Ο Άκης Ράγιας και η οικογένειά του ήταν σε διακοπές τον Σεπτέμβριο του 2023 όταν η καταιγίδα Ντάνιελ έπληξε το χωριό τους στη Θεσσαλία, στην κεντρική Ελλάδα. Παρακολουθούσαν τηλεόραση με τρόμο καθώς οι γείτονές τους συγκεντρώνονταν στις στέγες για να ξεφύγουν από την άνοδο των υδάτων. Το σπίτι τους έμεινε ακατοίκητο και η οικογένεια κατέφυγε στην Άρτα, την πατρίδα της συζύγου του, όπου ο Ράγιας βρήκε δουλειά ως οδηγός. Πάνω από δύο χρόνια αργότερα, η επιστροφή εξακολουθεί να φαίνεται αδύνατη.

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω κλιματικών φαινομένων. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως εσωτερικός εκτοπισμός: η αναγκαστική μετακίνηση ανθρώπων εντός της χώρας τους.

Το Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικής Εκτοπισης (IDMC) εκτιμά ότι 358.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν από φυσικές καταστροφές μόνο το 2024 σε όλη την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία. Τα περισσότερα από αυτά τα γεγονότα προκλήθηκαν από καιρικά φαινόμενα. Αυτά τα στοιχεία είναι πιθανό να υποεκτιμώνται λόγω έλλειψης συστηματικής παρακολούθησης και αναφοράς σε πολλές χώρες.

Συνολικά, το 2024 καταγράφηκε ο δεύτερος υψηλότερος αριθμός εκτοπίσεων που σχετίζονται με το κλίμα και έχουν καταγραφεί ποτέ στην περιοχή. Ωστόσο, η εικόνα για τους πληγέντες διέφερε σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Η Ελλάδα, η οποία είχε τον μεγαλύτερο αριθμό εκτοπισμένων μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών το 2024, επλήγη από ακραία ζέστη και μια καταστροφική περίοδο πυρκαγιών που εκτόπισαν περίπου 76.000 άτομα . Επλήγη επίσης από την καταιγίδα Μπόρις, η οποία προκάλεσε πλημμύρες που εκτόπισαν κοινότητες σε όλη την Αυστρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ιταλία, τη Μολδαβία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία.

Η Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη έχουν μέχρι στιγμής βιώσει λιγότερες μετακινήσεις λόγω καιρικών συνθηκών. Στη Γερμανία, οι πλημμύρες του Ιουνίου 2024 προκάλεσαν ρήξη φραγμάτων και αναχωμάτων και υπερχείλιση ποταμών, εκτοπίζοντας πάνω από 3.000 ανθρώπους στα κρατίδια της Βαυαρίας και της Βάδης-Βυρτεμβέργης.

Οι ακόλουθες μελέτες περιπτώσεων εκτοπισμένων στην Ελλάδα, τη Γαλλία και τη Γερμανία δείχνουν πώς ο εκτοπισμός που προκαλείται από το κλίμα αναδιαμορφώνει ήδη ένα μέρος της Ευρώπης και γιατί η ήπειρος πρέπει να προετοιμαστεί για δύσκολες στιγμές που έρχονται.

Η Ελλάδα κάτω από το νερό

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η καταιγίδα Ντάνιελ, η οποία εκτόπισε τον Ράγιας και την οικογένειά του τον Σεπτέμβριο του 2023, προκλήθηκε από εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες εκείνο το καλοκαίρι.

«Η απώλεια πληθυσμού ήταν τεράστια, τόσο από τον Παλαμά όσο και από τα γύρω χωριά», δήλωσε ο Σωκράτης Δασκαλόπουλος, δήμαρχος του Παλαμά, μιας ελληνικής πόλης στη Θεσσαλία κοντά στο μέρος όπου ζούσε ο Ράγιας. «Οι άνθρωποι πήγαιναν στις γειτονικές πόλεις, όπου είχαν συγγενείς».

Το IDMC εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν εκτοπιστεί από το 2008, κυρίως λόγω πυρκαγιών, καταιγίδων και πλημμυρών. Ειδικά οι νεότεροι Έλληνες έχουν εγκαταλείψει τις πληγείσες περιοχές και δεν έχουν επιστρέψει. Με αυτόν τον τρόπο, η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τις υπάρχουσες δημογραφικές τάσεις .

Ένας από αυτούς που αναγκάστηκαν πρόσφατα να εγκαταλείψουν το σπίτι του είναι ο Βάιος Γιατρόπουλος, ένας χασάπης. Η πλημμύρα κατέστρεψε το σπίτι που νοίκιαζε η οικογένειά του στον Παλαμά, αναγκάζοντάς τους να μετακομίσουν σε ένα κοντινό χωριό μόλις τρία μέτρα ψηλότερα.

Τώρα, σε ελαφρώς ασφαλέστερο έδαφος, λέει ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ψυχολογικές επιπτώσεις από την καταστροφή: «Οι άνθρωποι γέρασαν μέσα σε λίγους μήνες. Έφυγαν… για να μην δουν τον τόπο τους να καταστρέφεται», δήλωσε στον Ευρωπαϊκό Ανταποκριτή.

Για τον Γιατρόπουλο, η φυγή δεν είναι λύση. «Μια νέα ζωή από την αρχή; Πού αλλού μπορούμε να πάμε; Τη μία μέρα τα έχεις όλα, την επόμενη μέρα τίποτα. Ό,τι είχαμε, το χάσαμε σε λίγες ώρες».

Μόλις λίγα χιλιόμετρα από τον Παλαμά, οι κάτοικοι του μικρού χωριού Βλοχός αντιμετωπίζουν ένα υπαρξιακό δίλημμα. Βρισκόμενο στο χαμηλότερο σημείο της Θεσσαλίας, το χωριό είναι εδώ και καιρό ιδιαίτερα ευάλωτο στις πλημμύρες. Η καταιγίδα Ντάνιελ κατέστρεψε τα περισσότερα σπίτια του μέσα σε λίγες μόνο ώρες.

Όταν χτύπησε η καταιγίδα, αναδύθηκε ένα έντονο αίσθημα αλληλεγγύης, με τους νεότερους κατοίκους να βοηθούν τους ηλικιωμένους να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Ωστόσο, μετά την καταιγίδα, η κοινότητα διχάστηκε βαθιά σχετικά με το αν θα πρέπει να μετακομίσει.

Το κοντινό χωριό Μεταμόρφωση ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της μετεγκατάστασης σε δημοψήφισμα. Στον Βλοχό, οι συζητήσεις για το θέμα συχνά κλιμακώνονται σε πικρές διαφωνίες και, κατά καιρούς, ακόμη και σε σωματικές αντιπαραθέσεις.

«Το χωριό μας βρίσκεται σε λάθος μέρος», είπε ο Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος. «Είμαι η τρίτη γενιά ανθρώπων στην οικογένειά μου που έχασαν το σπίτι τους».

