Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε ενόψει της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 και της ετήσιας αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η υπουργός παρουσίασε αναλυτικά τους βασικούς άξονες της εθνικής στεγαστικής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στην αύξηση του στεγαστικού αποθέματος μέσω της Κοινωνικής Αντιπαροχής, αλλά και της αξιοποίησης ανενεργών στρατοπέδων μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

«Στόχος μας είναι όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες να αποκτήσουν σπίτι», είπε η κ. Μιχαηλίδου, υπογραμμίζοντας ότι ο σχεδιασμός της στεγαστικής πολιτικής πρέπει να αντανακλά τις πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες της χώρας.

Σημείωσε ότι η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά χαμηλότερων εισοδημάτων, αλλά και χιλιάδες οικογένειες που, παρότι εργάζονται και έχουν σταθερό εισόδημα, δυσκολεύονται πλέον να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν ένα σπίτι.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική πλευρά έθεσε τη σημασία διεύρυνσης των εισοδηματικών κριτηρίων, ώστε τα στεγαστικά προγράμματα να καλύπτουν μεγαλύτερη μερίδα της κοινωνίας και να ανταποκρίνονται πιο δίκαια στις ανάγκες της εποχής.

Η συζήτηση συνδέθηκε και με το ευρωπαϊκό επίπεδο χάραξης πολιτικής, καθώς η Ελλάδα αναμένει μέσα στην επόμενη εβδομάδα την έκθεση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης, Dan Jørgensen, για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Προσιτής Στέγασης (European Affordable Housing Plan), που θα αποτελέσει τη βάση για τον πρώτο ευρωπαϊκό σχεδιασμό στον τομέα της προσιτής κατοικίας.

Συγκεκριμένα, με την τροποποίηση της ΚΥΑ, την οποία συνυπογράφουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κυρία Δόμνα Μιχαηλίδου, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, τα νέα εισοδηματικά κριτήρια, διαμορφώνονται ως εξής:

Το ελάχιστο όριο εισοδήματος παραμένει στις 10.000 ευρώ για άγαμους, έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, καθώς και για μονογονεϊκές οικογένειες. Ωστόσο, το μέγιστο όριο εισοδήματος βάσει του τελευταίου φορολογικού έτους ή του μέσου όρου της τελευταίας τριετίας αυξάνεται στις:

• 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ) για τους άγαμους.
• 35.000 ευρώ (από 28.000 ευρώ) για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ ανά παιδί (έναντι 4.000 ευρώ ανά παιδί).
•  39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ) για μονογονεϊκές οικογένειες. Με την προσαύξηση των 5.000 ευρώ ανά παιδί, πέραν του πρώτου, να παραμένει σταθερή.

Ως προς το κατώτατο εισοδηματικό όριο των 10.000 ευρώ λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των ετήσιων φορολογητέων εισοδημάτων -πραγματικών ή τεκμαρτών- ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης και του κωδικού εγγραφής τους στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους, πλέον των εισοδημάτων, επίσης του τελευταίου φορολογικού έτους που αφορούν αποκλειστικά σε συντάξεις και προνοιακά επιδόματα των εξαρτώμενων τέκνων τους. Ως προς το ανώτατο ανά περίπτωση εισοδηματικό όριο, στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα -πραγματικό ή τεκμαρτό- ανεξαρτήτως κατηγορίας και του κωδικού εγγραφής του στη Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων του τελευταίου φορολογικού έτους, δεν περιλαμβάνεται το εισόδημα εκείνο, το οποίο αθροιστικά απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος του ν. 4172/2013, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για το έτος 2024, για τη λήψη του επιδόματος θέρμανσης.

Η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής

Ως καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο Πρόγραμμα ορίζεται η 31.05.2026, (έναντι της 31.12.2025) με δυνατότητα παράτασης κατόπιν απόφασης του αρμοδίου για την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) Υπουργού, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Ως καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού τελικού αποδέκτη ορίζεται η 31.08.2026 (έναντι της 30.6.2026).

Ξεπερνά το 67% η απορρόφηση του προϋπολογισμού

Όπως σημείωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου «η αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων στο “Σπίτι μου ΙΙ” ανοίγει την πόρτα της πρώτης κατοικίας σε ακόμη περισσότερους νέους και οικογένειες που θέλουν να κάνουν με σιγουριά το επόμενο βήμα στη ζωή τους. Δεν είναι απλώς μια τεχνική διόρθωση, αλλά μια ουσιαστική ενίσχυση που δίνει σταθερότητα, αυτονομία και πραγματικές δυνατότητες σε όσους θέλουν να δημιουργήσουν οικογένεια. Με τη νέα τροποποίηση κάνουμε το πρόγραμμα πιο ανοιχτό, πιο δίκαιο και πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Η στήριξη της οικογένειας ξεκινά από τη στέγη και αποτελεί βασικό άξονα του συνολικού μας σχεδίου: ενός ολοκληρωμένου πλέγματος 43 μέτρων, συνολικού ύψους 7 δισ. ευρώ, που μετατρέπει τη στεγαστική πολιτική σε πραγματική προοπτική για τους πολίτες».

