Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Environmental Science & Technology», αναλύθηκαν περισσότερες από 200.000 γεννήσεις στη Νότια Καλιφόρνια την περίοδο 2006-2014. Η μελέτη επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην Καλιφόρνια, η οποία βρίσκεται στην πρώτη θέση στις ΗΠΑ τόσο ως προς τις ετήσιες εκτάσεις που καίγονται από πυρκαγιές όσο και ως προς τα ποσοστά διαγνώσεων αυτισμού στην παιδική ηλικία.

   Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παιδιά, των οποίων οι μητέρες εκτέθηκαν σε καπνό από δασικές πυρκαγιές κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης, είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν με αυτισμό έως την ηλικία των πέντε ετών.

   Η ισχυρότερη συσχέτιση παρατηρήθηκε στις μητέρες που εκτέθηκαν σε περισσότερες από δέκα ημέρες καπνού κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Σε αυτή την ομάδα, τα παιδιά παρουσίασαν κατά 23% υψηλότερο κίνδυνο διάγνωσης αυτισμού σε σύγκριση με εκείνα των οποίων οι μητέρες δεν είχαν εκτεθεί ποτέ σε καπνό από πυρκαγιές κατά τη διάρκεια της κύησης.

   Οι μητέρες παιδιών που διαγνώστηκαν με αυτισμό έτειναν να είναι μεγαλύτερες σε ηλικία, πιο πιθανό να μην είχαν ποτέ προηγούμενη εγκυμοσύνη και είχαν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης διαβήτη και παχυσαρκίας πριν από την εγκυμοσύνη.

   Οι ερευνητές τονίζουν ότι ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνών έχει συνδέσει την προγεννητική έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση με τον κίνδυνο αυτισμού, με τα βαρέα μέταλλα στα αιωρούμενα σωματίδια να θεωρούνται συχνά πιθανός υπεύθυνος παράγοντας. Η πιθανή συσχέτιση κατά το τρίτο τρίμηνο συμφωνεί με μελέτη του Πανεπιστημίου Harvard το 2021, η οποία επίσης διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο αυτισμού σε παιδιά, που συνδέεται με την έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση στα τελευταία στάδια της εγκυμοσύνης, μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από ταχεία ανάπτυξη και ωρίμανση του εγκεφάλου του εμβρύου.

   Πάντως, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν μια οριστική σύνδεση των πυρκαγιών με τον αυτισμό, αλλά προστίθενται στα αυξανόμενα στοιχεία που καταδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις των ατμοσφαιρικών ρύπων στη νευρολογική ανάπτυξη του εμβρύου.

Ειδικότερα, πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, 6 Δεκεμβρίου 2025, πραγματοποιήθηκαν στοχευμένοι έλεγχοι σε τρία κέντρα διασκέδασης- μπαρ, σε δύο από τα οποία εντοπίστηκαν 7 ανήλικοι, στους οποίους είχε επιτραπεί η είσοδος και παραμονή.

Η δράση υλοποιήθηκε από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων, του Τμήματος Δίωξης Εκβιαστών της Δ.Α.Ο.Ε., της Ο.Π.Κ.Ε., καθώς και αρμόδιους υπαλλήλους του Γενικού Χημείου του Κράτους της Α.Α.Δ.Ε. σε διάφορες περιοχές της Αττικής.

Κατόπιν αυτού, συνελήφθησαν ιδιοκτήτης και προσωρινά υπεύθυνος, αντίστοιχα, των καταστημάτων, ενώ παράλληλα λήφθηκαν δείγματα από φιάλες αλκοολούχων ποτών, τα οποία θα αποσταλούν στο Γενικό Χημείο του Κράτους για εργαστηριακή εξέταση.

Σημειώνεται ότι, οι ανήλικοι, που εντοπίστηκαν στα καταστήματα, παραδόθηκαν από την Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων στους κηδεμόνες τους. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

«Τα εργαλεία αυτά θα σώσουν τις ζωές των παιδιών μας, το ιερότερο πράγμα που έχει μια κοινωνία», είπε ξεκινώντας την παρουσίαση ο υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος μεταξύ άλλων σημείωσε πως «εμείς φτιάξαμε τον νόμο, το υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης έφτιαξε τα εργαλεία και η αστυνομία θα τα εφαρμόσει».

«Από σήμερα θα υπάρχει μια ιχνηλάτηση για να γνωρίζουμε ποιος και πού έχει ευθύνη. Όσο αυξάνεται η επιτήρηση τόσο κάνεις κάποιον πιο προσεκτικό για την εφαρμογή του νόμου», πρόσθεσε ο κ. Γεωργιάδης σε άλλο σημείο της παρουσίασης.

Αξίζει να σημειωθεί πως για τους παραβάτες θα υπάρχουν αυστηρές κυρώσεις ενώ οι απαγορεύσεις ισχύουν «ακόμα και στις ιδιωτικές εκδηλώσεις».

