BREAKING: All US ships at the headquarters of the Fifth Fleet in Bahrain have moved out to open sea-AP

— WarMonitor🇺🇦🇬🇧 (@WarMonitor3) February 25, 2026

Οι δορυφορικές φωτογραφίες της Planet Labs PBC, που αναλύθηκαν από το Associated Press, δείχνουν ότι οι προβλήτες της αμερικανικής ναυτικής βάσης είναι εντελώς άδειες, σε αντίθεση με τη συνήθη εικόνα όπου φιλοξενούνται τα περισσότερα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.

Ο 5ος Στόλος απέφυγε να σχολιάσει την εξέλιξη, παραπέμποντας στο Κεντρικό Στρατηγείο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, το οποίο επίσης αρνήθηκε να δώσει διευκρινίσεις.

Υπενθυμίζεται ότι παρόμοια τακτική είχε εφαρμοστεί και πριν από ιρανική επίθεση κατά του Κατάρ τον Ιούνιο, όταν τα πλοία είχαν μετακινηθεί στη θάλασσα για να μειωθεί η ευαλωτότητά τους.

Ενίσχυση της αεροπορικής παρουσίας με F-22

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ ενισχύουν και την αεροπορική τους ισχύ, καθώς έξι μαχητικά F-22 βρίσκονται σε πορεία προς τον Ατλαντικό, με στόχο να ενισχύσουν τα 16 αεροσκάφη του ίδιου τύπου που έχουν ήδη αναπτυχθεί στο Ισραήλ.

Η συγκέντρωση αυτών των δυνάμεων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο στρατιωτικής παρουσίας, το οποίο, σύμφωνα με το Associated Press, αποτελεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αμερικανικών πολεμικών μέσων στην περιοχή εδώ και δεκαετίες.

Κρίσιμη σύνοδος στη Γενεύη και προειδοποιήσεις Τραμπ

Οι εξελίξεις σημειώνονται ενώ αύριο, 26 Φεβρουαρίου, πραγματοποιείται στη Γενεύη η κρίσιμη σύνοδος για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για «ολοκληρωτική στρατιωτική δράση» εάν η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις με συγκεκριμένη πρόταση.

Από την πλευρά του, το Ιράν έχει χαρακτηρίσει τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή «νόμιμους στόχους», αναφέροντας ειδικά την παρουσία του 5ου Στόλου στο Μπαχρέιν ως πρόκληση.

Νέες κυρώσεις και στόχος ο «σκιώδης στόλος» του Ιράν

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε νέες κυρώσεις κατά 30 προσώπων, εταιρειών και πλοίων, τα οποία κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν:

• το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν
• την παραγωγή drones
• και τις παράνομες εξαγωγές πετρελαίου

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος», που αποτελείται από παλαιά πετρελαιοφόρα, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου παρά τις διεθνείς κυρώσεις.

Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η πίεση προς την Τεχεράνη πριν από τις διαπραγματεύσεις.

Ιράν: “Μεγάλα ψέματα” των ΗΠΑ ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν σε συμφωνία

Το Ιράν αντέδρασε την Τετάρτη στις πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει των κρίσιμων συνομιλιών στη Γενεύη για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, εναλλάσσοντας χαρακτηρισμούς περί «μεγάλων ψεμάτων» με δηλώσεις ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να αποδώσουν συμφωνία μέσω «έντιμης διπλωματίας».

Όπως λέει η Washington Post, oι δηλώσεις δύο Ιρανών αξιωματούχων πριν από τις συνομιλίες της Πέμπτης έρχονται την ώρα που οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει τη μεγαλύτερη δύναμη αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες, στο πλαίσιο της πίεσης του Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας, ενώ το Ιράν αντιμετωπίζει εσωτερικές δυσκολίες και αυξανόμενη δυσαρέσκεια μετά τις πανεθνικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα.

Αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με επίθεση κατά του Ιράν — ένα ενδεχόμενο που χώρες της Μέσης Ανατολής φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα περιφερειακή σύρραξη, την ώρα που η πολυετής σύγκρουση μεταξύ Israel και Hamas παραμένει ενεργή. Ήδη, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή θα θεωρούνται νόμιμοι στόχοι, θέτοντας σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες στην περιοχή.

Τα νέα μέτρα αφορούν 300 πρόσωπα, εταιρείες και πλοία, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των οντοτήτων που βρίσκονται υπό βρετανικές κυρώσεις σε περισσότερες από 3.000, σε μια από τις μεγαλύτερες κινήσεις περιορισμού της ρωσικής επιρροής από το 2022.

Μεταξύ των βασικών στόχων περιλαμβάνεται η κρατική εταιρεία Transneft, ο βασικός φορέας διαχείρισης αγωγών πετρελαίου της Ρωσίας, η οποία διακινεί πάνω από το 80% των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λονδίνου.

Οι κυρώσεις πλήττουν επίσης το λεγόμενο «ρωσικό δίκτυο λαθρεμπορίας πετρελαίου», με 175 εταιρείες να κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν τον κύριο διαχειριστή του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, μέσω του οποίου η Μόσχα παρακάμπτει τους διεθνείς περιορισμούς.

Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνουν εταιρείες που προμηθεύουν στρατιωτικό εξοπλισμό, καθώς και δομές που σχετίζονται με το ρωσικό πυρηνικό πρόγραμμα για μη στρατιωτική χρήση, σε μια προσπάθεια περιορισμού των τεχνολογικών και οικονομικών δυνατοτήτων της χώρας.

Η υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Ιβέτ Κούπερ, η οποία βρέθηκε σήμερα στο Κίεβο, δήλωσε ότι τα μέτρα είναι «αποφασιστικής σημασίας» και θα «διαταράξουν τη χρηματοδότηση, τον στρατιωτικό εξοπλισμό και τις βασικές πηγές εσόδων που υποστηρίζουν τη ρωσική επιθετικότητα».

Μάλιστα, χαρακτήρισε το νέο πακέτο ως «τη μεγαλύτερη σειρά κυρώσεων που έχουν υιοθετηθεί από τους πρώτους μήνες της εισβολής το 2022».

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με έκθεση του φινλανδικού οργανισμού Centre for Research on Energy and Clean Air, η Ρωσία εξάγει σήμερα περισσότερες ποσότητες πετρελαίου από ό,τι πριν από την εισβολή, με βασικούς προορισμούς πλέον την Κίνα, την Ινδία και την Τουρκία, γεγονός που καταδεικνύει τη μερική προσαρμογή της Μόσχας στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Το νέο πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει επίσης δύο γεωργιανά τηλεοπτικά δίκτυα, το Imedi TV και το POSTV, τα οποία κατηγορούνται ότι διαδίδουν φιλορωσική προπαγάνδα.

Το Imedi TV, που ιδρύθηκε από τον επιχειρηματία Μπάντρι Παταρκατσισβίλι, απάντησε μέσω Facebook ότι οι κυρώσεις «δεν έχουν καμιά αξία», ενώ το POSTV αντέδρασε δημοσιεύοντας δύο χαμογελαστά emojis στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Αύριο προβλέπεται ότι η σύνοδος του Συμβουλίου των Υπουργών Εξωτερικών θα υιοθετήσει το 20ό πακέτο κυρώσεων. Θα μπλοκάρουμε αυτήν την απόφαση», δήλωσε μέσω του Facebook ο Πέτερ Σιζάρτο.

