Σπύρος Σιδέρης

Αντιθέτως, αναδεικνύει ένα δομικό ρήγμα στις σχέσεις Αμπού Ντάμπι – Ριάντ, που πλέον εκδηλώνεται ανοιχτά στο υεμενικό πεδίο.

Αποχώρηση ή αναδίπλωση;

Επισήμως, το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ επιμένει ότι η απόφαση ελήφθη με «πλήρη κυριαρχική βούληση» και σε συντονισμό με τους εταίρους, στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για αποχώρηση περιορισμένων μονάδων ειδικών αποστολών, με αντικείμενο την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, και όχι για πλήρη στρατιωτική αποδέσμευση.

Οι δυνάμεις αυτές βρίσκονταν κυρίως στην πετρελαιοφόρο επαρχία Σαμπουά, στο στρατηγικό νησί Μαγιούν στην Ερυθρά Θάλασσα και στο αρχιπέλαγος της Σοκότρας στον Ινδικό Ωκεανό.

Σύμφωνα με τοπικές πηγές, τα ΗΑΕ ξεκίνησαν ήδη τη διάλυση ραντάρ και συστημάτων επικοινωνιών σε βάσεις όπως το Μπαλχάφ, προετοιμάζοντας μια ελεγχόμενη αποχώρηση που παραπέμπει περισσότερο σε αναδίπλωση τακτικής παρουσίας παρά σε στρατηγική έξοδο από την Υεμένη.

Η σαουδαραβική σκιά και το σημείο σύγκρουσης

Η εμιρατινή κίνηση προηγήθηκε και ακολούθησε μια εξαιρετικά κρίσιμη εξέλιξη: το σαουδαραβικό αεροπορικό πλήγμα στο λιμάνι της Μουκάλα, στην επαρχία Χαντραμούτ, με στόχο όπλα και στρατιωτικά οχήματα που είχαν αποβιβαστεί από πλοία προερχόμενα από το Φουτζάιρα των ΗΑΕ, χωρίς έγκριση του Συνασπισμού Στήριξης της Νομιμότητας.

Εδώ αποκαλύπτεται ο πυρήνας της αντιπαράθεσης:
– Για το Ριάντ, κάθε στρατιωτική κίνηση εκτός κρατικού πλαισίου θεωρείται απειλή για την ενότητα της Υεμένης και για τον έλεγχο του πολέμου απέναντι στους Χούθι.
– Για το Αμπού Ντάμπι, η στήριξη τοπικών συμμάχων στον νότο αποτελεί μέσο διατήρησης επιρροής σε λιμάνια, θαλάσσιους διαδρόμους και στρατηγικά σημεία, ακόμη και αν αυτό συγκρούεται με τη σαουδαραβική στρατηγική συγκέντρωσης εξουσίας.

Το πλήγμα στη Μουκάλα λειτούργησε ως κόκκινη γραμμή: για πρώτη φορά, η Σαουδική Αραβία χτύπησε υλικό που συνδέεται έμμεσα με τα ΗΑΕ, σηματοδοτώντας ότι η ανοχή της έχει όρια.

Τι δεν φεύγει από την Υεμένη

Η αποχώρηση εμιρατινών στρατευμάτων δεν ισοδυναμεί με απώλεια επιρροής. Τα ΗΑΕ διατηρούν ισχυρό έμμεσο έλεγχο μέσω τοπικών συμμάχων, με αιχμή το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο, το οποίο ελέγχει δυνάμεις όπως οι Δυνάμεις Ζώνης Ασφαλείας, οι Αμυντικές Δυνάμεις Σαμπουά και οι Ταξιαρχίες των Γιγάντων.

Παράλληλα, κρίσιμη παραμένει η επιρροή τους στις Δυνάμεις Εθνικής Αντίστασης υπό τον Τάρεκ Σάλεχ, με βάση τη στρατηγική Μόχα, κοντά στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ – έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως.

Το πολιτικό στοίχημα του αλ-Αλίμι

Για τον Ρασάντ αλ-Αλίμι, η εξέλιξη αυτή μπορεί να παρουσιαστεί ως αποκατάσταση της κρατικής κυριαρχίας, έστω και σε συμβολικό επίπεδο.

Η πρωτοβουλία του έτυχε στήριξης από το Κοινοβούλιο, το υπουργείο Άμυνας, το Γενικό Επιτελείο, το Συμβούλιο Σούρα, καθώς και από ισχυρούς φυλετικούς σχηματισμούς στη Χαντραμούτ και τη Μαρίμπ.

Ωστόσο, η πραγματική του ισχύς παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σαουδαραβική κάλυψη.

Ισορροπία ισχύος και σενάρια

Το υεμενικό τοπίο παραμένει κατακερματισμένο: ο βορράς τελεί σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο των Χούθι, ενώ ο νότος μετατρέπεται σε πεδίο ενδοσυμμαχικού ανταγωνισμού.

Οι αναλυτές σκιαγραφούν τρία σενάρια:
– ελεγχόμενη εκτόνωση, με μερική αναδίπλωση του Νοτίου Μεταβατικού Συμβουλίου,
– παρατεταμένη ένταση, με χαμηλής έντασης συγκρούσεις και πολιτικό μπρα-ντε-φερ Ριάντ–Αμπού Ντάμπι,
– ή ευρείας κλίμακας σύγκρουση, εάν ενεργοποιηθούν πλήρως οι μηχανισμοί αποτροπής του συνασπισμού.

Ο παράγοντας Χούθι

Κάθε ρήγμα στο στρατόπεδο που αντιτίθεται στους Χούθι επαναφέρει τη μνήμη του 2014, όταν η διάσπαση των αντιπάλων τους άνοιξε τον δρόμο για την κατάρρευση της κρατικής εξουσίας.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, καμία εξέλιξη στον νότο δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το βασικό μέτωπο του πολέμου, που παραμένει άλυτο.

Η Υεμένη αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά πεδίο όπου οι συμμαχίες δεν είναι δεδομένες, αλλά διαπραγματεύσιμες. Το αν το εμιρατινό «βήμα πίσω» θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση ή θα μετατραπεί σε προοίμιο μιας βαθύτερης σύγκρουσης μεταξύ πρώην συμμάχων, παραμένει ανοιχτό — και εξαιρετικά επικίνδυνο.