Αναλυτικότερα:

• δεν επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ ή καπνικών σε ανηλίκους
• προβλέπονται ποινικές κυρώσεις με φυλάκιση έως 3 έτη και αυτόφωρο
• επιβάλλονται πρόστιμα έως 10.000 ευρώ
• σε περίπτωση υποτροπής προβλέπεται ανάκληση έως και οριστική αφαίρεση άδειας λειτουργίας

«Μέχρι σήμερα ήταν σε γκρίζα ζώνη οι έλεγχοι για εκδηλώσεις από συλλόγους γονέων, 15μελη ή φροντιστήρια» σημείωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, προχωρώντας στην παρουσίαση των τριών ψηφιακών εργαλείων:

Ως προς τις εκδηλώσεις, πλέον οι επιχειρηματίες θα μπαίνουν στο events.gov.gr και θα δηλώνουν την επιχείρησή τους, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet. Θα καταχωρούν το κατάστημα, τις ημερομηνίες της εκδήλωσης και τα στοιχεία του διοργανωτή με ΑΦΜ, ώστε να υπάρχει έγκριση από τον ίδιο.

«Στην πραγματικότητα κάνουμε ένα ιδιωτικό συμφωνητικό μέσω gov.gr», σημείωσε ο κ. Παπαστεργίου. Στο τέλος της διαδικασίας παράγεται QR code, το οποίο επιτρέπει στην αστυνομία να ελέγχει ότι η εκδήλωση έχει έγκριση, χωρίς όμως να επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ σε ανηλίκους.

Δεύτερο εργαλείο είναι το μητρώο καταστημάτων ψηφιακών και φυσικών για πώληση αλκοόλ, καπνικών προϊόντων ή άτμισης. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να επισκεφθούν το alto.gov.gr μέχρι 31 Ιανουαρίου 2026 και δηλώνουν τα καταστήματα και τα προϊόντα που πωλούν.

Τέλος, το τρίτο εργαλείο είναι η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας. Οποιος θέλει να αγοράσει αλκοόλ ή καπνό θα πρέπει να δείχνει την νέα ταυτότητα και θα υπάρχει ενημέρωση στο Gov.gr wallet για να υπάρχει η επιλογή έλεγχος ηλικίας.

Ο πωλητής δεν θα χρειάζεται να συνδεθεί. Θα εμφανίζεται ένα QR Code και αν κάποιος είναι ανήλικος, θα βγαίνει ένα κόκκινο σήμα που θα δείχνει ότι ο υποψήφιος αγοραστής είναι κάτω των 18.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το πρώτο εργαλείο αφορά την ψηφιακή δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων μέσω events.gov.gr, όπου οι επιχειρηματίες καταχωρούν στοιχεία της εκδήλωσης, τους διοργανωτές με ΑΦΜ και παράγεται QR code για έλεγχο από την αστυνομία. Ο μηχανισμός εξασφαλίζει ότι δεν πωλείται αλκοόλ σε ανηλίκους.

Το δεύτερο εργαλείο είναι το μητρώο καταστημάτων ψηφιακών και φυσικών που πωλούν αλκοόλ, καπνό ή προϊόντα άτμισης. Η εγγραφή στο alto.gov.gr πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2026, με καταγραφή καταστημάτων και προϊόντων.

Το τρίτο εργαλείο είναι η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας, συμβατή με GDPR, όπου οι αγοραστές δείχνουν την νέα ταυτότητα μέσω Gov.gr wallet. Το σύστημα εμφανίζει QR Code και κόκκινο σήμα αν ο χρήστης είναι κάτω των 18 ετών. Ο πωλητής δεν χρειάζεται να συνδεθεί, διασφαλίζοντας αξιοπιστία και απλότητα.

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, αναφερόμενος στη σημερινή παρουσίαση, τόνισε:

«Μετά την ψήφιση του νόμου μας το καλοκαίρι, όπου αυστηροποιήσαμε το πλαίσιο για την κυκλοφορία καπνικών προϊόντων και αλκοόλ και επιβεβαιώσαμε την πλήρη απαγόρευση πρόσβασης σε ανηλίκους, συνεχίζουμε σήμερα τη μεταρρύθμιση με τις ειδικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία – Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη – δημιουργούμε μηχανισμούς που θα επιτρέπουν έλεγχο σε πραγματικό χρόνο, ώστε να διασφαλίσουμε ότι τα προϊόντα αυτά δεν θα καταλήγουν σε χέρια ανηλίκων. Ευχαριστώ θερμά τους αρμόδιους Υπουργούς για τη συμβολή τους».

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της τεχνολογίας στην προστασία της νεολαίας:

«Η προστασία των παιδιών μας από την αγορά καπνικών προϊόντων και αλκοόλ αποτελεί συλλογική ευθύνη και περνά μέσα από σύγχρονες ψηφιακές λύσεις. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αναπτύξαμε τρία εργαλεία που είναι πλέον έτοιμα για άμεση εφαρμογή: την καταγραφή όλων των σημείων πώλησης, τη δημιουργία μητρώου για ιδιωτικές εκδηλώσεις στις οποίες παρευρίσκονται παιδιά και – το σημαντικότερο – την επαλήθευση ηλικίας μέσω της ψηφιακής ταυτότητας. Πρόκειται για τρία μέτρα που τίθενται άμεσα στη διάθεση της κοινωνίας και των παιδιών μας».