«Πού πρέπει να πάμε; Πού μπορούμε να είμαστε ασφαλείς;» αντέτεινε ο Απόστολος Μαρκής, πρώην αστυνομικός που θέλει να παραμείνει το χωριό. «Αυτό είναι το σπίτι μας».

Η Γαλλία καίγεται

Στη βόρεια Γαλλία, ο εκτοπισμός που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή έχει μετατοπιστεί από την προβολή στην πραγματικότητα. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2023-2024, οι πλημμύρες άφησαν ολόκληρες γειτονιές ακατοίκητες. Περίπου 900 άνθρωποι εκτοπίστηκαν προσωρινά. Για άλλους, η επιστροφή δεν έχει ακόμη καταστεί δυνατή.

Σε άλλα μέρη της χώρας, ο κίνδυνος έρχεται με τη μορφή ξηρασίας, ζέστης και πυρκαγιάς.

Τον Αύγουστο του 2025, το διαμέρισμα Aude στη νότια Γαλλία βίωσε τη χειρότερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ. Για σχεδόν τρεις εβδομάδες, η πυρκαγιά έκαψε περισσότερα από 17.000 εκτάρια σε όλη την ενδοχώρα της Μεσογείου. Οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν τώρα όχι μόνο τις άμεσες επιπτώσεις της πυρκαγιάς, αλλά και τις σωρευτικές επιπτώσεις της ξηρασίας, της υποβάθμισης του εδάφους και του αυξημένου κινδύνου πλημμυρών.

«Ποτέ δεν φανταζόμασταν ότι θα συνέβαινε τόσο γρήγορα. Θα μπορούσαμε να είχαμε καεί ολοσχερώς», είπε η Έλσα Λανφράκι, 53 ετών, που ζει στο χωριό Σεν-Λοράν-ντε-λα-Καμπρερίς. «Αν μπορούσα να φύγω, θα το έκανα… Αλλά ξέρουμε ότι θα ξανασυμβεί».

Στο χωριό, αυτή η διαδοχή των κραδασμών έχει αλλάξει τον τρόπο που οι κάτοικοι σκέφτονται το μέλλον τους. Όπως και σε μέρη της Ελλάδας, οι άνθρωποι διχάζονται ολοένα και περισσότερο ανάμεσα στο να μείνουν και στο να φύγουν.

Ο Νταμιέν Λε Φολ, επικεφαλής της Inond’actions, μιας οργάνωσης που υποστηρίζει κοινότητες που έχουν πληγεί από πλημμύρες και άλλες καταστροφές, περιγράφει ένα επίμονο, συχνά ανείπωτο τραύμα: «Οι έντονες βροχοπτώσεις πυροδοτούν τώρα άγχος. Μερικοί κάτοικοι επιλέγουν να φύγουν προληπτικά, απρόθυμοι να ξαναζήσουν προηγούμενες απώλειες».

Το 2022, η Γαλλία κατέλαβε την πρώτη θέση στην περιοχή της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας στον εσωτερικό εκτοπισμό που σχετίζεται με το κλίμα, με 45.000 εκτοπισμένους, μπροστά από την Ισπανία.

Ταυτόχρονα, περισσότερο από το 60% του πληθυσμού της Γαλλίας θεωρείται ιδιαίτερα ή πολύ υψηλά εκτεθειμένο σε φυσικές καταστροφές που συνδέονται με το κλίμα, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Οικολογίας.

Η ποικίλη γεωγραφία της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των μακρών ακτών, των μεγάλων λεκανών απορροής ποταμών, των γεωργικών πεδιάδων και των οροσειρών, είναι εκτεθειμένη παντού, αν και με διαφορετικούς τρόπους και με άνιση ένταση.

Σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού δηλώνει ότι θα σκεφτόταν να μετακομίσει λόγω των κλιματικών κινδύνων, σύμφωνα με έρευνα της Odoxa από τον Σεπτέμβριο του 2025. Ωστόσο, παρά τα στοιχεία αυτά, ο εκτοπισμός λόγω κλιματικής αλλαγής δεν έχει νομικό καθεστώς στη Γαλλία.

«Εξακολουθούμε να υποτιμούμε το γεγονός ότι ένα μέρος του γαλλικού και ευρωπαϊκού πληθυσμού ήδη μετακινείται και θα συνεχίσει να μετακινείται για περιβαλλοντικούς λόγους», δήλωσε στον Ευρωπαϊκό Ανταποκριτή ο πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, Φρανσουά Ζεμέν.

Μεγάλο μέρος αυτής της κινητικότητας εκτυλίσσεται αθόρυβα και δεν αναφέρεται από τις επίσημες στατιστικές. Στη Λαμούρα, μια μικρή πόλη στα βουνά Γιούρα, η μεσίτρια ακινήτων Ναταλί Μπουρζέ έχει παρατηρήσει μια σαφή τάση: «Τα τελευταία χρόνια, περίπου το 20% των πελατών μου εγκαταλείπουν περιοχές που είναι εκτεθειμένες σε καύσωνες για να έρθουν εδώ, όπου είναι πολύ πιο άνετα».

Ακόμη και στα υπερπόντια εδάφη της Γαλλίας, η τάση είναι ορατή. Στο αρχιπέλαγος Saint-Pierre-et-Miquelon, στα ανοικτά των ακτών του Καναδά, το χωριό Miquelon ανοικοδομείται 1,5 χιλιόμετρα στην ενδοχώρα για να αποφύγει τη διάβρωση των ακτών και τον κίνδυνο θαλάσσιων πλημμυρών που επιδεινώνεται από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Η Γερμανία πλημμύρισε

Σε σύγκριση με τη Γαλλία, την Ελλάδα και μεγάλο μέρος της νότιας Ευρώπης, η Γερμανία έχει πληγεί λιγότερο από τροπικές καταιγίδες ή πυρκαγιές. Ωστόσο, τα έντονα καιρικά φαινόμενα έχουν αναγκάσει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Περίπου 84.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν στη Γερμανία από το 2008 έως το 2024, σύμφωνα με το IDMC. Μόνο το 2024, περίπου 7.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν, κυρίως λόγω πλημμυρών.

Στις 14 Ιουλίου 2021, καταρρακτώδεις βροχές έπεσαν πάνω από τη δυτική Γερμανία. Συνεχίστηκαν όλη τη νύχτα μέχρι την επόμενη μέρα. Στη Ρηνανία-Παλατινάτο, αυτή η βροχή τροφοδότησε τον ποταμό Άρ μέχρι που έγινε μια ασταμάτητη δύναμη, ξεβράζοντας δέντρα, γέφυρες και σχεδόν οτιδήποτε άλλο βρέθηκε στο πέρασμά της.

