Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, συνδεόμενο άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. προηγούμενο, κατά έναν αιώνα, της ίδρυσης της πόλης, που  αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου και των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Καταστράφηκε οριστικά το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους, αλλά το θέατρο συνέχισε, περιοδικά, να χρησιμοποιείται πριν υποστεί ζημιές από σεισμούς και πλημμύρες. Μετά την ολοκλήρωση της α’ φάσης του έργου, η οποία περιελάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων, στο κάτω κοίλο, και την αναβάθμιση των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, ήδη ξεκίνησε η β΄ φάση, που περιλαμβάνει την αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο όπως και του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος, καθώς και των ακραίων κερκίδων. Αναβαθμίζονται, επίσης, οι βασικές υποδομές για καθολική προσβασιμότητα. Η αναστήλωση του προσκηνίου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του θεάτρου, τη διάσωση των αυθεντικών τμημάτων του και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του, ώστε να βελτιωθεί η αναγνωσιμότητά του. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης, αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική του μνημείου, ενισχύεται η πολιτιστική φυσιογνωμία της Θεσπρωτίας, ενώ ένας ακόμα αναδεδειγμένος αρχαιολογικός χώρος της Ηπείρου προστίθεται στην πολιτιστική διαδρομή, ενισχύοντας την εμπειρία των επισκεπτών και την αναπτυξιακή διάσταση».

Ως προς την παθολογία του μνημείου, έχουν αναγνωριστεί δύο βασικές κατηγορίες βλαβών: Φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και ακολούθως θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι βασικές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις αφορούν στις αναγκαίες εργασίες για την αναστήλωση των κατακείμενων μελών. Περιλαμβάνεται αποκατάσταση θραυσμένων λίθων και ανάταξη των λίθων του στυλοβάτη, εξυγίανση της θεμελίωσης, αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.

Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης, εκτός του οχυρού περιβόλου της. Η πόλη ήταν χτισμένη σε φυσικά οχυρή θέση, κοντά στον ποταμό Καλαμά και στον παραπόταμο Καλπακιώτικο, περιβαλλόμενη από τείχη και πύργους. Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και σήμερα έχει ολοκληρωθεί. Είχε χωρητικότητα 4.000 θεατών περίπου, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική και στο κέντρο της υπήρχε η Θυμέλη. Δυτικά από την ορχήστρα αναπτύσσεται το σκηνικό οικοδόμημα, το οποίο περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ στην πρόσοψη υπήρχε στοά με ημικίονες δωρικού  και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Σώζεται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.

Η απεργία των ηθοποιών, των τεχνικών και τους εργαζόμενους άλλων ειδικοτήτων, αναμένεται να επηρεάσει πολλές παραστάσεις, ενώ αρκετές παραγωγές έχουν ήδη επικοινωνήσει με τους θεατές να αλλάξουν τα εισιτήριά τους.

Αιτία της απεργίας, όπως αναφέρει η ΠΟΘΑ είναι η μη υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας με τις ενώσεις θεατρικών παραγωγών, παρά τις προσπάθειες των τελευταίων 13 ετών.

«Στις 5 Δεκεμβρίου το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών κήρυξε απεργία με στόχο την πίεση για την υπογραφή ΣΣΕ, καθώς μετά από πάνω από ένα χρόνο διαπραγματεύσεων, η εργοδοτική πλευρά αρνείται να προσέλθει σε έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο προς υπογραφή ΣΣΕ, με εναλλασσόμενες από την πλευρά της κάθε φορά προφάσεις για την υπογραφή», τονίζει η Ομοσπονδία.

Από την απεργία εξαιρείται το προσωπικό ασφαλείας, δηλαδή ο φύλακας, εφόσον υπάρχει για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, τον/την ταμία εισιτηρίων, καθώς και το τμήμα προβολής και επικοινωνίας του θεάτρου, για την ενημέρωση του κοινού, οι οποίοι θα είχαν βάρδια σύμφωνα με το αναρτημένο στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ Πρόγραμμα Εργασίας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Δημήτρης Φραγκιόγλου μιλά για τη μακρόχρονη σχέση του με το θέατρο, τη δύναμη της κωμωδίας σε μια εποχή αυξημένων ευαισθησιών, αλλά και για την τηλεοπτική του εμπειρία, που τον έφερε σε επαφή με ένα ευρύτερο κοινό.

Με λόγο άμεσο και ειλικρινή, μοιράζεται σκέψεις για την τέχνη, την εποχή μας και τη συνεχή ανάγκη του ηθοποιού να παραμένει αληθινός πάνω και κάτω από τη σκηνή.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Τι είναι αυτό που σας κρατάει στο θέατρο τόσα χρόνια; Ποια στιγμή της πορείας σας θεωρείτε καθοριστική;

Πολλές φορές έχω αναρωτηθεί, κυρίως στις δύσκολες στιγμές, γιατί δεν τα παρατάω και να ασχοληθώ με κάτι άλλο. Αλλά πριν προλάβω να ολοκληρώσω την ερώτηση, έρχεται η απάντηση που είναι: «Μην προσπαθείς να κοροϊδέψεις τον εαυτό σου. Ξέρεις ότι δεν μπορείς χωρίς το θέατρο».

