Το δημοσίευμα της εφημερίδας Bild έχει τον τίτλο: «100.000 ευρώ δίνει η Ελλάδα για να αποδείξει τα μαζικά εγκλήματα των Γερμανών». Όμως, όπως εξηγεί ο Παντελής Βαλασόπουλος, η εφημερίδα προχωράει πολύ παρακάτω, καθώς θέτει τα εξής δύο κομβικά ερωτήματα:

• Ποιος ήταν υπεύθυνος για αυτές τις εκτελέσεις;
• Ποιος έδωσε τις διαταγές;

Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα, τις διαταγές για την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής, έδωσε ο στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι (γερμανικά: Hellmuth Felmy).

Ο στρατηγός Φέλμι, δικάστηκε στα δικαστήρια της Νυρεμβέργης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά η ποινή φυλάκισης για τις πράξεις του ήταν μόνο 15 χρόνια. Τελικά, αποφυλακίστηκε τρία χρόνια μετά σύμφωνα με την Bild: Το 1951.

Το γερμανικό δημοσίευμα συνεχίζει το αφιέρωμα με τα σχόλια ενός Γερμανού εισαγγελέα ο οποίος δηλώνει ειδικός, καθώς ασχολείται κυρίως με τα ναζιστικά εγκλήματα. Όπως ισχυρίζεται, υπήρχε την εποχή εκείνη η άποψη ότι αν κάποιος δεν ήταν παρών στις εκτελέσεις, δεν μπορούσε να καταδικαστεί σε θάνατο. Ο στρατηγός Φέλμι, μπορεί συνεπώς να ήταν εκείνος που έδωσε τις διαταγές, αλλά δεν ήταν παρών στην εκτέλεση των 200 που απεικονίζουν οι ιστορικές φωτογραφίες-ντοκουμέντα. «Κάτι που πλέον έχει αλλάξει», όπως εξηγεί ο ανταποκριτής του OPEN.

Ο Γερμανός εισαγγελέας δηλώνει στη συνέχεια πως έχει ασχοληθεί εκτενώς με την περίπτωση της Καισαριανής. Ως εκ τούτου, έχει πολλές φωτογραφίες και αποδείξεις στη διάθεσή του. Το υλικό αυτό όπως λέει ο ίδιος, μπορεί να το δώσει στην ελληνική κυβέρνηση να ψάξει να βρει ποιοι ήταν οι υπεύθυνοι -ακόμη και αν δεν είναι πια εν ζωή- «προκειμένου να τους ταυτοποιήσει» καταλήγει.

Ο Χέλμουτ Φέλμ (Hellmuth Felmy) ήταν ανώτατος Γερμανός αξιωματικός της αεροπορίας (πτέραρχος) και διοικητής σώματος στρατού με ενεργή δράση τόσο στον Πρώτο όσο και στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Με τη λήξη του ΒΒ’Π χαρακτηρίστηκε ως εγκληματίας πολέμου και προσήχθη σε συνακόλουθη της δίκης της Νυρεμβέργης, της επιλεγόμενης “δίκης των ομήρων” (hostages trial) ή Δίκης του Λιστ.

Στην εικόνα που μετέφεραν στον τοίχο της σχολής τους, φαίνονται μερικοί από τους 200 να οδεύουν με το κεφάλι ψηλά στο εκτελεστικό απόσπασμα της Καισαριανής.

Υπενθυμίζεται πως η συλλογή που συνολικά περιλαμβάνει 262 φωτογραφίες, αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών, μετά τη γνωστοποίηση από το υπουργείο Πολιτισμού πως υπεγράφη προσύμφωνο με τον συλλέκτη που την έχει στην κατοχή του.

«Οι 200 ήταν εργάτες, υπάλληλοι, αγρότες, είχανε οικογένειες, παιδιά, φίλους. Είχαν μάθει να μάχονται κόντρα στο ρεύμα, σε όλες τις συνθήκες, ως στελέχη και μέλη του ΚΚΕ. Στην πλειοψηφία τους ήταν πρόεδροι συνδικάτων και εργατικών οργανώσεων, που πρωτοστάτησαν σε μεγάλους αγώνες τη δεκαετία του 1930. […] Η πλειοψηφία των 200 ήταν κρατούμενοι πριν την τριπλή (γερμανική, ιταλική, βουλγαρική) κατοχή της χώρας, ορισμένοι ακόμα και πριν την επιβολή της δικτατορίας Μεταξά (1936). Ζήτησαν να πολεμήσουν. Το ελληνικό κράτος τους το αρνήθηκε. Παραδόθηκαν από τις ελληνικές κρατικές αρχές στους κατακτητές. Αυτός είναι ο πατριωτισμός του κεφαλαίου! Η Ιστορία επιβεβαιώνει ότι σε μια ταξική κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει ποτέ “εθνική ομοψυχία”» αναφέρει μεταξύ άλλων το Φυλλάδιο του κόμματος επισημαίνοντας: «Θα απέφευγαν την εκτέλεση αν υπέγραφαν ένα χαρτί που έλεγε “αποκηρύσσω το ΚΚΕ”. Δεν το έκαναν. Έβαλαν το “εμείς” πάνω από το “εγώ”. Οι 200, όπως και οι μαχητές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, του ΔΣΕ, που έδωσαν ως και τη ζωή τους, αποτελούν πρότυπα αγωνιστών, που διαμορφώθηκαν στη σύγκρουση με τον καπιταλισμό και τις σάπιες αξίες του».

«Πυροβολούν το παρελθόν για να χτυπήσουν το μέλλον» σημειώνει σε άλλο σημείο το ΚΚΕ, και κάνει λόγο για «οργή» «για το σύστημα που γεννάει τον φασισμό, τον καπιταλισμό», «για την αισχρή προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ελληνικών κυβερνήσεων να ταυτίσουν τον κομμουνισμό με τον φασισμό, δηλαδή τους εκτελεσμένους κομμουνιστές με τους ναζί εκτελεστές τους» και «για την άθλια προσπάθεια να αλλοιωθεί η θυσία των 200». «Κάποιοι προσπαθούν να κρύψουν την πολιτική και ιδεολογική ταυτότητα των εκτελεσμένων, ζητώντας, 82 χρόνια μετά και με το βλέμμα στραμμένο στο “τώρα”, να “υπογράψουν” τη δήλωση μετάνοιας που αρνήθηκαν τότε» επισημαίνει.

Ο Περισσός επισημαίνει ότι «Το μέλλον μας είναι ο Σοσιαλισμός!» και σημειώνει:

«Η καλύτερη τιμή στους ηρωικούς αγώνες του λαού μας είναι ο αγώνας σήμερα για να γίνουν πράξη τα ιδανικά και οι σκοποί όσων θυσιάστηκαν. Η εποχή μας έχει ομοιότητες με την εποχή του μεσοπολέμου, περίοδο όπου σφυρηλατήθηκαν οι 200. Έδρασαν και συνελήφθησαν σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας, συνθήκες που προσομοιάζουν με τις σημερινές, που είναι πιο πιθανός, για πρώτη φορά μετά από 80 χρόνια, ένας Γ’ Παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός Πόλεμος. Γι’ αυτό σήμερα οι καπιταλιστές και οι κυβερνήσεις τους προετοιμάζουν τους λαούς ότι θα επιστρέφουν φέρετρα από τις πολεμικές επιχειρήσεις, εντείνουν την εκμετάλλευση και την καταστολή απέναντι στο εργατικό – λαϊκό κίνημα. Η ιστορική συνέχεια, η ύπαρξη και η δράση του ΚΚΕ επιβεβαίωσε όσα ανέφερε στο τελευταίο σημείωμά του ένας εκτελεσμένος της Πρωτομαγιάς του 1944: “Καμιά δύναμη δεν θα μπορέσει να τσακίσει το ΚΚΕ”.

Το ΚΚΕ έχει εμπιστοσύνη στη δύναμη της ταξικής πάλης, στο δίκιο του αγώνα για τη νέα, τη σοσιαλιστική κοινωνία.

Αυτός είναι ο κόσμος “στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων”!»

Το αρχείο είναι πολύ μεγαλύτερο και αριθμεί πάνω από 260 φωτογραφίες και άλλα ντοκουμένα, η αυθεντικότητά του επιβεβαιώθηκε από τους εμπειρογνώμονες του ΥΠΠΟ που έσπευσαν σε ένα χωριό έξω από τη Γάνδη και υπεγράφη ήδη σχετικό προσύμφωνο για να αποκτηθούν από την ελληνική Πολιτεία.

Η ιστορική μνήμη θα διασωθεί, οι συγκλονιστικές στιγμές που αποτυπώνονται από την υπερήφανη και μεγαλειώδη πορεία των 200 της Καισαριανής προς την εκτέλεση θα βρουν τη θέση τους ανάμεσα στα πειστήρια του έπους.

Εκείνο που αξίζει να επισημανθεί είναι πως στην περίπτωση των φωτογραφικών ντοκουμέντων είχαμε μία σπάνια συναστρία των πολιτικών μας δυνάμεων. Προσοχή: όχι όλων!

Αφ’ ης στιγμής έγινε γνωστό ότι οι 12 πρώτες φωτογραφίες βγήκαν στο σφυρί της δημοπρασίας του eBay υπήρξαν παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα (με επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής), του ΚΚΕ, του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και άμεση δράση του Νικήτα Κακλαμάνη και της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Μπράβο!

Κάποιοι απουσίασαν απ΄ αυτήν την κινητοποίηση. Κάποιοι έβαλαν πάνω από την σπουδαιότητα της ανάκτησης του ιστορικού αρχείου το γεγονός ότι στον Τοίχο της Καισαριανής στήθηκαν κομμουνιστές- πατριώτες απέναντι στα γερμανικά μυδραλιοβόλα. Κάποιοι άλλοι πνίγηκαν στον οχετό της τοξικότητας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι μεν έπραξαν αυτά που όφειλαν για να διασφαλιστεί η ιστορική μνήμη χωρίς να την αλλοιώνουν με “ναι μεν αλλά”, η κυβέρνηση έδρασε υπό το βάρος της εθνικής σημασίας των ντοκουμέντων, και οι …δε απέδειξαν ότι τρέφονται από τον διχασμό και τα στερεότυπα.

Η στιγμή έχει την αξία της και θα μπορούσε να είναι οδηγός. Μάλλον δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο σε καιρούς πόλωσης και ακραίων συγκρούσεων. Ας την κρατήσουμε για να την θυμόμαστε. Και αν την επικαλούμαστε…

“Είμαι χαρούμενος και ανακουφισμένος που τελείωσαν όλα και δεν θα κάνω άλλη δήλωση. Δεν θα πω τίποτε άλλο μέχρι να τελειώσουν όλα” είπε ο Τιμ ντε Κράνε.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης στο ΕΡΤnews, οι τελευταίες πληροφορίες που έλαβε από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη για το μείζον θέμα με τις φωτογραφίες των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στους ναζί στην Καισαριανή συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο, γεγονός που καθιστά την απόκτησή του εθνική προτεραιότητα, ωστόσο μένει να επιβεβαιωθεί.

Όπως περιέγραψε ο κ. Κακλαμάνης, η διαδικασία κινητοποιήθηκε άμεσα μετά από επιστολές του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα και του γενικού γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, με τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής να αποφασίζει ομόφωνα να στηρίξει την προσπάθεια, αναλαμβάνοντας ακόμη και το οικονομικό κόστος της αγοράς αν αυτό κριθεί απαραίτητο. Παρ’ όλα αυτά, το Υπουργείο Πολιτισμού παραμένει ο κύριος φορέας χειρισμού της υπόθεσης, έχοντας προχωρήσει σε μια στρατηγική κίνηση κήρυξης του υλικού ως προστατευόμενο μνημείο.

Ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης χαρακτήρισε ως στρατηγικής σημασίας την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να κηρύξει τις φωτογραφίες ως προστατευόμενο μνημείο. «Ήταν έξυπνη κίνηση της κ. Μενδώνη», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Κακλαμάνης και πρόσθεσε:

«Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με τους κανονισμούς των διεθνών οίκων δημοπρασιών που απαγορεύουν την πώληση τεκμηρίων που αποτελούν αποδείξεις ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου, ανάγκασε τον συλλέκτη να αποσύρει το υλικό από την πλατφόρμα. Πλέον, η διαπραγμάτευση διεξάγεται σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ του Υπουργείου και του κατόχου του αρχείου».

Τα επόμενα κρίσιμα βήματα περιλαμβάνουν την επίσημη πιστοποίηση της γνησιότητας από εμπειρογνώμονες και την πλήρη καταγραφή του περιεχομένου του άλμπουμ, το οποίο αποτελεί ακόμη έναν «γρίφο». Ο κ. Κακλαμάνης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση της υπόθεσης, τονίζοντας ότι η Βουλή θα παραμείνει εγγυητής της διαδικασίας μέχρι το υλικό να περιέλθει οριστικά στην κυριότητα της χώρας.

Σύμφωνα με την ενημέρωση των κοινοβουλευτικών Συντακτών επίσης, ομοφώνως αποφασίστηκε η Βουλή να βοηθήσει στην πλήρη ανακαίνιση και επέκταση του τμήματος επειγόντων του νοσοκομείου της αεροπορίας, ενώ οι συνταξιούχοι υπάλληλοι της Βουλής θα έχουν δικαίωμα νοσηλείας στο νοσοκομείο.

Σχετικά με την επιστολή της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ προς τον πρόεδρο, εκείνος θα την μεταβιβάσει στον πρόεδρο της επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να αποφασίσουν τα μέλη της, αν χρειάζεται να παρατείνουν την διάρκειά της.

• Με επιστολή προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη, το ΠΑΣΟΚ ζητά την παρέμβασή του για τη διασφάλιση της πλήρους διερεύνησης της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη συνέχιση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής εξαιτίας των νέων στοιχείων, που έχουν προκύψει.

Με την επιστολή τους οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τον Πρόεδρο της Βουλής, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου και με δεδομένη τη μέχρι σήμερα στάση της πλειοψηφίας κατά τη διάρκεια των εργασιών της Επιτροπής, η οποία μεθοδικά και συστηματικά αρνήθηκε τόσο την κλήτευση κρίσιμων μαρτύρων, όσο και την παράταση των εργασιών της, εκπροσωπώντας το σύνολο των βουλευτών της εθνικής αντιπροσωπείας να αναλάβει πρωτοβουλία συνομιλώντας με τα υπόλοιπα κόμματα, ώστε να υπάρξει πλήρης και άμεση ενημέρωση της Βουλής για τα νέα στοιχεία που αφορούν τη διαβιβασθείσα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, να διαβιβαστεί το σύνολο των σχετικών στοιχείων και ψηφιακών αρχείων στα μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των εργασιών της Επιτροπής έως ότου εξεταστούν πλήρως τα νέα αποδεικτικά δεδομένα.

Όπως επισημαίνουν στην επιστολή τους, η Εξεταστική Επιτροπή συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάδειξη κρίσιμων πτυχών του σκανδάλου των παράνομων επιδοτήσεων. Ωστόσο, ήδη από την έναρξη των εργασιών της είχαν διατυπωθεί σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την πληρότητα του αποδεικτικού υλικού, καθώς και αιτήματα για την κλήτευση κρίσιμων μαρτύρων και την προσκόμιση του πλήρους αρχείου των επισυνδέσεων τα οποία η πλειοψηφία επανειλημμένως αγνόησε.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, μετά από επανεξέταση 140 ψηφιακών δίσκων με καταγεγραμμένες συνομιλίες της περιόδου 2021-2022, που προέρχονται από έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας, προκύπτουν ενδείξεις πιθανής εμπλοκής επιπλέον πολιτικών προσώπων και αναδεικνύεται ένας νέος κύκλος υπόπτων. Μάλιστα, είκοσι από τους δίσκους φέρεται να περιέχουν συνομιλίες που κρίνονται ύποπτες.

Οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι η ολοκλήρωση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής χωρίς την πλήρη διαβίβαση και εξέταση των νέων αυτών στοιχείων δημιουργεί μείζον θεσμικό και πολιτικό ζήτημα. Όπως προβλέπει το άρθρο 148 του Κανονισμού της Βουλής, η σύνταξη αιτιολογημένου πορίσματος προϋποθέτει την αξιολόγηση του συνόλου των αποδεικτικών στοιχείων, και αυτό δεν είναι στην διάθεση ούτε των μελών της Εθνικής Αντιπροσωπείας ούτε των μελών της Εξεταστικής Επιτροπής.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αφορά μόνο τη διαχείριση κοινοτικών ενισχύσεων. Αφορά την αξιοπιστία των θεσμών, τη λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας και την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατική λειτουργία του κράτους. Με δεδομένη τη στάση της πλειοψηφίας κατά την διάρκεια των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής ο θεσμικός ρόλος του Προέδρου της Βουλής καθιστά την παρέμβασή του επιβεβλημένη.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Ψηλώσαμε όλοι γι’ αυτό το υπερβατικό που έκαναν κάποιοι στο όνομα της πατρίδας και θάψαμε βαθιά μέσα μας το ερώτημα τι έχουμε κάνει όλοι οι άλλοι γι’ αυτήν στις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Έτσι, όμως, γίνεται συχνά με την υπερηφάνεια. Δρα μέσω μικρών απευθείας αναθέσεων ασχέτως εάν τα πρότυπα ζουν τελικά στην μοναξιά της ιστορικότητας και της μοναδικότητας της δικής τους στιγμής. Δεν πρέπει να υποτιμούμε την αξία αυτής της ανακάλυψης των φωτογραφιών της εκτέλεσης των 200 και δεν πρέπει όχι μόνο γιατί η ιστορική αποτύπωση αυτής της στιγμής συνεισφέρει ως κρίσιμη ψηφίδα στην ολοκλήρωση της εικόνας που προέκυπτε έως τώρα μόνο από αφηγήσεις. Και για ένα επιπλέον λόγο: μας θύμισαν και την σκοτεινή πλευρά μας!

Ενδεικτικά τα ουκ ολίγα σχόλια στον τοξικό βόθρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εκείνους που έσπευσαν να θεωρήσουν τις φωτογραφίες προϊόν …Τεχνητής Νοημοσύνης και επίμονα αποσιώπησαν ότι οι εκτελεσθέντες ήταν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ επειδή αυτό θρυμματίζει το στερεότυπο της ακροδεξιάς ότι οι κομμουνιστές δεν μπορεί να είναι πατριώτες.

Αυτόματα ο νους μετακινήθηκε στις ιαχές και τα χειροκροτήματα κάποιων εκ των εργαζομένων στη Βιολάντα που έσπευσαν σχεδόν με μανία να συμπαρασταθούν στον ιδιοκτήτη της, ο οποίος με απόφαση ανακριτή προφυλακίσθηκε.

“Ε και τι έγινε, πρέπει να πεθάνουμε κι εμείς”, είπε ένας από αυτούς όταν τον ρώτησαν οι δημοσιογράφοι το αυτονόητο: πώς μπορείς να αποκαλείς “οικογένεια” και να αθωώνεις πριν αποφανθεί η Δικαιοσύνη τον επιχειρηματία που με βάση την δικαστική έρευνα διέπραξε ανατριχιαστικά αδικήματα και παραλείψεις που οδήγησαν στην φονική έκρηξη και τον θάνατο πέντε συναδέλφων τους;

Αυτοί οι άνθρωποι θα κυκλοφορούν στην ίδια μικρή τοπική κοινωνία δίπλα στα παιδιά των πέντε μητέρων που διαμελίστηκαν και κάηκαν στο εργοστάσιο-τάφος. Δεν νοιάστηκαν ούτε για το ότι ο επιχειρηματίας- σωτήρας και οικογένεια– έριξε τις ευθύνες στους ίδιους τους υπαλλήλους του, αυτούς που υποτίθεται δεν τον ενημέρωσαν για την βεβαιότητα της τραγωδίας που θα ακολουθούσε. Δεν σκέφτηκαν ούτε καν ότι θα μπορούσαν να είναι και οι ίδιοι εκείνη τη νύχτα στο αδήλωτο υπόγειο.

Θύμισαν, δε, κάποιους άλλους που έσπευδαν να απαλλάξουν από τις τυχόν ευθύνες για την τραγωδία των Τεμπών τον γνωστό υπουργό. “Δαγκωτά” τον ψήφισαν.

Ίδιος λαός είναι/ είμαστε. Υπερηφάνεια και ντροπή, ηρωϊσμός και υποταγή μαζί. Αλλά, από την άλλη, ευτυχώς που δεν είμαστε όλοι ίδιοι…

“Τιμούμε όσους πολέμησαν και θυσιάστηκαν για την πατρίδα αλλά από εκεί και πέρα και οι κομμουνιστές έκαναν εγκλήματα”, δήλωσε το βράδυ της Τρίτης η Αφροδίτη Λατινοπούλου με αφορμή τις φωτογραφίες από τους 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή.

Όπως είπε στο Action 24 η πρόεδρος της Φωνής Λογικής, «καλά θα κάνει η Βουλή να ανακτήσει τις φωτογραφίες, περιμένουμε να δούμε αν θα είναι γνήσιες, είναι ιστορικά αρχεία που πρέπει να ανήκουν στο ελληνικό κράτος. Πολλές εκτελέσεις έγιναν εκείνη την εποχή, είναι κάτι που μου προκαλεί στεναχώρια. Όσοι πολέμησαν για την πατρίδα και θυσιάστηκαν για την ελευθερία τους τιμούμε».

Στη συνέχεια είπε, επίσης, πως«πάρα πολλοί έδωσαν ιστορικούς αγώνες και για τον Μεταξά είπα ότι είπε το ένδοξο ΌΧΙ. Το να συντηρούνται οι διαχωρισμοί και να υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον προς μια κατεύθυνση και τα άλλα να τα ξεχνάμε… Αν είναι να τιμήσουμε κάποιον δεξιό τότε υπάρχουν διχογνωμίες και εμφυλιοπολεμικά μίση. Καλό είναι να τελειώνουμε με τους διαχωρισμούς. Όσοι πολέμησαν για την ελευθερία δεν τους ξεχωρίζω. Από εκεί και πέρα έχουν κάνει εγκλήματα και οι κομμουνιστές αλλά δεν είναι της παρούσης να τα συζητήσουμε. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν μνημεία και αγάλματα. Είναι μονόπλευρη η ευαισθησία και αυτό πρέπει να τελειώνει, από εμάς δεν θα συνεχίσει να υπάρχει ανοχή σε αυτή την μονόπλευρη ευαισθησία»

Σύμφωνα με την κυρία Λατινοπούλου «υπάρχει δυσανάλογη τιμή όταν πρόκειται για τους αριστερούς σε σχέση με τους δεξιούς. Αυτό πρέπει να τελειώνει, οι κομμουνιστές έχουν κάνει και εγκλήματα. Αν θέλετε να μιλήσουμε ρωτήστε με και για το παιδομάζωμα. Μόνο κομμουνιστές το έκαναν, αυτοί έπαιρναν τα παιδιά από τις οικογένειες. Μην μονοπωλεί μονόπλευρα αυτή η ιδιαίτερη ευαισθησία προς μια κατεύθυνση. Πολλοί πολέμησαν για την Ελλάδα αλλά μονόπλευρα αφιερώνουμε χρόνο σε μια πλευρά που όλως τυχαίως είναι πάντα κομμουνιστές»

🔵A. Λατινοπούλου: «Και οι κομουνιστές έχουν κάνει εγκλήματα»

Δείτε καθημερινά στις 20:00 την εκπομπή #ΗΕπόμενηΜέρα με τον @serkot65 στο #Action24 pic.twitter.com/GpbcILft5B

— Action24 (@action24tv) February 17, 2026

Εκτός από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της απόκτησης μιας εθνικής ιστορικής κουλτούρας επιβάλλεται και ως ανάγκη να αμβλυνθούν οι φορτίσεις του Εμφυλίου που εξακολουθούν να διχάζουν- ο βανδαλισμός της μαρμάρινης επιγραφής με τα ονόματα των εκτελεσθέντων πατριωτών στην Καισαριανή από φασιστοειδή την επιβεβαιώνουν.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά την Πρωτομαγιά του ’44, πενήντα δύο χρόνια από τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ (νομοθετικό διάταγμα 59/1974) από την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή και σαράντα τέσσερα από την αναγνώριση της Εθνικής Αντιστασης (ΠΑΣΟΚ-Ανδρέας Παπανδρέου), η χώρα δεν έχει ανοίξει ακόμα τα Αρχεία της Κατοχής και δεν διαθέτει κεντρικό (εθνικό) μουσείο Αντίστασης. Υπάρχουν μικρά τέτοια μουσεία διάσπαρτα, από τους Κορυσχάδες και την Ηλιούπολη μέχρι τη Λάρισα, τη Νίκαια και το Ηράκλειο, όχι, όμως, ένα επισκέψιμο σημείο μνήμης στην Αθήνα όπου θα είναι συγκεντρωμένο όλο το σχετικό υλικό.

Ιστορικό παράδοξο: Ακόμα και η Γερμανία διαθέτει Μουσείο Αντίστασης ( Gedenkstätte Deutscher Widerstand) που στεγάζεται στο κτίριο των γραφείων Bendlerblock, όπου γερμανοί ανώτεροι αξιωματικοί συνωμότησαν να δολοφονήσουν τον Χίτλερ, τον Ιούλιο του 1944!

Τέτοια μουσεία υπάρχουν σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες (Πολωνία, Ολλανδία, Δανία, Λουξεμβούργο, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο), ακόμα και σε χώρες που δεν “φημίζονται” για οργανωμένη αντίδραση στην γερμανική κατοχή- κάποιες, μάλιστα, υποδέχτηκαν αμαχητί και συνεργάστηκαν με τους Ναζί.

Η Γαλλία, μάλιστα, έχει δώσει στη δημοσιότητα, από το 2015, όλα τα αρχεία της δοσιλογικής κυβέρνησης του Βισί, η οποία συνεργάστηκε με τη ναζιστική Γερμανία. Πρόκειται για πάνω από 200.000 αστυνομικά, δικαστικά και υπουργικά έγγραφα της περιόδου 1940-1944.
Τα οποία αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για τον μηχανισμό δίωξης και εκτοπισμού 76.000 Εβραίων από τη Γαλλία προς τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, καθώς και για την καταστολή της Γαλλικής Αντίστασης από τις δυνάμεις του καθεστώτος του Πετέν.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις “αντιστάθηκαν” στην ιστορική μνήμη (παρά κάποιες επί μέρους προσπάθειες) και απέφυγαν να την ψηλαφήσουν, κυρίως για να μην πλήξουν “υπολήψεις” και ονόματα που επί δεκαετίες μετά τη ναζιστική κατοχή κυριαρχούσαν στο δημόσιο βίο (χρήσιμο προς μελέτη σχετικά το βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη “Οι δωσίλογοι”) και, φυσικά, για να μην θίξουν τα διχαστικά στερεότυπα συγκεκριμένων εκλογικών ακροατηρίων.

Ο βανδαλισμός στην Καισαριανή είναι μόνο το πιό πρόσφατο δείγμα αυτών των αντιλήψεων. Είχαν προηγηθεί η στήριξη ή η ανοχή στην “Χρυσή Αυγή”, η ανέλιξη προσώπων και κομμάτων που εμφορούνται από αντιλήψεις-κατάλοιπα του εμφυλιοπολεμικού διχασμού, ακόμα και η σημερινή ακραία τοξικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με αφορμή τα φωτογραφικά ντοκουμέντα.

Η άμεση ανταπόκριση της κυβέρνησης και της Βουλής στο αίτημα για την ανάκτηση των ντοκουμέντων από την Ελλάδα είναι θετική εξέλιξη και μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τα επόενα βήματα, από την δημοσιοποίηση των Αρχείων της Κατοχής έως την ίδρυση ενός κεντρικού Μουσείου Εθνικής Αντίστασης. Το γεγονός, δε, ότι την σχετική πρωτοβουλία μπορεί να αναλάβει η Ν.Δ, με την ιστορική σχέση που έχει κληρονομήσει από την προδικτατορική δεξιά, θα μπορούσε να αποτελέσει βατήρα ώστε να αμβλυνθούν ακόμα περισσότερο μίση και πάθη του παρελθόντος.

Σε κάθε περίπτωση η χώρα πρέπει να πιάσει το νήμα της ιστορικής της μνήμης και να επιχειρήσει να επουλώσει τις χαίνουσες πληγές της.