Στην ενημέρωση συμμετείχε και ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ο οποίος στάθηκε ιδιαίτερα στους κινδύνους που εγκυμονεί ο εθισμός στην ανηλικότητα:

«Ο εθισμός σε τόσο νεαρή ηλικία υπονομεύει το μέλλον της νέας γενιάς αλλά και της κοινωνίας στο σύνολό της. Είναι ζωτικής σημασίας να προστατεύσουμε τα παιδιά μέχρι την ενηλικίωσή τους, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν ώριμες και υπεύθυνες αποφάσεις για τη ζωή τους».

Ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης, Παναγιώτης Στάθης, σημείωσε ότι από 7 Ιουλίου έως 31 Οκτωβρίου 2025 η ΕΛΑΣ πραγματοποίησε 35.018 ελέγχους, με 195 συλλήψεις και 95 πρόστιμα, ενώ 101 αφορούσαν πώληση αλκοόλ σε ανηλίκους. Οι βεβαιώσεις παραμέλησης ανηλίκου αυξήθηκαν κατά 50% σε σχέση με το 2024.

Τα νέα ψηφιακά εργαλεία που θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων για την απαγόρευση πώλησης αλκοολούχων ποτών και καπνικών προϊόντων σε ανήλικους παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια σύσκεψης υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις η πρώτη εφαρμογή είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο όπου επιχειρήσεις που φιλοξενούν ιδιωτικές εκδηλώσεις στις οποίες συμμετέχουν ανήλικοι θα πρέπει να τις αναγγέλουν εκ των προτέρων. Η καταχώριση θα γίνεται στο gov.gr από τον νόμιμο εκπρόσωπο της οικοδέσποινας επιχείρησης και θα περιλαμβάνει τον τύπο της εκδήλωσης, για παράδειγμα αν πρόκειται για χορό ή γιορτή αποφοίτησης, όπως και την ημερομηνία διεξαγωγής.

Η υποβολή της αναγγελίας, η οποία θα πρέπει στη συνέχεια να επιβεβαιωθεί από τον πελάτη που διοργανώνει την εκδήλωση, θα δημιουργεί αυτόματα ιδιωτικό συμφωνητικό ανάμεσα στους δύο συμβαλλόμενους.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το Μαξίμου, θα διευκολυνθούν οι στοχευμένοι έλεγχοι και θα αποτραπεί το φαινόμενο όπου καταστήματα που πωλούν αλκοόλ επιτρέπουν εκτάκτως την είσοδο ανηλίκων, στο πλαίσιο αδήλωτων ιδιωτικών εκδηλώσεων, με συνέπεια σε ορισμένες περιπτώσεις να διαπιστώνεται παράκαμψη του νόμου.

Το δεύτερο εργαλείο είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού και αλκοόλ. Κάθε κατάστημα που εμπορεύεται καπνικά ή αλκοολούχα ποτά θα πρέπει να δηλώσει, με μία πολύ απλή και σύντομη διαδικασία στο gov.gr, τους τύπους των προϊόντων που πουλά, για παράδειγμα τσιγάρα και είδη θερμαινόμενου καπνού. Αμέσως μετά θα λαμβάνει ένα έγγραφο με μοναδικό κωδικό QR, που θα πιστοποιεί την εγγραφή στο μητρώο και τα προϊόντα που δηλώθηκαν.

Έτσι θα «χαρτογραφηθούν» πανελλαδικά όλα τα σημεία πώλησης καπνικών και ποτών με αλκοόλ, ενώ θα καταστούν δυνατοί οι εύκολοι έλεγχοι, καθώς οι ελεγκτές θα γνωρίζουν ποια αγαθά έχει δηλώσει ότι διαθέτει το κάθε κατάστημα.

Η πλήρης εφαρμογή του μητρώου για τα σημεία πώλησης θα αρχίσει μετά από μία περίοδο κατά την οποία οι ιδιοκτήτες θα έχουν περιθώριο να φροντίσουν για την εγγραφή των επιχειρήσεών τους.

Η τρίτη εφαρμογή είναι ένας ασφαλής μηχανισμός επαλήθευσης της ηλικίας πελάτη που θέλει να αγοράσει καπνικά προϊόντα ή αλκοολούχα ποτά από οποιοδήποτε φυσικό κατάστημα λιανικής. Βασίζεται στο σύστημα επαλήθευσης που έχει ήδη σχεδιαστεί για την εφαρμογή KidsWallet.