Το θέατρο έχει αντέξει εδώ και αιώνες και θα αντέξει όσο θα καταφέρνει να επικοινωνεί ειλικρινά με τον θεατή

Αγάπησα και αγαπώ το θέατρο άνευ όρων. Η αγάπη μου για το θέατρο ήταν και παραμένει για εμένα μια περιπέτεια το ίδιο γοητευτική και ανιδιοτελής. Τα πρώτα 5χρόνια σε αυτή τη δουλειά είχαν απίστευτα σκαμπανεβάσματα. Αποδοχή, επιτυχίες αλλά και ματαιώσεις. Τα έβγαλα όμως πέρα. Από εκεί και μετά ήξερα ότι με κάποιο τρόπο ήμουν προορισμένος για να μείνω σε αυτό τον χώρο.   

– Πιστεύετε ότι το θέατρο εξακολουθεί να έχει την ίδια δύναμη στο κοινό μέσα σε έναν τόσο ψηφιακό κόσμο;

Το θέατρο τα τελευταία 30 χρόνια έχει καταφέρει να ενσωματώσει τις μεγάλες αλλαγές, τεχνολογικές και μη, χωρίς το ίδιο να χάσει εκείνη την δύναμη που το κάνει μοναδικό. Σίγουρα έχει αλλάξει μορφή και έχει ανανεωθεί.

Ωστόσο συνεχίζει να καταγράφει με την ίδια επιτυχία τους σύγχρονους κοινωνικούς προβληματισμούς, προβάλλοντας ανάγλυφα το νέο «παγκοσμιοποιημένο ή μη παγκοσμιοποιημένο» τοπίο.

Οι συγγραφείς συνεχίζουν να εμβαθύνουν στις ανθρώπινες σχέσεις και συμπεριφορές. Το θέατρο έχει αντέξει εδώ και αιώνες και θα αντέξει όσο θα καταφέρνει να επικοινωνεί ειλικρινά με τον θεατή. Το θέατρο έχει την δύναμη να απεγκλωβίσει το σημερινό θεατή από την εικονική πραγματικότητά του ψηφιακού κόσμου και να επικοινωνήσει ειλικρινά μαζί του σε ένα διαφορετικό επίπεδο.

-Στην εποχή της πολιτικής ορθότητας, αισθάνεστε ότι περιορίζεται η ελευθερία της κωμωδίας;

Η πολιτική ορθότητα έχει επιβάλλει με τον τρόπο της άγραφους περιορισμούς στους συγγραφείς της κωμωδίας. Με αυτή την έννοια η κωμωδία διανύει μια δύσκολη περίοδο. Οι συγγραφείς έχουν αναγκαστεί να αυτολογοκρίνονται και έτσι χάνουμε εκείνο το «κάτι» που κάνει την κωμωδία μοναδικά απολαυστική. Η κωμωδία δυσκολεύεται να εκφραστεί άμεσα με τον τρόπο που μέχρι τώρα γνώριζε.

Όλα τα έργα που έχω παίξει κλασσικά ή σύγχρονα, σημαντικά ή λιγότερο σημαντικά, με έχουν επηρεάσει και με επηρεάζουν ακόμη. Υπάρχουν μέσα μου, τα κουβαλάω

Πρέπει λοιπόν να εφεύρει νέα τερτίπια για να ξεφύγει από την μέγγενη της πολιτικής ορθότητας και της αυτολογοκρισίας. Πιστεύω ωστόσο ότι τόσο η κωμωδία και πολύ περισσότερο η σάτιρα ήταν και θα είναι πάντα τα άτακτα παιδιά του θεάτρου. Δεν μπορείς να τα τιθασεύσεις και να τα βάλεις σε καλούπια. Αν προσπαθήσεις να το κάνεις είναι σαν να τα καταργείς σαν είδος, σαν να τα σκοτώνεις. 

-Υπάρχουν κωμικοί ή έργα που σας έχουν επηρεάσει περισσότερο;

Λατρεύω τον Peter Sellers. Μου αρέσουν πολύ ο Zero Mostel και ο Roberto Benigni. Από Έλληνες μου αρέσουν ο Βουτσάς, ο Λογοθετίδης, ο Παπαγιαννόπουλος και ο Ηλιόπουλος. Κατά καιρούς επιχειρώ να μελετήσω πως παίζουν αυτοί οι ηθοποιοί αλλά κάθε φορά στο τέλος την πατάω. Μετά από λίγο το παίξιμό τους με συνεπαίρνει και γίνομαι ένας αθώος θεατής. Έχω ξεχάσει το λόγο που ξεκίνησα να βλέπω την ταινία.

Δυστυχώς, ο πολιτισμός στην χώρα μας αντιμετωπίζεται από την πολιτεία με προχειρότητες και λύσεις της στιγμής όποτε προκύπτει κάποιο θέμα – πρόβλημα

Αυτό επιβεβαιώνει το πόσο σπουδαίοι είναι. Όλα τα έργα που έχω παίξει κλασσικά ή σύγχρονα, σημαντικά ή λιγότερο σημαντικά, με έχουν επηρεάσει και με επηρεάζουν ακόμη. Υπάρχουν μέσα μου, τα κουβαλάω. Με τον τρόπο τους είναι εκεί και θα είναι πάντα εκεί και θα συνεχίζουν να με επηρεάζουν… κι ας μην το υποψιάζομαι κάποιες φορές.

