Τα κέντρα διοίκησης που χτυπήθηκαν στο συγκρότημα περιλαμβάνουν, σύμφωνα με τους ίδιους:

• Τα κεντρικά γραφεία των Φρουρών της Επανάστασης
• Τα κεντρικά γραφεία της Διεύθυνσης Πληροφοριών
• Τα κεντρικά γραφεία της Μπασίτζ
• Τα κεντρικά γραφεία της Δύναμης Κουντς
• Τα κεντρικά γραφεία των δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας
• Τα κεντρικά γραφεία του τμήματος κυβερνοπολέμου
• Τα κεντρικά γραφεία της μονάδας εσωτερικής ασφάλειας που είναι υπεύθυνη για την καταστολή των διαδηλώσεων

Μέχρι στιγμής, ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν ήδη στοχεύσει την Κύπρο, με ένα να χτυπά μια βρετανική βάση της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας στο νησί, και άλλα να καταρρίπτονται πριν προλάβουν να χτυπήσουν. Αυτό ώθησε το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ελλάδα να στείλουν αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και ελικόπτερα στην Κύπρο για να προστατεύσουν τη χώρα από περαιτέρω επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Όμως, με τους Βρετανούς, Γάλλους και Γερμανούς ηγέτες να δηλώνουν έτοιμοι να ξεκινήσουν αμυντική στρατιωτική δράση στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη απείλησε να ανταποδώσει εναντίον αυτών των χωρών με επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος.

«Θα ήταν μια πράξη πολέμου. Οποιαδήποτε τέτοια πράξη εναντίον του Ιράν θα θεωρούνταν συνενοχή με τους επιτιθέμενους. Θα θεωρούνταν ως πράξη πολέμου εναντίον του Ιράν», δήλωσε ο Εσμαήλ Μπαγκάεϊ, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ο Μαρκ Ρούτε, ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας, ο οποίος τώρα ηγείται του ΝΑΤΟ, προειδοποίησε την Τρίτη ότι η Τεχεράνη αποτελεί απειλή που φτάνει βαθιά στην Ευρώπη.

«Ας είμαστε απολύτως προσεκτικοί σε ό,τι συμβαίνει εδώ», δήλωσε ο Ρούτε. «Το Ιράν είναι κοντά στο να αποκτήσει πυρηνική ικανότητα και ικανότητα βαλλιστικών πυραύλων, κάτι που αποτελεί απειλή όχι μόνο για την περιοχή – τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της υπαρξιακής απειλής για το Ισραήλ – αλλά αποτελεί επίσης τεράστια απειλή για εμάς εδώ στην Ευρώπη». Το Ιράν είναι «εξαγωγέας χάους» υπεύθυνο εδώ και δεκαετίες για τρομοκρατικές συνωμοσίες και απόπειρες δολοφονίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ζουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, είπε.

Το Politico παρουσιάζει τι είναι ικανό να κάνει το Ιράν και πoιες ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πύραυλοι που στοχεύουν την Αθήνα και ακόμη και το Βερολίνο

Σύμφωνα με αναφορές, το Ιράν αναπτύσσει έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο με βεληνεκές 10.000 χιλιομέτρων, ο οποίος θα έθετε ενδεχομένως σε βεληνεκές την ευρωπαϊκή και ακόμη και την αμερικανική επικράτεια, δήλωσε ο Antonio Giustozzi από το think tank Royal United Services Institute στο Λονδίνο. Δεν είναι σαφές εάν, υπό συνεχή επίθεση, η Τεχεράνη θα είναι σε θέση να κατασκευάσει και να αναπτύξει έναν πειραματικό πύραυλο όπως αυτός, είπε.

«Ρεαλιστικά, όσο πιο μακριά τους εκτοξεύεται, τόσο λιγότερο ακριβή θα είναι», δήλωσε ο Giustozzi. «Ας υποθέσουμε ότι είχαν τέσσερις ή πέντε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Μπορεί να υπάρχει κάποια αξία να στοχεύσουμε κάτι στην Ευρώπη μόνο και μόνο για να δημιουργήσουμε εντυπώσεις και να τρομάξουμε την κοινή γνώμη από το να παρέμβει».