Η υπόσχεση αυτή είχε δοθεί τον Μάρτιο και ο μπιν Ζάγιεντ είπε ότι η χώρα του επιθυμεί να «διευρύνει» τη φιλία με την Ουάσινγκτον προς όφελος και των δύο χωρών. Σημείωσε επίσης ότι τα Εμιράτα επιδιώκουν να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τις ΗΠΑ για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.

Ο Τραμπ επισκέπτεται σήμερα το Άμπου Ντάμπι, τον τελευταίο σταθμό της περιοδείας του σε χώρες του Κόλπου.

Τα ΗΑΕ και οι ΗΠΑ πρόκειται να υπογράψουν ένα πλαίσιο συμφωνίας που θα δώσει στο Άμπου Ντάμπι διευρυμένη πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς τεχνητής νοημοσύνης από τις ΗΠΑ. Στο Άμπου Ντάμπι βρίσκεται και ο πρόεδρος-διευθύνων σύμβουλος της τεχνολογικής εταιρείας NVIDIA Τζεν Σουν Χουάνγκ, ο οποίος μίλησε για αρκετά λεπτά με τον πρόεδρο Τραμπ και τον πρωθυπουργό μπιν Ζάγιεντ.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιβεβαίωσαν την Κυριακή ότι ο Ισραηλινομολδαβός ραβίνος που είχε εξαφανιστεί από την περασμένη Τετάρτη δολοφονήθηκε ενώ ανακοίνωσαν τη σύλληψη τριών υπόπτων που θεωρούνται δράστες.

«Οι αρχές των ΗΑΕ συνέλαβαν σε χρόνο-ρεκόρ τους τρεις δράστες της δολοφονίας του Ζβι Κόγκαν, Μολδαβού υπηκόου σύμφωνα με τα έγγραφα ταυτοποίησης που είχε στην κατοχή του όταν εισήλθε στη χώρα, όπου κατοικούσε» ανέφερε το υπουργείο Εσωτερικών σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το εθνικό πρακτορείο WAM.

Αφού έγινε γνωστό ότι είχαν χαθεί τα ίχνη του Κόγκαν συγκροτήθηκε ομάδα έρευνας η οποία «εντόπισε τη σορό του θύματος, ταυτοποίησε και συνέλαβε τους δράστες», πρόσθεσε το υπουργείο.

«Περισσότερες λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν όταν ολοκληρωθεί η έρευνα», καταλήγει η ανακοίνωση.

Δεν υπάρχει αναφορά στην εθνικότητα των υπόπτων. Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν το Σάββατο την πιθανότητα να παρακολουθούσαν τον Κόγκαν άτομα που σχετίζονται με το Ιράν και ειδικότερα Ουζμπέκοι στρατολογημένοι από το Ιράν, οι οποίοι αργότερα διέφυγαν στην Τουρκία.

Το πτώμα του Κόγκαν βρέθηκε στην πόλη Αλ Αΐν, περίπου 150 χιλιόμετρα από το Αμπού Ντάμπι και κοντά στα σύνορα με το Ομάν.

Τα ΗΑΕ, που εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ το 2020, τόνισαν ότι «θα αντιμετωπίσουν με αποφασιστικότητα κάθε απόπειρα διατάραξης της ασφάλειας και της σταθερότητας» της χώρας.

Νωρίτερα το Ισραήλ είχε χαρακτηρίσει «αποτρόπαια αντισημιτική, τρομοκρατική ενέργεια» τη δολοφονία. Ακόμη διαμήνυσε ότι «θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του για να οδηγήσει τους εγκληματίες που ευθύνονται για τον θάνατό του Κόγκαν ενώπιον της δικαιοσύνης».

Ο ραβίνος είχε παντρευτεί πριν από περίπου έξι μήνες με Αμερικανίδα.

Ήταν απεσταλμένος της Χαμπάντ Λούμπαβιτς, ενός χασιδικού, υπερορθόδοξου κινήματος στόχος του οποίου είναι να ενισχύσει την εβραϊκή ταυτότητα και να φέρει τους Εβραίους σε όλον τον κόσμο πιο κοντά στην πίστη τους.

Φόβους για τη ζωή του εκφράζουν οι ισραηλινές Αρχές μετά την εξαφάνιση μέλους της εβραϊκής κοινότητας στο Αμπού Ντάμπι.

Πρόκειται για τον ραβίνο Ζβι Κόγκαν, που ανήκει στην κοινότητα των υπερορθόδοξων Εβραίων, του οποίου τα ίχνη χάθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης.

Στο Ντουμπάι είναι υπεύθυνος σε σούπερ μάρκετ. Είναι, ακόμη, παντρεμένος με Αμερικανίδα υπήκοο.

Αξιωματούχοι ασφαλείας δήλωσαν στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Ynet ότι αυξάνονται οι υποψίες ότι δολοφονήθηκε, αν και η Jerusalem Post αναφέρει ότι δεν ευσταθεί το ότι οι αρχές πιστεύουν ότι ο Κόγκαν σκοτώθηκε.

Πιθανό παραμένει το ενδεχόμενο να έχει απαχθεί από τρομοκράτες.

Το Ισραήλ έχει πληροφορίες ότι τον παρακολουθούσαν οι ιρανικές μυστικές υπηρεσίες, λένε οι πηγές που επικαλούνται οι Times of Israel.

Την υπόθεση ερευνά η Μοσάντ, αλλά και η μυστική υπηρεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αναφέρει η Jerusalem Post.

Εν τω μεταξύ, η ισραηλινή κυβέρνηση έχει εκδώσει ταξιδιωτική οδηγία για τα Εμιράτα ζητώντας από τους πολίτες της χώρας να αποφεύγουν τα μη αναγκαία ταξίδια και να είναι προσεκτικοί όσοι διαμένουν εκεί.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, δια της διευθύνσεως Γραμμάτων και Τεχνών, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, συμμετέχει για δεύτερη φορά, με Εθνικό Περίπτερο, στην 43η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Σάρτζα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, από τις 6 ως τις 17 Νοεμβρίου, 2024.