– Τι θα θέλατε να αλλάξει στην ελληνική πολιτιστική πραγματικότητα;

Ο ελληνικός πολιτισμός όσα χρόνια βρίσκομαι στον χώρο ήταν και παραμένει ιδιωτική υπόθεση. Με μικρές εξαιρέσεις φωτισμένων ανθρώπων όπως ήταν η Μελίνα. Θα ήθελα η ελληνική πολιτεία να δει το θέμα του πολιτισμού με περισσότερη σοβαρότητα. Και να βοηθήσει με ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο να αναπτυχθεί και να εξαχθεί. Ένα σχέδιο που θα έχει οφέλη τόσο πολιτιστικά όσο και οικονομικά.

Ο Καζάν μιλάει για την αγωνία του ανθρώπου που ψάχνει να βρει ένα νόημα στην διαδρομή της ζωής του, για την ελπίδα που δεν σβήνει, αλλά και για τη ματαιότητα της ίδιας της αναμονής

Δυστυχώς, ο πολιτισμός στην χώρα μας αντιμετωπίζεται από την πολιτεία με προχειρότητες και λύσεις της στιγμής όποτε προκύπτει κάποιο θέμα – πρόβλημα. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια η πολιτεία έχει έμμεσα αναθέσει τον ρόλο της στα ιδρύματα. Ευτυχώς τα ιδρύματα κάνουν καλή δουλειά.  

-Πώς προέκυψε η συμμετοχή σας στο “Killing Godot”; Τι ήταν αυτό στο έργο του Νίκολας Καζάν που σας τράβηξε άμεσα;

Από το τέλος της προηγούμενης χρονιάς ήξερα ότι θα συνεχίσω την συνεργασία μου με το θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ και τον Νίκο Καμτσή. Ο Νίκος, μου είχε μιλήσει για μια παράσταση που θα βασιζόταν στα μυθιστορήματα του Μπέκετ. Τον Απρίλιο έφτασε στα χέρια του το καινούργιο έργο του Καζάν, το Killing Godot. Το διάβασε, ενθουσιάστηκε, και αποφάσισε να το ανεβάσει χωρίς δεύτερη σκέψη. Το έργο μου αρέσει γιατί ενώ είναι πολύ λιτό καταφέρνει συγχρόνως να είναι και πολύ μεστό.

Ζούμε σε ένα κόσμο που λείπουν όλο και περισσότερο οι εγγυήσεις, ή έστω η πιθανότητα, που θα δώσουν ένα κάποιο νόημα στη ζωή μας

Ο Καζάν μιλάει για την αγωνία του ανθρώπου που ψάχνει να βρει ένα νόημα στην διαδρομή της ζωής του, για την ελπίδα που δεν σβήνει, αλλά και για τη ματαιότητα της ίδιας της αναμονής. Και όλα αυτά απλά και άμεσα. Διαχειρίζεται δύσκολα θέματα με πολύ χιούμορ. Δεν είναι εύκολο να μιλήσεις- γράψεις για τόσο μεγάλα θέματα απλά.

-Πόσο πιστεύετε ότι το θέατρο — και ειδικά έργα σαν το “Killing Godot” — μπορούν να σχολιάσουν την κατάσταση ενός κόσμου που μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς σε αναμονή και αβεβαιότητα;

Ζούμε σε ένα κόσμο που λείπουν όλο και περισσότερο οι εγγυήσεις, ή έστω η πιθανότητα, που θα δώσουν ένα κάποιο νόημα στη ζωή μας. Το έργο αφορά την αντιμετώπιση ενός κόσμου στον οποίο απουσιάζει παντελώς κάθε είδους εγγύηση. Ενός κόσμου που μοιάζει να βρίσκεται, να ζει σε μια διαρκή αναμονή και αβεβαιότητα.

Ζει «περιμένοντας» ένα καλύτερο αύριο που δεν είναι βέβαιο ότι θα έρθει. Και η προσδοκία για ένα καλύτερο αύριο, για μια καλύτερη ζωή, ήταν και θα είναι το καθημερινό καύσιμο του ανθρώπου εδώ και αιώνες.

Ο Λάσλο Κρασναχορκάι, που φέτος τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, σε μια πρόσφατη διάλεξη του είπε κάτι που μου άρεσε πολύ όταν το διάβασα… «ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σκέψεις γύρω από την ελπίδα, αλλά καθώς τα αποθέματα ελπίδας μου έχουν οριστικά στερέψει, θα σας μιλήσω για τους αγγέλους».