Η πλημμύρα στην κοιλάδα Ahr ήταν μια από τις πιο καταστροφικές φυσικές καταστροφές στη σύγχρονη ιστορία της Γερμανίας, σκοτώνοντας περισσότερους από 150 ανθρώπους, καταστρέφοντας χιλιάδες σπίτια και προκαλώντας ζημιές ύψους περίπου 33 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο Μάρτιν φον Λάνγκενταλ, αναπληρωτής επικεφαλής της Μονάδας Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Πόρων της ΕΕ για τον Ερυθρό Σταυρό, συμμετείχε άμεσα στην αντιμετώπιση της κατάστασης. Εκτιμά ότι επλήγησαν περίπου 40.000 άνθρωποι και χρειάστηκε να ανοικοδομηθούν 3.500 κατοικίες.

Ο Λάνγκενταλ είπε ότι σε τέτοια γεγονότα, δεν είναι μόνο η άμεση καταστροφή που επηρεάζει τους ανθρώπους. Για όσους επιβιώνουν από την ίδια την πλημμύρα, η έλλειψη πόρων τις ημέρες, τις εβδομάδες, ακόμη και τους μήνες που ακολουθούν μπορεί να θέσει σε σοβαρούς κινδύνους.

«Οι γέφυρες και οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων υπέστησαν ζημιές, η σύνδεση στο διαδίκτυο ήταν κακή και ο γιατρός σας έλειπε», είπε στον European Correspondent. «Όλα τα ιατρικά αρχεία και τα συνταγογραφούμενα φάρμακά σας είχαν επίσης εξαφανιστεί. Το ίδιο και η ομάδα νοσηλευτικής φροντίδας σας…»

Η κοιλάδα Ahr δεν είναι η μόνη περιοχή στη Γερμανία που αντιμετωπίζει αυξανόμενο κίνδυνο πλημμυρών: περίπου 300.000 κατοικίες κινδυνεύουν από πλημμύρες. Εν τω μεταξύ, οι ανατολικές περιοχές, όπως το Βρανδεμβούργο, αντιμετωπίζουν περισσότερες πυρκαγιές λόγω υψηλότερων θερμοκρασιών και ξηρασίας.

Ο Λάνγκενταλ υποστηρίζει ότι οι ομοσπονδιακές, οι πολιτειακές και οι περιφερειακές κυβερνήσεις πρέπει να διαθέσουν πόρους και να σχεδιάσουν για τέτοιου είδους καταστροφές. «Πρέπει να κάνουμε αυτά τα πράγματα πιο ανθεκτικά», είπε. Η ύπαρξη σκηνών καταφυγίου, ομάδων πρώτης ανταπόκρισης, ιατρικού προσωπικού και λειτουργικών υποδομών για την παροχή νερού, τροφίμων, ακόμη και τεχνολογίας επικοινωνιών είναι ζωτικής σημασίας όταν συμβαίνουν καταστροφές.

Περισσότερα θα ακολουθήσουν

Μέχρι στιγμής, οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν δυσκολευτεί να μετριάσουν την κλιματική αλλαγή και να προετοιμαστούν για τις συνέπειές της. Για παράδειγμα, τα γαλλικά δικαστήρια έχουν δύο φορές αποφανθεί κατά του κράτους για μη τήρηση των δεσμεύσεών του για το κλίμα. Εν τω μεταξύ, η σημερινή κυβέρνηση της Γερμανίας έχει κάνει μια στροφή 180 μοιρών σε ορισμένες από τις καλύτερες περιβαλλοντικές προσπάθειες της χώρας.

Τον περασμένο Οκτώβριο, η Ελλάδα ήταν μία από τις χώρες που μπλόκαραν έναν παγκόσμιο μηχανισμό τιμολόγησης άνθρακα για τη ναυτιλία, στρεφόμενη ενάντια σε ένα σχέδιο θετικό για το κλίμα που είχε την υποστήριξη των περισσότερων κρατών μελών της ΕΕ.

Όσο οι εθνικές κυβερνήσεις και οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν αντιμετωπίζουν σοβαρά την κλιματική κρίση, ο αριθμός των εσωτερικών εκτοπίσεων στην Ευρώπη αναμένεται μόνο να αυξηθεί.

«Αυτό που βλέπουμε οφείλεται στην κλιματική αλλαγή. Αυτά τα γεγονότα θα συμβαίνουν συχνότερα και θα γίνονται πιο σοβαρά», δήλωσε ο Λάνγκενταλ.

Πηγή

Καθώς οι Η.Π.Α. βρίσκονται στο χείλος μιας από τις πιο καθοριστικές εκλογές για την κλιματική αλλαγή στην ιστορία, ένας από τους κορυφαίους κλιματολόγους της NASA προειδοποιεί ότι “το 2024 είναι σχεδόν σίγουρο” ότι θα είναι η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί. Αν συμβεί αυτό, θα ανατρέψει το εντυπωσιακό ρεκόρ που καταγράφηκε μόλις πέρυσι, υπογραμμίζοντας την πορεία που έχει χαράξει η ανθρωπότητα.

Οι συνέπειες της επιλογής μας να συνεχίσουμε την καύση ορυκτών καυσίμων που απελευθερώνουν αέρια θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα ξεπερνούν αυτά τα θερμοκρασιακά ρεκόρ. Είναι ολοένα και πιο εμφανείς στις καταστροφικές καύσωνες, τους τυφώνες και άλλες ακραίες καιρικές συνθήκες που έχουν κοστίσει εκατοντάδες ζωές και δισεκατομμύρια δολάρια μόνο στις Η.Π.Α. φέτος. Αυτές οι συνέπειες γίνονται αισθητές και σε πιο υποτιμημένες αλλαγές στο κλίμα που επηρεάζουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών και τις τιμές των τροφίμων, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της υγείας εκατομμυρίων.

Χιλιάδες μελέτες κλιματολογίας έχουν καταστήσει σαφές ότι αυτές οι επιπτώσεις θα γίνουν μόνο χειρότερες για τις μελλοντικές γενιές, εκτός αν αρχίσουμε να μειώνουμε γρήγορα και δραστικά τις εκπομπές μας. Οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές θα είναι ένα καθοριστικό σημείο για τις Η.Π.Α. Θα κρίνουν αν η χώρα θα συνεχίσει με τις σημαντικές κλιματικές ενέργειες που ξεκίνησε η διοίκηση Μπάιντεν-Χάρις, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγάλες μειώσεις των εκπομπών, ή αν, με την πιθανή επανεκλογή του πρώην προεδρού Ντόναλντ Τραμπ, θα ενθαρρύνει την απεριόριστη παραγωγή ορυκτών καυσίμων και θα θέσει λίγους ή καθόλου περιορισμούς στις εκπομπές.

• Σύμφωνα με τα παγκόσμια δεδομένα θερμοκρασίας που συλλέχθηκαν μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου, το 2024 αναμένεται να είναι πολύ κοντά στους 1,5 βαθμούς Κελσίου (2,7 βαθμούς Φαρενάιτ) πιο ζεστό από τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία της περιόδου 1850-1900.