14ο διεθνές Συνέδριο Εκδοτών της Σάρτζα

Κατόπιν σχετικής πρόσκλησης των διοργανωτών θα συμμετάσχει και στο τριήμερο 14ο διεθνές Συνέδριο Εκδοτών της Σάρτζα, που προηγείται της «εμπορικής» έκθεσης (3 – 5 Νοεμβρίου 2024), στο Sharjah Expo Centre, με σύνθημα «Όλα ξεκινούν με ένα βιβλίο».

Η Σάρτζα διοργανώνει την τρίτη μεγαλύτερη έκθεση βιβλίου παγκοσμίως, τη σημαντικότερη στον αραβικό κόσμο.

Στην περυσινή διοργάνωση προβλήθηκαν 15 εκατομμύρια βιβλία, από 2.023 εκδότες 109 χωρών και πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 2.000 πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Στο Εθνικό Περίπτερο το Υπουργείο Πολιτισμού παρουσιάζει τις εκδόσεις του ΥΠΠΟ και των εποπτευόμενων φορέων του, περισσότερες από 500 εκδόσεις στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες.

Επίσης, τα μεταφρασμένα βιβλία που εκδόθηκαν με το πρόγραμμα GreekLit του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, εποπτευόμενου οργανισμού του ΥΠΠΟ, το οποίο επιδοτεί μεταφράσεις, κάθε κατηγορίας της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής. Ακόμη, παρουσιάζονται 39 εκδότες, πολιτιστικοί οργανισμοί, πολιτιστικά ιδρύματα, εκδοτικοί οίκοι και φορείς που εκδίδουν μεταφράσεις ελληνικών βιβλίων.

Οι ελληνικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδας στο Άμπου Ντάμπι, με ξένους και Έλληνες εκδότες και φορείς ελληνικών συμφερόντων, στα ΗΑΕ.

Ποιοι συμμετέχουν

Συμμετέχουν ο Δρ Khalef Raouf, μεταφραστής Ελληνικής Λογοτεχνίας, ο Wael Abdel Qader, εκδότης (JUSUR, Publishing & Distributing), οι ποιητές Θανάσης Χατζόπουλος (Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο Ποίησης) Αντώνης Σκιαθάς, Μέλος Δ.Σ Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), η Βασιλική Κοτίνη, Επίκουρη καθηγήτρια, στο Τμήμα Γλωσσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Zayed, η πολυβραβευμένη Εμιρατινή ποιήτρια, καλλιτέχνιδα, σεναριογράφος και σκηνοθέτρια ταινιών Nujoom Alghanem και η Σίσσυ Παπαθανασίου, επικεφαλής της διεύθυνσης Γραμμάτων, του Υπουργείου Πολιτισμού.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρουσιάσεις αραβικών μεταφράσεων των βιβλίων του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Η Αυλή των Θαυμάτων» και του Αντώνη Σαμαράκη, «Διηγήματα» τα οποία εκδόθηκαν στο πλαίσιο των Λογοτεχνικών Ετών που διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και συζήτηση για την υπό έκδοση ανθολογία «Ελληνική ποίηση 20ός-21ος αιώνας».

Τη μετάφραση και την επιμέλεια του τόμου ανέλαβε ο καθηγητής Αραβικής γλώσσας στο Διδασκαλείο Ξένων γλωσσών, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Roni Bou Saba, σε συνεργασία με την Διεύθυνση Γραμμάτων του ΥΠΠΟ.

Στην ανθολογία παρουσιάζονται συνολικά πενήντα τρεις διακεκριμένοι Έλληνες ποιητές.

Οι περισσότεροι μεταφράζονται για πρώτη φορά στην αραβική γλώσσα- που το έργο τους έχει τιμηθεί με Λογοτεχνικά Βραβεία της χώρας, αντικατοπτρίζοντας όλα τα λογοτεχνικά ρεύματα, γενεές και τάσεις της σύγχρονης ελληνικής ποίησης, από τις αρχές του 20ού αιώνα έως σήμερα.

Ο κ. Δένδιας θα συναντηθεί με τον υπουργό Επικρατείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για αμυντικές υποθέσεις, Mohammed bin Mubarak Fadel Al Mazrouei.

Κατά τη συνάντηση θα συζητηθεί η εμβάθυνση της στρατηγικής αμυντικής σχέσης Ελλάδος – Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η κατάσταση ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου καθώς και η προώθηση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και καινοτομίας.

Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας θα συναντηθεί επίσης με τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σεΐχη Abdullah bin Zayed al Nahyan.

Παρουσία του Πρωθυπουργού υπεγράφη η δεσμευτική Συμφωνία Χρηματοδότησης και Υλοποίησης του έργου μετατροπής του Πόρου σε «GR-eco Island», μεταξύ της Ελληνικής Κυβέρνησης, που εκπροσωπείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, και της MASDAR, η οποία είχε ανακοινωθεί στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP28) στο Ντουμπάι τον περασμένο Δεκέμβριο.

Υπεγράφη ακόμα η δεύτερη ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) και του επενδυτικού ταμείου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων MUBADALA Investment Co., για την από κοινού ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, θα βρεθεί στην χώρα του Κόλπου αύριο Τετάρτη και μεθαύριο Πέμπτη 6-7 Σεπτεμβρίου και θα συναντηθεί με τον υπουργό Επικρατείας των ΗΑΕ για αμυντικές υποθέσεις Mohammed Ahmed Al Bawardi και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΑΕ σεΐχη Abdullah bin Zayed al Nahyan.

Ο Λούλα έκανε τις δηλώσεις αυτές στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Αμπού Ντάμπι μετά το τέλος επίσημων επισκέψεων στα Εμιράτα και την Κίνα, ευχόμενος οι δύο αυτές χώρες και άλλες να συμμετάσχουν σε μια «πολιτική της G20» προκειμένου να επιχειρηθεί να τεθεί τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο πόλεμος προκλήθηκε από «αποφάσεις που έλαβαν δύο χώρες», εκτίμησε ο Βραζιλιάνος πρόεδρος.

«Ο πρόεδρος Πούτιν δεν αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία για να σταματήσει τον πόλεμο. (Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ) Ζελένσκι της Ουκρανίας δεν αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία για να σταματήσει τον πόλεμο», είπε ο Λούλα που μιλούσε μέσω επίσημου μεταφραστή.

«Η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να συμβάλλουν στη συνέχιση του πολέμου. Ενώ οφείλουν να καθήσουν γύρω από το τραπέζι και να πουν ‘Αρκετά’».