«Οσο οι Ουκρανοί δεν επιτρέπουν τις παραδόσεις πετρελαίου στην Ουγγαρία, δεν θα επιτρέψουμε την υιοθέτηση σημαντικών γι’ αυτούς αποφάσεων», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την Ουκρανία, ο πετρελαιαγωγός Droujba που διασχίζει το ουκρανικό έδαφος πριν φθάσει στην Ουγγαρία και την Σλοβακία υπέστη ζημιές στις 27 Ιανουαρίου από τις ρωσικές επιθέσεις κατά του Μπρόντι.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση πρότεινε στις αρχές του Φεβρουαρίου νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας κατά του τραπεζικού και του ενεργειακού τομέα. Η νέα δέσμη κυρώσεων θα είναι η εικοστή από την έναρξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Προτείνονται επίσης νέες απαγορεύσεις στις εισαγωγές και τις εξαγωγές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει επίσης να χρησιμοποιήσει το Μέσο Καταστολής Καταναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI) για να απαγορεύσει την εξαγωγή κάθε εργαλειομηχανής CNC προς χώρες όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επανεξαγωγής της στην Ρωσία.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ενωση επέβαλε απαγόρευση επί των περισσότερων εισαγωγών πετρελαίου από την Ρωσία.

Ομως, ο πετρελαιαγωγός Droujba (φιλία στα ρωσικά) εξαιρέθηκε προσωρινά για να δοθεί ο χρόνος στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης να απεξαρτηθούν από το ρωσικό πετρέλαιο, χρόνος που η Ουγγαρία και η Σλοβακία άφησαν να περάσει ανεκμετάλλευτος.

Η Ουγγαρία συνεχίζει την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού, ο οποίος έχει γίνει επανειλημμένα στόχος ουκρανικών επιθέσεων.

«Οι κυρώσεις, τις οποίες φυσικά θεωρούμε παράνομες, εμποδίζουν την ανάπτυξη εμπορικής και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Εμείς ενδιαφερόμαστε να την αναπτύξουμε», δήλωσε ο Πεσκόφ.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι μια συνεργασία ανταποκρίνεται στα συμφέροντα και μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη τόσο για τη Ρωσία όσο και για τις ΗΠΑ, εφόσον η αμερικανική πλευρά επιλέξει να προχωρήσει σε μία τέτοια κίνηση. 

«Υπάρχουν πολλά σχέδια που θα μπορούσαν δυνητικά να τεθούν στην ατζέντα, όμως για να συμβεί αυτό πρέπει να αναζωογονηθούν οι σχέσεις μας», πρόσθεσε.

Η στήριξη της Μόσχας προς την Αβάνα είναι συνεχής και παραδοσιακή και θα αρχίσει σύντομα να προμηθεύει πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου ως ανθρωπιστική βοήθεια.

«Τώρα διανύουμε μια ειδική περίοδο, με νέες κυρώσεις. Ξέρετε πώς νιώθουμε γι’ αυτό», είπε ο Πούτιν στον Ροντρίγκες, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων TASS. «Δεν αποδεχόμαστε τίποτα τέτοιο».

Ο επικεφαλής του Κρεμλίνου δήλωσε ότι οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Κούβας εξελίσσονται «σε θετική τροχιά», μετέδωσε το TASS.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε στον Κουβανό ομόλογό του σε ξεχωριστή συνάντηση την Τετάρτη ότι η Μόσχα καλεί τις ΗΠΑ να μην επιβάλουν πλήρη ναυτικό αποκλεισμό στο νησί και προτείνει διαπραγματεύσεις ως εναλλακτική.

Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, φέρεται να δήλωσε στο TASS ότι η Μόσχα δεν συζήτησε το ζήτημα της Κούβας με την Ουάσιγκτον. Ρωσία, Ουκρανία και ΗΠΑ ολοκλήρωσαν τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γενεύη νωρίτερα την Τετάρτη.

«Θα εντείνουμε σημαντικά τα αντίποινα εναντίον όλων των μορφών συνδρομής στην δολοφονία Ουκρανών» δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελέσνκι μέσω ανάρτησης του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η υπηρεσία Τύπου της προεδρίας της Λευκορωσίας δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Λευκορωσία, η οποία μοιράζεται σύνορα μήκους άνω των 1.000 χιλιομέτρων με την Ουκρανία, βοήθησε τις εκτεταμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη της Μόσχας στην Ουκρανία.

Παρόλο που δεν έχουν υπάρξει ενεργές μάχες κατά μήκος των συνόρων Ουκρανίας-Λευκορωσίας, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Μινσκ επέτρεψε στη Ρωσία κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 να αναπτύξει ένα σύστημα σταθμών αναμετάδοσης στη Λευκορωσία για τον έλεγχο των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της σε επιθέσεις στην Ουκρανία.

«Οι Ρώσοι δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν ορισμένες από τις επιθέσεις, ιδίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και σιδηροδρόμους στις περιοχές μας, χωρίς τέτοια βοήθεια από τη Λευκορωσία», δήλωσε ο Ζελένσκι, ο οποίος έδωσε εντολή να απαγορευθεί επίσης η είσοδος του Λουκασένκο στην Ουκρανία.

Μία ευρέως συμβολική κίνηση

Με τον Λουκασένκο να βρίσκεται ήδη υπό καθεστώς κυρώσεων των ΗΠΑ και της Ε.Ε , η κίνηση αυτή είναι ευρέως συμβολική , αν και ο Ζελέσνκι δήλωσε ότι η Ουκρανία θα συνεργασθεί με τους εταίρους της για να διασφαλίσει ότι τα νέα μέτρα θα έχουν «παγκόσμιο αντίκτυπο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε μερική άρση των κυρώσεων σε τρεις λευκορωσικές εταιρείες που παράγουν ποτάσα – ένα βασικό συστατικό που χρησιμοποιείται στα λιπάσματα- αφότου η πρώην αυτή σοβιετική δημοκρατία απελευθέρωσε 123 πολιτικούς κρατούμενους.

Η Μάρια Καλέσνικοβα, μία από τους εν λόγω πρώην πολιτικούς κρατούμενους, προέτρεψε χθες Τρίτη τις ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τραμπ και να ξεκινήσουν διάλογο με τον Λουκασένκο με το σκεπτικό ότι η μη έγκαιρη ενημέρωσή του θα ενίσχυε περαιτέρω τη ρωσική επιρροή στη Λευκορωσία.

Ο Ζελέσνκι αναφέρει στις δηλώσεις του ότι περισσότεροι από 3.000 Λευκορώσοι επιχειρηματίες προμηθεύουν την Ρωσία στην πολεμική της προσπάθεια, συμπεριλαμβανομένων εξαρτημάτων για πυραύλους, ενώ υπενθύμισε επίσης τα σχέδια του Μίνσκ να εγκαταστήσει στο έδαφος της, ρωσικού βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς Oreshnik.

Η Ρωσία έχει δώσει τον Δεκέμβριο στην δημοσιότητα βίντεο στο οποίο παρουσίαζε την ανάπτυξη του πυραυλικού συστήματος Oreshnik στην Λευκορωσία. Ο Λουκασένκο είχε δηλώσει τότε ότι το πυραυλικό σύστημα έχει αναπτυχθεί στην Λευκορωσία και βρίσκεται σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην πρόταση επιβολής κυρώσεων σε ξένα λιμάνια και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία φέρονται να διευκολύνουν την εξαγωγή ρωσικού πετρελαίου.

Ενστάσεις από Ελλάδα, Ιταλία, Ουγγαρία και Μάλτα

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται, μεταξύ άλλων, το λιμάνι Κουλέβι στη Γεωργία, με την Ιταλία και την Ουγγαρία να εκφράζουν προβληματισμό για τις επιπτώσεις των κυρώσεων.

Παράλληλα, αντιρρήσεις έχουν καταγραφεί από την Ελλάδα και τη Μάλτα σχετικά με πρόταση που αφορά λιμάνι στην Ινδονησία, ενώ η Ιταλία και η Ισπανία εμφανίζονται αρνητικές στην προοπτική επιβολής μέτρων σε τράπεζα στην Κούβα.