Αυτή η χρονική περίοδος, συχνά αποκαλούμενη προβιομηχανική, σηματοδοτεί μια εποχή πριν τα αέρια θερμοκηπίου αρχίσουν να συσσωρεύονται σημαντικά στην ατμόσφαιρα από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και άλλων ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα του 2015, οι χώρες συμφώνησαν να προσπαθήσουν να περιορίσουν την υπερθέρμανση σε κάτω από το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου—και “καλά κάτω” από τους δύο βαθμούς Κελσίου (3,6 βαθμούς Φαρενάιτ).

Σύμφωνα με τη NASA, το 2023 ήταν 1,36 βαθμούς Κελσίου (2,45 βαθμούς Φαρενάιτ) πιο ζεστό από την προβιομηχανική περίοδο, και κατέχει τον τίτλο της πιο ζεστής χρονιάς με ρεκόρ. Βασισμένος στις θερμοκρασίες για το 2024 μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου και σε ένα στατιστικό μοντέλο, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικών Μελετών Goddard της NASA, Γκάβιν Α. Σμιντ, υπολόγισε ότι η παγκόσμια μέση επιφανειακή θερμοκρασία για όλο το 2024 θα είναι γύρω στους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, με μια μικρή απόκλιση εκατοστά του βαθμού Κελσίου. Αυτό μπορεί να μην ακούγεται πολύ, αλλά οι ετήσιες θερμοκρασίες συνήθως σπάνε ρεκόρ κατά εκατοστά του βαθμού, και απαιτείται μια τεράστια ποσότητα θερμότητας για να αυξηθούν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες τόσο πολύ.

Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε προβλέψει προηγουμένως ότι ο πλανήτης θα έχει τουλάχιστον μία χρονιά πάνω από το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου μεταξύ 2023 και 2027. Μία χρονιά δεν σημαίνει ότι έχει παραβιαστεί ο στόχος της συμφωνίας του Παρισιού—αυτός ο στόχος θεωρείται ότι εφαρμόζεται σε μέσο όρο πολλών ετών—αλλά δείχνει πόσο κοντά είναι ο κόσμος στο να τον ξεπεράσει.

Οι κλιματολόγοι δηλώνουν ότι σχεδόν όλα τα ρεκόρ θερμοκρασίας του περασμένου και αυτού του έτους είναι αποτέλεσμα της συνεχώς αυξανόμενης συγκέντρωσης αερίων θερμοκηπίου όπως το διοξείδιο του άνθρακα. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι το CO2 έφτασε σε επίπεδο ρεκόρ 420 μέρη ανά εκατομμύριο το 2023. “Αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία. Κάθε μέρος ανά εκατομμύριο και κάθε κλάσμα της αύξησης θερμοκρασίας έχει πραγματική επίδραση στις ζωές μας και στον πλανήτη μας,” δήλωσε η Γενική Γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο, σε πρόσφατη δήλωσή της.

Πέρυσι, το φαινόμενο Ελ Νίνιο—το οποίο συμβαίνει όταν ο τροπικός Ειρηνικός Ωκεανός θερμαίνεται περισσότερο από το κανονικό, με εκτεταμένες επιπτώσεις στον παγκόσμιο καιρό—παρείχε μια μικρή ώθηση στις παγκόσμιες θερμοκρασίες, όπως συμβαίνει πάντα. Δεδομένου ότι η επίδραση αυτού του κυκλικού φυσικού κλιματικού φαινομένου συνήθως καθυστερεί μερικούς μήνες, επηρεάζει επίσης ελαφρώς τις θερμοκρασίες φέτος.

Σε μια σειρά δημοσιεύσεων στην κοινωνική πλατφόρμα Bluesky, ο Σμιντ σημείωσε ότι όταν ο προκάτοχός του, Τζέιμς Χάνσεν, κατέθεσε ενώπιον του Κογκρέσου για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής το 1988 (όταν οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα ήταν 351 μέρη ανά εκατομμύριο), εκείνη η χρονιά ήταν η πιο ζεστή που έχει καταγραφεί. Τα στοιχεία “παρουσιάζουν μια πολύ ισχυρή περίπτωση, κατά την άποψή μου, ότι έχει ανιχνευθεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου και ότι αλλάζει το κλίμα μας τώρα,” δήλωσε ο Χάνσεν στην κατάθεσή του.

• Τώρα, το 1988 κατατάσσεται ως η 31η πιο ζεστή χρονιά. Κάθε χρόνο του 21ου αιώνα έχει υπερβεί τη θερμοκρασία του 1988. Στην πραγματικότητα, κάθε δεκαετία από τότε έχει ήταν πιο ζεστή από την προηγούμενη. Κάθε ρεκόρ που θα καταγραφεί φέτος σίγουρα θα σπάσει πριν από πολύ καιρό.

Ωστόσο, το σώμα των ερευνών για την κλιματική επιστήμη που έχει τονίσει εδώ και καιρό την απειλή που αντιμετωπίζουμε καθιστά επίσης σαφές ότι δεν είμαστε καταδικασμένοι σε συνεχώς πιο ζεστές χρονιές—έχουμε μια επιλογή για το πώς θα είναι το μέλλον του κλίματος. Όπως έγραψε πρόσφατα ο κλιματολόγος του Πανεπιστημίου Texas A&M, Άντριου Ντέσλερ, γνωρίζουμε ότι αν σταματήσουμε να εκλύουμε αέρια θερμοκηπίου, η Γη θα σταματήσει να θερμαίνεται. Και πρόσθεσε ότι έχουμε ουσιαστικά την τεχνολογία, ιδίως με τη μορφή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης ενέργειας, για να απορρίψουμε τα ορυκτά καύσιμα. Το κύριο εμπόδιο είναι πολιτικό. Αυτό σημαίνει ότι οι ψήφοι που θα ρίξουμε στις εκλογές—και ιδιαίτερα σε αυτές τις εκλογές—θα είναι από τις βασικές επιλογές που θα κάνουμε για αυτό το μέλλον.

Σύμφωνα με τον υπουργό, “Μπορεί κάποιοι να αμφισβητούν την Κλιματική κρίση για τους δικούς τους λόγους, αλλά δυστυχώς για μας στην Ελλάδα, δεν έχουμε ενδείξεις αλλά έχουμε αποδείξεις ότι η κλιματική κρίση μας έχει χτυπήσει και έχει περάσει την πόρτα μας προξενώντας τεράστιες καταστροφές, αφήνοντας κατ΄ επανάληψη πίσω της θύματα. Αυτός είναι και ο λόγος που η σημερινή κυβέρνηση αποφάσισε να δημιουργήσει ειδικό υπουργείο κλιματικής κρίσης και πολιτικής προστασίας. Δεν το κάναμε για λόγους τελειομανίας ή για λόγους προσαρμογής στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Το κάναμε διότι δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά, διότι τα φαινόμενα πληθύνονται και η ανάγκη άμεσης και αποτελεσματικής αντίδρασης εντείνεται. Επομένως δεν είναι θέμα απλά και μόνο μιας πιο προοδευτικής ματιάς στα πράγματα, αλλά θέμα αναγκαιότητας”.