– Η συγγραφή είναι κάτι που σας απασχολεί ή σας προκαλεί; Υπάρχει κάποιο κείμενο ή είδος που θα θέλατε κάποια στιγμή να γράψετε;

Η συγγραφή είναι για μένα μια μεγάλη πρόκληση. Αλλά απαιτεί ιδιαίτερη αφοσίωση και έτσι ποτέ δεν αποφάσισα να ασχοληθώ με αυτήν συστηματικά. Με τη συγγραφή θα έλεγα ότι έχω ασχοληθεί ερασιτεχνικά. Έγραψα κάποιες φορές αλλά αυτό προέκυπτε επειδή δεν έβρισκα κάποιο έτοιμο κείμενο που να εκφράζει αυτά που θέλω να πω εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή. Εδώ και χρόνια κρατάω σημειώσεις συστηματικά. Έχω πολλά τετράδια γεμάτα με σκόρπιες λέξεις, εκφράσεις, περιστατικά, πιθανούς τίτλους… Σημειώσεις που ίσως κάποια μέρα πάρουν τον δρόμο τους.   

– Έχετε συνεργαστεί με τη Δήμητρα Παπαδοπούλου στην εμβληματική εποχή των “Απαράδεκτων”, μια σειρά που σημάδεψε την ελληνική κωμωδία. Τι θυμάστε πιο έντονα από εκείνη τη συνεργασία και από εκείνη την ομάδα; Νιώθετε ότι λείπουν σήμερα τέτοιες δημιουργικές χημείες;

Με την Δήμητρα είχαμε συνεργαστεί πολύ πριν από τους Απαράδεκτους σε μια ραδιοφωνική του Β! Προγράμματος που λεγόταν «Πάμε Γυρεύοντας». Ήμουν παραγωγός της εκπομπής και επειδή τα κείμενα της εκπομπής δεν μου άρεσαν, για την ακρίβεια ήταν αδιάφορα, πρότεινα στην Δήμητρα να γράψει. Είχαμε γνωριστεί σε κάποια κοινή παρέα και το χιούμορ της μου άρεσε. Να σημειώσω ότι μέχρι τότε η Δήμητρα δεν είχε γράψει. Η εκπομπή «Πάμε Γυρεύοντας» λοιπόν ήταν το σημείο εκκίνησης της επαγγελματικής μας συνεργασίας.

Η τηλεόραση σήμερα γίνεται πολύ πιο σωστά, εννοώ ότι τηρούνται όλοι οι κανόνες για το πως να στήσεις σωστά ένα σενάριο. Αλλά, λείπει η δημιουργική τρέλα

Οι Απαράδεκτοι ήρθαν μετά από κάποια χρόνια και αφού είχαμε στο μεταξύ χαθεί. Οι ανάγκες μιας σειράς είναι πολύ απαιτητικές και έτσι με σκέφθηκε. Γι’ αυτό και δεν ήμουν στην σειρά από την αρχή. Μπήκα από το 11^ο επεισόδιο. Με δυο λόγια  η χημεία μας ήταν ήδη δοκιμασμένη όταν βρεθήκαμε ξανά με την Δήμητρα. Τους ηθοποιούς της σειράς τους γνώριζα, αλλά εγώ δεν είχα κάποια άμεση επαφή μαζί τους.

Κοιτάξτε, η τηλεόραση σήμερα γίνεται πολύ πιο σωστά, εννοώ ότι τηρούνται όλοι οι κανόνες για το πως να στήσεις σωστά ένα σενάριο. Αλλά, λείπει η δημιουργική τρέλα. Κι αυτή η τρέλα, η «ανορθογραφία», που κάνει μια σειρά μοναδική, προκύπτει μόνο όταν οι άνθρωποι που συνεργάζονται έχουν κοινούς κώδικες.           

– Υπάρχει κάποια συμβουλή που θα δίνατε στον νεότερο εαυτό σας;

Θα του έλεγα να είναι πιο προσεκτικός στους ανθρώπους που εμπιστεύεται.

– Ποιο είναι το όνειρο που δεν έχετε πραγματοποιήσει ακόμη;

Υπάρχουν κάποια έργα που θέλω να παίξω και να σκηνοθετήσω. Ωστόσο, δεν μου αρέσει να κάνω όνειρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι αφήνω τα πράγματα στην τύχη. Δεν πιστεύω στην τύχη παρόλο ότι μου έχει φερθεί γενναιόδωρα. Όταν νιώθω ότι κάτι το θέλω πολύ, τότε το σχεδιάζω βήμα-βήμα, και παλεύω για να το καταφέρω. Σχεδιάζω όλες τις κινήσεις που θα με φέρουν πιο κοντά στο στόχο μου – όνειρό μου, και δεν τα παρατάω εύκολα. Στο βαθμό φυσικά που αυτό περνάει από το χέρι μου. Παλιότερα μάλιστα θα έλεγα ότι κάποιες φορές γινόμουν εμμονικός με τους στόχους μου. Τώρα έχω χαλαρώσει…    

«Με νέες φωνές, νέα κείμενα και ανοιχτές διαδικασίες. Μαζί με το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν παρουσιάζουμε τα D-Athens Διονύσια 2025: μια τριήμερη διοργάνωση αφιερωμένη στους νέους δημιουργούς, τα νέα κείμενα και τη διαδρομή τους από τη σελίδα στη σκηνή.

Αναγνώσεις, masterclasses, pitching, συζητήσεις και επαγγελματική δικτύωση συνθέτουν έναν ζωντανό κόμβο δημιουργίας και διαλόγου – με ενεργή συμμετοχή του κοινού» γράφει ο Χάρης Δούκας και δείχνεο τον τρόπο να «ψηφίσεις κι εσύ για τα Βραβεία Κοινού!».

