Η κ. Μιχαηλίδου στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τις προτεραιότητες του υπουργείου της εξηγώντας ότι η οικογένεια έχει ανάγκη από στέγαση, στήριξη της μητρότητας και των γονέων που συνδυάζουν την επαγγελματική με την οικογενειακή τους ζωή.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

• Κυρία Μιχαηλίδου, πριν από λίγες ημέρες γίνατε μητέρα. Πώς είναι οι πρώτες ημέρες για μια νέα μητέρα που είναι και υπουργός;

Όταν έρχεται στον κόσμο το παιδί σου, αλλάζουν όλα. Εκτός από την καθημερινότητα που πρέπει να οργανώνεται πλέον διαφορετικά, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον εαυτό σου, αλλάζει η ιεράρχηση που κάνεις στα πράγματα, αλλάζεις συναισθηματικά και ψυχικά. Από την πρώτη μέρα, ένιωσα τι σημαίνει κούραση, φόβος, αλλά και μια ανείπωτη χαρά. Και όταν την ίδια στιγμή έχεις την ευθύνη για την οικογένεια σε κυβερνητικό επίπεδο, τότε το προσωπικό γίνεται πολιτικό.

Η οικογένεια είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας και η πολιτεία έχει χρέος να την στηρίζει

Αυτές οι πρώτες ημέρες είναι για μένα και μια πολύτιμη υπενθύμιση. Κάθε απόφαση που λαμβάνουμε, κάθε μέτρο που σχεδιάζουμε, πρέπει να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες. Όχι στην θεωρία αλλά στην πράξη. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, νιώθω τι σημαίνει να είσαι νέα μητέρα στην Ελλάδα. Και αυτό μου δίνει τη δύναμη να εργαστώ με μεγαλύτερο πείσμα και ευαισθησία.

• Έχετε αναλάβει μία κρίσιμη θέση στην κυβέρνηση. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι σας για την οικογένεια;

Η οικογένεια είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας και η πολιτεία έχει χρέος να την στηρίζει.

Υπάρχουν τρία πράγματα που θεωρούμε κομβικά και τα θέτουμε ως προτεραιότητα. Το πρώτο είναι η στέγαση. Οι νέες οικογένειες, για να αντικρίζουν το μέλλον με αισιοδοξία, πρέπει να μπορούν να εξασφαλίσουν ένα λειτουργικό και οικονομικά προσιτό σπίτι. Ξεκινήσαμε με πολιτικές για κοινωνική κατοικία και επιδοτήσεις ενοικίου. Τώρα περνάμε στο επόμενο επίπεδο: προσιτή ιδιοκατοίκηση για ζευγάρια και μονογονεϊκές οικογένειες.

Το επίδομα γέννησης δεν ήταν ποτέ πανάκεια. Ήταν όμως ένα πρώτο, σημαντικό βήμα. Και ξέρετε κάτι; Βοήθησε! Βοήθησε οικογένειες να πάρουν μια ανάσα

Δεύτερον, διευκολύνουμε της καθημερινότητας τους, απαντάμε στην ανάγκη των γονέων να συνδυάζουν την επαγγελματική με την οικογενειακή τους ζωή. Με νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, με δομές φύλαξης παιδιών σε μικρές και μεγάλες πόλεις, με προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης, με ενίσχυση της τηλεργασίας και με ευέλικτα ωράρια όπου είναι εφικτό.

Τρίτον, στηρίζουμε την μητρότητα, από τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα με μεγαλύτερες άδειες μητρότητας και με θεσμοθέτηση της άδειας πατρότητας. Αλλά και στον εργασιακό χώρο, στα πρώτα χρόνια του παιδιού, μέσα από προγράμματα υποστήριξης όπως είναι οι νταντάδες της γειτονιάς. Το μήνυμα μας είναι σαφές. Το κράτος είναι δίπλα σου, όχι απέναντί σου.

• Το 2020 καθιερώσατε το επίδομα γέννησης. Πόσο έχει ωφελήσει στη δημογραφική πολιτική;

Το επίδομα γέννησης δεν ήταν ποτέ πανάκεια. Ήταν όμως ένα πρώτο, σημαντικό βήμα. Και ξέρετε κάτι; Βοήθησε! Βοήθησε οικογένειες να πάρουν μια ανάσα. Έδωσε το μήνυμα ότι το κράτος είναι παρόν. Και αυτό έχει σημασία.