Ο έλεγχος θα γίνεται εύκολα από τον πωλητή, ο οποίος απλώς θα σκανάρει έναν κωδικό QR μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και KidsWallet και θα λαμβάνει αμέσως ενημέρωση για το εάν ο επίδοξος αγοραστής είναι ανήλικος, με απόλυτη ασφάλεια για τα προσωπικά δεδομένα κάθε πολίτη. Στο ηλεκτρονικό εμπόριο θα εφαρμόζεται αυτόματα ο ίδιος έλεγχος, στη σελίδα του πωλητή θα εμφανίζεται ο κωδικός QR και ο αγοραστής θα τον σκανάρει με το κινητό του, μέσω των Wallets Gov.gr και Kids.

Μητσοτάκης: Αξιοποιούμε όλα τα εργαλεία τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας,

«Τον Ιούλιο η κυβέρνησή μας ψήφισε έναν πολύ σημαντικό νόμο με τον οποίον απαγορεύεται πια η διάθεση καπνικών προϊόντων και αλκοόλ στους ανήλικους. Έχει έρθει η ώρα να αξιοποιήσουμε όλα τα εργαλεία τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας, έτσι ώστε να δώσουμε στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και στην Ελληνική Αστυνομία τη δυνατότητα να εφαρμοστεί αυτός ο νόμος” τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πρόσθεσε.

“Να σταθώ ιδιαίτερα στο ψηφιακό εργαλείο επιβεβαίωσης της πραγματικής ηλικίας του υποψήφιου αγοραστή τέτοιων προϊόντων. Η τεχνολογία πια μας δίνει τη δυνατότητα να μπορεί αυτή η επαλήθευση να γίνει πολύ εύκολα.

Να επισημάνω ότι στα ζητήματα της ψηφιακής επαλήθευσης της ηλικίας των Ελλήνων πολιτών, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης. Η τεχνολογία αυτή θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη για όποιες αποφάσεις πάρουμε σχετικά με την πρόσβαση των ανηλίκων και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οπότε αναμένω και εγώ από τα συναρμόδια Υπουργεία, αφού τα ευχαριστήσω και πάλι για την εξαιρετική συνεργασία, την πλήρη εφαρμογή των αποφάσεων που πήραμε σήμερα και βέβαια να σταθώ και στην ανάγκη της όσο το δυνατόν καλύτερης ενημέρωσης της κοινωνίας και των γονέων, οι οποίοι και αυτοί αναλαμβάνουν το μερίδιο που τους αναλογεί έτσι ώστε να μπορούμε όλοι μαζί να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από τους κινδύνους του εθισμού στο κάπνισμα και στην κατανάλωση αλκοόλ”.

Δηλώσεις Γεωργιάδη, Χρυσοχοΐδη, Παπαστεργίου

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε: «Μετά την ψήφιση του νόμου μας το καλοκαίρι, όπου αυστηροποιήσαμε το πλαίσιο για την κυκλοφορία των καπνικών προϊόντων και του αλκοόλ και την απαγόρευση στους ανηλίκους, σε συνεργασία με τα δύο συναρμόδια Υπουργεία, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ολοκληρώνουμε τη μεταρρύθμιση με τις ειδικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες που θα επιτρέψουν τον έλεγχο σε πραγματικό χρόνο, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι οι ανήλικοι δεν θα έχουν πρόσβαση σε αυτά τα προϊόντα που απαγορεύεται να καταναλώνουν Και ευχαριστώ πολύ τους αρμόδιους Υπουργούς γι’ αυτό».

Ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ανέφερε: «Με τον νέο νόμο η Ελληνική Αστυνομία αναλαμβάνει και αυτή, μαζί με τις υπόλοιπες υπηρεσίες, ελέγχους σε όλα τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για την παροχή αλκοόλ σε ανήλικους. Συνεπώς, τα παιδιά, οι γονείς, ο κάθε πολίτης μπορούν να απευθύνονται στην Αστυνομία, είτε μέσω της εφαρμογής SAFE.YOUth που μπορούν να κατεβάζουν στο κινητό τους είτε μέσα από τον πενταψήφιο αριθμό “10201”, να καταγγείλουν εκείνους τους επαγγελματίες, όσους προσφέρουν αλκοόλ σε ανήλικους».

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε: «Η προστασία των παιδιών μας από την αγορά καπνικών προϊόντων και πώλησης αλκοόλ είναι ευθύνη όλων και είναι κάτι το οποίο περνάει και από ψηφιακές λύσεις, τις οποίες το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, πλέον έχει έτοιμες.Η καταγραφή όλων των σημείων πώλησης τέτοιων προϊόντων, η δημιουργία ενός μητρώου για ιδιωτικές εκδηλώσεις στις οποίες πηγαίνουν παιδιά, αλλά κυρίως η επαλήθευση ηλικίας της ψηφιακής ταυτότητας είναι τα τρία μέτρα τα οποία είναι έτοιμα και έρχονται πλέον προς όφελος των παιδιών μας πάρα πολύ άμεσα».