«Το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου στις 18:00, ακούτε στον αέρα του Αθήνα 9.84, τα 3 έργα που διακρίθηκαν στον διαγωνισμό του D-Athens Διονυσία 2025 και παρουσιάστηκαν σε “Πρώτη Ανάγνωση” στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου.

Μπαίνεις στο post ψηφοφορίας στο Instagram του Δήμου Αθηναίων @city_of_athens_official και ψηφίζεις το ένα (1) έργο που ξεχώρισες!

Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, στις 14:00.

– Ακούς. Επιλέγεις. Εσύ αποφασίζεις τον νικητή.

– Υπόγειο Θεάτρου Τέχνης

– Είσοδος ελεύθερη».

Το Βραβείο «Κάρολος Κουν» Σκηνοθεσίας Ελληνικού Έργου απονενήθηκε στον Κωνσταντίνο Ντέλλα για την παράσταση «Οι γριές που μαζεύουν την τσουκνίδα» στο θέατρο Σταθμός, το Βραβείο Ερμηνείας Ηθοποιού σε Ελληνικό Έργο απέσπασε ο Χάρης Χαραλάμπους-Καζέπη για τον «Οιδίποδα» σε σκηνοθεσία Σοφίας Αντωνίου, ενώ ο Θανάσης Τριαρίδης έλαβε το Βραβείο Δραματουργίας Ελληνικού Έργου για το έργο του «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου».

Όσον αφορά στα Βραβεία Κριτικών  με το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου τιμήθηκε Δέσποινα Μπεμπεδέλη για την ερμηνεία της στο έργο «Εκ κοιλίας μητρός μου» και για τη συνολική προσφορά της στο θέατρο ενώ βραβεύτηκαν επίσης ο Έκτορας Λυγίζος για τη θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία του έργου «Ο αποτυχημένος» του Τόμας Μπέρνχαρντ και ο Μάριο Μπανούσι  για τη σκηνοθεσία της παράστασης «ΜΑΜΙ» στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.  Το Μεγάλο Βραβείο Μουσικής απονεμήθηκε στη Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών για τη συνεχή, συνεπή και υψηλού επιπέδου προσφορά της στην Ελληνική λόγια μουσική.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σημείωσε στον χαιρετισμό του: «Σήμερα, η Αθήνα φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει και να καταστεί παγκόσμια πρωτεύουσα του θεάτρου. Μέσα και από τη στενή συνεργασία μας με το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, την οποία επισφραγίσαμε πριν μερικούς μήνες, διοργανώνουμε νέους θεσμούς που εμπνέονται από τα Αρχαία Διονύσια. Mε ειδικά σχεδιασμένες παραστάσεις θα εξερευνήσουμε τη σύνδεση θεάτρου και Δημοκρατίας, μέσω του διαλόγου, της διαβούλευσης και της συμμετοχής. Τα φετινά βραβεία Βραβεία «Κάρολος Κουν» μας υπενθυμίζουν για ακόμα μια φορά το τεράστιο πολιτιστικό μας απόθεμα. Όπως έλεγε και ο Κάρολος Κουν: «Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας. Μόνος του ο καθένας είναι ανήμπορος. Μαζί ίσως κάτι μπορέσουμε να κάνουμε».

Το σύμβολο των Βραβείων Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής είναι επίχρυσο ακριβές αντίγραφο στεφάνου ελληνιστικής εποχής, που ανακαλύφθηκε σε βασιλικό τάφο της Αττικής και φυλάσσεται στο Μουσείο Μπενάκη, ενώ αυτό των βραβείων «Κάρολος Κουν» είναι αντίγραφο του «Ηλίου» που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Διαμαντής Διαμαντόπουλος για τις ανάγκες της σκηνοθεσίας της τραγωδίας «Άλκηστις» του Ευριπίδη – του πρώτου αρχαίου δράματος που σκηνοθέτησε ο Κάρολος Κουν.

Κατάλογος βραβευθέντων

Α) ΒΡΑΒΕΙΑ «ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ»

Σκηνοθεσίας Ελληνικού Έργου: Κωνσταντίνος Ντέλλας για την παράσταση «Οι γριές που μαζεύουν την τσουκνίδα» στο θέατρο Σταθμός

Ερμηνείας Ελληνικού Έργου: Χάρης Χαραλάμπους-Καζέπης για τον Οιδίποδα σε σκηνοθεσία Σοφίας Αντωνίου

Δραματουργίας Ελληνικού Έργου: Θανάσης Τριαρίδης για το έργο του «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου»

Β) ΒΡΑΒΕΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΚΡΙΤΙΚΩΝ

Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου: Δέσποινα Μπεμπεδέλη – για την ερμηνεία της στο έργο «Εκ κοιλίας μητρός μου» και για τη συνολική προσφορά της στο θέατρο

Βραβείο Αρχαίου Δράματος: Έβελυν Ασουάντ – για την ερμηνεία της ως Κασσάνδρα στην Ορέστεια του Αισχύλου (σκηνοθεσία Θ. Τερζόπουλου)