Όπως επισήμανε ο κ. Χατζηδάκης, υπάρχουν ακόμα αυτοί που δίνουν τις δικές τους μάχες, εκείνοι που εξακολουθούν να αμφιβάλλουν ότι η κλιματική κρίση είναι παρούσα, “…σίγουρα όμως σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν πολλές ισχυρές χώρες που λόγο ιδιαίτερων οικονομικών συμφερόντων, ανθίστανται στις προσπάθειες των χωρών εκείνων και κυρίως των Ευρωπαϊκών χωρών, που πρωταγωνιστούν στο να αλλάξει κάτι στον πλανήτη. Στο να πάρουμε όλες τις βασικές πρωτοβουλίες που χρειάζεται για να αποτρέψουμε τα χειρότερα. Υπάρχουν πολλά Φόρα σε διεθνές επίπεδο, υπάρχουν και διεθνείς συμφωνίες που έχουν συντελέσει στο να υπάρξει έστω και μία μικρή πρόοδος. Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία, ότι πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα και πρέπει να γίνουν σε διεθνές σε επίπεδο. Διότι η Ευρώπη εκπέμπει ένα πολύ μικρό τμήμα των ρύπων… Περισσότεροι ρύποι εκπέμπονται από Αμερική και Ασία. Χωρίς Αμερική, χωρίς Ινδία, χωρίς Κίνα, οποιαδήποτε συμφωνία για το περιβάλλον, σε διεθνές επίπεδο, κινδυνεύει να είναι ημιτελής, να μην είναι αποτελεσματική”.

Ο υπουργός αναφέρθηκε μεταξύ άλλων και στο θέμα που αφορά στη χρηματοδότηση φτωχότερων χωρών, “…ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των διεθνών συμφωνιών για την κλιματική αλλαγή. Διότι υπάρχει και ζήτημα χρηματοδότησης και επάρκειας ώστε οι φτωχές χώρες να ανταποκριθούν στους απαιτήσεις”. Ας ελπίσουμε – είπε ο κ. Χατζηδάκης, “ότι δεν θα χρειαστεί να φτάσουμε στο χείλος καταστροφής για να προσπαθήσουμε τότε, την τελευταία στιγμή, να πάρουμε τα αναγκαία μέτρα”.

Όπως είπε οι Ευρωπαίοι θα κάνουν όλα εκείνα που πρέπει για την Κλιματική Κρίση και μεταξύ αυτών: “Το 40% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης σε ευρωπαϊκό επίπεδο πηγαίνει για δράσεις περιβαλλοντικές και για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και των συνεπειών της. Φυσικά υπάρχουν αντιδράσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με κριτική ότι θίγεται για παράδειγμα η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων. Όμως ως υπουργός οικονομικών και ως υπουργός περιβάλλοντος, που είμαι φανατικός οπαδός της επιχειρηματικότητας πρέπει να γνωρίζουμε ότι, δεν θα υπάρχει καμία επιχείρηση αν δεν υπάρχει περιβάλλον μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί η οικονομία. Καταστροφή του περιβάλλοντος, ισούται με καταστροφή της οικονομίας”, τόνισε λέγοντας χαρακτηριστικά ότι, “…στην Ελλάδα ισχύει περισσότερο αυτό, καθώς είμαστε χώρα τουριστική και το περιβάλλον εκτός όλων των υπολοίπων είναι και πλουτοπαραγωγική πηγή. Επομένως η προστασία του περιβάλλοντος και η άνοδος οικονομίας ιδιαίτερα μέσω της ανάπτυξης τουρισμού, πάνε χέρι χέρι”.

Είπε μάλιστα πως όσα αφορούν το περιβάλλον την κλιματική κρίση, τις συνέπειες και όλα όσα επηρεάζονται από τις αλλαγές, “…δεν είναι θεωρίες όλα αυτά, αλλά είναι απλή λογική. Επομένως όχι μόνο όσοι απλώς είναι ευαισθητοποιημένοι για το περιβάλλον, αλλά και όσοι έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία για την οικονομία, την επιχειρηματικότητα, ακόμα και για το κέρδος, πρέπει να καταλάβουν ότι χωρίς περιβάλλον δεν θα υπάρχει, ούτε κέρδος, ούτε μέλλον”.

Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης είπε πως κυρίαρχα αφορούσε στην απόφαση του πρωθυπουργού την οποία ανακοίνωσε στη συνέλευση του ΟΗΕ το 2019 για την απο-λυγνιτοποίηση με την κυβέρνηση να είναι αποφασισμένη να προχωρήσει μπροστά με μέτρα και δράσεις όπως: “Αύξηση του μεριδίου των ΑΕΠ και έχουμε φιλόδοξο σχέδιο μέχρι το 2030 στο συγκεκριμένο πεδίο, προωθούμε την ηλεκτροκίνηση για να μειώσουμε τους ρύπους που αναπνέουμε, στην ενεργειακή εξοικονόμηση κατοικιών και επιχειρήσεων με διάφορα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ευρωπαϊκή επιτροπή, με την ηλεκτρική διασύνδεση στα νησιά, που είναι βασική απάντηση για τον τουρισμό και την εικόνα του τουριστικού μας προϊόντος, αλλά και την ποιότητα ζωή στον κατοίκων. Προχωρούμε επίσης στην ολοκληρωμένη διαχείριση αποβλήτων με την κατασκευή μονάδων. Προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε την άναρχη δόμηση, με σύγχρονη δόμηση, με σύγχρονη χωροταξική πολιτική και σχέδια πολεοδομικά που να καλύπτουν όλη την Ελλάδα. Προωθούμε το τεχνικό σχέδιο αναδασώσεων, την αναδιοργάνωση της πολιτικής προστασίας και διπλασιάσαμε τους πόρους για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών από τα 300 εκατομμύρια στον προϋπολογισμό, στα 600 εκατομμύρια και του χρόνου θα αυξηθεί σημαντικά περισσότερο αυτό το κονδύλι. Και με το ΕΣΠΑ που το 30% το κονδυλίων πηγαίνουν στη διαχείριση αποβλήτων, με το πρόγραμμα της αναπτυξιακής μετάβασης και από το Ταμείο Ανάκαμψης με 116 δράσης 8,16 δισεκατομμυρίων και το 40% των δανείων του ταμείου να αφορούν σε έργα πράσινης μετάβασης”.