Το σημαντικότερο εργαλείο είναι το ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών ειδών που θα τεθεί σύντομα σε λειτουργία. Μέσω αυτής της πλατφόρμας, όλες οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τέτοια προϊόντα υποχρεούνται να καταχωρίζουν τις δραστηριότητές τους και τον τόπο πώλησης. Θα καταγράφονται τα στοιχεία των φυσικών και νομικών προσώπων και των σημείων διάθεσης, απαγορεύοντας την πώληση από όσους δεν είναι εγγεγραμμένοι. Ουσιαστικό πλεονέκτημα του μητρώου είναι η διαφάνεια και η άμεση διασύνδεση με τις αρμόδιες αρχές, όπως η ΕΛ.ΑΣ. και οι Υγειονομικές Υπηρεσίες.

Η καταγραφή αυτή θα επιτρέπει να γίνεται διαρκής έλεγχος και παρακολούθηση, αποτρέποντας παραβάσεις και διασφαλίζοντας ότι ο Νόμος εφαρμόζεται στον πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, με τη δημιουργία ενός χάρτη ελέγχου, που αφορά περισσότερο στο Υπουργεία Υγείας και την ΕΛΑΣ, θα επιχειρηθεί να παταχθεί το παρεμπόριο, δεδομένου ότι τα περισσότερα προϊόντα άτμισης, εισάγονται με την ένδειξη ότι πρόκειται για… παιχνίδια!

Επιπλέον, η νομοθεσία προβλέπει την υποχρέωση των ιδιωτικών κέντρων διασκέδασης, μπαρ και κέντρων ψυχαγωγίας να δηλώνουν ηλεκτρονικά κάθε εκδήλωση που φιλοξενεί ανηλίκους. Οι υπεύθυνοι οφείλουν να αναγγείλουν, μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας την ημέρα και την ώρα που η ιδιωτική εκδήλωση πρόκειται να διεξαχθεί στο κατά τόπους αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα ή Λιμενική Αρχής, ενώ παράλληλα θα παράγεται και μια σύμβαση μεταξύ των δύο πλευρών που θα επιβεβαιώνει ότι η εκδήλωση αφορά ανήλικους και ότι δεν προβλέπεται τυχόν πώληση ή παρουσίαση προϊόντων καπνού και αλκοόλ στον χώρο. Να σημειωθεί ότι πρόσβαση στα στοιχεία που υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας έχουν οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι του αρμόδιου Αστυνομικού Τμήματος ή Λιμενικής Αρχής.

«Η προστασία των παιδιών μας, τόσο στο αναλογικό όσο και στο ψηφιακό περιβάλλον είναι θέμα ευθύνης. Αξιοποιούμε την τεχνολογία και δίνουμε λύσεις στο μείζον θέμα της πώλησης προϊόντων καπνού και αλκοόλ σε ανήλικους. Προχωρούμε στη δημιουργία του Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου Προϊόντων Καπνού και Αλκοόλ, ενός σύγχρονου εργαλείου διαφάνειας και εποπτείας, όπως προβλέπεται στον πρόσφατο νόμο του Υπ. Υγείας. Κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην πώληση προϊόντων καπνού, άτμισης ή αλκοόλ, οφείλει να καταχωρείται υποχρεωτικά σε αυτό. Οι αγορές θα πραγματοποιούνται με επίδειξη της ψηφιακής ταυτότητας, η οποία επαληθεύεται ως προς τη γνησιότητά της. Παράλληλα, θέτουμε σε λειτουργία την ηλεκτρονική πλατφόρμα αναγγελίας ιδιωτικών εκδηλώσεων, μέσω της οποίας οι επιχειρήσεις θα δηλώνουν προκαταβολικά εκδηλώσεις που αφορούν σε ανήλικους. Σε μια εποχή που η τεχνολογία και η κοινωνία μεταβάλλονται με ταχύτητα, οφείλουμε να είμαστε εκεί, δίπλα στα παιδιά και τους γονείς, με απλές εύχρηστες και αποτελεσματικές ψηφιακές λύσεις», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Με την υιοθέτηση αυτών των ψηφιακών συστημάτων, οι αρμόδιες υπηρεσίες επιδιώκουν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και να διασφαλίσουν την αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας. Η εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων στοχεύει στη στενή παρακολούθηση και τον έλεγχο της διανομής και πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών ειδών, με στόχο τελικά την προστασία της δημόσιας υγείας και ιδιαιτέρως των ανηλίκων.

Ο ψηφιακός αυτός μηχανισμός αναμένεται να αποτρέψει τις παράνομες πρακτικές, να ενισχύσει την διαφάνεια και να επιτρέψει την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου και της μη ρυθμισμένης διανομής. Επιπλέον, η διαλειτουργικότητα και η αυστηρή τήρηση των διαδικασιών προσφέρουν μια πιο αποτελεσματική και γρήγορη λύση για την αντιμετώπιση τυχόν παραβάσεων, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής ευθύνης. 

Οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες ψηφιακές απαιτήσεις, ενώ οι αρμόδιες αρχές προετοιμάζονται να αυξήσουν τους ελέγχους και τις δράσεις επιβολής. Αυτό το ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα αναμένεται να αποτελέσει το θεμέλιο για μια πιο αυστηρή και αποτελεσματική νομοθεσία που θα προστατεύει ουσιαστικά τους ανηλίκους από την πρόσβαση σε προϊόντα που επιβαρύνουν την υγεία τους.