Βραβείο Θεατρολογικού Συγγράμματος: «Το θέατρο στη Ζάκυνθο τον 20ό αιώνα 1901-1953. Μουσική ζωή, κοινωνική ζωή και λαϊκά θεάματα» του Διονύση Ν. Μουσμούτη (Εκδόσεις Πλέσσα)

Βραβείο Διεθνούς Θεατρικού Ρεπερτορίου: Έκτορας Λυγίζος – για τη θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία του έργου «Ο αποτυχημένος» του Τόμας Μπέρνχαρντ

Βραβείο σε Νέο Καλλιτέχνη του Θεάτρου: Μάριο Μπανούσι – για τη σκηνοθεσία της παράστασης «ΜΑΜΙ» στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

Γ) ΒΡΑΒΕΙΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΚΡΙΤΙΚΩΝ

Μεγάλο Βραβείο Μουσικής: Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών για τη συνεχή, συνεπή και υψηλού επιπέδου προσφορά της στην Ελληνική λόγια μουσική

Βραβείο Μουσικολογικού Συγγράμματος: (απονεμήθηκαν μόνο Έπαινοι)

Βραβείο σε Δισκογραφική Εργασία Ελληνικού Ενδιαφέροντος: «Greek Songs by Non-Greek Composers» της μεσοφώνου Έλενας Μαραγκού (έκδοση της δισκογραφικής εταιρείας Etcetera)

Βραβείο σε Πολιτισμικό Οργανισμό της Περιφέρειας: Καλογεροπούλειο Ίδρυμα Τεχνών και Πολιτισμού (Κόρινθος)

Βραβείο σε Νέο Καλλιτέχνη της Μουσικής: Τιμόθεος Γαβριηλίδης-Πέτριν (βιολοντσελίστας)

Δ) ΕΠΑΙΝΟΙ (θέατρο)

Έπαινος για Αρχαίο Δράμα: Άρης Μπινιάρης – για τη σκηνοθεσία της κωμωδίας Όρνιθες του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο

Έπαινος για Θεατρολογικό Σύγγραμμα: «Ο Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου και το ελληνικό θέατρο. Στα χνάρια της Ιστορίας και της Παράδοσης» της Κωνσταντίνας Ριτσάτου (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης)

Έπαινος για Διεθνές Ρεπερτόριο: Βάσια Βασιλείου – για τη σκηνοθεσία του έργου «Δεσποινίς Τζούλια» του Στρίντμπεργκ και την υποβλητική ερμηνεία της

Έπαινος σε Νέο Καλλιτέχνη του Θεάτρου: Σταύρος Μόσχης – για τη σύλληψη και την ερμηνεία του στην παράσταση «Θα γίνω η Μήδεια – κανείς δεν μαρτυρεί για τον μάρτυρα»

Ε) ΕΠΑΙΝΟΙ (μουσική)

Έπαινοι για Μουσικολογικό Σύγγραμμα:
«Νικόλας Οικονόμου – Η αναπάντεχη φυγή μιας ιδιοφυίας» της Βάντας Οικονόμου-Κωνσταντίνου (εκδόσεις Διόραμα)
και
«Ωδείον Αθηνών (1871-1873): Το χρονικό της ιδρύσεώς του μέσα από τις αρχειακές πηγές του» της Μαρίας Παχνιστή (εκδόσεις Orpheus)

Έπαινος για Δισκογραφική Εργασία Ελληνικού Ενδιαφέροντος: «A Time To Break Silence» του φαγκοτίστα Γεωργίου Φαρούγγια (έκδοση της εταιρείας Subways)

Έπαινος σε Νέο Καλλιτέχνη της Μουσικής: (δεν απονεμήθηκε)

ΣΤ) ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ (εκτός συναγωνισμού)

Τιμητική Διάκριση: «Opus Alexandrinum – Η μουσική των Ελλήνων της Αλεξάνδρειας» της φλαουτίστας Ναταλίας Γεράκη (έκδοση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού).

Όπως έγραψε σε ανάρτηση στα social media:

Απόψε είχα την ευκαιρία να «ταξιδέψω» στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας, με αφετηρία την Κατοχή, μέσα από το εμβληματικό έργο του Παύλου Μάτεσι «Η Μητέρα του Σκύλου», σε σκηνοθεσία του Κώστα Γάκη.

Ο Σταμάτης Κραουνάκης πλαισίωσε μουσικά την παράσταση με τον δικό του, αξεπέραστο τρόπο, ενώ η Υρώ Μανέ μας μετέφερε στη ζωή της ηρωίδας – στα μπουλούκια και τις επιθεωρήσεις της εποχής – χαρίζοντας μια συγκλονιστική ερμηνεία, γεμάτη ευαισθησία και δύναμη.

Τους ευχαριστούμε όλους για την υπέροχη και βαθιά ανθρώπινη βραδιά.

Το γεγονός ήταν τόσο έντονο, που δεν άφησε ανεπηρέαστους τους ηθοποιούς, με τον πρωταγωνιστή της παράστασης, Βλαδίμηρο Κυριακίδη να παίρνει τον λόγο και να λέει χαρακτηριστικά: «Πρέπει να πείσετε τον Δήμο σας να σταματήσει αυτό το πράγμα που γινόταν έξω. Την ώρα που πάμε να ερμηνεύσουμε, να μας κράζουν. Ντροπή τους! Λυπάμαι αλλά δεν γίνεται. Απηυδήσαμε όλοι μας, ένας ολόκληρος θίασος με αυτό που συνέβαινε απέξω. Αν θέλουν να μας κράξουνε, δεν χρειάζεται να ξανάρθουμε», κατέληξε αγανακτισμένος ο αγαπητός ηθοποιός.