Με τη σειρά του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου τόνισε πως «η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων του προγράμματος “Σπίτι μου ΙΙ” δίνει νέα προοπτική και ανταποκρίνεται στις ελπίδες και τις επιτακτικές ανάγκες ακόμη περισσότερων νέων στη χώρα μας. Αποτελεί μέρος μιας συνολικής κυβερνητικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της κρίσιμης κοινωνικής πρόκλησης που αφορά την πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία και στήριξη της ελληνικής οικογένειας. Με αυξημένο προϋπολογισμό, το πρόγραμμα θα προσφέρει τη δυνατότητα σε συνολικά 20.000 συμπολίτες μας να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι και να σχεδιάσουν με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση την επόμενη ημέρα της ζωής τους».

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης έκανε λόγο για «δύο ακόμα σημαντικές τροποποιήσεις προκειμένου ακόμα περισσότεροι συμπολίτες μας να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία». Όπως είπε, «η υλοποίηση του προγράμματος συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς, όπως πιστοποιεί το γεγονός ότι η απορρόφηση του προϋπολογισμού ξεπερνά το 67%, με αποτέλεσμα πάνω από 11 χιλιάδες συμπολίτες μας να έχουν ήδη βρει σπίτι, πολλοί από αυτούς σε Περιφέρειες εκτός Αττικής. Ωστόσο, ο στόχος μας είναι στο χρονικό διάστημα έως τη λήξη του προγράμματος, τον Αύγουστο του 2026, να έχει διατεθεί κάθε διαθέσιμο ευρώ από τα 2 δισ. που εξασφαλίσαμε μέσα και από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Και συμπολίτες μας να ζήσουν στην ασφάλεια και στη σταθερότητα του δικού τους σπιτιού, πληρώνοντας δόση δανείου χαμηλότερη από ένα μέσο ενοίκιο. Με συνέπεια και αποφασιστικότητα εργαζόμαστε για την βελτίωση της καθημερινότητας και για τη στήριξη του εισοδήματος όλων».

Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Omdia, οι αναβαθμίσεις στα δίκτυα 5G Standalone (SA) και η ανάπτυξη των συσκευών RedCap δημιουργούν το έδαφος για εφαρμογές, που μέχρι τώρα έμεναν θεωρητικές: από την αυτοματοποίηση στη βιομηχανία, μέχρι την επόμενη γενιά wearable συσκευών.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Πληροφορικής κι Επικοινωνιών Ελλάδας, οι συσκευές Reduced Capability devices (RedCup) είναι μια νέα κατηγορία συσκευών 5G που σχεδιάστηκαν, ώστε να βρίσκονται «κάπου στη μέση» ανάμεσα στις προηγμένες συσκευές 5G π.χ. smartphones με υψηλές ταχύτητες και στις απλές συσκευές IoT με πολύ χαμηλές απαιτήσεις (π.χ. αισθητήρες).

Οι αυτόνομες υποδομές 5G και οι νέες συσκευές RedCap υπόσχονται επιτάχυνση στη βιομηχανική και καταναλωτική καινοτομία. Μετά από καθυστερήσεις που σημειώθηκαν το 2024, οι παγκόσμιες αναπτύξεις δικτύων 5G SA επιταχύνονται το 2025, προσφέροντας, για πρώτη φορά στην πράξη, τα τρία μεγάλα πλεονεκτήματα του 5G: υπερ-υψηλές ταχύτητες, εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση και δυνατότητα ταυτόχρονης σύνδεσης τεράστιου αριθμού συσκευών.
Οι αλλαγές αυτές ανοίγουν τον δρόμο για εφαρμογές σε βιομηχανική παραγωγή, χώρους διαχείρισης κι αποθήκευσης και “έξυπνες” πόλεις.

«Με τις αναπτύξεις 5G SA να επιταχύνονται, ο κλάδος αρχίζει να βλέπει στην πράξη το πραγματικό δυναμικό του 5G. Το 2025 είναι η πρώτη χρονιά, που το οικοσύστημα συσκευών και δικτύων ευθυγραμμίζεται στην τεχνολογία RedCap, όπως δείχνει και το λανσάρισμα του Apple Watch που υποστηρίζει την καινοτομία αυτή», τονίζει η Omdia.

RedCap: Το νέο κύμα συσκευών
Η τεχνολογία Reduced Capability (RedCap) φέρνει πιο οικονομικές και αποδοτικές 5G συσκευές, ιδανικές για IoT εφαρμογές, που δεν απαιτούν πλήρη 5G ισχύ. Οι RedCap συσκευές φέρνουν το 5G σε πολύ περισσότερες εφαρμογές, προσφέροντας ταχύτητες και αξιοπιστία, χωρίς το κόστος και την ενεργειακή κατανάλωση που έχουν οι κορυφαίες 5G συσκευές.