Στην Κίνα, ο Βραζιλιάνος πρόεδρος είχε κατηγορήσει την Ουάσινγκτον ότι «ενθαρρύνει τον πόλεμο» στην Ουκρανία.

Ο Λούλα είπε πως πρότεινε στον πρόεδρο των ΗΑΕ, τον σεΐχη Μοχάμεντ μπεν Ζαγέντ αλ-Ναχιάν, και στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τη δημιουργία μιας ομάδας χωρών που θα αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητών.

«Η G20 σχηματίστηκε για να ανορθώσει την (παγκόσμια) οικονομία που ήταν σε κρίση», δήλωσε ο Λούλα. «Τώρα, είναι σημαντικό να δημιουργηθεί μια άλλου τύπου G20 για να θέσει τέλος σε αυτό τον πόλεμο και να εγκαθιδρύσει την ειρήνη. Είναι η πρόθεσή μου και πιστεύω πως θα τα καταφέρουμε».

«Χθες μίλησα με τον σεΐχη για τον πόλεμο. Έχω μιλήσει με τον Σι Τζινπίνγκ για τον πόλεμο. Και πιστεύω πως συναντάμε μια ομάδα ανθρώπων που προτιμούν να μιλούν για ειρήνη παρά για πόλεμο. Και άρα πιστεύω πως θα τα καταφέρουμε».

Ο Λούλα είπε ακόμη πως συζήτησε ήδη την πρωτοβουλία του με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς, τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τους ηγέτες χωρών της Νότιας Αμερικής.

Ο Λούλα, που αναμένεται να επιστρέψει στη Βραζιλία σήμερα, δήλωσε πως η αντιπροσωπεία του υπέγραψε συμφωνίες ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Κίνα.

Βιοκαύσιμα

Ο Λούλα έφθασε χθες στα Εμιράτα μετά τη διήμερη επίσκεψή του στην Κίνα, όπου ο Βραζιλιάνος ηγέτης, που επανήλθε στην εξουσία έπειτα από δύο θητείες μεταξύ 2003-2010, δήλωσε πως η Βραζιλία «επιστρέφει» στη διεθνή σκηνή κι ευελπιστεί να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή στον πόλεμο που εξαπέλυσε η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας.

Αντίθετα με πολλές δυτικές δυνάμεις, η Κίνα και η Βραζιλία ουδέποτε επέβαλαν οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία εξαιτίας του πολέμου· ενώ διεκδικούν και οι δύο μεσολαβητικό ρόλο.

Τα Εμιράτα υιοθέτησαν επίσης ουδέτερη θέση στη σύγκρουση και προσέλκυσαν μεγάλο αριθμό Ρώσων επιχειρηματιών που έφυγαν για να γλιτώσουν από τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων, ιδίως στο Ντουμπάι, σημαντικό οικονομικό κέντρο.

Η πλούσια χώρα του Κόλπου είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βραζιλίας στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων WAM.

Οι ανταλλαγές ανάμεσα στις δύο χώρες, εκτός πετρελαϊκών προϊόντων, ξεπέρασαν τα 4 δισ. δολάρια το 2022, σημειώνοντας αύξηση κατά 32% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Υπέγραψαν χθες σειρά συμφωνιών στον τομέα της μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής και των βιοκαυσίμων.

Οι δύο χώρες ανέφεραν σε κοινό ανακοινωθέν πως οι δύο ηγέτες συζήτησαν θέματα όπως το εμπόριο, η τεχνολογία, η άμυνα, η αεροπορία και η επισιτιστική ασφάλεια.

Οι συμφωνίες που ανακοινώθηκαν προβλέπουν κυρίως συνεργασία στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής και πως το διυλιστήριο Mataripe, που ελέγχεται από τα Εμιράτα και βρίσκεται στη βορειοανατολική Βραζιλία, θα επενδύσει 2,5 δισ. δολάρια σε ένα σχέδιο βιοκαυσίμων στην περιοχή.

Τα ΗΑΕ αναμένεται να φιλοξενήσουν τον Δεκέμβριο στο Ντουμπάι τη σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα και η Βραζιλία είναι υποψήφια για τη διοργάνωσή της το 2025.

Πιο συγκεκριμένα, γίνονται αναφορές στις άριστες σχέσεις που ανέπτυξε ο κ. Σχοινάς με τις χώρες του Κόλπου (κυρίως με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ), στα ταξίδια του στις χώρες αυτές καθώς και στην αξιοπερίεργη σιωπή του στην καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συντελείται εκεί, την στιγμή που καθήκον του, ως Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι η προώθηση του Ευρωπαϊκού τρόπου ζωής.  

Το παγκόσμιο κύπελλο του Κατάρ

Μόλις έσκασε το μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (λεγόμενο και ως Qatargate), τα βλέμματα στράφηκαν γρήγορα και στον Μαργαρίτη Σχοινά, εξαιτίας των δημοσίων επαίνων του προς το Κατάρ (τοποθετήσεις ανάλογες με εκείνες της Εύας Καϊλή).

Στην κριτική που δέχτηκε ο κ. Σχοινάς για τις ανύπαρκτες συνθήκες εργασίας, υπό τις οποίες κατασκευάστηκαν τα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου, απάντησε μέσω twitter πως “το Κατάρ έκανε μεταρρυθμίσεις και αξίζει μια παγκόσμια επιτυχία“.

Αμέσως μετά την σύλληψη της κ. Καϊλή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, ρωτήθηκε αν οι δικαστικές αρχές του Βελγίου ερευνούν και μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αν υποστηρίζει τις δημόσιες τοποθετήσεις του κ. Σχοινά. Εντύπωση προκάλεσε η άρνηση της κ. Φον ντερ Λάιεν να απαντήσει στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων, οι οποίοι συνέχισαν να την πιέζουν, με την πρόεδρο της επιτροπής να αποχωρεί, τερματίζοντας την συνέντευξη, κίνηση που προκάλεσε πανευρωπαϊκές αντιδράσεις. 