Μπορεί αυτά να μη φτάνουν, θα έπρεπε να γίνουν περισσότερα σίγουρα – είπε ο υπουργός – “είναι όμως ένα πρώτο ξεκίνημα και εκείνο που θέλουμε να σημειώσουμε είναι πώς επειδή το περιβάλλον είναι συλλογική υπόθεση, διότι αφορά κάθε δραστηριότητα πάνω στον πλανήτη, η υπόθεση αυτή είναι κυριολεκτικά υπόθεση όλων μας. Είναι υπόθεση πραγματικά κάθε πολίτη… ο δημιουργός, μας έδωσε έναν πλανήτη, έχει προχωρήσει και εμείς οι άνθρωποι, εδώ και δύο αιώνες με τις δραστηριότητες μας έχουμε κάνει τόσες αλλαγές στον πλανήτη, όσες δεν είχαν γίνει για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν. Η φύση εκδικείται, η φύση έχει αντοχές και ο άνθρωπος προκαλεί τον πλανήτη προκαλεί τις αντοχές του. Κάποια στιγμή όλοι πρέπει να σκεφτούμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα μόνο εμείς να απολαύσουμε τα αγαθά της φύσης, αλλά έχουν και τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας”.

Η αντιπεριφερειάρχης Μαρία Λιονή τόνισε πως οι συνεργασίες είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων “…που αντιμετωπίζουμε και αφορούν στην κλιματική κρίση. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής μας, ζούμε σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία και η ανάγκη για δράση είναι επιτακτική. Είναι ευθύνη όλων μας, από τους πολίτες μέχρι τους ηγέτες να συμβάλλουμε στη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και στην προστασία του περιβάλλοντος… Η φροντίδα για το περιβάλλον, ο πολιτισμός, δεν είναι απλός κληρονομιά από το παρελθόν, αλλά και εργαλεία για να οικοδομήσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τα παιδιά μας”.

Μεταφέροντας μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου ο Μητροπολίτης Πριγκηποννήσων κ.κ. Δημήτριος που συμμετέχει στις εργασίες του Συμποσίου στο Ρέθυμνο, τόνισε πως “οι πρωτοβουλίες της εκκλησίας, συνέβαλαν στην κατανόηση του θέματος αλλά και της ανάγκης, κοινής προσέγγισης των προβλημάτων για την οικολογία και την προστασία του περιβάλλοντος. Η σύγχρονη οικολογική κρίση αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τον πλανήτη και για την ανθρωπότητα και είναι απότοκος ενός πολιτισμού με κεντρικός στόχο την ολοκληρωτική κυριαρχία του ανθρώπου. Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μελλοντικό σενάριο αλλά είναι επώδυνη πραγματικότητα, με εμφανή τα ανθρωπογενή αιτία. Είναι δε ιδιαιτέρως προκλητικό η ανθρωπότητα να αναγνωρίζει τη σοβαρότητα του προβλήματος και να συμπεριφέρεται ως να μην γνωρίζει… Τα πρώτα θύματα της κρίσης, είναι οι ευάλωτοι άνθρωποι, αλλά και για τις επερχόμενες γενιές, οφείλουμε να θυμόμαστε ότι έχουν δικαίωμα στο περιβάλλον και στη γη”.

Τόνισε δε πως ούτε τα οικονομικά, ούτε τα κοινωνικά προβλήματα, αλλά και όσα αφορούν στο περιβάλλον και την κλιματική κρίση, μπορούν να αντιμετωπιστούν, χωρίς τη συμμετοχή της πίστης.

Πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) για τις εξής περιοχές:

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΕ Ρόδου)

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, κ.α. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

⚠️ Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου 🔥 για αύριο Σάββατο 31/8:

🟠 Υψηλός κίνδυνος 4️⃣ σε:
📍 νησιά Π.Ε. #Ρόδου

ℹ https://t.co/rAEzmqBTXX

🚒Επιχειρησιακή ετοιμότητα του Πυροσβεστικού Σώματος: https://t.co/W3Q9XsTPBX@CivPro_GR @112Greece @hellenicpolice pic.twitter.com/qwUeG4YkAO

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) August 30, 2024

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

Η σημαντική μείωση της στάθμης του νερού έχει φέρει στην επιφάνεια το βυθισμένο χωριό Κάλλιο, το οποίο είχε καλυφθεί όταν δημιουργήθηκε η τεχνητή λίμνη. Η κατάσταση αυτή έχει θέσει σε συναγερμό την ΕΥΔΑΠ, η οποία αναζητά εναλλακτικές πηγές για την ενίσχυση του δικτύου υδροδότησης της Αθήνας.

🛰️ Δορυφορικές μετρήσεις της έκτασης της τεχνητής λίμνης του Μόρνου

🔗 https://t.co/yMHezNRUEK pic.twitter.com/AHSuHJKfDE

— meteo.gr – Ο καιρός (@meteogr) August 27, 2024

Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου, η συνολική έκταση της επιφάνειας της λίμνης μειώθηκε από 16,5 km² τον Ιούλιο του 2023 σε μόλις 12,8 km² τον Ιούνιο του 2024. Αυτή η δραματική μείωση της στάθμης του νερού φέρνει στο φως το πρόβλημα της λειψυδρίας, το οποίο μπορεί να επιδεινωθεί αν δεν σημειωθούν βροχοπτώσεις.

Ο Νίκος Γιαπράκας που βρέθηκε στο σημείο, αναφέρει ότι η στάθμη του νερού της λίμνης έχει κατέβει κατά πολλές δεκάδες μέτρα, αποκαλύπτοντας ακόμα και τα κτίρια του παλιού χωριού Κάλλιο. Ο Αντιδήμαρχος Λιδωρικίου, Κωνσταντίνος Κουτσούμπας, σημειώνει πως η κατάσταση είναι παρόμοια με το 1993 και εκφράζει την ανησυχία του ότι, αν δεν βρέξει σύντομα, θα χρειαστεί να εγκατασταθούν αντλίες για την άντληση του νερού, καθώς η στάθμη έχει πέσει κάτω από το επίπεδο του πυθμένα της λίμνης.

Στην Αττική, αν οι κλιματικές συνθήκες δεν βελτιωθούν, τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες του Μόρνου αρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες μόνο για τα επόμενα πέντε χρόνια. Ο Γενικός Γραμματέας Υδάτων του ΥΠΕΝ, Πέτρος Βαρελίδης, υπογραμμίζει ότι τα αποθέματα είναι επαρκή μόνο για 3,5 έως 5 χρόνια, αν συνεχιστεί η ανομβρία. Ως λύση προτείνεται η παροχέτευση νερού από τον Εύηνο, η αφαλάτωση και η χρήση επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση ή ενίσχυση του υδροφόρου ορίζοντα.

Η κατασκευή μικρών φραγμάτων για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα είναι απαραίτητη, όπως εξηγεί ο καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Αβραάμ Ζεληλίδης. Αναφέρει πως η μείωση των χιονοπτώσεων στην Πίνδο επηρεάζει άμεσα τη στάθμη της λίμνης, ενώ προτείνει την κατασκευή μικρών φραγμάτων σε περιοχές με ανθρακικά πετρώματα, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικά ρεζερβουάρ νερού.

Τα τελευταία δύο χρόνια, τα αποθέματα στους ταμιευτήρες της Αττικής μειώθηκαν κατά 300 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ η κατανάλωση νερού αυξήθηκε κατά 8-10% το πρώτο εξάμηνο του 2024 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια του νερού στην περιοχή της Αττικής.

   «Ειδικότερα, η εύλογη φιλοδοξία για λελογισμένο επιχειρηματικό κέρδος, πάντα με κοινωνικό πρόσημο, έχει μετατραπεί σε άγριο καπιταλιστικό ανταγωνισμό για κερδοσκοπική εκμετάλλευση των πάντων με καταστροφικές συνέπειες για το κλίμα και την κοινωνική συνοχή.

   Οι δε κυβερνήσεις -εκείνες που ήταν δέσμιες συντηρητικών και πελατειακών λογικών όπως η σημερινή– και διαχειρίστηκαν την κλιματική κρίση, απέτυχαν να αναγνωρίσουν την επείγουσα ανάγκη για αλλαγή προτύπου. Αγνόησαν τις προειδοποιήσεις και τις προτάσεις για συγκεκριμένες πολιτικές που είχαμε διατυπώσει εδώ και δεκαετίες, επιλέγοντας αντ’ αυτού να υιοθετήσουν “μεταρρυθμίσεις” που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα των ισχυρών και των λίγων. Αρνούνται να αντιμετωπίσουν την άνιση ανάπτυξη περιφερειών και μια επείγουσα και ριζική αποκέντρωση και χωροταξική αναδιάταξη για την αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας.

   Αντί να προωθήσουν ένα δίκαιο και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης, αντί να ενισχυθεί η ενεργειακή αυτονομία και η συμμετοχική αυτοδιαχείριση των πολιτών, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραδόθηκαν σε λίγους επιχειρηματικούς ομίλους. Το επιτελικό κράτος, αντί να λειτουργήσει ως θεσμικός φραγμός και ανατροπέας στις κρίσεις, μετατράπηκε σε εργαλείο ελέγχου και κατανομής κρατικών πόρων από το Μαξίμου, οδηγώντας τη χώρα σε μια κατάσταση συνεχούς τρωτότητας».

   Ο Γ. Παπανδρέου προσθέτει πως «αντί να μείνουμε σε αυτή την πορεία που μας οδηγεί σε διαρκή έκθεση στις κρίσεις, τώρα είναι η στιγμή να στραφούμε σε μια νέα κατεύθυνση».

   «Να εμπνευστούμε με το όραμα να οικοδομήσουμε μια εθνική, δημοκρατική, πράσινη, αξιόπιστη και ανθεκτική Πολιτεία που να προστατεύει τον άνθρωπο, την υγεία του και το περιβάλλον του. Μια Πολιτεία που θα προωθεί τη δίκαιη, αποτελεσματική και δημιουργική αντιμετώπιση των προκλήσεων, ενσωματώνοντας πολιτικές που θα στηρίζονται σε μια πράσινη και βιώσιμη ανάπτυξη» σημειώνει και καταλήγει στη δήλωσή του:

   «Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει πρότυπο για το πώς μια χώρα μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Και αυτό με πολιτικές που όχι μόνο θα αποτρέψουν τις καταστροφές, αλλά θα ενισχύσουν την οικονομία, την έρευνα και εκπαίδευση, και τη συνοχή της κοινωνίας μέσα από τη δίκαιη μετάβαση σε μια πράσινη και βιώσιμη εποχή. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να αναλάβουμε ως κοινωνία οργανωμένη δράση, και να αλλάξουμε την πορεία μας για το μέλλον της χώρας μας».

Σύμφωνα με πληροφορίες από την Πολιτική Προστασία, το κοκτέιλ ισχυρών βορειοανατολικών ανέμων, ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών θα φέρουν στο πορτοκάλι, δηλαδή ένα βήμα πριν τον κόκκινο συναγερμό, περιοχές οι οποίες δεν επηρεάστηκαν από τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα η ξηρασία να είναι σε υψηλά επίπεδα. Για το λόγο αυτό, η Πυροσβεστική και όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας θα είναι σε απόλυτη εγρήγορση προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Ειδικότερα πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς προβλέπεται αύριο σε Αττική, Κύθηρα, Βοιωτία, Εύβοια, Αργολίδα, περιοχές της Φθιώτιδας, της Κορινθίας και της Λακωνίας, ενώ υψηλός θα είναι ο κίνδυνος σε μεγάλο μέρος της νησιωτικής Ελλάδας και σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς που εκδίδει η γενική γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr), για αύριο προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)

• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Εύβοιας, ΠΕ Φθιώτιδας)

• Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αργολίδας, ΠΕ Λακωνίας)

Η γενική γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

⚠️ Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου 🔥 για αύριο 28/7:

🟠 Πολύ υψηλός κίνδυνος 4️⃣ σε:
📍 #Αττική & #Κύθηρα
📍#Βοιωτία #Εύβοια #Αργολίδα
📍 περιοχές #Φθιώτιδας #Κορινθίας & #Λακωνίας

🟡 Υψηλός κίνδυνος 3️⃣ σε μεγάλο μέρος της νησιωτικής Ελλάδας και σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής… pic.twitter.com/QonFart3b4

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) July 27, 2024

Παράλληλα, η ΓΓΠΠ συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, κ.α. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή. Συγκεκριμένα, το θερμόμετρο θα φτάσει στα ηπειρωτικά τους 35 με 37 και τοπικά στα δυτικά και τη Θεσσαλία τους 38, στα νησιά του Ιονίου, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα και τη νότια Κρήτη τους 34 με 36 και στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα τους 31 με 33 βαθμούς Κελσίου.

Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού:

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 3 με 5 και στα ανατολικά τοπικά 5 με 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 24 έως 36 βαθμούς Κελσίου. Στα παραθαλάσσια η μέγιστη θα είναι 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

https://t.co/dEo2vbL372 pic.twitter.com/Lp07CvAIV5

— meteo.gr – Ο καιρός (@meteogr) July 27, 2024

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις το μεσημέρι και απόγευμα στα ορεινά.
Ανεμοι: Βορείων διευθύνσεων 3 με 4 μποφόρ. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες θα πνέουν από νότιες διευθύνσεις με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 23 έως 35 βαθμούς Κελσίου.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ορεινά.
Ανεμοι: Βορείων διευθύνσεων 3 με 4 μποφόρ. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα παράκτια θα πνέουν από νότιες διευθύνσεις με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 35 και τοπικά έως 36 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία η ελάχιστη θα είναι 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Click here: https://t.co/ZvexbZ19on pic.twitter.com/QFkPsO4x1Y

— meteo.gr – Ο καιρός (@meteogr) July 27, 2024

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος με πρόσκαιρες νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 2 με 4 και πρόσκαιρα το μεσημέρι-απόγευμα δυτικοί βορειοδυτικοί έως 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 22 έως 38 βαθμούς Κελσίου. Στην Ήπειρο η ελάχιστη θα είναι 3 με 4 βαθμούς χαμηλότερη.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στα ανατολικά τοπικά 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 36 βαθμούς Κελσίου.ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στα ανατολικά τοπικά 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 36 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Αίθριος.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 6 μποφόρ και από το μεσημέρι 5 με 7 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 24 έως 31 και στη νότια Κρήτη έως 34 με 35 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Γενικά αίθριος
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοδυτικοί 5 με 6 και τοπικά 7 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 25 έως 34 με 35 και τοπικά στα Δωδεκάνησα έως 36 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 20 έως 38 και στις Σποράδες έως 33 βαθμούς Κελσίου.