Η Omdia προβλέπει σημαντική πτώση τιμών με αύξηση της παραγωγής, ιδιαίτερα στην Κίνα, όπου κρατικές επιδοτήσεις αναμένεται να ενισχύσουν την αγορά. Η κίνηση αυτή θα λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ευρεία υιοθέτηση RedCap, φέρνοντας το 5G σε νέες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών.

Στο μεταξύ, κατά την Omdia η επόμενη γενιά δυνατοτήτων 5G κερδίζει έδαφος και εισέρχεται πλέον σε φάση εμπορικής ωριμότητας. Για παράδειγμα, τα ιδιωτικά 5G δίκτυα εξελίσσονται σε κρίσιμο εργαλείο για επιχειρήσεις, καθώς το 33% των οργανισμών, που συμμετείχαν στο Omdia IoT Enterprise Survey 2025, κατέταξε την ασφάλεια ως κορυφαία προτεραιότητα για τα IoT projects τους.

Η έκθεση της Omdia καταλήγει πως το 2025 θα αποτελέσει το σημείο καμπής για το 5G και το IoT. Με SA δίκτυα να αποκτούν κρίσιμη μάζα, RedCap συσκευές να φτάνουν στην αγορά και τις προχωρημένες δυνατότητες (slicing, private 5G, APIs) να ωριμάζουν, το οικοσύστημα εισέρχεται σε φάση εμπορικής κλιμάκωσης.

«Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει μεγαλύτερη αξιοποίηση του IoT, για τους καταναλωτές νέες εμπειρίες συσκευών και υπηρεσιών και για τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών ένα νέο κύμα ανάπτυξης», αναφέρει η εταιρεία.

Η υπόθεση αφορούσε αυθαίρετες παρεμβάσεις, που είχαν πραγματοποιηθεί σε κοινόχρηστους – κοινόκτητους ελεύθερους χώρους ισογείου (πιλοτή και τμήμα οικοπέδου) πολυκατοικίας στον Δήμο Παπάγου – Χολαργού αλλά δημιουργεί νομολογία.

Στο σκεπτικό τους οι σύμβουλοι Επικρατείας διευκρινίζουν ότι η διάταξη του άρθρου 11 παρ. 1 περ. δ΄ του ν. 4178/2013, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε συνιδιοκτήτη που συγκεντρώνει την πλειοψηφία των ποσοστών να υποβάλει αίτηση τακτοποίησης αυθαιρέτων σε κοινόχρηστους χώρους, έχει αποκλειστικά διευκολυντικό χαρακτήρα.

Στόχος της είναι η πλήρης καταγραφή και αντιμετώπιση των αυθαίρετων κατασκευών, χωρίς ωστόσο να θίγεται το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα ιδιοκτησίας των λοιπών συνιδιοκτητών.

Κατά συνέπεια, σημειώνουν οι δικαστές, η τακτοποίηση αυθαίρετων σε κοινόχρηστους χώρους με βάση τον ν. 4178/2013 δεν μπορεί να προχωρήσει όταν υπάρχει αντίθεση ακόμη και από έναν συνιδιοκτήτη. Παράλληλα, η Ολομέλεια έκρινε ότι η εν λόγω διάταξη, κατά το μέρος που επιτρέπει την υπαγωγή αυθαιρέτων σε κοινόχρηστους χώρους με πρωτοβουλία της πλειοψηφίας των ποσοστών συνιδιοκτησίας, προσκρούει στα άρθρα 17 και 24 παρ. 2 του Συντάγματος και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να εφαρμοστεί.

Με την απόφαση 1616/2025 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας κρίθηκε ότι σε περίπτωση έλλειψης κανονισμού οροφοκτησίας, η διάταξη (άρθρο 11 παρ. 1 περ. δ΄ του ν. 4178/2013) που προβλέπει την υποβολή αίτησης από συνιδιοκτήτη με βάση την πλειοψηφία των ποσοστών συνιδιοκτησίας για την τακτοποίηση αυθαιρέτων κατασκευών και χρήσεων σε κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής, αποσκοπεί μόνο στη διευκόλυνση των ενδιαφερομένων και την πλήρη καταγραφή και αντιμετώπιση των αυθαιρέτων, χωρίς πάντως να θίγεται το δικαίωμα ιδιοκτησίας των λοιπών συνιδιοκτητών.

Επομένως, η τακτοποίηση αυθαιρέτων επί κοινοχρήστων μερών ακινήτου με το ν. 4178/2013 δεν μπορεί να γίνει εφόσον διατυπωθούν αντιρρήσεις από οποιονδήποτε συνιδιοκτήτη.

