθιο, τα οποία είναι χρήσιμα για κρίσιμες τεχνολογίες, όπως οι μπαταρίες και τα ηλεκτρικά οχήματα, μπορεί να είναι πιο σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, είπε ο Swann.

Ο Barker είπε ότι η βάση μιας αποτίμησης στους πόρους της Γροιλανδίας θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολη. «Εάν η Γροιλανδία μας βοηθά πραγματικά να υπερασπιστούμε τις ΗΠΑ, τότε η αξία της αυξάνεται ανάλογα με το μέγεθος της αμερικανικής οικονομίας», είπε ο Barker. «Αν η μόνη αξία της Γροιλανδίας ήταν τα ορυκτά, τότε το μέγεθος της οικονομίας των ΗΠΑ δεν θα είχε μεγάλη επίδραση στην τιμή».

Οι Financial Times εκτίμησαν ότι οι πόροι της Γροιλανδίας δικαιολογούσαν μια αποτίμηση 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά ο Barker διατύπωσε τη δική του άποψη. «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν θα λάβει το πλήρες όφελος από την εξόρυξη πόρων», είπε. «Θα πουλήσει δικαιώματα γεώτρησης και εξόρυξης σε εταιρείες των οποίων οι προσφορές θα άφηναν χώρο για τα δικά τους έξοδα και κέρδη».

Μην ξεχνάτε άλλα σημεία πίεσης. Ο Τραμπ είπε αυτή την εβδομάδα ότι δεν μπορούσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής βίας ή δασμών. Η οικονομία της Δανίας έχει εκτοξευθεί στα ύψη τα τελευταία χρόνια λόγω των εξαγωγών φαρμακευτικών προϊόντων όπως το Wegovy της Novo Nordisk και το Ozempic, στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Αυτά ήταν σημαντικά για την πρόσφατη οικονομική ανάπτυξη της Δανίας», είπε ο Swann, δίνοντας στον Τραμπ ένα πλεονέκτημα.

Υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν όλοι. Η αγορά της Γροιλανδίας «θα ήταν η συμφωνία του αιώνα», σημείωσε ο Barker.

Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα υπάρχουν επιχειρήσεις που καλούνται να πληρώσουν λογαριασμούς ρεύματος που «ανταγωνίζονται» το ενοίκιο τους, σε μια αύξηση της τάξεως ακόμα και κατά 40% από την ενεργειακή κρίση του 2022, με την έναρξη του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας, έως και σήμερα με το νέο φρένο στις ροές του φυσικού αερίου.

Η ακριβότερη ενέργεια είναι ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, ωστόσο η νοτιοανατολική Ευρώπη έχει αισθανθεί τον αντίκτυπο πολύ περισσότερο από ό,τι η βορειοδυτική.

Μετά από μια σύντομη υποχώρηση των τιμών, το 2024 το χονδρικό ρεύμα στην Ελλάδα και την Ιταλία τον Αύγουστο ήταν 12 φορές υψηλότερο από ό,τι στις σκανδιναβικές χώρες και επισκίασε ακόμη και άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης που αντιμετώπιζαν ζεστό καιρό.

Μάλιστα, οι ειδικοί λένε ότι αυτό θα διευρυνθεί φέτος τον χειμώνα και θα έχει αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει δαπανήσει 11 δισ. ευρώ για ενεργειακές επιδοτήσεις από το 2021 στην προσπάθειά της να προστατεύσει τους καταναλωτές.

Το 2022, η δαπάνη ανήλθε στο 5,3% του ΑΕΠ – μακράν η υψηλότερη στην ΕΕ και διπλάσια από τη δεύτερη Ιταλία, σύμφωνα με τη γαλλική εταιρεία συμβούλων ενέργειας Enerdata.