Το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν είναι γνωστό ότι περιλαμβάνει αρκετά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς που εκτείνονται σε περίπου 2.000 χιλιόμετρα, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Missile Threat του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Οι πύραυλοι στερεού καυσίμου Sejjil και Khorramshahr εκτιμάται ότι έχουν περίπου αυτό το βεληνεκές, το οποίο θα εκτεινόταν σε μέρη της νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ιρανικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, ανάλογα με την τοποθεσία εκτόξευσης.

Η Ρουμανία διαθέτει μια βάση πυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ στο Deveselu στο νότιο τμήμα της χώρας, η οποία κατασκευάστηκε για την αναχαίτιση πιθανών πυραυλικών επιθέσεων από το Ιράν. Αυτή την εβδομάδα, η στρατιωτική ασφάλεια ενισχύθηκε στην τοποθεσία, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Ρουμανίας.

Η Τεχεράνη έχει εδώ και καιρό χαρακτηρίσει τα 2.000 χιλιόμετρα ως αυτοεπιβαλλόμενο ανώτατο όριο για το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της – ένα όριο που κρατά το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης εκτός του πεδίου εφαρμογής, διατηρώντας παράλληλα την περιφερειακή εμβέλεια.

Η Defense Express, μια εταιρεία συμβούλων άμυνας με έδρα το Κίεβο, δήλωσε ότι ο πύραυλος Khorramshahr μπορεί να είναι ικανός να χτυπήσει στόχους σε απόσταση 3.000 χιλιομέτρων εάν ήταν εξοπλισμένος με μια ελαφρύτερη κεφαλή, ενδεχομένως φέρνοντας το Βερολίνο και τη Ρώμη σε εμβέλεια. Ωστόσο, ο αριθμός τέτοιων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στο οπλοστάσιο του Ιράν είναι απίθανο να είναι μεγάλος.

Μη επανδρωμένα αεροσκάφη «Shahed»

Το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη και παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αυτά τα μη επανδρωμένα βλήματα μπορεί να είναι το καλύτερο ευέλικτο όπλο του. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη «Shahed» του Ιράν έχουν αναπτυχθεί από τις ρωσικές δυνάμεις από τις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία. Αυτά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μονής κατεύθυνσης έχουν εμβέλεια που λέγεται ότι φτάνει τα 2.500 χιλιόμετρα.

Για να φτάσουν σε στόχους εντός ευρωπαϊκού εδάφους, θα πρέπει να πετάξουν σε χαμηλό υψόμετρο πάνω από χώρες όπως η Τουρκία και η Ιορδανία, αν και η Κύπρος έχει ήδη διαπιστώσει ότι βρίσκεται εντός εμβέλειας. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι το drone που έπληξε την αεροπορική βάση RAF Ακρωτηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο ήταν πιθανότατα τύπου shahed και μπορεί να εκτοξεύτηκε από τον Λίβανο από τη Χεζμπολάχ, τον πληρεξούσιο του Ιράν.

Ωστόσο, ο Giustozzi δήλωσε ότι τα εμπορικά διαθέσιμα drone – ακόμη και παιχνίδια – θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν χάος εντός της Ευρώπης. Το Ιράν είναι γνωστό ότι διαθέτει ένα δίκτυο αδρανών πρακτόρων που δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, είπε, οι οποίοι χρησιμοποιούν εγκληματικές ομάδες για να πραγματοποιούν επιθέσεις.

Θα μπορούσαν να τους ανατεθεί μια συντονισμένη προσπάθεια να πετάξουν drone πάνω από πολιτικά αεροδρόμια, αναγκάζοντας τη διακοπή πτήσεων και προκαλώντας χάος στην εναέρια κυκλοφορία σε όλη την Ευρώπη, είπε. Αυτό θα ήταν φθηνό και εύκολο να γίνει. Πιο φιλόδοξες επιθέσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν πλήγμα σε στρατιωτικούς στόχους με drone γεμάτα εκρηκτικά.