Η νέα έρευνα της ΕΑΕΕ που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, αφορά συμβόλαια τα οποία ήταν σε ισχύ την 31η Μαρτίου 2025 και συγκέντρωσε στοιχεία για 1.199.334 συμβόλαια. Πρόκειται για αύξηση κατά 0,8% σε σύγκριση με τα συμβόλαια των ίδιων ασφαλιστικών επιχειρήσεων την 31η Δεκεμβρίου 2024. Ως εκ τούτου, προκύπτει ότι το ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης κατοικιών της χώρας ανέρχεται σε 18,2% με συμμετοχή στην έρευνα 23 ασφαλιστικών επιχειρήσεων που καλύπτουν το 91,8% της παραγωγής των ασφαλίσεων περιουσίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ δεν αυξήθηκε ουσιαστικά το πλήθος των ασφαλισμένων κτηρίων κατοικιών συνολικά, αυξήθηκε κατά 5,4% το πλήθος αυτών που εμπίπτουν στις καλύψεις για την έκπτωση του ΕΝΦΙΑ.

Στη μελέτη φάνηκε πως τα συμβόλαια περιουσίας, σύμφωνα με το ΑΜΠΕ, πως σταδιακά εμπλουτίζονται με το σύνολο των καλύψεων για τα καταστροφικά γεγονότα που προβλέπει ο νόμος.

Κι ενώ ασφαλισμένες για καιρικά φαινόμενα και σεισμό είναι 660.160 κατοικίες (ποσοστό 65% του συνόλου), ασφαλισμένες μόνο για σεισμό εμφανίζονται 189.532 κατοικίες (18,6% του συνόλου), ασφαλισμένες, μόνο, για καιρικά φαινόμενα 124.789 κατοικίες (12,3% του συνόλου), με ενυπόθηκο ενδιαφέρον 603.436 κατοικίες (59,4% του συνόλου) και εντοπιζόμενες στην Αττική 466.314 κατοικίες (45,9% του συνόλου).

Νίκος Γιαννόπουλος

Πρώτη αιτία του κακού, έτσι όπως την περιέγραψε στο Libre άνθρωπος με βαθιά γνώση του ζητήματος, είναι αυτό που αποκαλούμε χρηματιστικοποίηση της κατοικίας. Η κατοικία ξεφεύγει από τον κοινωνικό της ρόλο και μετατρέπεται σε προϊόν πολύ μεγάλου πλουτισμού, φαινόμενο βέβαια που παρατηρείται όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και στις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις του δυτικού κόσμου.

Αυτό όμως που ήταν δεδομένο για την αμέσως προηγούμενη γενιά μέχρι και τη δεκαετία του 2000, φαντάζει ουτοπία σήμερα

Στην Ελλάδα όμως υπάρχει ένας λόγος που κάνει την παραπάνω συνθήκη απολύτως αφόρητη και αδιέξοδη. Η όποια ανάπτυξη της οικονομίας, αν εξαιρέσει κανείς τον τουρισμό, οφείλεται στο real estate, τομέα που καλύπτει το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό των ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα.

• Με άλλα λόγια, η χρηματιστικοποίηση της κατοικίας συνιστά για τη χώρα μία από τις ελάχιστες πηγές οικονομικής επέκτασης, είναι, θα έλεγε κανείς, η ίδια η ανάπτυξη.

Την ίδια ώρα, λόγω αυτών των δεδομένων, η προσφορά των παρεχόμενων κατοικιών στην πρωτεύουσα μειώνεται στο ελάχιστο ενώ η ζήτηση παραμένει τεράστια. Ομως, όταν η βραχυχρόνια μίσθωση κάνει πάρτι και τα fund “καταπίνουν” τη μία πολυκατοικία μετά την άλλη στο κέντρο της Αθήνας και πέριξ αυτού, η κατάσταση που διαμορφώνεται δεν μπορεί να είναι τίποτα άλλο παρά χαοτική και εντελώς απογοητευτική για τους περισσότερους ανθρώπους που αναζητούν σπίτι.

Ανύπαρκτη πολιτική κοινωνικής στέγης

Η Ελλάδα διεκδικεί ακόμη ένα χρυσό βατόμουρο στον τομέα της κατοικίας. Η στεγαστική πολιτική της είναι σχεδόν απολύτως ανύπαρκτη, αν εξαιρέσει κανείς τα προγράμματα Σπίτι μου 1 και Σπίτι μου 2 εκ των οποίων το δεύτερο οδεύει ολοταχώς προς εκκωφαντική αποτυχία.

Οι σχετικές στατιστικές της Eurostat αποδεικνύουν ότι το ποσοστό που ξοδεύουν οι Έλληνες για τις στεγαστικές τους ανάγκες είναι μακράν το μεγαλύτερο στην Ευρώπη, ξεπερνάτο 35%. Αν μιλάμε, δε, για ενοικιαστές, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάνει ακόμα και το 40%.

Και πως μπορεί να γίνει διαφορετικά αφού κοινωνικές κατοικίες δεν υπάρχουν στην Ελλάδα ούτε για δείγμα; Οταν έκλεισε ο ΟΕΚ (Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας) το 2013 λόγω των μνημονιακών υποχρεώσεων της χώρας, ουδέποτε αντικαταστάθηκε από άλλον οργανισμό ή παρόμοια πολιτική.

Η χρηματιστικοποίηση της κατοικίας συνιστά για τη χώρα μία από τις ελάχιστες πηγές οικονομικής επέκτασης, είναι, θα έλεγε κανείς, η ίδια η ανάπτυξη

Στην Ευρώπη ο θεσμός της κοινωνικής κατοικίας είναι ακόμη ακμαίος και κρατά τις τιμές όσο το δυνατόν πιο χαμηλά χωρίς να σημαίνει βέβαια ότι και εκεί δεν παρατηρούνται προβλήματα.

Παράλληλα, η αγορά,  η ληστρική αγορά του real estate, επιχειρεί να καλύψει όλα τα σχετικά κενά που παράγει η ανυπαρξία κοινωνικής πολιτικής. Τώρα τα fund κάνουν την εμφάνισή τους (ανεπίσημα αλλά δεδομένα) ακόμα και στον τομέα των φοιτητικών εστιών για τις οποίες υπάρχει επίσης τεράστια ζήτηση.

• Η μαζική αγορά κτιρίων σε Ζωγράφου, Καισαριανή και Παγκράτι δεν είναι τυχαία.

Αυτές ακριβώς οι κινήσεις “βγάζουν” τις κατοικίες από το στάτους της μακροχρόνιας μίσθωσης, τις εισάγουν σ’ αυτό της βραχυχρόνιας και έτσι η προσφορά κατοικιών προς ενδιαφερόμενους ενοικιαστές μειώνεται περαιτέρω.

Η πολιτεία παρακολουθεί αμέτοχη τα ενοίκια να εκτοξεύονται

Αν διερωτάστε τι ακριβώς κάνει η ελληνική κυβέρνηση για να συγκρατήσει το ύψος των ενοικίων, η απάντηση είναι σχεδόν τίποτα όσο υπερβολικό και αν ακούγεται. “Η κυβέρνηση θα μπορούσε να θεσπίσει τουλάχιστον πλαφόν στις αυξήσεις έτσι ώστε να μην παρατηρούνται ακραία φαινόμενα σαν και αυτά που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια” μάς λέει η πηγή μας από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής.

Ομως το αρμόδιο υπουργείο αφήνει τα πάντα στη (αυτο)ρύθμιση της αγοράς που κάτω από συνθήκες καρτελοποίησης δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να λειτουργήσει. “Υπάρχει μόνο προστασία για τα τρία πρώτα χρόνια της σύμβασης. Στη συνέχεια ο ιδιοκτήτης μπορεί να κάνει όποια αύξηση θέλει. Κυριολεκτικά. Δεν υπάρχει όριο στην απαίτηση”.

Γι’ αυτό το λόγο ακούμε καθημερινά για αυξήσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα 100 ακόμη και τα 200 ευρώ. Η λογική είναι “εγώ τόσα θέλω, αν δεν τα δώσεις θα φύγεις και πολύ σύντομα θα βρω άλλον”.

Η Ελλάδα διεκδικεί ακόμη ένα χρυσό βατόμουρο στον τομέα της κατοικίας. Η στεγαστική πολιτική της είναι σχεδόν απολύτως ανύπαρκτη

Ρωτούν πολλές φορές μερικοί: Οκ, δεν βρίσκετε σπίτι σε περιοχές όπως το Παγκράτι ή οι Αμπελόκηποι. Γιατί δεν πάτε σε μία πιο υποβαθισμένη περιοχή, ίσως μακριά από το κέντρο, για να εντοπίσετε μία πιο οικονομική επιλογή;

Προφανώς όσοι ρωτούν κάτι τέτοιο, μάλλον αγνοούν τον παράγοντα της γεωγραφικής πρόσδεσης στην υπόθεση της κατοικίας. Κάποιος δεν μπορεί να μείνει όπου λάχει, ιδιαίτερα αν έχει συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

• Παράδειγμα: Αν ένα ζευγάρι χρειάζεται τον παππού και τη γιαγιά για το μεγάλωμα των παιδιών δεν μπορεί να μείνει πολύ μακριά από τον παππού και τη γιαγιά. Αν ένας νέος είναι υποχρεωμένος να φροντίζει τους υπέργηρους γονείς του, δεν θα μείνει σε μεγάλη απόσταση από αυτούς. Γύρω από την κατοικία αναπτύσσονται συναισθηματικοί δεσμοί ιδιαίτερης αξίας για την ανθρώπινη ζωή που δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν.

Η γενιά των ανθρώπων που βρίσκονται μεταξύ 20 και 40 ετών, γενιά δηλαδή στην οποία η κρίση του 2009 έσκασε πάνω στο κεφάλι της, αδυνατεί σήμερα να κάνει όνειρα σχετικά με την απόκτηση σπιτιού. Αυτή είναι η οδυνηρή πραγματικότητα. Οι τιμές για αγορά δεν μπορούν να πλησιαστούν από εργαζόμενους που έχουν έστω ένα καλό μισθό. Και κάπως έτσι στην Ελλάδα συνειδητοποιούμε, με οδυνηρό τρόπο είναι η αλήθεια, την κοινωνική αξία της κατοικίας, το πως ρυθμίζει ως ένα καλό ρολόι τη ζωή μας.

• Αυτό όμως που ήταν δεδομένο για την αμέσως προηγούμενη γενιά μέχρι και τη δεκαετία του 2000, φαντάζει ουτοπία σήμερα.

Γιατί που να αναζητήσεις σπίτι σήμερα στην Αθήνα; Στο κέντρο; Είναι red zone από όλες τις απόψεις. Στα νότια προάστια; Το project του Ελληνικού έχει εκτοξεύσει τις τιμές στο θεό. Στα βόρεια; Παραδοσιακά εκεί οι τιμές ήταν εκεί υψηλές. Στα δυτικά; Ακόμα και στο Περιστέρι ή το Αιγάλεω, λόγω και του μετρό, οι απαιτήσεις των ιδιοκτητών είναι πλέον πολύ μεγάλες.

Σύμφωνα με την αστυνομία, ως δράστες ταυτοποιήθηκαν ένα 49χρονος αλλοδαπός και ένας 44χρονος ημεδαπός, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση-συμμορία, ληστεία κατά συναυτουργία, διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπής τελεσθείσες και σε απόπειρα, βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων, πλαστογραφία, παράβαση νόμου περί όπλων.

Συγκεκριμένα, όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, οι δύο άνδρες συνέστησαν, τουλάχιστον από τα τέλη του Ιουλίου του 2022, εγκληματική ομάδα προκειμένου να προβαίνουν κατ’ επάγγελμα στην τέλεση διακεκριμένων κλοπών.

Στο πλαίσιο της παράνομης δράσης τους, από τις 22-07-2022 έως τις 23-09-2022, ενεργώντας με ίδια ή διαφορετική σύνθεση και με συνεργό, κατά περίπτωση, προέβησαν σε συνολικά δεκατέσσερις περιπτώσεις παράνομων πράξεων, συγκεκριμένα δύο ληστειών και δώδεκα κλοπών (τελεσθείσες και απόπειρες) από οικίες στις περιοχές Πυλαίας, Πανοράματος, Καρδίας, Πλαγιαρίου, Τριλόφου και Επανομής.

Στις περισσότερες των περιπτώσεων εισέρχονταν κατά τη νυχτερινή κατάκλιση των ενοίκων, ενώ δύο εκ των ιδιοκτητών ανέφεραν ότι έφεραν συμπτώματα από ρίψη υπνωτικής ουσίας. Η συνολική λεία, αποτελούμενη από χρυσαφικά-χρηματικά ποσά, εκτιμάται ότι ανέρχεται στο ποσό των περίπου 53.000 ευρώ, ενώ επιπρόσθετα αφαίρεσαν τρία ΙΧΕ αυτοκίνητα, τα οποία βρέθηκαν και αποδόθηκαν στους ιδιοκτήτες τους.

Στο πλαίσιο οργανωμένης επιχείρησης του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας, εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν μεσημβρινές ώρες χθες, Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου, στις περιοχές της Πυλαίας και της Πολίχνης. Σημειώνεται, ότι κατά την ακινητοποίησή του ο 49χρονος προέβαλε μεγάλη αντίσταση, ενώ στην κατοχή του βρέθηκαν και κατασχέθηκαν ένα πιστόλι με γεμιστήρα που έφερε πέντε φυσίγγια, ένα πλαστό Δελτίο Ταυτότητας ιταλικών Αρχών, μία πλαστή άδεια ικανότητας οδήγησης ιταλικών Αρχών και το χρηματικό ποσό των 725 ευρώ ως προερχόμενο από αξιόποινες πράξεις.

Επιπλέον, κατασχέθηκαν δύο ΙΧΕ αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν τα μέλη της συμμορίας για την προσέγγιση και τη διαφυγή τους από τα σημεία των παράνομων πράξεων, τα οποία μετά την τέλεση απέκρυπταν προκειμένου να δυσχεράνουν τον εντοπισμό τους από τις αστυνομικές Αρχές.

Οι συλληφθέντες, με τη δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος τους, θα οδηγηθούν στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης, ενώ συνεχίζεται η έρευνα για τη διακρίβωση τυχόν συμμετοχής τους και ασε άλλες αξιόποινες πράξεις.

Οπως αναφέρουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου, η χώρα μας έχει τη δυνατότητα να αναστείλει εκ νέου τον ΦΠΑ στην οικοδομή, επισημαίνοντας ότι η απόφαση που ελήφθη από την κυβέρνηση το 2019 ώθησε τις αγοραπωλησίες ακινήτων αλλά και την κατασκευή καινούργιων.

Από το 2025 η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον ΦΠΑ στα ακίνητα από το 24% στο 13%, ακόμη και να τον μηδενίσει. Η πρόσφατη απόφαση της Ε.Ε. κατοχυρώνει σε μόνιμη βάση τη δυνατότητα της Ελλάδας για εφαρμογή ειδικών μειωμένων συντελεστών, κάτι που θα μπορεί να πράξει η ελληνική κυβέρνηση εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν. Αυτό που έχει σημασία, αναφέρουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών, είναι ότι πλέον η χώρα μας μπορεί να προχωρήσει όποτε αυτή κρίνει στην εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι ο ΦΠΑ επιβάλλεται στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων. Από τον Ιανουάριο του 2025 και εφόσον παραταθεί για τα επόμενα δύο χρόνια, ο ΦΠΑ στα νεόδμητα μπορεί να περιορισθεί είτε στο 13% είτε η χώρα να ζητήσει να ενταχθεί στις παρεκκλίσεις για τα ακίνητα ακολουθώντας το παράδειγμα του Λουξεμβούργου που έχει μηδενικό συντελεστή.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση και της έκπτωσης φόρου για όσους ανακαινίζουν τα ακίνητά τους. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν τη δυνατότητα να γλιτώσουν ποσό έως 1.600 ευρώ από τον φόρο που τους αναλογεί εφόσον προχώρησαν σε επισκευές στα ακίνητά τους και διαθέτουν τα σχετικά τιμολόγια. Η έκπτωση ανέρχεται στο 40% των δαπανών με ανώτατο όριο (δαπάνης) τις 16.000 ευρώ. Ετσι, οι φορολογούμενοι για εργασίες της τάξης των 16.000 ευρώ θα έχουν έκπτωση 40%, δηλαδή 6.400 ευρώ, ποσό το οποίο θα κατανεμηθεί ισόποσα σε τέσσερα χρόνια. Εξαιρείται από την έκπτωση το κόστος των υλικών. Για να τύχουν της μείωσης του φόρου οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν τις σχετικές αποδείξεις και μάλιστα η πληρωμή του ποσού θα πρέπει να έχει κατατεθεί μέσω τραπεζικού συστήματος. Τη δαπάνη που πραγματοποίησαν το προηγούμενο έτος θα πρέπει να τη δηλώσουν σε σχετικό κωδικό στο έντυπο Ε1 μαζί με τις φορολογικές τους δηλώσεις. Ειδικότερα:

Οι δαπάνες που θα πραγματοποιήσουν κατά το χρονικό διάστημα από την 1η-1-2020 μέχρι και την 31η-12-2022 οι ιδιοκτήτες κατοικιών και λοιπών κτιρίων για να εξοφλήσουν αμοιβές παροχής υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των ακινήτων τους, θα μειώνουν σε ποσοστό 40% του ύψους τους τον φόρο εισοδήματος των ιδιοκτητών για τα επόμενα τέσσερα έτη. Δηλαδή, το 40% του ποσού των δαπανών που θα έχουν πραγματοποιηθεί σε καθένα από τα έτη 2020, 2021 και 2022 θα κατανέμεται ισόποσα στα εκάστοτε 4 επόμενα έτη και θα μειώνει τον φόρο εισοδήματος που θα βεβαιώνεται εις βάρος του ιδιοκτήτη σε κάθε ένα από τα 4 αυτά επόμενα έτη. Π.χ., αν η δαπάνη πραγματοποιηθεί το 2020, το 40% αυτής θα κατανέμεται ισόποσα στα έτη 2021, 2022, 2023 και 2024. Το ποσό της δαπάνης που αντιστοιχεί σε καθένα από τα επόμενα αυτά έτη, δηλαδή το 1/4 του 40% της δαπάνης, θα μειώνει τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων που θα βεβαιώνεται στον φορολογούμενο ιδιοκτήτη κατά το έτος αυτό.

– Για τον υπολογισμό της έκπτωσης θα λαμβάνονται υπόψη μόνο οι δαπάνες για τις εργασίες και όχι τα έξοδα για τις προμήθειες των υλικών.

– Απαραίτητες προϋποθέσεις για να ισχύσει η έκπτωση του 40% των δαπανών για αμοιβές εργασιών ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων από τον φόρο εισοδήματος του ιδιοκτήτη κατά τα επόμενα 4 έτη είναι τα κτίρια για τα οποία πραγματοποιούνται οι δαπάνες να μην έχουν ήδη ενταχθεί ή να μην πρόκειται να ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων.

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, δεν απειλείται κατοικημένη περιοχή, ωστόσο υπάρχει πυκνός καπνός, που μπορεί να προκαλέσει δυσχέρεια στην κυκλοφορία, γι’ αυτό κινητοποιήθηκαν άμεσα και επιχειρούν για την κατάσβεση της πυρκαγιάς, 33 πυροσβέστες με μία ομάδα πεζοπόρου τμήματος, καθώς και 13 οχήματα.