Σύμφωνα με καταγγελίες θεατών στο zarpanews.gr, οι φωνές ήταν τόσο δυνατές που δεν ήταν μόνο αποπροσανατολιστικές για τον θίασο, αλλά και ενοχλητικές για το κοινό που δεν μπορούσε να παρακολουθήσει και να ευχαριστηθεί την παράσταση.

Ο λόγος για τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, που έκανε τα κοριτσόπουλα να παραληρούν στο διάβα του και το θεατρικό και κινηματογραφικό του άστρο δεν έπαψε να φεγγοβολεί ούτε μετά θάνατον.

Έφυγε σε ηλικία 69 ετών ενώ η σχέση του με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, την πρώτη του σύζυγο, καθόρισε τα ελληνικά κινηματογραφικά πράγματα και χάρισε επιτυχίες και στο θέατρο. Ο γάμος τους με τον οποίο απέκτησαν έναν γιο τον Γιάννη, εκτός από έναν μεγάλο έρωτα συνοδεύτηκε κι από θυελλώδεις καβγάδες.

Ο Πειραιώτης ηθοποιός έμεινε γνωστός και για το δικό του ζεϊμπέκικο στις ταινίες αλλά και για τις μεγάλες θεατρικές του επιτυχίες, σε βαθυστόχαστα έργα, για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Αγκαλιασμένο από τα δέντρα που το περιβάλλουν και με τη θάλασσα να απλώνεται μπροστά του σαν ατελείωτος καθρέφτης, στο αρχαίο θέατρο της Θάσου η φύση και η ιστορία συνυπάρχουν σε πλήρη αρμονία. Μετά από δεκατέσσερα χρόνια επανήλθε στη ζωή, μεταμορφωμένο και πλήρως αναστηλωμένο με την αυθεντικότητα που του αξίζει.

Το φημισμένο διεθνώς λευκό μάρμαρο της Θάσου, το ίδιο που κάποτε «έντυσε» τα μεγαλοπρεπή μνημεία του νησιού, αναδεικνύει και πάλι τις γραμμές του θεάτρου, δίνοντάς του νέα ζωή και αποκαλύπτοντας την αξεπέραστη ομορφιά του. Το λευκό μάρμαρο ακτινοβολεί πραγματικά κάτω από τον ήλιο και κυριολεκτικά μεταμορφώνει το μνημείο. Και καθώς ο ήλιος ετοιμάζεται να βυθιστεί στην απεραντοσύνη της θάλασσας, ο θεατής νιώθει εκστασιασμένος, απολαμβάνοντας ένα από τα ομορφότερα ηλιοβασιλέματα του Αιγαίου, ενώ ταυτόχρονα γίνεται κοινωνός και συμμέτοχος της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας.

Η ίδια η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στην αυτοψία που έκανε πριν από έναν χρόνο, υπογράμμισε με έμφαση ότι πρόκειται για ένα από τα καλύτερα έργα πλήρους αποκατάστασης αρχαίου θεάτρου στην Ελλάδα, δίνοντας συγχαρητήρια στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας και την προϊσταμένη της Σταυρούλα Δαδάκη, που το ολοκλήρωσε με επιτυχία.

Η πρώτη παράσταση μετά από 14 χρόνια

    Η πρώτη επίσημη παράσταση που παρουσιάστηκε στο αναστηλωμένο θέατρο, το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, ήταν η παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου «Θραύσματα του Ευριπίδη», σε σκηνοθεσία Ευθύμη Θέου και με τη συνεργασία του σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ, στο πλαίσιο του προγράμματος του ΥΠΠΟ: «Γνωριμία με Αρχαία Θέατρα της Ελλάδας». Η καινοτόμος αυτή δράση ανάδειξης των σωζόμενων αρχαίων θεάτρων της Ελλάδας περιλαμβάνει μια μοναδική παράσταση θεάτρου και αρχαιολογίας, με τη συμμετοχή ενός θιάσου ξεχωριστών καλλιτεχνών του ελληνικού θεάτρου.

Σύμφωνα με την υπόθεση, το 2022 ανακαλύφθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αιγύπτου ένας πάπυρος με αποσπάσματα από τα χαμένα έργα «Πολύιδος» και «Ινώ» του Ευριπίδη. Με αφορμή αυτό το εύρημα, η παράσταση «ΘΡΑΥΣΜΑΤΑ: Ευριπίδης» καταδύεται στο τμηματικά σωζόμενο έργο του Αθηναίου τραγικού, παρουσιάζοντας, στην ορχήστρα αρχαίων θεάτρων της Αττικής, καθώς και νησιών του Αιγαίου, μια αφηγηματική και μουσική σύνθεση, στα όρια του θεάτρου και της αρχαιολογίας.

Παράλληλα θέτει ερωτήματα, τα οποία έθεσε και στο χτεσινό Δημοτικό Συμβούλιο και στο τέλος προσθέτει πως η Αθήνα θα γίνει η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, που δεν θα έχει δικό της θέατρο.