Την επόμενη μέρα, στις 13 Δεκεμβρίου, ο Μαργαρίτης Σχοινάς προσπαθώντας να αμυνθεί στην επιθετική κριτική που δεχόταν δήλωσε πως παρευρέθηκε στην τελετή έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλλου ως εκπρόσωπος της Επιτροπής και πως δεν θα μπορούσε η Ευρώπη να λείπει από την πρώτη παγκόσμια αθλητική διοργάνωση μετά την πανδημία. Επίσης, πρόσθεσε πως όλες οι δηλώσεις του σχετικά με το Κατάρ συμβαδίζουν 100% με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι θερμές σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου

Αν και όπως επισημαίνει το “follow the money” από την έρευνα δεν προέκυψαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο κ. Σχοινάς παραβίασε τους κανόνες, ωστόσο οι θερμές του σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου είναι αμφισβητήσιμες. Ειδικά για το Κατάρ, οι τοποθετήσεις του πολλές φορές δεν μπορούν εύκολα να ταυτιστούν με τις επίσημες θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος στις 13 Δεκεμβρίου.

Ενώ η Ευρωπαϊκή επιτροπή επισήμανε πως για τις χώρες του Κόλπου παραμένει η ανάγκη της βελτίωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του Κράτους Δικαίου και του εκδημοκρατισμού, ο Μαργαρίτης Σχοινάς επαινούσε συστηματικά το Κατάρ και τα ΗΑΕ, ακόμη και πριν σταματήσει η Ρωσία τις εξαγωγές φυσικού αερίου, γεγονός που δημιούργησε στην Ευρώπη μεγαλύτερη εξάρτηση από τις χώρες του Κόλπου για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. 

Ενδεικτικά αναφέρεται πως στον δείκτη ελευθερίας του Αμερικανικού Freedom House, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στους 100 βαθμούς, συγκεντρώνουν μόλις 17 και το Κατάρ μόλις 25, αποδεικνύοντας πως χρειάζεται τεράστια δουλειά και μεταρρυθμίσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες.

Τα κοπλιμέντα του Σχοινά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Ακόμη και μετά την έκθεση του Freedom House, ο κ. Σχοινάς δεν είπε ποτέ, ούτε μισή αρνητική κουβέντα για τις χώρες του Κόλπου και ας ασχολείται και με ζητήματα που αφορούν την ισότητα και την διαφορετικότητα. Αναφέρεται πάντα στις δύο χώρες ως εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όχι μόνο αυτό αλλά και σε συνέντευξη που έδωσε σε αγγλική εφημερίδα, περιέγραψε τα ΗΑΕ ως “φάρο δύναμης, επιρροής και έμπνευσης”. 

Ο Σχοινάς περιέγραψε την εκλογή του στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών το 2021 ως “το αποκορύφωμα των προσπαθειών των ΗΑΕ για την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών και αποτελεί απόδειξη της σημασίας που δίνουν τα ΗΑΕ στα ανθρώπινα δικαιώματα”.

Η θέση αυτή στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία επιβλέπει την εφαρμογή του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, οδήγησε σε σφοδρή κριτική παγκοσμίως. Η ΜΚΟ Human Rights Watch αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην τύχη του ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μπλόγκερ Ahmed Mansoor, ο οποίος καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση το 2018 “μετά από μια κατάφωρα άδικη δίκη” και είπε ότι “είναι φυλακισμένος χωρίς στρώμα στο σχεδόν ολοκληρωτική απομόνωση”.

Καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανησυχούσε για τον Mansoor, μία συναδέλφος του Σχοινά – η Σουηδή Επίτροπος της ΕΕ Ylva Johansson – τόνισε, τον Σεπτέμβριο του 2021, ότι “η ΕΕ θα παραμείνει ενεργά δεσμευμένη για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα”.

Η Johansson υποσχέθηκε ρητά ότι η Επιτροπή “θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά και να θίγει την υπόθεση του Ahmed Mansoor”.

Μόλις ένα μήνα αργότερα, ο Σχοινάς έφυγε για την πρώτη του επίσημη αποστολή στο Ντουμπάι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Δεν είπε λέξη για τον πολιτικό κρατούμενο.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι δηλώσεις που φαίνεται πως ξέχασε ο Μαργαρίτης Σχοινάς

Οι δηλώσεις που έκανε ο Σχοινάς, καθώς και η αξιοπερίεργη σιωπή του, έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις δηλώσεις που έκανε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από τον διορισμό του: “Σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ελευθερίας, δημοκρατίας, ισότητας, του κράτους δικαίου και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες, πλουραλισμός και ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών – αυτές είναι οι αξίες και οι αρχές πάνω στις οποίες οικοδομείται η Ένωσή μας. Το να είσαι Ευρωπαίος σημαίνει [..] να υπερασπίζεσαι αυτά τα δικαιώματα, τις αρχές και τις αξίες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.»

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι κατεξοχήν μια χώρα όπου ο Μαργαρίτης Σχοινάς θα έπρεπε να δώσει μάχες για την κατάκτηση αυτών των δικαιωμάτων.

Άνθρωποι από όλο τον κόσμο συμπόνεσαν, όταν το BBC το 2021 μετέδωσε πλάνα της 35χρονης τότε πριγκίπισσας Λατίφα που κρατήθηκε όμηρος από τον πατέρα της, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ Αλ Μακτούμ, στο Ντουμπάι. Ήθελε να κάνει τα “κανονικά πράγματα” που κάνουν οι γυναίκες, όπως σπουδές ή ταξίδια, αλλά δεν της επέτρεψαν να φύγει από το παλάτι. Όταν προσπάθησε να δραπετεύσει με βάρκα το 2018 συνελήφθη ξανά από στρατιώτες.

Φαίνεται πως όλα αυτά τα ζητήματα δεν είχαν σημασία για τον κ. Σχοινά. Όταν η Επιτροπή της ΕΕ ρωτήθηκε για αυτόν, υποστήριξε ότι σε όλες τις δηλώσεις του και σε όλες τις αποστολές του, ο Σχοινάς ακολούθησε τις επίσημες θέσεις της Επιτροπής.

Το πρώτο ταξίδι στο Ντουμπάι και η VIP μεταχείριση

Η υποδοχή που απολαμβάνει ο Σχοινάς στις χώρες του Κόλπου είναι εξίσου θερμή με τις δηλώσεις του.