Διαφωνίες και για πλήρη απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών

Ένα ακόμη σημείο έντονης αντιπαράθεσης αφορά την πρόταση για πλήρη απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών προς τη Ρωσία, όπως:

• ασφάλιση πλοίων,
• μεταφορά πετρελαίου.

Το μέτρο αυτό θα αντικαθιστούσε το ισχύον πλαφόν τιμών, ωστόσο απαιτεί τη συναίνεση των χωρών της G7, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει τη στάση τους.

Διπλωματικές πηγές προειδοποιούν ότι οι διαφωνίες ενδέχεται να αποδυναμώσουν σημαντικά το νέο πακέτο κυρώσεων, το οποίο παρουσίασε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο τη μείωση των ενεργειακών εσόδων της Μόσχας.

Στο στόχαστρο και το Κιργιστάν για εξαγωγές τεχνολογίας

Το προτεινόμενο πακέτο περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς στις εξαγωγές εργαλειομηχανών και ραδιοεξοπλισμού προς το Κιργιστάν, καθώς υπάρχουν υποψίες ότι τα προϊόντα αυτά καταλήγουν στη ρωσική πολεμική βιομηχανία.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

• οι εξαγωγές τεχνολογιών διπλής χρήσης από την ΕΕ προς το Κιργιστάν αυξήθηκαν οκταπλάσια από το 2022,
• ενώ οι αντίστοιχες αποστολές από το Κιργιστάν προς τη Ρωσία εκτοξεύθηκαν κατά 1.000%.

Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της χώρας, Ντανιγιάρ Αμανγκελντίεφ, απέρριψε τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση οφείλεται σε χαμηλή αρχική βάση, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης αν αποδειχθούν παρατυπίες.

Έκκληση Ζελένσκι για αυστηρότερη στάση

Την ίδια ώρα, από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε την ΕΕ να συνεχίσει με αυστηρές κυρώσεις, ώστε –όπως τόνισε– να αυξηθεί η πίεση προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.

Το τελικό περιεχόμενο των νέων κυρώσεων αναμένεται να καθοριστεί μέσα από έντονες διαπραγματεύσεις το επόμενο διάστημα, με την ευρωπαϊκή ενότητα να τίθεται εκ νέου σε δοκιμασία, σε μια περίοδο που ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Αυτή είναι η πιο αυστηρή και, ταυτόχρονα, έσχατη λύση που διαθέτει η ΕΕ και ισοδυναμεί με δημόσια καταδίκη στη διεθνή σκηνή. «Αυτό τους θέτει σε ισότιμη βάση με την Αλ Κάιντα, τη Χαμάς και το ISIS», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας Κάγια Κάλας. «Όσοι ενεργούν με τρομοκρατικό τρόπο θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται ως τρομοκράτες». Πρόσθεσε ότι οι ενέργειες του καθεστώτος κατά των διαδηλώσεων ήταν απαράδεκτες. Η ΕΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα: «Η καταπίεση έχει το τίμημά της και θα τιμωρηθεί με κυρώσεις».

Ο χαρακτηρισμός ως τρομοκρατική οργάνωση σημαίνει ταξιδιωτικές απαγορεύσεις προς την ΕΕ και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν στους Φρουρούς της Επανάστασης. Ενώ πολλά από τα μέλη τους βρίσκονταν ήδη σε λίστες κυρώσεων, οι επικριτές το χαρακτήρισαν ως ένα σε μεγάλο βαθμό συμβολικό βήμα με ελάχιστες πρακτικές συνέπειες.

Ωστόσο, υπό το φως της βίας στο Ιράν, οι εκκλήσεις έγιναν πιο έντονες: Πότε, αν όχι τώρα, θα πρέπει οι Φρουροί της Επανάστασης να χαρακτηριστούν ως τρομοκρατική οργάνωση;

Ο μηχανισμός ασφαλείας στο Ιράν κατέστειλε βάναυσα τις διαμαρτυρίες στη χώρα. Οι διαδηλωτές είχαν επικρίνει τη δραματική οικονομική κρίση και το αυταρχικό καθεστώς. Ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ, μιλώντας στις Βρυξέλλες, εκτίμησε ότι μεταξύ 10.000 και 30.000 διαδηλωτών είχαν σκοτωθεί και κατηγόρησε το καθεστώς για «θρησκευτικό φανατισμό».

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ (CDU) δήλωσε: «Ο τρόπος με τον οποίο αυτό το άδικο καθεστώς έχει φερθεί στους ανθρώπους – χτυπώντας τους, βασανίζοντάς τους, ρίχνοντάς τους στη φυλακή, πυροβολώντας τους ή κρεμώντας τους – απαιτεί μια σαφή απάντηση από την ΕΕ ως κοινότητα αξιών».

Η ΕΕ συζητά εδώ και χρόνια την ένταξη των Φρουρών της Επανάστασης στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, αρκετά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, εξέφρασαν επιφυλάξεις.

«Αυτή η απόφαση της Γαλλίας αποτελεί επίσης έκκληση προς τις ιρανικές αρχές να απελευθερώσουν τις δεκάδες χιλιάδες κρατούμενους που κρατούνται στις φυλακές του καθεστώτος, να τερματίσουν τις εκτελέσεις και να αποκαταστήσουν την πρόσβαση στην επικοινωνία και το διαδίκτυο», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.

Τουλάχιστον δύο Γάλλοι πολίτες βρίσκονται φυλακισμένοι στο Ιράν, αφού καταδικάστηκαν σε 17 και 20 χρόνια φυλάκισης αντίστοιχα, για φερόμενη κατασκοπεία. Τουλάχιστον ένας Γερμανός πολίτης βρίσκεται επίσης υπό ιρανική κράτηση.

Ο Βάντεφουλ δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ακριβώς πόσοι Γερμανοί πολίτες βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Ιράν. Ωστόσο, τόνισε ότι «η Γερμανία και η Ευρώπη δεν πρέπει ποτέ να είναι ευάλωτες σε εκβιασμούς».

Η προθυμία της ΕΕ να διακόψει ανοιχτά τους δεσμούς της με το ιρανικό καθεστώς συνδέεται επίσης με το γεγονός ότι οι Βρυξέλλες δεν πιστεύουν πλέον σε σοβαρές διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η ύπατη εκπρόσωπος Κάλας θέλει, ωστόσο, να διατηρήσει ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους.

Η συμμετοχή στον κατάλογο δεν έχει μόνο συμβολική αξία

Η Χάνα Νόιμαν (Πράσινοι), πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Ιράν, χαιρέτισε τον χαρακτηρισμό του Ιράν ως τρομοκρατικής οργάνωσης. «Αυτό είναι ένα πολιτικό μήνυμα που έπρεπε να ληφθεί εδώ και καιρό ότι η μαζική βία και η διεθνική καταστολή δεν θα μείνουν ατιμώρητες», δήλωσε στο RedaktionsNetzwerk Deutschland (RND). Η καταχώριση δεν είναι απλώς συμβολική, πρόσθεσε. Παρέχει στις ανακριτικές και εισαγγελικές αρχές μια σαφή νομική βάση για να αναλάβουν δράση κατά δικτύων, υποστηρικτών και όσων επωφελούνται από αυτά. Όπως και με το ISIS και τη Χαμάς, «όποιος συνεργάζεται μαζί τους διαπράττει έγκλημα στην ΕΕ».

Δεν μπορεί να αποκλειστεί η στρατιωτική επέμβαση

Παράλληλα, οι ΗΠΑ αυξάνουν την πίεση στην Τεχεράνη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης σε απάντηση στη δολοφονία χιλιάδων διαδηλωτών και πιέζει για μια πυρηνική συμφωνία.