Οι παρεμβάσεις του υπουργού επικεντρώθηκαν στη νέα πρόταση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καπνικά προϊόντα, στη σύσταση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), καθώς και στις εξελίξεις γύρω από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins).

Κατά τη συνεδρίαση του ECOFIN, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τη νέα πρόταση Οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στον καπνό και στα συναφή με τον καπνό προϊόντα.

Ο κ. Πιερρακάκης επέμεινε ότι «η δημόσια υγεία αποτελεί θεμελιώδη, υπαρξιακή προτεραιότητα». Ωστόσο, εξέφρασε επιφυλάξεις για την προοπτική μιας υπέρμετρης και απότομης αύξησης των φόρων στα καπνικά προϊόντα:

«Σύμφωνα με την εμπειρία μας στην Ελλάδα και, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφική μας θέση, έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν ότι η ασύμμετρη αύξηση αυτών των φορολογικών συντελεστών οδηγεί σε καταγραφή αύξησης του λαθρεμπορίου», είπε ο υπουργός και συνέχισε: «Ταυτόχρονα, αν οι τιμές, τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα καινοτόμα προϊόντα, αυξηθούν απότομα και περισσότερο απ’ όσο μπορεί να αντέξει η αγορά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν η επίδραση στην εξίσωση της ανταγωνιστικότητας. Μια εξίσωση που αγγίζει τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Οφείλουμε, λοιπόν, να λάβουμε όλα αυτά κατά νου. Ίσως θα μπορούσαμε να εξετάσουμε ευρύτερες μεταβατικές περιόδους στην εφαρμογή των μέτρων, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος χωρίς να διαταραχθεί η αγορά».

Για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων: «Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές»

Στο επίκεντρο βρέθηκε επίσης η συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU). «Χρειαζόμαστε μία ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Και ο μόνος τρόπος να το πετύχουμε αυτό είναι να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα με την υλοποίηση των συστάσεων που προωθείτε», υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης.

Ο υπουργός τόνισε την ανάγκη για μεγαλύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και για κοινή δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνοντας: «Το κόστος ευκαιρίας αυτής της καθυστέρησης είναι τεράστιο, επομένως, πρέπει να προχωρήσουμε. Η έκθεση Ντράγκι το αποτυπώνει με σαφήνεια και το ΔΝΤ από πλευράς του, υπολογίζει όλα τα διασυνοριακά εμπόδια για τα οποία συζητάμε εδώ και μήνες».

Ο κ. Πιερρακάκης, θέλοντας να στείλει ένα μήνυμα στους Ευρωπαίους συναδέλφους του, υπογράμμισε τα εξής: «Ως κυβέρνηση, είμαστε απολύτως ανοιχτοί να συζητήσουμε διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές. Αν θέλουμε να πετύχουμε, δεν χρειαζόμαστε απλώς εθνικούς “πρωταθλητές” κρατών-μελών. Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές».

Αναφερόμενος στην εμπειρία της Ελλάδας, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών σε διάστημα μόλις επτά μηνών. Όπως είπε :«Το πρώτο είναι η πρόταση της Euronext για την εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Το δεύτερο είναι η πρόταση της UniCredit για την απόκτηση ποσοστού άνω του 30% στην Alpha Bank, μιας από τις συστημικές μας τράπεζες. Και το τρίτο είναι η περίπτωση της ελληνικής τράπεζας Credia, που επιχείρησε να εξαγοράσει ποσοστό στην HSBC Bank στη Μάλτα».

Άρα, κατέληξε ο υπουργός, «αυτός είναι ο μόνος τρόπος να πετύχουμε την κρίσιμη κλίμακα που απαιτείται, για να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας και να επιτύχουμε τα επίπεδα ανάπτυξης που χρειάζονται οι κοινωνίες μας».

Για τα σταθερά κρυπτονομίσματα: «Πρέπει να βρούμε το σωστό σημείο ισορροπίας»

Στο Eurogroup της Πέμπτης συζητήθηκαν οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins). Ο υπουργός τόνισε: «Το ζήτημα των stablecoins απαιτεί να βρούμε το σωστό σημείο ισορροπίας ανάμεσα στα ρίσκα και στις ευκαιρίες. Είναι θεσμικό καθήκον ορισμένων φορέων να εστιάζουν στους κινδύνους, αλλά και άλλων να βλέπουν τις ευκαιρίες».

«Τα stablecoins δεν είναι πειραματικές τεχνολογίες. Αποτελούν πλέον ένα καθιερωμένο νομισματικό μέσο, το οποίο όμως οφείλει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο να συμμορφώνεται με τη MiCA, τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την αγορά των κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων. Στο πλαίσιο αυτό, δεν πρέπει να αποκλείσουμε την Ευρώπη με υπέρμετρους περιορισμούς από τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ευρώπη πρέπει να εντάξει τα νέα νομισματικά εργαλεία σε ελεγχόμενο πλαίσιο συνεργασίας, με προσαρμογή στους ευρωπαϊκούς κανόνες», είπε χαρακτηριστικά ο Έλληνας υπουργός.