Η πρώτη επίσημη αποστολή του Σχοινά στην περιοχή, τον οδήγησε στην πόλη του Ντουμπάι, το φθινόπωρο του 2021. Παρακολούθησε την παγκόσμια έκθεση “Expo 2020 Dubai”, η οποία είχε αναβληθεί για ένα χρόνο εξαιτίας της πανδημίας. Η εκδήλωση διήρκεσε έξι μήνες και, σύμφωνα με τους διοργανωτές, προσέλκυσε 24 εκατομμύρια επισκέπτες. Στην τελετή έναρξης εμφανίστηκε ο Ιταλός τενόρος Andrea Bocelli.

Στις 23 Οκτωβρίου, ο Σχοινάς εκπροσώπησε την Ένωση στην επίσημη τελετή για την “Ημέρα Τιμής της ΕΕ” της έκθεσης “Expo 2020 Dubai”. Για άλλη μια φορά, ο Έλληνας αξιωματούχος είπε τα καλύτερα λόγια: “Το Ντουμπάι είναι γνωστό ως η πόλη του τουρισμού, της φιλοξενίας και των επιχειρήσεων με πολλές εμπειρίες για να απολαύσετε και όλα αυτά με αρμονικό τρόπο”.

Περιττό να πούμε ότι δεν του έλειψε τίποτα. Ο Σχοινάς δήλωσε 4.421,50 ευρώ ως έξοδα ταξιδιού στην Επιτροπή για την τετραήμερη επίσκεψή του από τις 21 έως τις 25 Οκτωβρίου, αλλά για έξοδα ξενοδοχείου, το ποσό ήταν μηδενικό.

Είχε προαχθεί σε αρχηγό κράτους

Όταν ρωτήθηκε, η Επιτροπή παραδέχτηκε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιβαρύνθηκαν με αυτά τα έξοδα: “Ο Αντιπρόεδρος (Σχοινάς) κλήθηκε από την Πρόεδρο να εκπροσωπήσει την Επιτροπή στην EXPO 2020 Dubai / EU Honor Day. Η Πολιτεία των Εμιράτων πρόσφερε τη διαμονή σύμφωνα με την τυπική πρακτική/κουλτούρα φιλοξενίας σε όλους τους VIP που παρευρέθηκαν στην Έκθεση.”

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με το ποια άτομα περιλαμβάνονταν στη λίστα VIP των οποίων την διαμονή πλήρωσε. Είναι αξιοσημείωτο, ωστόσο, ότι δύο από τους συναδέλφους του Σχοινά, οι οποίοι επισκέφθηκαν την World Expo σε μεταγενέστερες ημερομηνίες, δεν απόλαυσαν τη διαμονή σε ξενοδοχεία με έξοδα της Emirates

Όταν ρωτήθηκε, η Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι η προνομιακή μεταχείριση του Σχοινά οφείλεται στην ειδική ημέρα αναγνώρισης προς τιμήν της Ευρωπαϊκής Ένωσης: “Αυτή είναι μια συνήθης πρακτική της κρατικής διπλωματίας, ότι το κράτος υποδοχής παρέχει κατάλυμα κατά τη διάρκεια κρατικών επισκέψεων”, είπε ένας εκπρόσωπος. Η Επιτροπή υποστηρίζει έτσι ότι ο Σχοινάς είχε προαχθεί σε αρχηγό κράτους για την περίσταση.

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, έμεινε στο ξενοδοχείο St Regis στο Ντουμπάι και στο Emirates Palace στο Άμπου Ντάμπι, το οποίο περιγράφει τον εαυτό του στον ιστότοπό του ως εξής: “Σε μια παρθένα ιδιωτική παραλία, το Emirates Palace είναι η επιτομή της πολυτέλειας στο Άμπου Ντάμπι, επιδεικνύοντας την αραβική φιλοξενία στα καλύτερά της”. Και συνεχίζει: “Κάθε ένα από τα δωμάτια και τις σουίτες του θέρετρου είναι επιπλωμένο με τα υψηλότερα επίπεδα άνεσης, έχει εκπληκτική θέα και προσφέρει 24ωρη υπηρεσία μπάτλερ”.

Οι αρχηγοί κρατών τυγχάνουν συχνά τέτοιας φιλόξενης μεταχείρισης. Όταν ρωτήθηκε, η Ολλανδία επιβεβαίωσε ότι, για παράδειγμα, το βασιλικό ζεύγος της Ολλανδίας παρέμεινε επίσης στο Ντουμπάι με έξοδα της Emirates. “Όταν επισκέπτεται αρχηγός κράτους, αρχηγός κυβέρνησης ή υπουργός Εξωτερικών, αποτελεί συνήθη πρακτική σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ολλανδίας, η χώρα υποδοχής να προσφέρει διαμονή σε ξενοδοχείο ως μέρος της φιλοξενίας της”.

Το ίδιο ισχύει και για τον βασιλιά Φίλιππο και τη βασίλισσα Ματθίλδη, οι οποίοι πέρασαν μια μέρα επισκεπτόμενοι την Εθνική Εορτή του Βελγίου στο Dubai Expo και διανυκτέρευσαν στο Emirates Palace με έξοδα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σύμφωνα με εκπρόσωπο του παλατιού στο Βέλγιο.

Είναι εντυπωσιακό ότι ο Σχοινάς έλαβε τουλάχιστον τρεις δωρεάν διαμονές σε ξενοδοχείο για εκείνη την εορταστική ημέρα προς τιμήν της ΕΕ. Οι δραστηριότητές του τις προάλλες στο Ντουμπάι και στο Άμπου Ντάμπι ήταν αφιερωμένες στο δικό του χαρτοφυλάκιο “για την προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής“, και ως εκ τούτου δεν δικαιολογούσαν αναβάθμιση του καθεστώτος ή προνομιακή μεταχείριση. Μίλησε με κυβερνητικούς αντιπροσώπους για θέματα όπως η ανεκτικότητα και η “κινητικότητα των νέων” και είπε στους τοπικούς φοιτητές διπλωματίας “για τις ευθύνες του ως Αντιπροέδρου και τον κρίσιμο ρόλο της ΕΕ στην αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων”.