Παρά τις προσπάθειες της Αθήνας να προστατεύσει τους πολίτες από τις αυξήσεις του ενεργειακού κόστους, η κατάσταση έχει επιδεινώσει την κρίση του κόστους ζωής στην Ελλάδα, στον απόηχο της κρίσης χρέους 2009-18, η οποία μείωσε τους μισθούς, τις συντάξεις και τις επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας και τις μεταφορές.

«Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας και ο αρνητικός αντίκτυπος στο ΑΕΠ είναι ταυτολογία», δήλωσε ο Νίκος Μαγγίνας, ανώτερος οικονομολόγος της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας.

«Οι αυξημένες τιμές έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην κατανάλωση των νοικοκυριών και στη διάρθρωση του κόστους για τις βιομηχανίες, τις αεροπορικές εταιρείες και τη ναυτιλία».

Γιατί διαφέρουν Νότια και Βόρεια Ευρώπη

Σύμφωνα με το Reuters, μεγάλο μέρος της αντίθεσης μεταξύ της νοτιοανατολικής Ευρώπης και των γειτόνων της οφείλεται στις επενδύσεις. Ενώ η βορειοανατολική Ευρώπη διαθέτει γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που επιτρέπουν την εύκολη μεταφορά ενέργειας μεταξύ των εθνών, καθώς και ένα ισχυρό μείγμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι απομονωμένο.

Η αποθήκευση ενέργειας, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στις χώρες της βόρειας Ευρώπης, είναι ανύπαρκτη σε τμήματα της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Για παράδειγμα, η Γερμανία διαθέτει 1.668 μεγαβάτ (MW) αποθηκευτικής ικανότητας μεγάλης κλίμακας, έναντι κανενός στην ηπειρωτική Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της LCP Delta, μιας εταιρείας συμβούλων ενέργειας με έδρα το Εδιμβούργο.

«Η Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια στερούνται διασυνδέσεων (ηλεκτρικής ενέργειας). Κάθε φορά που υπάρχει έλλειψη ενέργειας και η παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι χαμηλή, δυσκολεύονται να εισάγουν τις απαραίτητες ποσότητες», δήλωσε ο Henning Gloystein, επικεφαλής του τμήματος ενέργειας, κλίματος και πόρων της Eurasia Group.

Αντίθετα, η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Ισπανία έχει εκτοξευθεί στα ύψη την τελευταία δεκαετία, εν μέρει χάρη στη χρηματοδότηση της ΕΕ. Το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους παρήγαγε σχεδόν το 60% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, από 51% ένα χρόνο πριν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από την ΕΕ να αναλάβει δράση για την αύξηση των δυνατοτήτων διασυνοριακής μεταφοράς ενέργειας, δηλαδή την ενίσχυση των διασυνδέσεων ανάμεσα στα κράτη-μέλη, ενώ τονίζει τη σημασία της καλύτερης εποπτεία της ευρωπαϊκής αγοράς, την οποία χαρακτηρίζει «μαύρο κουτί» που είναι «ακατανόητο ακόμα και για ειδικούς».

Σημειώνεται ότι, εκτός από τους εποχικούς παράγοντες που επηρέασαν την τιμολόγηση στη χονδρική αγορά, όπως ο καύσωνας και η ανομβρία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τονίζει ότι πλέον οι τιμές επηρεάζονται από τις εκτεταμένες βλάβες που έχουν προκαλέσει ρωσικά πλήγματα στις υποδομές ενέργειας της Ουκρανίας. Ως συνέπεια, το Κίεβο εισάγει μεγάλες ποσότητες ρεύματος από την ΕΕ, ενώ παλαιότερα εξήγαγε ενέργεια.

Το εύρος των τιμών δικαιολογείται από την καταγραφή σειράς προϊόντων διαφορετικής ποιότητας, σε αρκετές τοπικές αγορές και διαφορετικούς τύπους καταστημάτων. Επιπρόσθετα, διευκρινίζεται ότι οι τιμές των προϊόντων που εμφανίζονται στους Πίνακες (1 & 2) είναι ενδεικτικές και επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τη γενική κατανομή τιμών και την εικόνα της αγοράς (βλ. μεθοδολογικό σημείωμα).

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι για λόγους συγκρισιμότητας των δεδομένων, με τις προηγούμενες ετήσιες έρευνες του ΙΝΕΜΥ για την εκτίμηση του κόστους του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, δεν έχουν συμπεριληφθεί κάποια προϊόντα που εντάσσονται στο «εορταστικό καλάθι». Αντίθετα, τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες καταγράφονται, όπως κάθε χρόνο, ενώ δεν συμπεριλαμβάνονται στο «καλάθι του νοικοκυριού» ή στο «εορταστικό καλάθι».

Mετά την εορταστική περίοδο το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πρόκειται να διενεργήσει πανελλαδική έρευνα σχετικά με την εξέλιξη των πωλήσεων κατά την εορταστική περίοδο στις επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου.

Σημειώνεται πως σε έρευνα του ΙΝΚΑ – Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας την προηγούμενη βδομάδα, φάνηκε πως το τραπέζι των Χριστουγέννων φέτος θα είναι κατά περίπου 10% ακριβότερο.

Πίνακας 1: Σύγκριση εκτιμήσεων κόστους χριστουγεννιάτικου τραπεζιού 2024 και 2023

Πίνακας 2: Εκτίμηση εύρους τιμών προϊόντων χριστουγεννιάτικου τραπεζιού 2024

Καταγράφηκαν, με επιτόπια τιμοληψία και συνεντεύξεις με «key-informers» της αγοράς, οι τιμές τόσο από αλυσίδες Supermarkets όσο και από ειδικευμένα καταστήματα τροφίμων λιανικής (πχ ζαχαροπλαστεία, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία κλπ), καθώς και από τη Βαρβάκειο αγορά.

Η εκτίμηση του κόστους για το φετινό πασχαλινό τραπέζι (6-8 ατόμων) κυμαίνεται από 89,04 έως 130,04 ευρώ. Με άλλα λόγια, οι καταναλωτές που θα προβούν στις ίδιες αγορές με πέρυσι από αντίστοιχα καταστήματα θα αντιμετωπίσουν μεταβολή της τάξης του 16,3% έως 19,3% σε σύγκριση με το 2023. Το εύρος των τιμών δικαιολογείται από την καταγραφή σειράς προϊόντων διαφορετικής ποιότητας, σε αρκετές τοπικές αγορές και διαφορετικούς τύπους καταστημάτων.

Επιπρόσθετα, διευκρινίζεται ότι οι τιμές των προϊόντων που εμφανίζονται στους Πίνακες (1 & 2) είναι ενδεικτικές και επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τη γενική κατανομή τιμών και την εικόνα της αγοράς (βλ. μεθοδολογικό σημείωμα).

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι για λόγους συγκρισιμότητας των δεδομένων, με τις προηγούμενες ετήσιες έρευνες του ΙΝΕΜΥ για την εκτίμηση του κόστους του πασχαλινού τραπεζιού, συμπεριλαμβάνονται και οι τιμές των αγαθών που εντάσσονται στο «πασχαλινό εορταστικό καλάθι» αλλά κα στο «καλάθι του νοικοκυριού».

Πίνακας 1: Σύγκριση εκτιμήσεων κόστους (σε € και σε %) πασχαλινού τραπεζιού 2024 & 2023

Πίνακας 2: Εκτίμηση εύρους τιμών (σε €) προϊόντων πασχαλινού τραπεζιού, 2024

Μεθοδολογικό Σημείωμα

Το ΙΝ.ΕΜ.Υ. της ΕΣΕΕ πραγματοποίησε, κατά το διάστημα 26-29 Απριλίου 2024, ενδεικτική καταγραφή των τιμών πώλησης των προϊόντων του πασχαλινού τραπεζιού, με τη μέθοδο της επιτόπιας παρατήρησης σε εμπορικές αγορές της Αττικής και διαμέσου τηλεφωνικής συνέντευξης για τη Θεσσαλονίκη.

Επισημαίνεται ότι:

α) Η καταγραφή των τιμών είναι ενδεικτική και δεν αντανακλά πλήρως το επίπεδο των τιμών σε πανελλαδικό επίπεδο,

β) Στην καταγραφή εξαιρέθηκαν τα προϊόντα που διατίθενται με το καθεστώς των προσφορών (προωθητικών ενεργειών),

γ) Για την αποτύπωση της μίας αντιπροσωπευτικής τιμής ανά προϊόν χρησιμοποιήθηκαν σταθμισμένοι (και μη) μέσοι όροι,

δ) Ο υπολογισμός του κόστους έγινε με βάσει ένα είδος κρέατος και

ε) Κατά την εκτίμηση εξαιρέθηκαν οι ακραίες τιμές.

apostolos.staikos

«Τώρα είναι η ώρα να διεκδικήσουμε τις ζωές μας. Με την υπομονή και στο σκυμμένο κεφάλι, τίποτα δεν βγαίνει. Είναι απλό, πλέον δεν μπορούμε να καλλιεργήσουμε τη γη μας και δεν μπορούμε να ζήσουμε. Κάτι πρέπει να γίνει, δεν θέλουμε να φύγουμε από τον τόπο μας» δήλωσε στο libre o Μιχάλης Μανέζης, αγρότης από τα Φάρσαλα.

Στην πύλη εμπορίου της ΔΕΘ δεν συγκεντρώθηκαν τρακτέρ, παρά μόνο αγρότες, σπουδαστές και εργαζόμενοι. Η Εγνατία παρέμεινε ανοιχτή, ενώ οι άντρες της τροχαίας τελικά δεν χρειάστηκε να ρυθμίσουν την κυκλοφορία.   

Οι συγκεντρωμένοι διέσχισαν την έκθεση και ενώθηκαν με τους αγρότες που εδώ και μέρες έχουν σταθμεύσει τα τρακτέρ τους δίπλα στον πύργο του ΟΤΕ. Μάλιστα κάποια στιγμή, ένας αγροτοσυνδικαλιστής κάλεσε από μικροφώνου τους συναδέλφους του να «σταματήσουν τις δημόσιες σχέσεις εντός της έκθεσης και να ανέβουν στα τρακτέρ».

Η κυβέρνηση μάλλον νιώθει ανακούφιση, αφού το κέντρο της Θεσσαλονίκης δεν πλημμύρισε από τρακτέρ και οργισμένους αγρότες. Το συλλαλητήριο είχε συμμετοχή και παλμό, όμως σε καμία περίπτωση δεν έμοιαζε με όσα είδαμε στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο και στα προάστια του Παρισιού όπου παραγωγοί απέκλεισαν δρόμους και συγκρούστηκαν με την αστυνομία.

Βεβαίως, οι αγρότες που μίλησαν στους δημοσιογράφους επανέλαβαν πως δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν τον αγώνα και πως δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Ακόμη, χαρακτήρισαν «ψίχουλα και εμπαιγμό» τα μετρά που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός.

«Μα τώρα είναι δυνατόν; Μας δίνουν 10% έκπτωση στο ρεύμα, 10% στο πετρέλαιο και δεν ξέρω σε τι άλλο. Τι είμαστε μπακάληδες; Όλα έχουν φτάσει στο θεό, το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί και εμείς παίζουμε την κολοκυθιά. Ζητάμε αφορολόγητο πετρέλαιο και μείωση του κόστους παραγωγής. Μας προσβάλλουν όταν μας ρίχνουν ψίχουλα που τα παρουσιάζουν ως μέτρα στήριξης και ανάπτυξης» υποστηρίζει μιλώντας στο libre o Θωμάς Τσάλτας, αγρότης από τα Γρεβενά.