«Με μεγάλη ανησυχία και απογοήτευση παρακολουθούμε τις κινήσεις της δημοτικής Αρχής, που οδηγούν το ιστορικό θέατρο Ολύμπια στην απαξίωση. Μεγάλο και σημαντικό μέρος του προγράμματος του θεάτρου εκχωρείται σε ιδιώτη υπό ένα ομιχλώδες καθεστώς», αναφέρει αρχικά η ανακοίνωση και στη συνέχεια τονίζει:

«Η Δημοτική Αρχή παραχωρεί το Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας σε έναν και μόνο ιδιώτη-θεατρικό παραγωγό, χωρίς καμία ανοιχτή πρόσκληση, διαγωνισμό ή θεσμοθετημένη διαδικασία.

Ο πολιτισμός είναι κοινωνικό αγαθό. Με δεδηλωμένο όμως γνώμονα την κερδοφορία, κατά παραδοχή του δημάρχου στο Δημοτικό Συμβούλιο, η δημοτική Αρχή ετοιμάζεται να μετατρέψει ένα αμιγώς λυρικό θέατρο σε μια ακόμη σκηνή που θα φιλοξενεί ιδιωτικές παραγωγές.

Γεννώνται τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Για πόσες παραγωγές και για πόσο χρονικό διάστημα θα εκχωρείται το Δημοτικό Θέατρο στον ιδιώτη;

2. Ποιος θα εισπράττει τα εισιτήρια από τις παραγωγές του ιδιώτη. Ο Δήμος ή ο ιδιώτης.

3. Ο ιδιώτης θα πληρώνει ενοίκιο στον Δήμο, ο οποίος πληρώνει ενοίκιο στην Τράπεζα της Ελλάδας; Είναι νόμιμη η υπενοικίαση;

4. Ποιο προσωπικό και ποιόν τεχνικό εξοπλισμό θα χρησιμοποιεί ο ιδιώτης;

5. Αν γίνεται χρήση προσωπικού και εξοπλισμού του ιδιώτη, τί θα γίνει με τους ανθρώπους που απασχολούνται σήμερα στο θέατρο;

6. Πόσες παραστάσεις και πόσο χρονικό διάστημα θα έχουν τα Μουσικά Σύνολα του Δήμου Αθηναίων, στο Ολύμπια που αποτελεί το «σπίτι τους»;

7. Ποια θα είναι τα κριτήρια στην επιλογή των παραστάσεων του ιδιώτη; Ποιος ο ρόλος του καλλιτεχνικού διευθυντή;

8. Τα έργα που θα ανεβάσει ο παραγωγός θα πληρούν τους όρους ενοικίασης του θεάτρου, που απαιτούν η φυσιογνωμία αυτού να παραμείνει λυρική;

Το Δημοτικό Μουσικό Θέατρο Ολύμπια-Μαρία Κάλλας, η Παλιά Λυρική Σκηνή, κατάφερε τα τελευταία χρόνια, να γίνει το θέατρο της πόλης.

Από το 2020 και για 4 χρόνια, το Ολύμπια παρουσίαζε ένα πρόγραμμα που τιμούσε τη λαμπρή ιστορία του. Με σπουδαίες παραγωγές, με διεθνείς συνεργασίες, με την ουσιαστική συμμετοχή των μουσικών συνόλων. Ένα δικό του πρόγραμμα.

Οι παραγωγοί που συνεργάστηκαν με το Ολύμπια ήταν πολλοί και διαφορετικοί. Ο τεχνικός τους ρόλος ήταν καθαρά υποστηρικτικός. Κάλυπταν τις απαιτήσεις που είχε κάθε έργο που αποφασίζονταν από τον καλλιτεχνικό διευθυντή και τον ΟΠΑΝΔΑ, να ανέβει στο θέατρο. Δεν χρησιμοποιούσαν το Δημοτικό Θέατρο για να ανεβάσουν δικές τους παραστάσεις.

Η Αθήνα έχει σπουδαία θέατρα, το Ολύμπια έχει άλλη αποστολή. Γιατί ποιος ιδιώτης μπορεί να πάρει το ρίσκο και να δώσει βήμα καλλιτεχνικής έκφρασης σε έναν μεγάλο αριθμό καλλιτεχνών; Ιδιαίτερα νέων; Ποιος ιδιώτης μπορεί να προχωρήσει σε παραγωγές, απευθυνόμενος σε ειδικά κοινά, διασφαλίζοντας την ποιότητα και τον μουσικό προσανατολισμό του θεάτρου; Αυτά δεν γίνονται από την ιδιωτική πρωτοβουλία, που αναγκαστικά έχει γνώμονα το κέρδος».

Και η ανακοίνωση καταλήγει: «Χωρίς καμία διαβούλευση, χωρίς καν να συζητήσει το θέμα στο αρμόδιο όργανο, που είναι το συμβούλιο του ΟΠΑΝΔΑ ή στο δημοτικό συμβούλιο, η Δημοτική Αρχή συμφώνησε να εκχωρήσει το Ολύμπια. Συμφώνησε να είναι η Αθήνα, η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς δικό της θέατρο».