Ωστόσο, ένας τέτοιος κίνδυνος μπορεί να είναι χαμηλός, δήλωσε ο Giustozzi, καθώς το Ιράν μπορεί να μην ήταν σε θέση να εισάγει λαθραία εξαρτήματα κατασκευής βομβών σε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς αυτός δεν ήταν ο κύριος τρόπος λειτουργίας του στην περιοχή τα τελευταία χρόνια.

Ομάδες κρούσης και τρομοκράτες

Η πρόσφατη εστίαση της Τεχεράνης έχει επικεντρωθεί στον εκφοβισμό και τη στοχοποίηση ανθρώπων και ομάδων που ασκούν κριτική στο καθεστώς, ιδίως μεταξύ της μεγάλης ιρανικής διασποράς που είναι διασκορπισμένη σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με αναλυτές.

Σύμφωνα με μια περίληψη πληροφοριών από μια δυτική κυβέρνηση, το Ιράν έχει ένα μακρύ ιστορικό σχεδίων δολοφονίας και επίθεσης σε στόχους εντός της Ευρώπης. Η κρατικά χρηματοδοτούμενη τρομοκρατία του περιλαμβάνει ένα μείγμα άμεσων επιχειρήσεων από ιρανικές δυνάμεις και, σύμφωνα με τη περίληψη πληροφοριών, μια αυξανόμενη εξάρτηση από οργανωμένες εγκληματικές συμμορίες για τη διατήρηση της «εύλογης άρνησης».

Την τελευταία δεκαετία, τα περιστατικά περιλάμβαναν τη σύλληψη του Ιρανού διπλωμάτη Ασαντολάχ Ασαντί για την παροχή εκρηκτικών σε ένα ζευγάρι που είχε αναλάβει την βομβιστική επίθεση σε μια μεγάλη συγκέντρωση του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν (NCRI). Ο Ασαντί καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκισης.

Μετά από μαζικές κυβερνοεπιθέσεις κατά των κρατικών υποδομών, η αλβανική κυβέρνηση διέκοψε επίσημα όλους τους δεσμούς με το Ιράν το 2022. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, η Αλβανία απέλασε τον Ιρανό πρέσβη και αρκετούς διπλωμάτες για σχεδιασμό επίθεσης με φορτηγό εναντίον ενός στρατοπέδου ιρανών αντιφρονούντων. Η ολλανδική κυβέρνηση κατηγόρησε το Ιράν για συμμετοχή στη στοχευμένη δολοφονία δύο αντιφρονούντων, το 2015 και το 2017.

Υποψίες για σχέδια δολοφονίας με υποστήριξη του Ιράν και άλλες επιθέσεις έχουν επίσης αναφερθεί στο Βέλγιο, την Κύπρο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων χωρών της Ευρώπης.

Κυβερνοεπιθέσεις

Η απειλή για τους Ευρωπαίους από το Ιράν δεν είναι μόνο σωματική, καθώς το καθεστώς θεωρείται εδώ και καιρό ως ικανός παράγοντας στον κυβερνοχώρο.

Ειδικοί και αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει νέες κυβερνοεπιθέσεις εναντίον της Ευρώπης μετά τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, είτε στοχεύοντας άμεσα κυβερνήσεις είτε χτυπώντας φορείς εκμετάλλευσης κρίσιμων υποδομών.

«Πρέπει τώρα να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά την κατάσταση όσον αφορά την κυβερνοασφάλειά μας και ιδιαίτερα τις κρίσιμες υποδομές μας», δήλωσε στο Politico η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χένα Βιρκούνεν. «Γνωρίζουμε ότι η διαδικτυακή διάσταση είναι επίσης πολύ σημαντική, το κανάλι στρατολόγησης και ιδιαίτερα η προπαγάνδα διαδίδονται επίσης σε μεγάλο βαθμό στο διαδίκτυο».

Το Ιράν θεωρείται συνήθως ως ένας από τους τέσσερις μεγάλους κυβερνοαντιπάλους της Δύσης — μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι στοχεύει ενεργά την Ευρώπη.

Στην πραγματικότητα, η κυβερνοδραστηριότητα του Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει από τότε που ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ, σύμφωνα με έναν ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο κυβερνοασφάλειας, ο οποίος δεν θέλησε να κατονομαστεί για να συζητήσει τις τρέχουσες αξιολογήσεις.

Εάν και όταν οι ευρωπαϊκές χώρες καταστήσουν πιο σαφή την υποστήριξή τους στις δραστηριότητες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αυτό πιθανότατα θα τις φέρει στη γραμμή του πυρός, δήλωσαν αξιωματούχοι της κυβερνοβιομηχανίας. «Η Ευρώπη θα πρέπει σίγουρα να περιμένει ότι ακριβώς αυτό που συνέβη στον Κόλπο θα μπορούσε να συμβεί και πρέπει να συμβεί στην Ευρώπη», δήλωσε ο Gil Messing, επικεφαλής του προσωπικού της ισραηλινής εταιρείας κυβερνοασφάλειας Check Point.

Ο Messing δήλωσε ότι η εταιρεία του βλέπει ήδη στοιχεία για κυβερνοεπιθέσεις στην Κύπρο, τη μόνη χώρα της ΕΕ που το Ιράν έχει στοχεύσει με φυσικές επιθέσεις μέχρι στιγμής. Δεν υπάρχουν στοιχεία για επιθέσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά πιθανότατα θα γίνουν, είπε.

Και αν όντως πραγματοποιηθούν επιθέσεις, οι δυνατότητες του Ιράν, αν και έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένουν σημαντικές, ανέφεραν οι ειδικοί. Οι υπηρεσίες ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν διαθέτουν κυβερνομονάδες που αποτελούνται από εκατοντάδες άτομα, με δεκάδες εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης, είπε ο Messing.

«Αν το καθεστώς διαρκέσει», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος που αναφέρθηκε παραπάνω, «θα επιστρέψουν».

«Ο Τραμπ έσυρε τον αμερικανικό λαό σε έναν άδικο πόλεμο με το Ιράν ως αποτέλεσμα της απερισκεψίας και της φαρσοκωμωδικής συμπεριφοράς του Νετανιάχου», έγραψε ο Λαριτζάνι στο X και πρόσθεσε: «Ας αναρωτηθεί σήμερα: Μετά τον θάνατο περισσότερων από 500 Αμερικανών στρατιωτών σε λίγες μόνο ημέρες, εξακολουθεί να ισχύει το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» ή μήπως έχει γίνει «Πρώτα το Ισραήλ»;».

«Η ιστορία δεν έχει τελειώσει ακόμα, και το μαρτύριο του Ιμάμη Χαμενεΐ θα έχει ένα βαρύ τίμημα να πληρώσετε για εσάς, αν το επιτρέψει ο Θεός» συνέχισε ο Ιρανός αξιωματούχος του καθεστώτος.

«Σεβόμαστε την κυριαρχία σας», δήλωσε ο πρόεδρος σε δύο ξεχωριστές αναρτήσεις στα αραβικά και τα περσικά στο X. Το Ιράν πιστεύει ότι η ασφάλεια στην περιοχή πρέπει να επιτευχθεί μέσω μιας συλλογικής προσπάθειας της περιοχής, πρόσθεσε.

Τα σχόλιά του ήρθαν μετά την τηλεφωνική συνομιλία του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών του Κατάρ με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, όπου απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η Τεχεράνη είχε στοχεύσει μόνο τα αμερικανικά συμφέροντα στη χώρα.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ζημιάς σε εγκαταστάσεις που περιέχουν πυρηνικό υλικό και προς το παρόν δεν υπάρχει κίνδυνος ραδιενεργού διαρροής, δήλωσε ο πυρηνικός εποπτικός φορέας του ΟΗΕ.

Σε μια ανάρτηση στο X, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έγραψε ότι δεν έχουν εντοπιστεί περαιτέρω ζημιές στον πυρηνικό σταθμό του Νατάνζ.

«Δεν έχουν εντοπιστεί άλλες ζημιές σε άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Μπουσέρ», ανέφερε η υπηρεσία του ΟΗΕ.

Λίγο αργότερα, το αμερικανικό υπουργείο Πολέμου έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο ντοκουμέντο από τη στιγμή που το υποβρύχιο στοχεύει και τορπιλίζει την ιρανική φρεγάτα: 

Όπως είπε «δεν έχουν πλέον ηθικό οι Ιρανοί, η αεροπορία δεν υπάρχει, το ναυτικό βρίσκεται στον πυθμένα του περεσικού κόλπου, χθες βράδυ βυθίσαμε τη ναυαρχίδα τους. Χθες αμερικανικά υποβρύχια βύθισαν με μια τορπίλη ιρανική φρεγάτα στο Ινδικό Ωκεανό. Το Ιράν θα μπορεί να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους και drones, είναι τρομοκράτες. Δεν μπορούν να μας αντιμετωπίσουν πρόσωπο με πρόσωπο. Θα τους βρούμε και θα τους σκοτώσουμε. Ελέγχουμε τη μοίρα τους. Να προσέχουμε τα fake news, ο Τύπος θέλει να κάνει τον πρόεδρο Τραμπ να φαίνεται κακός». 

Οι αρχές της Σρι Λάνκα έχουν κάνει γνωστό ότι διέσωσαν 32 άτομα που βρίσκονταν στο πλοίο και ανέσυραν αρκετές σορούς από τη θάλασσα. Σύμφωνα με το Sky News υπάρχουν τουλάχιστον 80 νεκροί από το χτύπημα του αμερικανικού υποβρυχίου στην ιρανική φρεγάτα στη Σρι Λάνκα.

«Πιστεύουμε ότι στόχος ήταν στρατιωτική βάση στην Κύπρο, αλλά παρεξέκλινε της πορείας του», πρόσθεσε ο τούρκος αξιωματούχος που δεν κατονομάσθηκε.

Ένας βαλλιστικός πύραυλος που εντοπίστηκε να κατευθύνεται προς τον τουρκικό εναέριο χώρο μετά την εκτόξευσή του από το Ιράν και τη διέλευσή του από τον ιρακινό και συριακό εναέριο χώρο, εξουδετερώθηκε με επιτυχία και εξουδετερώθηκε εγκαίρως από στοιχεία αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ που αναπτύχθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο.

Έχει διαπιστωθεί ότι το αντικείμενο που έπεσε στην περιοχή Ντόρτιολ της επαρχίας Χατάι ανήκει στα πυρομαχικά αεροπορικής άμυνας που χρησιμοποιήθηκαν στην αναχαίτιση μετά την καταστροφή της εν λόγω απειλής στον αέρα. Δεν υπήρξαν θύματα ή τραυματισμοί στο περιστατικό.

Όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υπεράσπιση του εδάφους και του εναέριου χώρου μας θα ληφθούν με αποφασιστικότητα και χωρίς δισταγμό. Υπενθυμίζουμε ότι διατηρούμε το δικαίωμά μας να απαντήσουμε σε οποιεσδήποτε εχθρικές ενέργειες κατά της χώρας μας.

Προειδοποιούμε όλα τα μέρη να απέχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω τη σύγκρουση στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, θα συνεχίσουμε τις διαβουλεύσεις με το ΝΑΤΟ και τους άλλους συμμάχους μας.

Η προσέγγιση έγινε μέσω μυστικών υπηρεσιών τρίτης, μη κατονομαζόμενης χώρας, καθώς αξιωματούχοι από τη Μέση Ανατολή και τη Δύση επιβεβαιώνουν ότι η Τεχεράνη αναζητά μια «διέξοδο» (off-ramp) από τη στρατιωτική πίεση που δέχεται τις τελευταίες ημέρες.

Παρά τις πληροφορίες, ο Λευκός Οίκος και η CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν επισήμως, ενώ κυβερνητικά στελέχη των ΗΠΑ εκφράζουν αμφιβολίες για την ειλικρίνεια των προθέσεων του Ιράν, θεωρώντας ότι ίσως πρόκειται για στρατηγική κίνηση ανασύνταξης δυνάμεων.

Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έστειλε το δικό του μήνυμα, δηλώνοντας την Τρίτη ότι «είναι πλέον πολύ αργά», καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Μόλις χθες, ο πρεσβευτής του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης, χαρακτηρίζοντας τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ ως αιτία οριστικής ρήξης ανάμεσα στις πλευρές.

Το κλίμα παραμένει έντονα τεταμένο, με την περιοχή να βρίσκεται σε φάση υψηλής στρατιωτικής ετοιμότητας.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, Ευρωπαίοι ηγέτες και αξιωματούχοι είχαν εντοπίσει έγκαιρα τα σημάδια κλιμάκωσης, με βασικό στοιχείο την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρύτερη ζώνη επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με το BBC, τρεις ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, η Ευρώπη εμφανίζεται αποσυντονισμένη, χωρίς ενιαία φωνή και με περιορισμένη επιρροή στις εξελίξεις.

Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επικεντρώνονται κυρίως στην ασφάλεια των πολιτών τους που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, εξετάζοντας το ενδεχόμενο εκκένωσης δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων. Παράλληλα, ανησυχούν για τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης, ιδιαίτερα για τις τιμές ενέργειας και τροφίμων. Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ήδη εκτοξευθεί, φτάνοντας σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά με την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

Σε πολιτικό επίπεδο, οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις δυσκολεύονται να διαμορφώσουν κοινή στάση. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι είναι έτοιμες να λάβουν «αμυντικά μέτρα» αν το Ιράν συνεχίσει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones.

Ωστόσο, οι αντιδράσεις παραμένουν διαφορετικές: το Λονδίνο επέτρεψε τη χρήση βρετανικών βάσεων για αμερικανικά «αμυντικά» πλήγματα, η Γαλλία ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στη Μέση Ανατολή μετά από ιρανική επίθεση σε βάση της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η Γερμανία δηλώνει έτοιμη μόνο για αμυντικές ενέργειες.

Υπάρχουν, ωστόσο, και διαφορετικές φωνές. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι μπορεί κανείς να αντιτίθεται στο ιρανικό καθεστώς, αλλά ταυτόχρονα να απορρίπτει μια «αδικαιολόγητη και επικίνδυνη στρατιωτική επέμβαση εκτός διεθνούς δικαίου».

Η κρίση αναδεικνύει, επίσης, τις βαθύτερες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα. Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα τροποποιήσει το πυρηνικό της δόγμα και θα αυξήσει τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών, τονίζοντας ότι το διεθνές περιβάλλον ασφαλείας έχει αλλάξει δραματικά.

Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Πολωνία εξετάζουν στενότερη πυρηνική προστασία από τη Γαλλία, καθώς η πολιτική των ΗΠΑ γίνεται ολοένα πιο απρόβλεπτη. Παρά τις φιλοδοξίες για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, η Ευρώπη εξακολουθεί να δυσκολεύεται να δράσει συντονισμένα, γεγονός που οδηγεί συχνά στη δημιουργία μικρότερων, ad hoc συμμαχιών μεταξύ χωρών για συγκεκριμένα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το Reuters, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν ως κάλυψη για να συγκαλύψουν το σχέδιό τους για αλλαγή καθεστώτος στη χώρα.