Οι “διακρίσεις” στην Αραβική φιλοξενία και τα ακραία κόστη διαμονής

Φαίνεται ότι υπουργοί από χώρες της ΕΕ δεν είχαν καθόλου την ευκαιρία να συμμετάσχουν στην αραβική φιλοξενία – ούτε καν υψηλόβαθμοι όπως ο αντιπρόεδρος του Βελγίου Pierre-Yves Dermagne και η τότε Υπουργός Εξωτερικών Sophie Wilmès. Ούτε οι δύο Ολλανδοί Υπουργοί Εξωτερικού Εμπορίου και Αναπτυξιακής Συνεργασίας που επισκέφθηκαν την έκθεση, ο Tom de Bruijn και ο Liesje Schreinemacher, ο οποίος διαδέχθηκε τον De Bruijn το 2022.

Οι εκπρόσωποι του Βέλγου πρωθυπουργού Alexander De Croo και του ολλανδικού Υπουργείου Εξωτερικών, επιβεβαίωσαν ότι οι Βέλγοι φορολογούμενοι επιβαρύνθηκαν με τα έξοδα διαμονής όλων αυτών των υπουργών.

Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα έξοδα του ταξιδιού του Σχοινά δηλώθηκαν δεόντως και καταχωρήθηκαν στην Υπηρεσία Πρωτοκόλλου. Ωστόσο, αυτά τα δεδομένα δεν είναι δημόσια και όταν ο εκπρόσωπος ρωτήθηκε από δημοσιογράφους του “Follow the Money” δεν μπόρεσε να πει την τιμή που πλήρωσαν οι αντίστοιχες κυβερνήσεις για αυτά τα δωμάτια ξενοδοχείου.

Ωστόσο, οι ιστοσελίδες των ξενοδοχείων δίνουν μια εντύπωση για τις αυξανόμενες τιμές. Η διαμονή δύο διανυκτερεύσεων στο Emirates Palace στο Άμπου Ντάμπι στα τέλη Φεβρουαρίου κοστίζει μεταξύ 1.408 ευρώ στην Booking.com για ένα standard δωμάτιο με θέα στην πόλη έως και 38.242 ευρώ για τη βασιλική σουίτα.

Η χρυσή πτήση με το “αεροταξί”

Μόλις ένα μήνα αφότου επισκέφτηκε την έκθεση του Ντουμπάι, ο Επίτροπος της ΕΕ, Μαργαρίτης Σχοινάς, ταξίδεψε και πάλι στη Μέση Ανατολή

Στο πλαίσιο της προσφυγικής κρίσης στη Λευκορωσία, ο Σχοινάς πέταξε στο Ντουμπάι και στην πρωτεύουσα του Λιβάνου Βηρυτό με ιδιωτικό τζετ (η Επιτροπή το αποκαλεί “αεροτάξι”) μεταξύ 10 και 12 Νοεμβρίου. Η τιμή αυτών των πτήσεων: 24.166 ευρώ, με έξοδα των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Ο Σχοινάς διεκδίκησε, επιπλέον, έξοδα ξενοδοχείου συνολικού ύψους 162,77 ευρώ, τα οποία κάλυψε η Επιτροπή. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, ο Σχοινάς πέρασε μια νύχτα στο αεροπλάνο και ζήτησε επιστροφή χρημάτων μόνο για τη δεύτερη νύχτα στο ξενοδοχείο Mövenpick στη Βηρυτό.

Σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χρήση του «αεροταξί» απαιτεί έγκριση από τον Πρόεδρο της Επιτροπής. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δηλαδή όταν οι εμπορικές πτήσεις δεν είναι διαθέσιμες ή δεν συμπίπτουν με την ατζέντα του Επιτρόπου ή για λόγους ασφαλείας. “Θα πρέπει να γίνει προσεκτικός έλεγχος όλων των επιλογών, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού της ατζέντας, έτσι ώστε το αεροταξί να θεωρείται μόνο ως τελευταία επιλογή”.

Το προσφυγικό ζήτημα

Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί εάν ένα ιδιωτικό τζετ ήταν η μόνη διαθέσιμη επιλογή για τον Σχοινά τον Νοέμβριο του 2021, αλλά οι συνθήκες καθιστούν πράγματι ένα τέτοιο σενάριο εύλογο. Εκείνη την εποχή, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο κατηγορήθηκε ότι “απελευθερώνει” πολλές χιλιάδες πρόσφυγες στα δυτικά σύνορα της χώρας του με γειτονικά κράτη μέλη της ΕΕ, Πολωνία, Λιθουανία και Λετονία.

Ο Σχοινάς έπρεπε να ενεργήσει γρήγορα, καθώς η Πρόεδρος της Επιτροπής Φον ντερ Λάιεν είχε δώσει εντολή στον ίδιο και τον Ζοζέπ Μπορέλ, τον Ύπατο Εκπρόσωπο της ΕΕ για Εξωτερικές Υποθέσεις, στις 8 Νοεμβρίου να συνομιλήσουν με τις κύριες χώρες προέλευσης των προσφύγων (Ιράκ, Συρία και Αφγανιστάν) και διέλευσης (ΗΑΕ, Τουρκία και Λίβανος). Ο Σχοινάς και ο Μπορέλ έπρεπε να διασφαλίσουν ότι αυτές οι χώρες θα ενεργούσαν “για να αποτρέψουν τους δικούς τους υπηκόους από το να πέσουν στην παγίδα που είχαν στήσει οι αρχές της Λευκορωσίας”.

Ομολογουμένως, ο Επίτροπος της ΕΕ κατάφερε να σημειώσει γρήγορη πρόοδο. Πέτυχε να συναντηθεί με δύο έμπιστους ανθρώπους του προέδρου των Εμιράτων μόλις τρεις μέρες αργότερα. “Χαιρετίζω την ισχυρή δέσμευση αυτού του βασικού εταίρου της ΕΕ να βοηθήσει να σταματήσει η εργαλειοποίηση των ανθρώπων από τη Λευκορωσία”, έγραψε στο Twitter.

Όμως, παρόλο που ο Σχοινάς δέχτηκε τα εύσημα από την Φον ντερ Λάιεν για την προσέγγισή του, η αναγκαιότητα και η επιτυχία του ταξιδιού του είναι λιγότερο σαφής, σύμφωνα με την ειδικό στη μετανάστευση Helena Hahn.