Πολλοί αναγνωρίζουν πως οι κινητοποιήσεις των συναδέλφων τους στη βόρεια Ευρώπη έδωσαν σημαντική ώθηση και στον δικό τους αγώνα. Οι Βέλγοι παραγωγοί κατόρθωσαν να φτάσουν μερικές εκατοντάδες μέτρα από την Κομισιόν. Εκπρόσωποι τους σημείωσαν πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να εφαρμόζει «πολιτικές αδικίας και λιτότητας» και μετά να δηλώνει σοκαρισμένη από την άνοδο της ακροδεξιάς. Η δήλωση βεβαίως αφορούσε τις ευρωκάλπες του Ιουνίου, όπου σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις η ακροδεξιά θα ενισχύσει τις δυνάμεις της.  

«Αυτός ο Χειμώνας ανήκει στους αγρότες που παλεύουν για να ζήσουν. Τα προβλήματα είναι κοινά. Μιλάμε με συναδέλφους στη Γαλλία και στη Γερμανία και μας λένε πως το ενεργειακό κόστος και οι τιμές των πρώτων υλών έχουν αυξηθεί κατά 50%. Εμείς βρισκόμαστε σε ακόμη χειρότερη μοίρα. Δεν έχουμε τις χρηματοδοτήσεις που έχουν εκείνοι. Όμως όλους μας πνίγει η θηλιά της ακρίβειας. Μόνο ενωμένοι μπορούμε να τα καταφέρουμε» εκτιμά, μιλώντας στο libre η Έφη Τζωτζοπούλου, αγρότισσα από τις Σέρρες.  

”Χωρίς εμάς δεν έχει φαγητό”

Το σύνθημα που κυριάρχησε στις μεγάλες διαδηλώσεις σε Γαλλία, Βέλγιο και Γερμανία, το υιοθέτησαν και οι αγρότες που διαδήλωσαν στη Θεσσαλονίκη. Οι αγρότες προσπαθούν να εξηγήσουν σε κυβερνήσεις πως κοινή γνώμη πως η δική τους καταστροφή θα οδηγήσει σε έλλειψη αγαθών και κατακόρυφη αύξηση των τιμών στα λιγοστά προϊόντα που θα φτάνουν στο ράφι.

 «Δεν έχουμε να φάμε, στη ζωή μας δεν μπορούμε να κάνουμε εκπτώσεις, θέλουμε να μείνουμε στη γη μας και να μην γίνουμε μετανάστες. Να βρει η κυβέρνηση το δημοσιονομικό χώρο για να ικανοποιήσει τα αιτήματα μας» δήλωσε στο libre o Κώστας Τζελας, Πρόεδρος Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας.

Όσοι αγρότες κατοικούν σε μικρά χωριά επισημαίνουν έναν ακόμη σοβαρό κίνδυνο. Η ερημοποίηση της περιφέρειας έχει ξεκινήσει.

«Είμαι 38 ετών και είμαι ο νεότερος αγρότης της περιοχής. Μετά από έμενα ο νεότερος είναι 55 ετών. Πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν και άλλοι νέοι που δούλευαν στη γη, όμως είτε άλλαξαν δουλειά, είτε έφυγαν για την Αθήνα. Κάποιοι ακόμη και για το εξωτερικό. Δεν μπορεί το κράτος να μιλάει για στήριξη της περιφέρειας και την ίδια ώρα ο κόσμος να μην μπορεί να ζήσει» υποστηρίζει μιλώντας στο libre o Αναστάσιος Αϊβαζίδης, πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού Εορδαίας.    

Το μέλλον των κινητοποιήσεων   

Στη Θεσσαλονίκη, τα τρακτέρ που μάρσαραν, οι ντουντούκες και τα συνθήματα βοήθησαν στο να φτιαχτεί ένα σκηνικό αγωνιστικότητας. Το ζήτημα είναι αν οι αγρότες αντέχουν να παραμείνουν στους δρόμους. Επισήμως δηλώνουν πως θα επιστρέψουν στα σπίτια τους μόνο όταν ο πρωθυπουργός ικανοποιήσει τα αιτήματα τους. Υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση μπορεί να δώσει περισσότερα, όμως επιλέγει να μην το κάνει, αφού θεωρεί πως ο αγροτικός κόσμος θα «αρκεστεί στα λίγα» και σύντομα θα εγκαταλείψει τη μάχη.

«Η κυβέρνηση μπορεί, αλλά δεν θέλει. Δίνει πολλά χρήματα σε επιχειρηματίες και συγκεκριμένα συμφέροντα, όμως τον αγροτικό κόσμο προσπαθεί να τον κοροϊδέψει με μέτρα που δεν λύνουν κανένα πρόβλημα. Δεν κάναμε τόσο δρόμο για να υποχωρήσουμε τώρα, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Θα συζητήσουμε και θα δούμε ποιες πρέπει να είναι οι επόμενες κινήσεις μας» δήλωσε στο libre o πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, Ρίζος Μαρούδας

Μετά το ραντεβού της Θεσσαλονίκης, οι αγρότες επιστρέφουν στα μπλόκα. Την Τρίτη στη Νίκαια, θα συνεδριάσουν σε πανελλαδικό επίπεδο και θα αποφασίσουν για το μέλλον των κινητοποιήσεων. Οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν άμεσα να συναντήσουν τον πρωθυπουργό.

Η κηδεία της βασίλισσα Ελισάβετ ξεπέρασε τους 4,1 δισ. τηλεθεατές, ενώ την κηδεία της Νταϊάνα παρακολούθησαν 2,5 δισ. τηλεθεατές. Τον γάμο του Χάρι και της  Μέγκαν παρακολούθησαν 1,9 δισ. τηλεθεατές.

Το κόστος της κηδείας Ελισάβετ Β’ υπολογίζεται σε:

• 10.280.000 ευρώ
• 2.000 προσκεκλημένοι
• 10.000 αστυνομικοί

Σημειώνεται ότι η κηδεία της βασίλισσας έγινε δημοσία δαπάνη.

Οι αλλαγές με τον θάνατο της βασίλισσας

Την ημέρα του θανάτου της Ελισάβετ κηρύχθηκε πένθος 12 ημερών. Για όσα έγιναν τις 11 ημέρες πριν την κηδεία της, τα έξοδα καλύφθηκαν από τη βασιλική οικογένεια. Δηλαδή, τους πολίτες, αφού η περιουσία κυρίως αφορά όσα λαμβάνει το Παλάτι από την κυβέρνηση.

Όσα συνέβησαν ανήμερα της κηδείας της Ελισάβετ, τα πλήρωσε η βρετανική κυβέρνηση. Η κηδεία που έγινε δημοσία δαπάνη και όσα προηγήθηκαν αυτής, θα στοιχίσουν 10.280.000 ευρώ (9 εκατομμύρια λίρες), σύμφωνα με πρώην μέλος της βασιλικής ασφάλειας. Είναι ένα από τα υψηλότερα ημερήσια έξοδα στην ιστορία της Μεγάλης Βρετανίας.

Η κηδεία της Ελισάβετ, η στέψη του Καρόλου και οι επερχόμενες αλλαγές, δηλαδή τα νέα χαρτονομίσματα, τα γραμματόσημα και οι σημαίες, κοστολογούνται στα 6,9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του news247 σε περίπτωση τώρα, που θέλετε να φουρνίσετε, για τέσσερα άτομα θα χρειαστείτε τουλάχιστον 3 κιλά (δεν θέλω να ξεχνάτε το κόκκαλο). Άρα 26.94 ευρώ (πιθανότατα θα είναι 30). Για οκτώ μερίδες θα χρειαστείτε και 12 μεγάλες πατάτες (συσκευασία ενάμιση κιλού, τη βρήκαμε από 1.03 ευρώ. Βρήκαμε και συσκευασία 3 κιλών, με πατάτες Νάξου στα 5.34 ευρώ), λεμόνια, αποξηραμένη ρίγανη (0.86), φρέσκο θυμάρι (από 0.95), δεντρολίβανο (από 0.35 τα 25gr), μουστάρδα (από 0.78), σκόρδο (από 0.49 το ‘κεφάλι’), ελαιόλαδο (από 3.56 ευρώ, το λίτρο), λαδόκολλα (από 0.98) και αλουμινόχαρτο (από 1.12). Σύνολο τουλάχιστον 14.43 ευρώ, συν αυτά που δώσατε για το αρνί, ίσον 41.37.

Αν επιλέξετε να δώσετε σε κάποιον φούρνο να σας ψήσει το αρνί, έχετε πρόχειρα κοντά στα 30 ευρώ.

Η τιμή του κατσικιού αυξήθηκε από 10.03 το κιλό, που ήταν το Σεπτέμβριο του 2020 σε 11.80 τον περασμένο Σεπτέμβριο. Τα περισσότερα από αυτά που βρήκαμε ήταν κοντά στα 10 ευρώ -το κιλό. Για τέσσερα άτομα θέλετε ενάμιση κιλό, συν ελαιόλαδο, συν λεμόνια, συν αποξηραμένη ρίγανη, συν θυμάρι, συν μουστάρδα. Χονδρικά ας πούμε ότι χωρίς το ψήσιμο, θα στοιχίσει κάπου στα 18 ευρώ.

Το έτοιμο κοκορέτσι (το ‘χουν συνθέσει άλλοι) υπάρχει σήμερα σε τιμές από 7 έως 15 ευρώ το κιλό. Ενάμιση καλύπτει 4 άτομα. Αν θέλετε να το φτιάξετε, η αρνίσια συκωταριά κάνει 5.55 το κιλό, τα έντερα από 6.30 και η αρνίσια μπόλια από 3.96. Η ρίγανη είναι στα 0.86 και ένα κιλό λεμόνια κοστίζει από 0.44 το κιλό. Σύνολο (τουλάχιστον) 17.11 ευρώ, για 4 άτομα.

Για όσους δεν τρώνε κάτι από παραπάνω, θα χρειαστείτε μπριζόλες και άρα από 12 ευρώ το κιλό για βόειο κρέας και από 6.50 ευρώ το κιλό για χοιρινό κρέας. Συνήθως η κάθε μπριζόλα ζυγίζει 350 γραμμάρια.

Για να φτιάξετε μαγειρίτσα -που θα ‘φτουρήσει’ για τέσσερα άτομα-, χρειάζεστε έντερα (τα βρήκαμε από 6.30 το κιλό), συκωταριά (από 5.50 το κιλό), χόρτα (1.30 το κιλό), μαρούλι (1.12 το τεμάχιο), κρεμμυδάκι φρέσκο (1 ευρώ το ματσάκι), άνηθο (1 ευρώ το ματσάκι), ελαιόλαδο (από 3.56 ευρώ το λίτρο), ξερά κρεμμύδια (0.80 λεπτά, το κιλό), ζωμό κρέατος (από 1.94 οι έτοιμοι), ρύζι γλασέ (από 1.53 το κιλό), λεμόνια (από 0.44 το κιλό), αυγά (από 2.24 η εξάδα). Υποθέτουμε πως έχετε αλάτι και πιπέρι. H μαγειρίτσα λοιπόν, θα κοστίσει τουλάχιστον 26.73 ευρώ.

Θα χρειαστείτε το τζατζίκι και άρα 400 γραμμάρια γιαούρτι στραγγιστό (από 2.59 τα 500 γραμμάρια), σκόρδο (από 0.49 το τεμάχιο), ξύδι (από 0.96 τα 350 ml -υπάρχουν και φθηνότερα, αλλά να ‘χει μια κάποια γεύση το προϊόν), ελαιόλαδο, μεγάλο αγγούρι (0.80), άνηθο (1 ευρώ το ματσάκι) και αλάτι. Σύνολο 5.84 ευρώ, για πέντε μερίδες (θέλετε να πούμε για μισό κιλό;). Το έτοιμο τζατζίκι θα το βρείτε (στα 400 γραμμάρια) από 2.95.

Το λάχανο κοστίζει 0.54 το κιλό (ένα τεμάχιο θα φτάσει στα 1.40), τα καρότα κοστίζουν 0.76 το κιλό και τιμές για ξύδι ή λεμόνι έχουμε πει ήδη, όπως και για το λάδι.

Η χωριάτικη θα σας στοιχίσει τουλάχιστον 3.20 ευρώ, καθώς για τις ντομάτες θέλετε 1.60 το κιλό (2.20 για βιολογικές), για το αγγούρι 0.80, τα ξερά κρεμμύδια 0.80 (το κιλό). Λάδι έχετε ήδη, οπότε χρησιμοποιήστε το -αν δεν έχει τελειώσει, αλλιώς δίνετε τουλάχιστον άλλα 8 ευρώ, η φέτα κάνει περί τα 9 ευρώ το κιλό και η αποξηραμένη ρίγανη από 0.86.

Ένα τυράκι -πέραν της φέτας- για να υπάρχει, θα το έχετε. Οι τίμιες γραβιέρες ξεκινούν από 13 ευρώ το κιλό.

Για κάθε φρατζόλα ψωμί εκτιμάται πως θα χρειαστείτε 1.50 ευρώ -σύμφωνα με δηλώσεις των αρτοποιών. Δεν θα πάρετε 3-4; Nα άλλα 6 ευρώ. Πάμε τώρα, στα αυγά (δεν θα τσουγκρίσετε;) όπου εντοπίσαμε ‘καρτέλα’ με 15 τεμάχια στα 15 ευρώ. Εν προκειμένου, υπάρχουν διαφορετικά γραμμάρια και ‘εκδόσεις’ (βιολογικής καλλιέργειας, ελευθέρας βοσκής) και κάπως έτσι αλλάζουν οι τιμές. Κατά μέσο όρο υπολογίστε 0.30 το τεμάχιο.

Το έτοιμο τσουρέκι θα το βρείτε από 3 έως 14 ευρώ. Αν θέλετε να το φτιάξετε, για τα υλικά θα δώσετε 19.23. Και αυτά θα σας δώσουν 3 με έξι τεμάχια.

Ένα κιβώτιο γνωστού αναψυκτικού, 24 τεμαχίων κοστίζει κάπου στα 15 ευρώ και ένα μπουκάλι ενάμιση λίτρου είναι στο 1.55.

Κρασί μπορείτε να βρείτε χύμα από 3 και 4 ευρώ. Αξιοπρεπείς περιπτώσεις, σε μπουκάλι, υπάρχουν από 86 έως 15 ευρώ.

Δεν πίνουν όλοι κρασί, οπότε ας δώσουμε και τιμές για μπύρες: υπάρχει διαθέσιμη συσκευασία με 9+3 δώρο στα 8.01 ευρώ.

Ενώ προετοιμάζετε το φαγητό (ιδανικά με παρέα) θα πιείτε ένα τσιπουράκι. Τα 200ml είναι κοντά στα 3.50. Βρήκαμε και 700ml στα 10.65.

Για ένα έτοιμο γλυκό θα χρειαστείτε 14 ευρώ το κιλό. Βρήκαμε σοκολατένια αυγά, σε συσκευασία 12 με 3.50. Βρήκαμε και ένα τεμάχιο για 2.50.

Πριν σας αφήσουμε, να επαναλάβουμε ότι όλες οι τιμές είναι σημερινές και εκ των πιο οικονομικών που βρήκαμε σε σούπερ μάρκετ. Με αυτό το δεδομένο, για όσα προηγήθηκαν, δεν φτάνουν 200 ευρώ.

Χωρίς να υπολογιστούν κάρβουνα και σούβλα…