Συγκεκριμένα πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς προβλέπεται αύριο για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Αρκαδίας, ΠΕ Λακωνίας, ΠΕ Μεσσηνίας)

• Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (ΠΕ Αχαΐας, ΠΕ Ηλείας)

Η γενική γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr)του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Πολύ υψηλός κίνδυνος 🔥 κατηγορίας 4️⃣ για αύριο Δευτέρα 22 Ιουλίου σε:

🔶 #Αρκαδία #Λακωνία #Μεσσηνία
🔶 #Αχαΐα #Ηλεία

🔗 https://t.co/LoIgmweiy3

ℹ️ https://t.co/RFfYoShzB5 pic.twitter.com/qidke0hN9Z

— Civil Protection GR (@CivPro_GR) July 21, 2024

Παράλληλα, η ΓΓΠΠ συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, κ.α. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Συνεπώς, παραμένει σε εφαρμογή το 2ο στάδιο επιχειρησιακής ετοιμότητας του Π.Σ. και θα πραγματοποιηθούν περιπολίες εναέριας επιτήρησης, καθώς και περιπολίες από Πυροσβεστικές, Αστυνομικές και Στρατιωτικές δυνάμεις.

Επιπρόσθετα, το προσωπικό των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών των παραπάνω Περιφερειακών Ενοτήτων τίθεται σε μερική επιφυλακή, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες υπηρεσιακές απαιτήσεις, που πιθανόν να προκύψουν λόγω πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς (κατηγορία κίνδυνου 4).

.@Vkikilias #συνέντευξη

💬 Δεν έχει όμοιό της η φετινή #αντιπυρική περίοδος. Καθημερινά δίνονται σκληρές μάχες

📄 https://t.co/tp7pLg7NFG pic.twitter.com/sdTZ8urGfW

— Civil Protection GR (@CivPro_GR) July 21, 2024

Ταυτόχρονα, για τις ανωτέρω περιοχές, παραμένει σε εφαρμογή το Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται, η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και “ευπαθείς” περιοχές.

Ακόμη, η Πυροσβεστική απευθύνει έκκληση στους πολίτες:

1. Να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα θα μπορούσε να προκαλέσει εκδήλωση πυρκαγιάς.

2. Να παρακολουθούν τις πληροφορίες για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών που είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα και στους επίσημους λογαριασμούς του Πυροσβεστικού Σώματος, στο Facebook και στο Twitter.

3. Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, να ειδοποιούν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

Περίπου 400 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην ανατολική Αφρική από τον Μάρτιο και δεκάδες χιλιάδες έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους εξαιτίας των καταρρακτωδών βροχοπτώσεων που έχουν προκαλέσει πλημμύρες και κατολισθήσεις, έχουν παρασύρει κατοικίες και έχουν καταστρέψει δρόμους και γέφυρες.

Current observations indicate that Tropical Cyclone Hidaya has made landfall on the coast of Tanzania. However, there is another depression developing behind it, which the Department is monitoring closely. https://t.co/XLProIpwXJ pic.twitter.com/GvpXmrPw3M

— Kenya Met Department 🇰🇪 (@MeteoKenya) May 4, 2024

Ο πρόεδρος της Κένυας Γουίλιαμ Ρούτο χαρακτήρισε «τρομερές» τις μετεωρολογικές προβλέψεις για τη χώρα, που θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον πρώτο κυκλώνα στην ιστορία της, και ανέβαλε επ’ αόριστον το εκ νέου άνοιγμα των σχολείων που είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα.

Ο τροπικός κυκλώνας Χιντάγια αναμένεται να φθάσει στις ακτές της Κένυας και της Τανζανίας κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου.

Σύμφωνα με τον Ρούτο, ο κυκλώνας «αναμένεται να προκαλέσει καταρρακτώδεις βροχές, σφοδρούς ανέμους και μεγάλα, επικίνδυνα κύματα».

Στην Κένυα, από τον Μάρτιο, τουλάχιστον 210 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και αγνοείται η τύχη σχεδόν 100 άλλων, με 165.000 ανθρώπους να έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης.

🚨🇹🇿 ¡URGENTE! 🌀 ¡CICLÓN HIDAYA AZOTA TANZANIA!

El Ciclón Tropical Hidaya ha tocado tierra cerca de la Isla Mafia, en Tanzania, con fuertes vientos y lluvias intensas.

El ciclón se dirige hacia la costa de Kenia, trayendo vientos de más de 40 nudos y olas reportadas de más de… pic.twitter.com/QC4KrISK7O

— Maverick News (@MaverickPressX) May 4, 2024

«Καμία γωνιά της χώρας μας δεν έχει γλιτώσει από τις καταστροφές αυτές», δήλωσε ο πρόεδρος. «Δυστυχώς, δεν έχουμε δει το τέλος αυτής της επικίνδυνης περιόδου».

Ο κυκλώνας Χιντάγια θα συνοδεύεται από ανέμους ταχύτητας 165 χιλιομέτρων την ώρα όταν φθάσει σήμερα στη γειτονική Τανζανία, σύμφωνα με το περιφερειακό μετεωρολογικό κέντρο ICPAC.

Η περίοδος των κυκλώνων στον νοτιοδυτικό Ινδικό Ωκεανό συνήθως είναι από τον Νοέμβριο μέχρι τον Απρίλιο.

Massive power outage hits Tanzania as tropical cyclone Hidaya approacheshttps://t.co/2fetl4nlGK pic.twitter.com/EHB9YIiU3v

— NTV Kenya (@ntvkenya) May 4, 2024

Η μετεωρολογική υπηρεσία της Τανζανίας δήλωσε σήμερα σε ανάρτηση στο Χ ότι ο κυκλώνας απείχε χθες βράδυ περίπου 125 χιλιόμετρα από την οικονομική πρωτεύουσα της χώρας, το Νταρ ες Σαλάμ, προκαλώντας σφοδρές βροχοπτώσεις που συνοδεύονται από ισχυρούς ανέμους σε αρκετές παράκτιες περιοχές. Κάλεσε επίσης τους κατοίκους στις επικίνδυνες περιοχές και τους εργαζόμενους στη ναυτιλία να λάβουν «τις μέγιστες προφυλάξεις».

Τουλάχιστον 155 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην Τανζανία σε πλημμύρες και κατολισθήσεις που έχουν καταστρέψει καλλιέργειες και έχουν παρασύρει κατοικίες.