Επειδή όμως είμαστε και είμαι ρεαλίστρια, γνωρίζω ότι το επίδομα δεν μπορεί να επηρεάσει θετικά το δείκτη γονιμότητας στη χώρα μας. Η απόφαση να κάνεις παιδί είναι σύνθετη και να ξέρετε ότι δεν σχετίζεται αποκλειστικά με οικονομικούς περιορισμούς.

Δεν μπορούμε να έχουμε παιδιά «σε αναμονή», παιδιά που νιώθουν ξένα στο μόνο μέρος που ξέρουν ως πατρίδα

Εμείς αυτό που προσπαθούμε είναι να αφαιρούμε εμπόδια που κάνουν τους νέους και τις νέες, διστακτικούς ή αναβλητικούς. Θέλουμε να νοιώσουν ασφαλείς, ξέροντας ότι η πολιτεία τους στηρίζει.

Έχω δύο χρόνια μπροστά μου και δεν έχουμε χρόνο για θεωρίες. Γι’ αυτό εστιάζω σε πολιτικές με άμεσο αντίκτυπο. Περισσότερη στήριξη στους νέους γονείς, κοινωνική κατοικία, παιδική φροντίδα.

• Κυρία υπουργέ, τα παιδιά αλλοδαπών που δεν γεννιούνται στην Ελλάδα—μπορούν εύκολα να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια;

Το θέμα της ιθαγένειας δεν είναι απλά διοικητικό ή νομικό δικαίωμα. Είναι αξιακό.

Πιστεύω ότι κάθε παιδί που μεγαλώνει, μαθαίνει τη γλώσσα μας, σέβεται τους θεσμούς μας και αισθάνεται «μέσα» σε αυτή τη χώρα, αξίζει να είναι και πολίτης της.

Το κράτος έχει διαδικασίες, που είναι δίκαιες, ξεκάθαρες, ανθρώπινες. Δεν μπορούμε να έχουμε παιδιά «σε αναμονή», παιδιά που νιώθουν ξένα στο μόνο μέρος που ξέρουν ως πατρίδα.

• Πρόσφατα κάποιοι φίλοι που αποφάσισαν να ζήσουν στην επαρχία, μου έλεγαν πόσο δύσκολες είναι και εκεί οι συνθήκες για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Και για να εργαστούν και οι δύο γονείς θα πρέπει να δίνουν τον ένα μισθό για τη φροντίδα των παιδιών τους. Εδώ φαίνεται νομίζω και η απουσία του κοινωνικού κράτους…

Οι οικογένειες στην ελληνική Περιφέρεια συχνά αισθάνονται ξεχασμένες. Και, ας το πούμε καθαρά, έχουν λόγο να το αισθάνονται. Για πολλά χρόνια, το κοινωνικό κράτος χτίστηκε γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, αφήνοντας πίσω μικρές πόλεις, χωριά και νησιά. Όμως αυτό αλλάζει. Και αλλάζει με σχέδιο. Σήμερα, επενδύουμε ουσιαστικά στις υποδομές που έχει ανάγκη η περιφέρεια.

Σε νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, σε κοινωνικές υπηρεσίες κοντά στον πολίτη, στην αναβάθμιση των σχολείων και της προσχολικής αγωγής.

Παράλληλα, εφαρμόζουμε στοχευμένα μέτρα που ενισχύουν την οικογένεια, όπου κι αν βρίσκεται. Φορολογικά κίνητρα για νέα ζευγάρια και πολύτεκνες οικογένειες, προγράμματα στήριξης της εργασίας για γονείς και αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών με έμφαση στις πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Παράλληλα υλοποιούμαι κρίσιμες παρεμβάσεις όπως είναι το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», που προσφέρει πρόσβαση στην κατοικία με ευνοϊκούς όρους. Η κοινωνική αντιπαροχή, που αξιοποιεί ανενεργή δημόσια γη για να δημιουργηθούν νέες κατοικίες. Την Ψηφιακή Πλατφόρμα Στέγασης, που δίνει διαφάνεια και ταχύτητα στη διαδικασία και βέβαια την επιστροφή ενοικίου, ένα μέτρο που στηρίζει άμεσα τους μισθωτές.

• Αναφέρατε ότι “η πρόληψη της βίας ξεκινά από την οικογένεια”. Όμως οι γονείς σήμερα λείπουν ώρες από το σπίτι…

Ναι, το είπα και το πιστεύω. Η πρόληψη ξεκινά από την οικογένεια. Από τη σχέση που αναπτύσσουν οι γονείς με τα παιδιά τους τόσο σε συναισθηματικό, όσο και σε αξιακό επίπεδο. Γι’ αυτό χρειάζεται χρόνος, χρόνος ποιοτικός. Δεν αρκεί η παρουσία στο σπίτι. Η παρουσία από μόνη της δεν χτίζει σχέσεις.

Εφαρμόζουμε στοχευμένα μέτρα που ενισχύουν την οικογένεια, όπου κι αν βρίσκεται

Από την άλλη όμως καταλαβαίνω ότι οι ρυθμοί σήμερα είναι εντατικοί. Οι γονείς εργάζονται, τρέχουν, προσπαθούν. Και πολλές φορές το μόνο που προλαβαίνουν είναι ένα «καληνύχτα». Ωστόσο θεωρώ ότι πάντα θα υπάρχει κάποιος χρόνος να αφιερώσεις στα παιδιά σου.

Δεν χρειάζεται να είναι πολύς, αρκεί να είναι ουσιαστικός. Τα παιδιά χρειάζονται φροντίδα και αγάπη. Κυρίως όμως χρειάζονται ένα δυνατό παράδειγμα.

Εξ΄ όσων είναι γνωστό ουδείς εκ των παραπάνω έλκει την καταγωγή του από κάποια πρώην ή νυν βασιλική οικογένεια, ως εκ τούτου το επώνυμό τους είναι τυχαίο και χάνεται στις ρίζες του οικογενειακού του δέντρου, άγνωστο πως.

Ως εκ τούτου, το “Βασιλιάς”, ή “Βασιληάς” υφίσταται ως ελληνικό επώνυμο και υπό την έννοια αυτή, ως προς τις ρητές προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος Βενιζέλου του 1994 σχετικά με την απόκτηση ιθαγένειας, ο Παύλος και ο Νικόλαος Γλύξμπουργκ θα μπορούσαν να αιτηθούν την απόκτησή του, αφού προηγουμένως, όπερ και τυπικά εγένετο, ορκίζονταν πίστη στο Σύνταγμα και δεσμεύονταν ότι ουδεμία αξίωση έχουν που να αποκλίνει από το δημοψήφισμα του 1974. Θα μπορούσαν, όμως, πράγματι;

Ποιό Ληξιαρχείο, ποιός υπουργός Εσωτερικών και ποιά κυβέρνηση θα αποδέχονταν τα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας των Γλύξμπουργκ να λάβουν το συγκεκριμένο επώνυμο (Παύλος Βασιλιάς, ή Βασιληάς), το οποίο αν και ελληνικότατο υποδηλώνει εμμέσως αλλα σαφώς την γαλαζοαίματη καταγωγή τους; Απίθανο…

Εάν, ωστόσο, επέλεγαν το ελληνικότατο “Έλληνας”; Πάλι, μία αναζήτηση στον τηλεφωνικό κατάλογο οδηγεί σε δύο αποτελέσματα.

Δύο άτομα με το ονοματεπώνυμο “Παύλος Έλληνας” ζουν, για παράδειγμα, στη Θεσσαλονίκη, κι ένας “Νικόλαος Έλληνας” στην Αττική. Ως προς αυτό το ονοματεπώνυμο, το Ληξιαρχείο Αθηνών θα είχε μάλλον δυσκολία στο να αποφασίσει, όμως το πιθανότερο είναι πως θα το έκανε δεκτό και ο κ. Θεόδωρος Λιβάνιος εξίσου δύσκολα θα το απέρριπτε. Στα αγγλικά, δε, τι πιό εύηχο από το “Paul Greek”.

Οι Γλύξμπουργκ, ωστόσο, δεν μπήκαν στον κόπο να διευρύνουν την φαντασία τους- προφανώς δεν είναι αυτή η δουλειά των …”διαδόχων”, αφού υπάρχει το σχετικό (βασιλικό) manual. Το ” De Grece”, ελληνιστί “Ντε Γκρές”, δεν αντιστοιχεί στο φυσιολογικό και αποδεκτό “Έλληνας” αλλά υποδηλώνει εκ πρώτης ανάγνωσης καταγωγή (από την Ελλάδα), όμως σε δεύτερη -και ορθή- ανάγνωση σημαίνει “Της Ελλάδα(ο)ς”. Κι αυτό πολλοί πιστεύουν πως υπονοεί τίτλο ευγενείας όπως κάθε ενεργός, εκπεσών, ή παρηκμασμένος γαλαζοαίματος ανά την Ευρώπη το πιστεύει.

Η πολιτική διάσταση

Ο υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης, στη διάρκεια τηλεοπτικής συζήτησης στο MEGA, υποστήριξε ότι «από τη στιγμή που κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου, μπορεί να του δοθεί η ιθαγένεια. Τι θα μπορούσε να κάνει η κυβέρνηση, να μην την αποδώσει;». Και ο βουλευτής της Ν.Δ Δημήτρης Μαρκόπουλος εγκαλούσε (Action24) τις προάλλες όσους στέκονται μίζερα απέναντι σε μία οικογένεια που έχει γράψει την δική της ιστορία στον τόπο, προσπερνώντας τυχόν εξηγήσεις σχετικά με το τι είδους “ιστορία” είναι αυτή.

Η κυβέρνηση ποντάρει στη λήθη, τόνισε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Καραμέρος (Open). «Θέτω ένα ρητορικό ερώτημα» είπε και συνέχισε: «Ξέρετε πολλούς Έλληνες οι οποίοι να έχουν δύο συνθετικά στο επώνυμό τους; Κανένας δεν υπάρχει. Μέσα σε μία μέρα, ενώ περιμένουν χιλιάδες οικογένειες 10, 20, 30 χρόνια για την ιθαγένεια και πληρούν τις προϋποθέσεις, εδώ υπήρξε μια επιλογή πολιτική. Δεν ήταν μια τυπική διαδικασία και μάλιστα δόθηκε πολιτικό περιεχόμενο. Εδώ ποντάρει στη λήθη η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η Νέα Δημοκρατία. Σου λέει «το τι έγινε πριν το 74 θα το έχουν ξεχάσει οι νεότερες γενιές». Θα πρέπει να ξέρουν οι νεότεροι άνθρωποι ότι αυτό που παρακολουθούν σαν να είναι το Crown, σαν να είναι η Κέιτ Μίντλετον, στην Ελλάδα έχει κοστίσει σε πολύ σκοτεινές εποχές για τη δημοκρατία, με πολύ φτώχεια, πολύ διχασμό και εθνικές καταστροφές. Αλλά αυτά όσοι είναι κάτω από 45 ετών δεν τα πολυθυμούνται. Έτσι εκτιμά η κυβέρνηση. Εκεί ποντάρει ο κύριος Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία».

«Μέσα στην ίδια βδομάδα η Νέα Δημοκρατία στηρίχθηκε κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού από τρεις πρώην βουλευτές του νεοναζιστικού μορφώματος των Σπαρτιατών, απέδωσε ιθαγένεια με επώνυμο που εμπεριέχει εθνικό προσδιορισμό στην τέως βασιλική οικογένεια και δέχθηκε πίσω στις τάξεις της τον βουλευτή Λευτέρη Αυγενάκη που είχε προπηλακίσει υπάλληλο του αεροδρομίου και για τον οποίον ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ήταν κατηγορηματικός ότι “θα ήταν αδιανόητο ένας άνθρωπος με τέτοια συμπεριφορά να συνεχίσει να πολιτεύεται υπό τη σημαία της Νέας Δημοκρατίας”», επεσήμανε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς.

Πιθανώς όλα αυτά να συνιστούν υπερβολές της αντιπολίτευσης στην προσπάθεια να ασκηθεί κριτική στην κυβέρνηση για οτιδήποτε. Οι δημοσκόποι, μάλιστα, λένε πως το ποσοστό των νοσταλγών της βασιλείας δεν υπερβαίνει το 1-2% και είναι αλήθεια πως ουδείς σοβαρός θεωρεί ότι υπάρχει πιθανότητα παλινόρθωσης. Ένα (νέο) κόμμα Βασιλοφρόνων δεν θα είχε καμία τύχη, θεωρούν οι εκλογολόγοι, από την άλλη, ωστόσο, σε ένα τόσο ρευστό και ευμετάβλητο πολιτικό τοπίο ακόμα και οι δύο ποσοστιαίες μονάδες δεν είναι αμελητέες. Σε συνδυασμό, δε, με άλλες παραμέτρους ίσως αποδειχθούν πολύτιμες. Εάν, δε, λάβει κανείς υπόψη του τον θυμό σημαντικής μερίδας δεξιών ψηφοφόρων για το άνοιγμα του πρωθυπουργού προς το κέντρο και τους “δικαιωματιστές”, όπως θα έλεγε ο Αντώνης Σαμαράς, με το νόμο για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, μία κατάδυση στο βάθος της ιστορίας και των “ιερών” του δεξιού ακροατηρίου ίσως να μην είναι άχρηστη.

Η παρέμβαση Αλιβιζάτου

Κατά περίεργο τρόπο, οι συνταγματολόγοι δεν έδωσαν το παρών τις προηγούμενες μέρες που το θέμα προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση. Θα είχε, μάλιστα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον εάν είχε εκφέρει άποψη σχετικά ο επιστημονικά και συνταγματικά άρτιος Ευάγγελος Βενιζέλος, ως (και) “πατέρας” του νόμου περί ιθαγένειας. Δεν το έπραξε μέχρι τώρα, ζυγίζοντας μάλλον τις προτεραιότητές του. Το έκανε, όμως, ο επίσης πολύ γνωστός καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νίκος Αλιβιζάτος.

Συγκεκριμένα, σε άρθρο γνώμης στην εφημερίδα «Καθημερινή» γράφει: «Το «de Grèce» ή «ντε Γκρες» που, σύµφωνα µε το ρεπορτάζ των εφηµερίδων, δήλωσαν ως επώνυµο οι ενδιαφερόµενοι, δεν είναι βέβαια κανονικό επώνυµο. Είναι δηλωτικό τόπου καταγωγής. Ως τέτοιο όµως το «ντε Γκρες» –δηλαδή «της Ελλάδος» και µάλιστα µε κενό ανάµεσα στις δυο λέξεις, κατά το γαλλικό de ή το γερµανικό von– το εν λόγω «επώνυµο» δεν προσδιορίζει, ούτε µπορεί να προσδιορίσει την ταυτότητα των συγκεκριµένων προσώπων, όπως θα έπρεπε.

∆ιότι χιλιάδες συµπατριώτες µας µε το όνοµα Παύλος ή Νικόλαος, θα µπορούσαν, επικαλούµενοι την αρχή της ισότητας, να διεκδικήσουν αντί άλλου επωνύµου το «της Ελλάδος» (ή «της Ηλείας», ή «της Καρδίτσας») και να το χρησιµοποιήσουν, προκαλώντας αληθινό χάος στις συναλλαγές. Από αυτή την άποψη, η αίτηση των ανωτέρω δεν πληροί, κατά τη γνώµη µου, τις προϋποθέσεις του ν. 2215/1994, ο οποίος ζητεί από αυτούς να δηλώσουν επώνυµο της επιλογής τους και όχι κάτι που δεν µοιάζει καν µε επώνυµο».

Ο κ. Αλιβιζάτος, σημειώνει πως: «Το κυριότερο, ωστόσο, είναι ότι το Σύνταγµα δεν απαγορεύει µόνο την απονοµή τίτλων ευγενείας, αλλά και τίτλων «διάκρισης» (άρθρο 4 παρ. 7). ∆εν συνιστά όµως κατ’ εξοχήν διάκριση η χρήση από έναν Ελληνα πολίτη, αντί επωνύµου, του δηλωτικού του τόπου καταγωγής του, όπως έκαναν παλαιότερα οι βασιλείς και, γενικότερα, οι ευγενείς;

Με όλο τον σεβασµό, λοιπόν, υποβάλλω τις παρατηρήσεις αυτές στον υπουργό Εσωτερικών, στον οποίο ανήκει ο τελευταίος λόγος, εν προκειµένω. Ως παλαιό µαθητή µάλιστα του Ηλία Νικολακόπουλου και, ως εκ τούτου, καλό γνώστη της νεότερης ιστορίας µας, θα του συνιστούσα και κάτι ακόµη: να θυµηθεί τον Τιµολέοντα Φιλήµονα, τον γνωστό δηµοσιογράφο, πολιτικό και διανοούµενο, ο οποίος, το 1868, είχε αντιταχθεί στην απονοµή του τίτλου του «δούκα της Σπάρτης» στον µετέπειτα βασιλιά Κωνσταντίνο. Γιατί; ∆ιότι το απαγόρευε ήδη από τότε ρητά το Σύνταγµα».

Ταυτόχρονα απευθύνει μια προτροπή προς τους Γλύξμπουργκ: «Οσο για τους άµεσα ενδιαφερόµενους, θα τους προέτρεπα να χρησιµοποιήσουν ως επώνυµο το πολύ συγγενές «∆εγρές» ή, ακόµη, σωστότερα «∆αγρές», δανειζόµενοι το επώνυµο ενός γνωστού πολιτικού του 19ου αιώνα: του Κωνσταντίνου ∆αγρέ (1821-1898), επανειληµµένα βουλευτή Μεσσηνίας, ο οποίος καταγόταν από το χωριό Βρωµόβρυση της Αλφείας».

Ο άσος του Παναθηναϊκού, ο οποίος δήλωνε πολύ συχνά ότι ήταν ευτυχισμένης που του δόθηκε η δυνατότητα να αγωνιστεί στην Εθνική Ελλάδος αλλά και να έρθει στη χώρα μας για λογαριασμό του «τριφυλλιού», είχε κάνει σχετική αίτηση για τον ηλικίας μόλις ενός έτους γιο του στις 16 Σεπτεμβρίου, το οποίο και έγινε αποδεκτό. 

Όπως αναφέρεται στο ΦΕΚ

«Με την υπό στοιχεία Φ.125119/2024/0009470/ 21-10-2024 απάφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Ιθαγένειας Αθηνών, του Υπουργείου Εσωτερικών, που εκδόθηκε σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 26 του Κώδικα της Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, Α’ 217), γίνεται δεκτό το από 16-09-2024 αίτημα του πατέρα του ανήλικου με στοιχεία: (επώνυμο) ΜΠΑΛΝΤΟΚ, (όνομα) ΜΠΡΟΝΤΥ ΤΖΟΡΤΖ, (πατρώνυμο) ΤΖΟΡΤΖ ΧΕΝΡΙ ΑΙΒΟΡ, που γεννήθηκε στο ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ την 09-10-2023, για την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας με νομική βάση κτήσης το άρθρο 2 του ν. 3284/2004».

Ο 39χρονος μπήκε για πρώτη φορά στο «μάτι» των ελληνικών υπηρεσιών στα τέλη του 2021 όταν επισκέφθηκε Α.Τ. Γλυφάδας για να ανανεώσει διαβατήριο της κόρης του. Τότε οι αστυνομικοί διεπίστωσαν ότι σε βάρος του υπήρχε καταχωρισμένο από τις αυστριακές αρχές μέτρο διακριτικής επιτήρησης για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Ο 39χρονος προτίθεται να προσφύγει κατά της απόφασης για ανάκληση της ιθαγένειάς του.

Η νέα μορφή των συνεντεύξεων αυτών αποτελεί ουσιαστικά προέκταση της διαγωνιστικής διαδικασίας στα πρότυπα των πανελλαδικών εξετάσεων για την απόκτηση του Πιστοποιητικού Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση, που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον περασμένο Μάιο.

Μέσα από τις εξετάσεις, που διενεργούνται δύο φορές τον χρόνο, διαπιστώνεται εάν οι αιτούντες γνωρίζουν επαρκώς την ελληνική γλώσσα και ότι διαθέτουν τις γνώσεις για τη χώρα, την ιστορία, τους θεσμούς και τον πολιτισμό μας.

Στις επόμενες εξετάσεις, που θα διενεργηθούν στις 7 Νοεμβρίου, έχουν δηλώσει συμμετοχή 6.490 αιτούντες (άνω των 2/3 είναι Αλβανοί), ενώ στις προηγούμενες έλαβαν μέρος 2.200. Λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος, τα εξεταστικά κέντρα δεν θα είναι μόνο σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο, Λάρισα, Ιωάννινα και Τρίπολη, αλλά και σε Καλαμάτα, Κόρινθο, Χαλκίδα, Κομοτηνή και Ρόδο.

Από συνέντευξη, το επόμενο διάστημα, θα περάσουν οι 1.700 που πέτυχαν στις πρώτες αυτές εξετάσεις, καθώς και περίπου 600 που απαλλάχθηκαν από αυτές επειδή έχουν ολοκληρώσει ελληνικό σχολείο ή πανεπιστήμιο. Η διαδικασία αρχίζει εντός του Οκτωβρίου, αρχής γενομένης από την Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας Αττικής την προσεχή Δευτέρα, αναφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός γραμματέας Ιθαγένειας του υπουργείου Εσωτερικών, Αθανάσιος Μπαλέρμπας, ο οποίος εκτιμά ότι θα διεκπεραιώνονται περί τις 150 – 200 υποθέσεις το μήνα.

Με το προηγούμενο καθεστώς, οι γνώσεις των υποψηφίων στα παραπάνω γνωστικά αντικείμενα, αλλά και το αν συνέτρεχαν οι υπόλοιπες ουσιαστικές προϋποθέσεις για την πολιτογράφησή τους, διαπιστώνονταν από συνέντευξη, στην οποία ενυπήρχε το στοιχείο της υποκειμενικότητας και η έλλειψη ίσης μεταχείρισης των περιπτώσεων. Στην όλη δε διαδικασία υπήρχαν κενά που ευνοούσαν συναλλαγές κάτω από το τραπέζι. Όπως εξηγεί ο κ. Μπαλέρμπας, φαινόμενα διαφθοράς εμφανίζονταν και από τις δύο πλευρές: Αφενός, από τον υποψήφιο, ο οποίος ακόμα κι’ αν δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις, τελικά έπαιρνε την ιθαγένεια «λαδώνοντας», αφετέρου από τον κρατικό υπάλληλο, ο οποίος ακόμα κι’ αν εδικαιούτο κάποιος την πολιτογράφηση, εν τούτοις δημιουργούσε προσκόμματα για να αναγκαστεί να λάβει «μπαξίσι».

Πέραν των εξετάσεων, πλέον με τη νέα μορφή της συνέντευξης, που θα διαρκεί περί τη μισή ώρα και θα τηρούνται πρακτικά, τριμελής ομάδα έμπειρων υπαλλήλων, θα διαπιστώνει την επαρκή ένταξη του εκάστοτε αιτούντος στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας με βάση συγκεκριμένους κανόνες, κοινά πρότυπα και ενιαία μεθοδολογία, που συνέταξε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), στη μορφή πολυσέλιδου Πρακτικού Οδηγού Συνεντεύξεων.

«Αποτελεί τον οδικό χάρτη, το βασικό εγχειρίδιο που θα υποστηρίζει τα στελέχη της αρμόδιας υπηρεσίας στη διενέργεια των συνεντεύξεων των υποψηφίων, με στόχο τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της λογοδοσίας τους, της διαφάνειας της διαδικασίας και της αντιμετώπισης τυχόν φαινομένων διαφθοράς. Παράλληλα, εισάγει μια κοινή και ενιαία προσέγγιση των απαραίτητων παραμέτρων για την επιτυχή έκβαση των συνεντεύξεων», σημειώνει στον πρόλογο του Οδηγού ο υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης.

Κάθε ομάδα που θα παίρνει τις συνεντεύξεις συγκροτείται από δύο υπαλλήλους που ανήκουν στην Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας η οποία τηρεί τον φάκελο του αιτούντα και -προκειμένου να αποφεύγονται «αθέμιτες» συνεννοήσεις- έναν υπάλληλο από άλλη Περιφερειακή Διεύθυνση Ιθαγένειας ή στην Κεντρική Διεύθυνση Ιθαγένειας ο οποίος θα συμμετέχει μέσω τηλεδιάσκεψης και θα γνωστοποιείται στους υπόλοιπους την τελευταία στιγμή.

Στον Οδηγό γίνονται συστάσεις προς τους υπαλλήλους αυτούς να λαμβάνουν υπόψη ότι η εξακρίβωση της συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων πολιτογράφησης πρέπει να εξετάζεται βάσει πραγματικών γεγονότων και ότι δεν πρέπει να επηρεάζονται από συμπεριφορές, σκέψεις ή προκαταλήψεις τους, που ενδέχεται να πλήξουν την αντικειμενικότητά τους. Επισημαίνει επίσης ρητά ότι δεν επιτρέπεται να απευθύνουν ερωτήσεις σχετικά με τις πολιτικές-φιλοσοφικές πεποιθήσεις ή προτιμήσεις του αιτούντος και αποφεύγουν ερωτήσεις που αποκαλύπτουν τα πολιτικά φρονήματά του.

Ο διοικητής της ΕΑΔ, ‘Αγγελος Μπίνης σημειώνει στο Πρακτορείο ότι «οι τεχνικές συνεντεύξεων λύνουν μια χρόνια παθογένεια. Περιορίζουν τα περιθώρια διακριτικής ευχέρειας και υποκειμενισμού στο πως οι διενεργούντες τις συνεντεύξεις αντιμετωπίζουν τους αιτούντες την ιθαγένεια. Επομένως εξασφαλίζεται αξιοκρατία, διαφάνεια και θωράκιση της διαδικασίας τόσο για τον συνεντευξιαζόμενο – αιτούντα όσο και για τον υπάλληλο, ο οποίος έχει ένα ισχυρό εργαλείο για να αποκρούσει άνωθεν πιέσεις αλλά και οποιαδήποτε ένδειξη ή φήμη ότι δεν κάνει καλά τη δουλειά του».

Σκοπός των τεχνικών συνέντευξης που παρουσιάζονται συνοπτικά στον Οδηγό είναι να δώσουν τη δυνατότητα στους υπαλλήλους να συλλέξουν ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την ομαλή ένταξη του αλλοδαπού στη ζωή της χώρας. Οι πληροφορίες «θα πρέπει να εξεταστούν, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκάστοτε υποψήφιου, προκειμένου να γίνει σωστή αξιολόγηση», επισημαίνεται στον Οδηγό.

Η απόφαση για έγκριση ή απόρριψη της αίτησης πολιτογράφησης θα πρέπει να αιτιολογείται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης, άρα δεν χωρούν υποκειμενικές απόψεις.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της αδιαφάνειας και της διαμόρφωσης ακεραιότητας στην εργασία, παράλληλα με τον Οδηγό, εκπονήθηκε επίσης από την ΕΑΔ και Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας για λογαριασμό της γενικής γραμματείας Ιθαγένειας. Η εν λόγω έκδοση περιέχει κανόνες ορθής διοικητικής πρακτικής και επισημαίνει τις υποχρεώσεις των προϊσταμένων και των υπαλλήλων έναντι της υπηρεσίας, των συναδέλφων τους και των αιτούντων ιθαγένεια.

«Ο Κώδικας δίνει έναν μπούσουλα στον υπάλληλο για το ποια είναι τα όριά του, η λογοδοσία του και η ευθύνη του. Πλέον, ξέρει ότι υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας και μηχανισμοί ελέγχου και δεν μπορεί να είναι ασύδοτος», τονίζει σχετικά ο κ. Μπίνης.

Αυτό τονίζει ο πρώην υπουργός Εσωτερικών και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αλέξης Χαρίτσης, σε δήλωσή του με αφορμή τις γραπτές εξετάσεις ιθαγένειας.
Σημειώνει ότι στις σημερινές γραπτές εξετάσεις ιθαγένειας, τις πρώτες που διεξάγονται με το νέο σύστημα πολιτογράφησης, “οι ενδιαφερόμενοι δεν καλούνται να αποδείξουν πόσο καλά είναι ενταγμένοι στην χώρα μας. Αλλά να εξεταστούν σε ερωτήσεις παπαγαλίας, που ακόμη και Έλληνες πολίτες δεν θα μπορούσαν να απαντήσουν”.

Επισημαίνει ότι “σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις που έθεσε η πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών, που ζητά ο αιτών ελληνική ιθαγένεια να μην έχει μείνει άνεργος ακόμα για 7 συνεχόμενα έτη, το δικαίωμα για αίτηση πολιτογράφησης γίνεται πια απαγορευτικό για την πλειοψηφία των ενδιαφερόμενων”. “Αυτό καταδεικνύει και το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις σημερινές εξετάσεις”, σχολιάζει, τέλος, ο κ. Χαρίτσης.