Όπως είπε ο κ. Σκέρτσος, αυτή τη στιγμή οι υπηρεσίες 19 υπουργείων στεγάζονται σε 191 κτίρια, εκ των οποίων μόνο τα 50 είναι ιδιόκτητα και τα υπόλοιπα μισθωμένα, με το ετήσιο κόστος να ξεπερνά τα 60 εκατ. ευρώ. Για αυτό η κυβέρνηση πήρε την απόφαση να μεταφέρει 9 υπουργεία στο κτίριο της πρώην Πυρκάλ, νυν ΕΑΣ, στον Υμηττό.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το 2022 θα γίνει η προκήρυξη του ΣΔΙΤ, θα ακολουθήσει το masterplan, οι αναγκαίες απαλλοτριώσεις και θα υλοποιηθεί 5ετες πλάνο μετεγκατάστασης της ΕΑΣ σε άλλα κτίρια και αντίστοιχα των υπουργείων στην ΕΑΣ.
Ο κ. Σκέρτσος σημείωσε ότι η Ελληνική Πολιτεία δεν είναι πολύ καλός “νοικοκύρης”, χαρακτηρίζοντας απαραίτητο να δημιουργηθεί ένας φορέας μαζί με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την αξιοποίηση αυτών των κτιρίων που θα απελευθερωθούν. «Να αφήσουμε πίσω μας το έλλειμμα σχεδίου, να σκεφτούμε κατεδαφίσεις κτιρίων, απόδοση ελεύθερων χώρων, επιστροφή της κατοικίας στο κέντρο της πόλης» είπε ο υπουργός Επικρατείας, προαναγγέλλοντας κοσμογονία έργων για τα επόμενα χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής (Ελληνικό, ΟΑΚΑ, Διπλή ανάπλαση κλπ.).
«Μας δίνεται πολύ σημαντική ευκαιρία για τα 100αδες εγκαταλελειμμένα κτίρια στο κέντρο της Αθήνας να υπάρχει αξιοποίηση με όρους δόμησης και χρήσεις που δίνουν δυναμική στην πόλη» υπογράμμισε ο Ευθύμιος Μπακογιάννης. Τόνισε ότι προσπάθεια μεταφοράς των υπηρεσιών στον Υμηττό θα έχει θετικές επιπτώσεις από την επαναχρησιμοποίηση των χώρων που στεγάζουν τα υπουργεία. Στόχος είναι να έρθουν νέες χρήσεις των κτιρίων, κυρίως κοινωνική κατοικία, που θα δώσει ζωντάνια στις περιοχές. Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΝ αποκάλυψε ότι σύντομα θα παρουσιαστεί από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου νομοσχέδιο για τις αναπλάσεις και τα εγκαταλελειμμένα κτίρια.
«Η Αθήνα έχει μελετηθεί όσο καμία, χωρίς ωστόσο να έχουν προχωρήσει έργα και παρεμβάσεις. Πρέπει να μαζευτούμε σε ένα τραπέζι όσοι έχουμε ακίνητη περιουσία στην πόλη. Τα περισσότερα κτίρια δεν έχουν βάρη, πολιτικά βάρη έχουν. Πρέπει να κατεδαφίσουμε κτίρια, να αξιοποιήσουμε άλλα, να δημιουργήσουμε κοινωνική κατοικία» σημείωσε από την πλευρά του ο Κώστας Μπακογιάννης. Έκανε λόγο για τη στιγμή της Αθήνας, καθώς αφενός υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον επενδυτικό, τουριστικό, αφετέρου γίνεται πολύ σοβαρή δουλειά. Τόνισε όμως ότι η Αθήνα θέλει πάρα πολλή δουλειά ακόμα, λέγοντας πως ναι μεν δίνεται έμφαση στα μεγάλα, αλλά η ζωή στις γειτονιές κρίνεται από τα μικρά.
Χαρακτήρισε το Δημόσιο ως τον “χειρότερο” ιδιοκτήτη, εξηγώντας πως υπάρχουν πολλά κτίρια που έχουν μείνει κλειστά, αναξιοποίητα, οδηγώντας στην απαξίωση της γειτονιάς. Ο δήμαρχος Αθηναίων έθεσε τρεις βασικούς στόχους, την απελευθέρωση χώρων της πόλης, τη βιώσιμη κινητικότητα και τις μικτές χρήσεις. Ειδικά για το τελευταίο σημείωσε «πως διατρέχουμε έναν κίνδυνο η Αθήνα να γίνει θεματικό πάρκο, μια αρχαιοελληνική Disneyland, γι’ αυτό και οφείλουμε να διαφυλάξουμε και να περιφρουρήσουμε τον χαρακτήρα της πόλης».
Αναφέρθηκε, τέλος, στη έργο της Διπλής Ανάπλασης, λέγοντας πως βγήκε από τα συρτάρια και γίνεται πράξη.