Απαιτεί από το Ιράν να απόσχει από την κατασκευή πυρηνικών όπλων, να σταματήσει τον περαιτέρω εμπλουτισμό ουρανίου και να μεταφέρει όλα τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού σε τρίτες χώρες. Διαφορετικά, απειλεί με στρατιωτική επέμβαση, όπως στη Βενεζουέλα, και με πιο σοβαρό στρατιωτικό χτύπημα από τις επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025. Για να ενισχύσει τα αιτήματά του, ο Τραμπ έχει ήδη αναπτύξει το αμερικανικό αεροπλανοφόρο “Abraham Lincoln” στην περιοχή.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο απείλησε την Πέμπτη με προληπτικό στρατιωτικό χτύπημα σε περίπτωση που το Ιράν σχεδιάσει επιθέσεις σε αμερικανικές εγκαταστάσεις.

Πυρηνικές εγκαταστάσεις υπό έλεγχο

Ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Μπετέλ λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις απειλές και δήλωσε ότι δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί ένα στρατιωτικό πλήγμα των ΗΠΑ κατά του Ιράν. «Όλα είναι πιθανά», είπε, προειδοποιώντας: «Μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να καταστήσει ολόκληρη την περιοχή εξαιρετικά ασταθή».

Το αν οι ΗΠΑ θα περιοριστούν σε απειλές ή θα σχεδιάσουν πραγματικά μια στρατιωτική επιχείρηση είναι εξίσου ασαφές με τον πιθανό στόχο τους. Ενώ οι πυρηνικές εγκαταστάσεις και το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν, αυτό δύσκολα θα επέφερε αλλαγή καθεστώτος. Ακόμη και η σύλληψη ή η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη στην Τεχεράνη, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν θα οδηγούσε στην κατάρρευση του καθεστώτος – σε αντίθεση με την περίπτωση της Βενεζουέλας.

Εκφράζοντας την πλήρη αλληλεγγύη της Ευρώπης στους διαδηλωτές που «διακινδυνεύουν τη ζωή τους» απαιτώντας «ελευθερία για τους ίδιους και τις μελλοντικές γενιές» και υπενθυμίζοντας πως «η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις σε βάρος του Ιράν», η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρει σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ: «προτείνουμε απαγόρευση πρόσθετων εξαγωγών κρίσιμων τεχνολογιών για drones και πυραύλους».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμπληρώνει πως, μαζί με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, «προετοιμάζουμε επίσης νέες κυρώσεις ως απάντηση στη συνεχιζόμενη και βίαιη καταστολή των διαδηλωτών από το καθεστώς».

Παράλληλα, η ίδια αρνήθηκε να σχολιάσει τις ενέργειες άλλων χωρών, σημειώνοντας ότι «αυτό εναπόκειται σε εκείνες να αποφασίσουν τι θα πράξουν. Ωστόσο, πράγματι εξετάζουμε την περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Οι κυρώσεις αυτές είναι αποτελεσματικές, έχουν αντίκτυπο και αποδίδουν αποτελέσματα, αποδυναμώνοντας το καθεστώς και συμβάλλοντας στην άσκηση πίεσης», όπως είπε.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τις εργασίες του Κολεγίου των Επιτρόπων με το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε ότι «οι κυρώσεις συμβάλλουν, ώστε το καθεστώς να φτάσει στο τέλος του και να επέλθει αλλαγή», επισημαίνοντας πως ο λαός του Ιράν «αγωνίζεται με θάρρος για την αλλαγή και έχει την πλήρη πολιτική στήριξή μας».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιν ανέφερε, τέλος, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προτίθεται να προχωρήσει στα αιτήματα για την επιβολή κυρώσεων σε πρόσωπα και οντότητες που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.