Συμμετοχή σε άτυπο γεύμα εργασίας του Competitiveness Lab

Στο περιθώριο των συνεδριάσεων, ο κ. Πιερρακάκης συμμετείχε σε άτυπο γεύμα εργασίας του Competitiveness Lab. Πρόκειται για πρωτοβουλία κρατών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη λήψη δράσεων για την εμβάθυνση της Ένωσης Αγορών Κεφαλαίων (Capital Markets Union).

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην προώθηση του Finance Europe Label, μιας ευρωπαϊκής ετικέτας για επενδυτικά προϊόντα, καθώς και στην πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκής πλατφόρμας τιτλοποίησης.

Ο υπουργός πραγματοποίησε, επίσης, διμερείς συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομικών του Λουξεμβούργου Ζιλ Ροθ, και με τον υπουργό Οικονομικών της Ρουμανίας, Αλεξάντρου Ναζαρέ, με στόχο τον συντονισμό και την ανταλλαγή απόψεων για ζητήματα της ημερήσιας διάταξης των Συμβουλίων Eurogroup και ECOFIN.

Λίγο πριν τη 1:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης (17/9/25) σήμανε συναγερμός στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Λαμίας, όταν ξέσπασε φωτιά σε διαμέρισμα του 1ου ορόφου επί της οδού Μακροπούλου στη συμβολή με Τσιριμώκου, όπου διέμενε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι με τον 49χρονο γιο τους. Το διαμέρισμα από άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία μέσα σε λίγα λεπτά γέμισε καπνούς, εγκλωβίζοντας τους ενοίκους και θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή τους.

Σύμφωνα με το lamiareport.gr ένας γείτονας με δύο αστυνομικούς και τους πυροσβέστες όρμησαν μέσα στους καπνούς και απεγκλώβισαν την οικογένεια. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, συνολικά έξι άτομα μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, με την 82χρονη γυναίκα να έχει υποστεί σοβαρότατα εγκαύματα, ενώ οι υπόλοιποι αντιμετώπισαν αναπνευστικά προβλήματα από τους καπνούς.

Με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα διακομίσθηκε σε Νοσοκομείο της Λαμίας και ο 89χρονος ιδιοκτήτης του διαμερίσματος, ενώ αναπνευστικά προβλήματα αντιμετώπισε και ο 49χρονος γιος του που βγήκε στη βεράντα για να σωθεί.

Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες η γυναίκα διασωληνώθηκε για να διακομιστεί σε νοσοκομείο της Αθήνας και είναι σε πάρα πολύ κρίσιμη κατάσταση.

Δύο αστυνομικοί διακομίστηκαν προληπτικά στο Νοσοκομείο Λαμίας, όπως και ο γείτονας του ζευγαριού που μαζί με τους αστυνομικούς και τους πυροσβέστες έσπασαν την πόρτα για να μπουν στο διαμέρισμα και να σώσουν τους ενοίκους ενώ όλοι εξήραν και το έργο των ανδρών του ΕΚΑΒ, που η κινητοποίησή τους ήταν άμεση. Παρόντες στο συμβάν και οι Διοικητές ΔΙ.Π.Υ.Ν. Φθιώτιδας Πύραρχος Χρήστος Πλουμάκης και της Π.Υ. Λαμίας Αντιπύραρχος Γιώργος Κρεμμύδας.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο στοχευμένων δράσεων πραγματοποιήθηκε αρχικά σωματικός έλεγχος στην 59χρονη. Ακολούθησε προχθές βράδυ στο σπίτι της στην Πτολεμαΐδα, όπου βρέθηκαν συνολικά και κατασχέθηκαν: 1.321 πακέτα αφορολόγητων τσιγάρων, 496 συσκευασίες αφορολόγητου καπνού, συνολικού βάρους -24- κιλών και -800- γραμμαρίων και 1.045 ευρώ.

Επειδή δεν είχαν καταβληθεί οι νόμιμοι φορολογικοί δασμοί, σε καπνό και τσιγάρα πρόκειται ν’ αποσταλούν στο Τελωνείο Πτολεμαΐδας, ώστε να προσδιοριστούν.

Προανάκριση για την υπόθεση διεξήγαγε το Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης Κάτω Κλεινών Φλώρινας, ενώ η δικογραφία που σχηματίσθηκε σε βάρος της 59χρονης, θα υποβληθεί στην εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κοζάνης.

Τα αποτελέσματα αεκτενούς μελέτης, που διεξήχθη από το Ινστιτούτο ISGlobal της Βαρκελώνης, δημοσιεύτηκαν στο The Lancet Planetary Health. Οι ερευνητές ανέλυσαν μεγάλα σύνολα δεδομένων από πολλές χώρες για να εκτιμήσουν πώς επηρεάζεται η υγεία από την έκθεση στον καπνό των δασικών πυρκαγιών. Διαπίστωσαν ότι τα PM2,5 από πυρκαγιές μπορεί να είναι ακόμη πιο επιβλαβή από τα σωματίδια που προέρχονται από τις εκπομπές της κυκλοφορίας αναγνωρίζοντας ότι οι κίνδυνοι θνησιμότητας είχαν υποτιμηθεί κατά 93%.

Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία χρήσης δεδομένων κινδύνου προσαρμοσμένων στον συγκεκριμένο τύπο και πηγή του ρύπου, ειδικά σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης έκθεσης στον καπνό των δασικών πυρκαγιών λόγω της κλιματικής κρίσης. Όπως εξήγησε η Άννα Αλάρι, ερευνήτρια του ISGlobal και συγγραφέας της μελέτης, «η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των δασικών πυρκαγιών καθιστά επιτακτική τη βελτίωση των εκτιμήσεων θνησιμότητας από τα PM2,5 για να παρακολουθούμε καλύτερα αυτήν την απειλή σχετιζόμενη με την κλιματική αλλαγή».

Υποτιμήθηκαν οι κίνδυνοι του καπνού από πυρκαγιές

Οι ερευνητές αντιμετώπισαν αυτήν τη διαρκώς αυξανόμενη απειλή για την ανθρωπότητα αξιοποιώντας δεδομένα από το έργο EARLY-ADAPT, που περιλαμβάνει ημερήσια στοιχεία θνησιμότητας σε 654 συνεχόμενες περιοχές σε 32 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας έναν πληθυσμό 541 εκατομμυρίων ανθρώπων, σύμφωνα με ανακοίνωση τύπου.

Συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με ημερήσιες εκτιμήσεις PM2,5 από πυρκαγιές και μη πυρκαγιές για την περίοδο 2004–2022. Για να αναλύσουν καλύτερα τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις του καπνού από δασικές πυρκαγιές στη θνησιμότητα, έπρεπε να λάβουν υπόψη ότι τα προβλήματα υγείας μπορεί να μην εμφανιστούν αμέσως, γι’ αυτό διεύρυναν το πεδίο τους για να αξιολογήσουν όλους τους θανάτους από όλες τις αιτίες, συμπεριλαμβανομένων των αναπνευστικών και καρδιαγγειακών.

Επτά ημέρες μετά την έκθεση σε αυτές τις επιβλαβείς χημικές ουσίες παρατήρησαν ότι αυξανόταν ο κίνδυνο θανάτου σε σοκαριστικό βαθμό. Σύμφωνα με την ανακοίνωση τύπου, «Για κάθε αύξηση ενός μικρογραμμαρίου ανά κυβικό μέτρο (1 µg/m³) στη συγκέντρωση PM2,5, η θνησιμότητα από όλες τις αιτίες αυξήθηκε κατά 0,7%, η θνησιμότητα από αναπνευστικά νοσήματα κατά 1% και η θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά 0,9%».

Η βραχυχρόνια έκθεση στον καπνό ευθυνόταν κατά μέσο όρο για 535 θανάτους από όλες τις αιτίες, εκ των οποίων 31 από αναπνευστικές παθήσεις και 184 από καρδιαγγειακά αίτια. Αυτή η σημαντική πρόοδος στην πληροφόρηση για τη δημόσια υγεία ήταν δυνατή χάρη στη βελτίωση των μεθόδων αξιολόγησης της επίπτωσης των ρύπων από πυρκαγιές σε σχέση με άλλους ρύπους.

«Αυτές οι εκτιμήσεις έγιναν χρησιμοποιώντας ειδικά δεδομένα για το πώς ο καπνός από πυρκαγιές επηρεάζει την υγεία, επιτρέποντας καλύτερο υπολογισμό της επίπτωσής του σε σχέση με άλλες πηγές ρύπανσης. Σε αντίθεση, όταν χρησιμοποιείται μια γενική τιμή κινδύνου για όλα τα σωματίδια (PM2,5), ανεξαρτήτως προέλευσης, εκτιμούνταν μόνο 38 θάνατοι ετησίως από καπνό δασικών πυρκαγιών. Επομένως, η υπόθεση ότι το PM2,5 από πυρκαγιές έχει το ίδιο αποτέλεσμα με το συνολικό PM2,5 αντιπροσωπεύει υποτίμηση κατά 93%», αναφέρεται στην ανακοίνωση τύπου.

Η πραγματική θνησιμότητα ήταν σχεδόν 14 φορές υψηλότερη.

Η μελέτη έδειξε επίσης τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μέτρησης της επίπτωσης των σχετικών ρύπων: προσαρμόζοντας τα δεδομένα κινδύνου στον συγκεκριμένο τύπο και πηγή του ρύπου. Όπως κατέληξε η Άννα Αλάρι, «η βελτίωση των εκτιμήσεων της θνησιμότητας από PM2,5 λόγω δασικών πυρκαγιών θα βοηθήσει στην καλύτερη παρακολούθηση του βάρους αυτής της απειλής για τη δημόσια υγεία σχετιζόμενης με την κλιματική αλλαγή».