Η Ευρώπη θα μπορούσε ήδη να τιμωρήσει αυστηρά αεροπορικές εταιρείες όπως η Etihad και η Emirates για τη μεταφορά προσφύγων που δεν διαθέτουν τα κατάλληλα χαρτιά. Εκείνη την εποχή, εξέταζε επίσης νέες κυρώσεις εάν συνεργάζονταν με την “εργαλειοποίηση” των προσφύγων από τον Λουκασένκο. “Είναι δίκαιο να πούμε ότι πήγε σε αυτό το ταξίδι με ένα ραβδί γερό στα χέρια του”, λέει ο Χαν, αναλυτής πολιτικής στο κέντρο σκέψης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πολιτικής στις Βρυξέλλες.

Το τρίτο ταξίδι του Σχοινά και το καφεδάκι με Καϊλή

Κατά τη διάρκεια της τρίτης και πιο πρόσφατης επίσημης αποστολής του στην περιοχή, από τις 14 έως τις 21 Νοεμβρίου 2022, ο Σχοινάς πέρασε χρόνο στο Κουβέιτ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κατάρ. Η Επιτροπή θα ανακοινώσει λεπτομέρειες για το κόστος αυτού του ταξιδιού στα τέλη Φεβρουαρίου.

Σε εκείνο το ταξίδι, ο Επίτροπος της ΕΕ ήταν ασυνήθιστα επικριτικός για το Κουβέιτ. “Είναι λυπηρό που παρά το γεγονός ότι το έθεσα χθες και έχοντας λάβει διαβεβαιώσεις για το αντίθετο, το Κουβέιτ προχώρησε σήμερα σε 7 εκτελέσεις. Θα αντλήσουμε τις συνέπειες που θα έχει αυτό στις συζητήσεις για την πρόταση να μπει το Κουβέιτ στη λίστα χωρίς βίζα”, έγραψε ο Σχοινάς στο Twitter.

Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κατάρ ξαναρχίζει τον θετικό του τόνο. “Εξαιρετικό”, “φιλικό”, “δυναμικό”, “συνεργάτες”, “υποστηρικτικές σχέσεις”, “πρόοδος στις εργασιακές μεταρρυθμίσεις” και “παγκόσμια επιτυχία” είναι μόνο μερικοί από τους όρους που χρησιμοποιεί.

Απόλαυσε επίσης ένα φλιτζάνι καφέ με την ευρωβουλευτή Εύα Καϊλή εκεί, η οποία μεταφέρθηκε ακριβώς τρεις εβδομάδες αργότερα σε μια βελγική φυλακή στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και εγκληματική οργάνωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Δύο ημέρες αργότερα, ο Σχoινάς συνάντησε τον τοπικό υπουργό Εργασίας, Ali bin Samikh Al Marri (Marri για συντομία), στο Κατάρ. Ο Marri ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή των ποδοσφαιρικών γηπέδων. Οι δυο τους συναντήθηκαν επίσης στις Βρυξέλλες τον Δεκέμβριο του 2021 και τον Μάιο του 2022. Σε κάθε περίπτωση, ο Σχοινάς ανέβαζε θετικά tweet σχετικά με τη συνεργασία ΕΕ-Κατάρ.

Ο Marri είναι επίσης ύποπτος ότι έπαιξε βασικό ρόλο στο σκάνδαλο δωροδοκίας. Ο Φραντσέσκο Τζιόρτζι σύντροφος της Εύας Καϊλή που επίσης βρίσκεται υπό κράτηση, κατηγορεί τον Marri ότι παρέδωσε τα μετρητά από το Κατάρ στον Παντσέρι, το βασικό πρόσωπο στην υπόθεση διαφθοράς, αποκάλυψε η γερμανική εβδομαδιαία εφημερίδα Der Spiegel στις 20 Ιανουαρίου.

Το δείπνο με Καϊλή, Μητσοτάκη και τον Σαουδάραβα πρίγκιπα

Ο Σχοινάς συνάντησε την Καϊλή λίγους μήνες πριν πιουν καφέ στον Κόλπο. Αφορμή ήταν ένα δείπνο προς τιμήν του Σαουδάραβα διαδόχου πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS) στο ξενοδοχείο Four Seasons στην ελληνική χερσόνησο της Βουλιαγμένης, όπως αναφέρει η ιταλική εφημερίδα Domani. Ήταν η πρώτη επίσκεψη του MBS στην ΕΕ μετά τη φρικτή δολοφονία του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, για την οποία η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA) θεωρεί υπεύθυνο τον πρίγκιπα διάδοχο.

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς δεν δημοσιοποίησε την παρουσία του στο δείπνο. Η έκθεση εξόδων του αναφέρει “συναντήσεις με την ελληνική κυβέρνηση που οργάνωσε ο πρωθυπουργός”. Σύμφωνα με τη Domani, ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης ήταν πράγματι παρών στο δείπνο με τον MBS, με τον οποίο είχε κλείσει ενεργειακή συμφωνία την προηγούμενη μέρα.

Οι ερευνητές του “Follow the Money” ξεκαθαρίζουν δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο Σχοινάς έλαβε δωροδοκίες. Η βελγική εισαγγελία δεν σχολιάζει εάν ερευνά ή έχει ερευνήσει τις δραστηριότητες του Επιτρόπου της ΕΕ. Δεδομένης όμως της βασιλικής μεταχείρισής του στην περιοχή του Κόλπου, των ατόμων με τα οποία έκανε παρέα και των δηλώσεων που έκανε, είναι σαφές ότι φλέρταρε με τα ηθικά του όρια.

Μάλιστα, παραθέτουν και μαρτυρία λομπίστα, ο οποίος λέει πως: “Ξέρω ότι στον Σχοινά αρέσει να επισκέπτεται την περιοχή και να τον περιποιούνται. Το ίδιο κάνουν και άλλοι επίτροποι“. Αυτός ο λομπίστας εργάζεται για λογαριασμό χωρών εκτός ΕΕ και επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του για να αποφύγει να διακυβεύσει τους δεσμούς του με την Επιτροπή.

Μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2020 και της 26ης Ιανουαρίου 2023, οι Ευρωπαίοι Επίτροποι ανέλαβαν τουλάχιστον 21 αποστολές σε κράτη του Κόλπου. Σε τρεις περιπτώσεις, η χώρα υποδοχής πλήρωσε το κατάλυμα. Ο Μπορέλ και ο Σχοινάς έκαναν επίσης ένα ταξίδι για το οποίο τα έξοδα δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί.