Η σαύρα αυτή, γνωστή ως Lima leaf-toed gecko, είναι ενδημική στην παράκτια έρημο της πρωτεύουσας του Περού, όπως εξηγεί η Alejandra (Ale) Arana. Σήμερα, όμως, το ξηρό αυτό οικοσύστημα έχει περιοριστεί δραστικά λόγω των σύγχρονων κτιρίων και των δρόμων. Ο πληθυσμός της σαύρας έχει μειωθεί τόσο πολύ που πλέον θεωρείται είδος υπό εξαφάνιση.

Η Arana σημειώνει ότι τα ερπετά αυτά επιβιώνουν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τις huacas – προϊσπανικά ιερά μνημεία που είναι διάσπαρτα στη Λίμα – όπως η πυραμίδα Huaca Pucllana. Αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν τα τελευταία απομεινάρια του εγγενούς ερημικού οικοσυστήματος της περιοχής.

“Είναι το μόνο είδος φυσικού τοπίου που απομένει στην περιοχή”, λέει η Arana, που ξεκίνησε να μελετά τις σαύρες ως φοιτήτρια στο Universidad Nacional Mayor de San Marcos στη Λίμα και σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ στο University of Edinburgh.

Οι σαύρες δεν είναι το μοναδικό είδος που βρίσκει καταφύγιο στα ερείπια. Στην Ιταλία, σπάνιες ορχιδέες ανθίζουν γύρω από μια ετρουσκική νεκρόπολη. Στο αρχαίο θρησκευτικό κέντρο των Δελφών, ερευνητές ανακάλυψαν ένα νέο είδος σαλιγκαριού, μόλις 2 χιλιοστά μήκος, που πιθανολογείται πως ζει μόνο εκεί. Πρόσφατα, εντοπίστηκαν δύο νέα είδη σαύρας στο Machu Picchu, που πιθανόν κάποτε είχαν ευρύτερη εξάπλωση αλλά σήμερα ευνοούνται από την προστατευμένη φύση του αρχαίου ιερού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει επιβεβαιωθεί ότι αυτά τα φυτά και τα ζώα ευημερούν κοντά σε μέρη μυθολογίας – από τη βελανιδιά του Οδυσσέα έως τον κώνειο του Σωκράτη – δείχνοντας μια αξιοσημείωτη συνέχεια μέσα στους αιώνες.

Αρχαιολογικοί χώροι ως καταφύγια βιοποικιλότητας

Σε όλο τον κόσμο, οι αρχαιολογικοί χώροι συχνά προστατεύονται επί δεκαετίες ή και αιώνες για τη διατήρηση της πολιτιστικής τους αξίας. Έτσι, έχουν γίνει ακούσια ασφαλή λιμάνια για τη φύση. Καθώς η βιοποικιλότητα μειώνεται παγκοσμίως, νέα έρευνα δείχνει πόσο βαθιά συνυπάρχει η φύση με τα πολιτιστικά μνημεία – και πώς η διατήρησή τους συμβάλλει στην προστασία σπάνιων ειδών.

“Είναι λειτουργικό μέρος του αρχαιολογικού τοπίου”, λέει ο Παναγιώτης Παφίλης, καθηγητής ζωικής ποικιλότητας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που ηγήθηκε πρόσφατης έρευνας σε 20 ελληνικούς χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς. “Η λέξη-κλειδί εδώ είναι τοπίο – όχι απλώς αρχαιολογικός χώρος ή οικοσύστημα”.

Κατακερματισμένα οικοσυστήματα & ανθρώπινη επίδραση

Η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει “αλλάξει δραματικά” περίπου το 75% της ξηράς παγκοσμίως, επηρεάζοντας σοβαρά τη χλωρίδα και την πανίδα σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ για το 2025. Οι πληθυσμοί σπονδυλωτών έχουν μειωθεί κατά 73% από το 1970, ενώ σχεδόν δύο στα πέντε φυτικά είδη κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Αυτές οι τάσεις παρατηρούνται και σε εθνικό επίπεδο. Στην Ελλάδα, όπου πάνω από το 21% των ειδών απειλείται, οι αλλαγές στη χρήση γης ασκούν τεράστια πίεση στη φύση, σύμφωνα με την Παναγιώτα Μαραγκού, διευθύντρια διατήρησης του WWF Ελλάς. Η κατακερματισμένη γη και η κλιματική αλλαγή – με πυρκαγιές και πλημμύρες – επιβαρύνουν περαιτέρω τα οικοσυστήματα.

“Οι περισσότερες πιέσεις συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με ανθρώπινες δραστηριότητες”, λέει η Μαραγκού. Ωστόσο, οι αρχαιολογικοί χώροι συχνά παραμένουν σχετικά αμετάβλητοι καθώς το περιβάλλον γύρω τους αλλάζει. Οι διαχειριστές επιδιώκουν να διατηρούν φυσικό χαρακτήρα στα μνημεία, καθιστώντας τα φιλόξενα για πολλά είδη.

“Σχεδιάστηκαν για να προστατεύουν τις αρχαιότητες – όχι τη βιοποικιλότητα. Όμως για σχεδόν δύο αιώνες αποτελούν καλά προστατευμένα μέρη”, προσθέτει ο Παφίλης. “Είναι ένα σταθερό περιβάλλον”.

“Κιβωτοί” για τη φύση: Ελληνικό ερευνητικό πρόγραμμα

Για να διερευνηθεί περαιτέρω ο δεσμός ιστορίας και φύσης, το 2022 η ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε το πρόγραμμα “Βιοποικιλότητα σε Αρχαιολογικούς Χώρους”. Σε διάστημα δύο ετών, 49 ειδικοί κατέγραψαν τη χλωρίδα και πανίδα σε 20 αρχαιολογικούς χώρους διαφόρων εποχών.

Συνολικά εντοπίστηκαν 4.403 είδη, δηλαδή περίπου το 11% της γνωστής βιοποικιλότητας της Ελλάδας συγκεντρωμένο σε μόλις 0,08% της επικράτειας. “Αυτό σημαίνει ότι αν προστατεύεις τις αρχαιότητες ή τη βιοποικιλότητα,” λέει ο Παφίλης, “ακόμη κι αυτές οι μικρές περιοχές λειτουργούν ως πραγματικά κέντρα καταφυγής.”

Για τους βιολόγους, η συλλογή δεδομένων ήταν συναρπαστική αλλά απαιτητική: ο Παφίλης συχνά ψάχνει σαύρες σηκώνοντας πέτρες στο πεδίο· οι εντομολόγοι θάβουν παγίδες για έντομα – πρακτικές δύσκολες σε μέρη όπως η Ακρόπολη.

Ένα βασικό εύρημα ήταν ότι οι αρχαιολογικοί χώροι φιλοξενούσαν μεγαλύτερους πληθυσμούς ζώων απ’ ό,τι οι γύρω περιοχές. Στον Mυστρά, εντοπίστηκαν έξι από τα επτά ενδημικά είδη σαύρας της Πελοποννήσου – μεγαλύτερη συγκέντρωση απ’ ό,τι σε μια ζώνη πλάτους ενός χιλιομέτρου γύρω από τον χώρο.

Τα φυτά αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες λόγω πρακτικών διαχείρισης (κοπή βλάστησης), σύμφωνα με τον βοτανικό Θεοφάνη Κωνσταντινίδη. Ωστόσο, ο πλούτος των ειδών δείχνει την αξία αυτών των χώρων – ενώ προτείνει στρατηγικές όπως επιλεκτική κοπή και περιορισμό ζιζανιοκτόνων για περαιτέρω υποστήριξη της χλωρίδας.

Iστορία & σύγχρονη παρουσία: Μοναδικές ανακαλύψεις

Η έρευνα ανέδειξε πώς οι άνθρωποι επηρέασαν αυτά τα περιβάλλοντα: στη Nικόπολη, ο Κωνσταντινίδης βρήκε πιθανό νέο είδος χόρτου που ίσως μεταφέρθηκε με ανθρώπους κατά τη ρωμαϊκή ή βυζαντινή περίοδο ή ακόμη πιο πρόσφατα μέσω τουρισμού.

Στην Αθήνα απομυθοποιήθηκε η ιδέα ότι ένα συγκεκριμένο ανθοφόρο φυτό υπάρχει μόνο γύρω από την Ακρόπολη· πρόκειται απλώς για παραλλαγή κοινής βάτου. Στη Δωδώνη εντοπίστηκαν αιωνόβιες βελανιδιές που ίσως μαρτυρούν συνέχεια χιλιάδων ετών.

“Οι βελανιδιές υπάρχουν ακόμη μέσα στον αρχαιολογικό χώρο”, λέει ο Κωνσταντινίδης. Επιπλέον, σε διάφορους χώρους εντοπίστηκε ο δηλητηριώδης κώνειος – φυτό με το οποίο εκτελέστηκε ο Σωκράτης –, ενώ στην Επίδαυρο καταγράφηκαν Ασκληπιειές όφεις (μη δηλητηριώδη φίδια), σύμβολα υγείας μέχρι σήμερα. Στους Δελφούς παρατηρήθηκε ο κοντοδάχτυλος φιδογέρακος (short-toed snake eagle).

“Εμείς αποτελούμε την εξέλιξη των ανθρώπων που έζησαν εδώ πριν αιώνες”, σημειώνει ο Κωνσταντινίδης. “Το ίδιο ισχύει για φυτά και ζώα: υπάρχει συνέχεια”.

Aρχαία τέχνη & βιώσιμη φύση: Παράλληλες διαδρομές

Τα αρχαία έργα τέχνης αποκαλύπτουν επίσης δεσμούς μεταξύ ιστορικής και σύγχρονης χλωρίδας: σε ετρουσκικούς τάφους του 4ου-5ου αιώνα π.Χ., εντοπίστηκε μυρτιά (Myrtus communis), συνδεδεμένη με τον Διόνυσο, καθώς και δάφνη (Laurus nobilis), σύμβολο του Απόλλωνα – φυτά που εξακολουθούν να ανθίζουν στην περιοχή.

Eπιπλέον, το γένος Verbascum (λουλούδια) αναγνωρίζεται τόσο σε δομικά στοιχεία του Παρθενώνα όσο και σε έργα τέχνης εποχής Αναγέννησης.

Bιώσιμη διαχείριση & διεθνείς πρωτοβουλίες

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που πρότεινε το πρόγραμμα μαζί με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), τονίζει πως οι χώροι αυτοί είναι πλέον πολιτιστικά τοπία όπου άνθρωπος και φύση συνυπάρχουν στενά.

“Οι αρχαιολογικοί χώροι μετατρέπονται σε κιβωτούς διάσωσης της βιοποικιλότητας”, δηλώνει η Μενδώνη.

Kαι αλλού στον Μεσογειακό χώρο παρατηρούνται παρόμοια ευρήματα: Ιταλοί επιστήμονες κατέγραψαν 3.337 διαφορετικά φυτικά taxa σε 69 μνημεία· τουλάχιστον 500 θεωρούνται υπό εξαφάνιση σύμφωνα με την καθηγήτρια βοτανικής Giulia Caneva.

Kάποιες φορές τα ίδια τα μνημεία δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για σπάνια είδη: ο περουβιανός βιολόγος Luis Mamani ανακάλυψε δύο νέα είδη σαύρας που ζουν μόνο στο Machu Picchu χάρη στους περιορισμούς δραστηριοτήτων στην περιοχή.

“Αν το Machu Picchu δεν είχε ανακηρυχθεί προστατευόμενος φυσικός χώρος,” εξηγεί ο Mamani, “θα είχε χαθεί μεγάλο μέρος της τοπικής βιοποικιλότητας λόγω επέκτασης πόλεων ή αλλαγής χρήσεων γης.”

Eνοποίηση επιστημών για καλύτερη προστασία

Mεγάλη πρόκληση παραμένει ότι η βιολογία και η αρχαιολογία λειτουργούν συχνά χωριστά. “Δεν έχουμε κοινή γλώσσα μεταξύ των δύο κλάδων”, λέει η ερευνήτρια Zohreh Hosseini του Roma Tre University. Αυτή η επικοινωνία είναι κρίσιμη για τη διαχείριση των χώρων προς όφελος τόσο των μνημείων όσο και της φύσης.

Η Μαραγκού του WWF Ελλάς θεωρεί πολλά υποσχόμενη τη συνεργασία που ξεκίνησε στην Ελλάδα: “Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αρχαιολογικοί χώροι μπορούν να συμβάλουν στους στόχους παγκόσμιας διατήρησης έως το 2030.”

Kαι ήδη σχεδιάζονται αλλαγές: σύντομα πέντε μεγάλα ελληνικά μνημεία θα διαθέτουν πινακίδες με πληροφορίες οικολογίας δίπλα στα ιστορικά στοιχεία· ενώ δεύτερη φάση έρευνας θα καλύψει ακόμη 36 χώρους εξετάζοντας παράλληλα απεικονίσεις της φύσης σε ιστορικά τεκμήρια.

“Όταν γνωρίζουμε ότι ένας χώρος προστατεύεται λόγω ιστορικής αξίας,” λέει η Arana στη Λίμα για τις σαύρες gecko, “γνωρίζουμε πως προστατεύεται κι εκείνο.”

Πηγή: bbc.com

Με ανακοίνωσή τους ενημερώνουν το κοινό και ιδίως τους κτηνοτρόφους για τη σοβαρότητα του νοσήματος, τον υψηλό κίνδυνο μετάδοσης μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας και την ανάγκη αυστηρής τήρησης μέτρων βιοασφάλειας, τονίζοντας ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί κρούσματα στην περιοχή.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Οι Διευθύνσεις Πρωτογενούς Τομέα Δωδεκανήσου και Κυκλάδων ενημερώνουν το κοινό και ιδιαίτερα τους κτηνοτρόφους και όσους πρόσφατα επισκέφθηκαν την Τουρκία, ότι τις τελευταίες εβδομάδες η Τουρκία ενημερώνει για την εμφάνιση εστιών Αφθώδους πυρετού σε όλη σχεδόν την επικράτειά της.

Εστίες έχουν εντοπιστεί, μεταξύ άλλων, στην περιοχή της Σμύρνης και του Φετιγιέ. Επιπρόσθετα, νωρίτερα τον Δεκέμβριο, επιβεβαιώθηκαν κρούσματα αφθώδους πυρετού σε εκτροφές βοοειδών στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας, κοντά στην Αμμόχωστο.

Το νόσημα ΔΕ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ωστόσο ο άνθρωπος μπορεί εύκολα να μεταφέρει τον ιό που το προκαλεί.

Για τους λόγους αυτούς:

Οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να τηρούν ΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕΤΡΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ στις εκμεταλλεύσεις των και να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε επισκέψεις τρίτων σε αυτές.

Εάν έχετε πρόσφατα επισκεφτεί την Τουρκία και έχετε έλθει σε επαφή με παραγωγικά ζώα, μην έλθετε σε επαφή με ζώα στην Ελλάδα πριν τηρήσετε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Μη μεταφέρετε μόνοι σας από την Τουρκία ζωοτροφές.

Ο Αφθώδης Πυρετός, ΑΠ (Foot and Mouth Disease, FMD) αποτελεί ιογενές νόσημα οξείας εμφάνισης και υψίστης μεταδοτικότητας των δίχηλων ζώων (μεταξύ αυτών τα βοοειδή, τα πρόβατα, οι αίγες και οι χοίροι). Το νόσημα χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό φυσαλίδων, διαβρώσεων και ελκών εσωτερικά του στόματος, στη μύτη, στις θηλές και στα άκρα. Το ποσοστό θνησιμότητας στα ενήλικα ζώα είναι χαμηλό, σε αντίθεση με τα νεαρά που χαρακτηρίζεται υψηλό. Αποτελεί νόσημα με σοβαρές άμεσες και έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις λόγω της μείωσης της παραγωγικότητας, της θνησιμότητας, των περιορισμών στο εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων και του υψηλού κόστους εφαρμογής των μέτρων ελέγχου και εκρίζωσης του νοσήματος (κτηνιατρικές υπηρεσίες, θανατώσεις, αποζημιώσεις, εποπτεία).

O ιός του Αφθώδους πυρετού είναι ανθεκτικός στις συνήθεις συνθήκες του περιβάλλοντος και έτσι μπορεί να μεταδίδεται εύκολα, τόσο άμεσα (από ζώο σε ζώο) όσο και έμμεσα (μεταφορά του με πρόσωπα, μηχανήματα και εξοπλισμό, ζωοτροφές, τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως νωπό κρέας, παρασκευάσματα κρέατος και αλλαντικά, τυροκομικά προϊόντα κ.λπ.).

Η εμφάνιση νοσημάτων όπως ο Αφθώδης πυρετός σε μια περιοχή, συνεπάγεται αυτόματα τη λήψη και εφαρμογή πολύ αυστηρών μέτρων που επηρεάζουν άμεσα την κτηνοτροφία και το εμπόριο όλων σχεδόν των αγαθών που σχετίζονται με την κτηνοτροφία (ζώντα ζώα, κρέας και γάλα, ζωικά παραπροϊόντα και υποπροϊόντα, ζωοτροφές κ.λπ.).

Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της περιφέρειας εφαρμόζουν προγράμματα επιτήρησης των νοσημάτων, χωρίς, μέχρι στιγμής, να έχουν εντοπιστεί κρούσματα αυτών.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν για περισσότερες πληροφορίες με τις κατά τόπους Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.»

Όπως ανακοίνωσε η Υπηρεσία Πάρκων και Άγριας Ζωής του Κολοράντο, αξιωματούχοι εντόπισαν αργότερα μέσα στην ημέρα δύο πούμα στην περιοχή, τα οποία και θανατώθηκαν για λόγους ασφαλείας.

Το σημείο της επίθεσης

Η επίθεση σημειώθηκε στα βουνά νότια της μικρής κοινότητας Glen Haven, περίπου 11 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Estes Park, περιοχής που θεωρείται πύλη προς την ανατολική είσοδο του Εθνικού Πάρκου Rocky Mountain.

Λίγο πριν το μεσημέρι, δύο πεζοπόροι εντόπισαν ένα πούμα κοντά στο σώμα της γυναίκας, σε απομακρυσμένο τμήμα του μονοπατιού Crosier Mountain, εντός εθνικού δρυμού.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της υπηρεσίας, Κάρα Βαν Χους, οι πεζοπόροι πέταξαν πέτρες στο ζώο για να το απομακρύνουν, ώστε να μπορέσουν να προσφέρουν βοήθεια στη γυναίκα. Ένας από αυτούς ήταν γιατρός, ο οποίος διαπίστωσε ότι η γυναίκα δεν είχε σφυγμό.

Έρευνες σε εξέλιξη

Οι αρχές δεν έδωσαν άμεσα στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τα τραύματα ή την ακριβή αιτία θανάτου. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό ενδεχόμενων άλλων πούμα στην περιοχή, με τις αρχές να επισημαίνουν ότι η απόφαση για τυχόν θανατώσεις θα ληφθεί ανάλογα με τις συνθήκες.

Η περιοχή είναι γνωστή για συχνές εμφανίσεις πούμα, ωστόσο δεν είχαν καταγραφεί πρόσφατα επιθέσεις σε ανθρώπους, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Σπάνια αλλά επικίνδυνα περιστατικά

Οι επιθέσεις πούμα σε ανθρώπους είναι εξαιρετικά σπάνιες. Η τελευταία θανατηφόρα επίθεση στο Κολοράντο είχε καταγραφεί το 1999, όταν σκοτώθηκε ένα παιδί τριών ετών. Δύο χρόνια νωρίτερα, ένα 10χρονο αγόρι είχε χάσει τη ζωή του στο Εθνικό Πάρκο Rocky Mountain, αφού δέχθηκε επίθεση ενώ έκανε πεζοπορεία με την οικογένειά του.

Πέρυσι, στη βόρεια Καλιφόρνια, δύο αδέλφια δέχθηκαν επίθεση από πούμα· ο ένας από αυτούς σκοτώθηκε.

Πληθυσμός πούμα στο Κολοράντο

Τα πούμα —γνωστά επίσης ως κούγκαρ— μπορούν να φτάσουν τα 60 κιλά και μήκος άνω των 1,8 μέτρων, ενώ η βασική τους τροφή είναι τα ελάφια.

Στο Κολοράντο εκτιμάται ότι ζουν 3.800 έως 4.400 πούμα, τα οποία ταξινομούνται ως θηράματα μεγάλου μεγέθους και επιτρέπεται η θήρα τους υπό προϋποθέσεις.

Περίπου 30 ζώα μεταφέρθηκαν εκτάκτως από την Dogs Voice σε προσωρινό χώρο φιλοξενίας της και χρειάζονται άμεσα φιλοξενία. Το σωματείο κάνει έκκληση για βοήθεια από τον κόσμο να ξαναστηθεί το καταφύγιο. Επίσης, χρειάζονται τροφές καθώς το νερό τα κατάστρεψε όλα.

Το επόμενο Σαββατοκύριακο 12/12 και 13/12 θα πραγματοποιηθεί μεγάλη δράση καθαρισμού του καταφυγίου από της λάσπες. Όπως επισημαίνει η φιλοζωική οργάνωση, χρειάζονται χέρια, φτυάρια, καθαριστικά. Ένας εργολάβος ή κάποιος που διαθέτει κοντέινερ για την απομάκρυνση της λάσπης, θα βοηθούσε πολύ.

Αστυνομικοί του Τμήματος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων συνέλαβαν τον 63χρονο ύστερα από καταγγελίες για βασανισμό ζώων, ενώ σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα για παραβάσεις της νομοθεσίας περί προστασίας των ζώων.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, στο πλαίσιο έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε περιφραγμένο χώρο με κτίσματα που χρησιμοποιούσε ο συλληφθείς, εντοπίστηκαν ζώα σε περιβάλλον που δεν πληρούσε τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις υγιεινής και φροντίδας.

Όπως μπορείτε να δείτε στις φωτογραφίες, οι γάτες ήταν κλειδωμένες και υποσιτισμένες μέσα στα σκουπίδια.

Ο κατηγορούμενος που είχε απασχολήσει και στο παρελθόν στο Μοσχάτο για αντίστοιχους λόγους,  οδηγήθηκε στην Εισαγγελέα Πρωτοδικών Νάξου.

Από τις 21 έως τις 31 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν 2.711 έλεγχοι σε έξι Περιφέρειες της χώρας (Κεντρική, Ανατολική και Δυτική Μακεδονία, Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία).

Από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν από μικτά κλιμάκια – με συμμετοχή στελεχών του ΥΠΑΑΤ, των Περιφερειών και της Ελληνικής Αστυνομίας – διαπιστώθηκαν 13 παραβάσεις και έγιναν 8 συλλήψεις.

Οι σχετικές δικογραφίες έχουν σχηματιστεί με βάση το άρθρο 285 του Ποινικού Κώδικα και διαβιβάζονται στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ειδικά στον Νομό Σερρών, όπου η νόσος παρουσιάζει έντονη έξαρση τον τελευταίο μήνα με 77 κρούσματα. Εκεί πραγματοποιήθηκαν 533 έλεγχοι, διαπιστώθηκαν 5 παραβάσεις και οι αρχές προχώρησαν σε 2 συλλήψεις.

Σημειώνεται ότι από την έναρξη της ζωονόσου στις 20 Αυγούστου 2024 μέχρι σήμερα και σε εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού 687/2020 για εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, έχουν θανατωθεί 403.925 αιγοπρόβατα.

Υπενθυμίζεται ότι η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργού Κώστα Τσιάρα, υπογραμμίζει ότι η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο για την αποτροπή της μετάδοσης του ιού.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υπάρχει σήμερα αδειοδοτημένο εμβόλιο από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το Ελληνικό Κράτος για την ευλογιά των προβάτων και ότι ο εμβολιασμός δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός σε καμία χώρα όπου εφαρμόστηκε, οδηγώντας αντίθετα σε ενδημικό χαρακτήρα της νόσου και συνεχιζόμενες θανατώσεις ζώων.

Όπως αναφέρει η ΕΕΕΔΕΕ, η καταστρατήγηση των εθνικών μέτρων βιοασφάλειας και η παράνομη χρήση μη αδειοδοτημένων εμβολίων έχουν συμβάλει στην αλλοίωση της επιδημιολογικής εικόνας της νόσου και στην επικινδυνότητα για τον ζωικό πληθυσμό.

Η Επιτροπή καλεί τους κτηνοτρόφους να τηρούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας σε κάθε στάδιο της παραγωγικής αλυσίδας, προστατεύοντας τόσο τις εκτροφές τους όσο και το όνομα των ελληνικών προϊόντων, ιδιαίτερα της φέτας, που συμβάλλει θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας με εξαγωγές άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ ετησίως.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία, στο πλαίσιο ειδικών σχεδιασμών και δράσεων για την καταπολέμηση φαινομένων ζωοκλοπών, αγροζημιών αλλά και προβλημάτων με τα αδέσποτα ζώα και κατόπιν κατάλληλης αξιοποίησης στοιχείων από αστυνομικούς του Τμήματος Λασιθίου εξιχνιάστηκαν 7 περιπτώσεις ζωοκλοπών. Αυτές διαπράχθηκαν σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα στις περιοχές των δήμων Αγίου Νικολάου και Ιεράπετρας.

Για τις υποθέσεις αυτές σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος τριών Ελλήνων, ενός 26χρονου, ενός 25χρονου και ενός 49χρονου, που κατηγορούνται για παραβάσεις της Νομοθεσίας περί Ζωοκλοπής.

Ειδικότερα, όπως προέκυψε από την έρευνα και την προανάκριση της αστυνομίας, οι τρεις Έλληνες μαζί κατά το χρονικό διάστημα από 1/6/2020 έως 21/9/2025  διέπραξαν 7 φορές ζωοκλοπές από ποιμνιοστάσια κι άρπαξαν συνολικά 851 προβατοειδή, εκ των οποίων μερικά ήταν σε κατάσταση κύησης και στο μεταξύ κάποια απ΄ αυτά γέννησαν.

Χθες αστυνομικοί έκαναν έρευνες στις μονάδες των τριών Ελλήνων σε περιοχές του δήμου Αγίου Νικολάου, όπου ανευρέθηκαν συνολικά τα 230 από τα ζώα, που άρπαξαν, μαζί με 124 ακόμη νεογνά ζώα.

Επιπλέον, συνελήφθησαν ο 49χρονος και ο 26χρονος για τα κατά περίπτωση αδικήματα της Αστυνομικής Διάταξης περί ζωοκλοπής λόγω αδυναμίας συγκέντρωσης ποιμνίων και  έλλειψη πινακίδας ποιμνιοστασίου. Τα ζώα που κλάπηκαν αναγνωρίστηκαν και δόθηκαν στους βοσκούς από τους οποίους είχαν κλαπεί.

Η προανάκριση συνεχίζεται από την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Αγίου Νικολάου.

«Μία ζωή έχω σκυλιά, έχω αφιερώσει όλη μου τη ζωή σε αυτά, δεν τα κακοποιώ», είπε ο ίδιος κατά την απολογία του, επιμένοντας ότι αγαπάει τα ζώα και ότι δεν είχε σκοπό να τους κάνει κακό. «Μαγειρεύω και τα ταΐζω καθημερινά», ανέφερε, ο ίδιος, ο οποίος τελικά έπεσε στα μαλακά και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης ενός έτους.

Το δικαστήριο εν μέρει δέχτηκε την μαρτυρία του ότι αγαπά τα ζώα αλλά έκρινε πως αυτές οι συνθήκες, που ζούσαν τα τετράποδα δεν ήταν κατάλληλες ούτε για τα ίδια ούτε για λόγους δημόσιας υγείας. Κρίθηκε ένοχος για παραβίαση της νομοθεσίας περί ευζωίας ζώων και το δικαστήριο αποφάσισε να αναστείλει την ποινή του επί τριετία.

Ο 47χρονος, ο οποίος δήλωσε ότι ασχολείται με αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες ωστόσο παρέμεινε υπό κράτηση, καθώς εκκρεμεί εναντίον του απόφαση διοικητικής απέλασης κι άγνωστο τι μέλλει γενέσθαι μέχρι στιγμής με την τύχη των τετράποδων φίλων του.

«Θέλουμε να αποφύγουμε το lockdown. Το ξεκαθαρίζω αυτό προς κάθε κατεύθυνση. Αν προχωρήσουμε σε lockdown, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες για την ελληνική κτηνοτροφία και τη γεωργία. Βρισκόμαστε αυτή την περίοδο στη συγκομιδή του καλαμποκιού, ενός βασικού προϊόντος του πρωτογενούς τομέα και καθοριστικού για την παραγωγή ζωοτροφών. Εάν διαταραχθεί αυτή η αλυσίδα, οι δυσκολίες θα είναι τεράστιες σε ολόκληρη την αγροδιατροφική οικονομία», επισήμανε ο υπουργός.

Ταυτόχρονα, ο κ. Τσιάρας έκανε εκτενή αναφορά στην πορεία της πανώλης και της ευλογιάς από το καλοκαίρι του 2024 μέχρι σήμερα, επισημαίνοντας τις βασικές διαφορές τους: «Ο ιός της πανώλης ζει έως 21 ημέρες, γεγονός που μας έδωσε τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε περιορισμένα και χρονικά συγκεκριμένα μέτρα. Αντίθετα, ο ιός της ευλογιάς μπορεί να επιβιώσει έως και έξι μήνες, σε φυσικούς φορείς όπως το μαλλί του ζώου ή οι ζωοτροφές. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να γίνει με τον ίδιο τρόπο».

Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η διαχείριση της κρίσης στηρίζεται στο Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (687/2020). «Το υπουργείο δίνει σαφείς οδηγίες – έχουμε αποστείλει επανειλημμένα έγγραφα και επιστολές σε όλες τις Περιφέρειες. Οι ΔΑΟΚ έχουν την ευθύνη της εφαρμογής των μέτρων. Και βέβαια, οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι πρέπει να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να βάζουν σε κίνδυνο το ζωικό τους κεφάλαιο παραμελώντας τα μέτρα βιοασφάλειας», είπε.

Σε ό,τι αφορά στις αποζημιώσεις ο κ. Τσιάρας τόνισε πως η κυβέρνηση έχει σταθεί στο πλευρό των κτηνοτρόφων με ουσιαστική οικονομική στήριξη. «Δώσαμε αποζημιώσεις υψηλότερες από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα για τα θανατωθέντα ζώα. Προχωρήσαμε επίσης σε μέτρα για να καλύψουμε το κόστος των ζωοτροφών. Έχουμε βρει όλα τα εργαλεία που θα δώσουν την ευκαιρία στους κτηνοτρόφους να σταθούν όρθιοι και να διασφαλίσουν την επιβίωσή τους», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπενθύμισε τη χθεσινή απόφαση – στη σύσκεψη με τους Περιφερειάρχες – για δεκαήμερη «άσκηση εφόδου» με την κινητοποίηση όλων των κτηνιατρικών υπηρεσιών του υπουργείου. «Θα βρεθούμε σε κάθε περιοχή με τους κτηνιάτρους του υπουργείου και των εποπτευόμενων φορέων. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τα μέτρα βιοασφάλειας, δημιουργώντας επιπλέον σημεία απολύμανσης, ώστε να περιορίσουμε ουσιαστικά τον κίνδυνο περαιτέρω διάδοσης της νόσου», είπε.

Σε ερώτηση για τον εμβολιασμό, ο Κώστας Τσιάρας επανάλαβε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. «Τα διαθέσιμα σκευάσματα προέρχονται από τρίτες χώρες, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει εφαρμόσει εμβολιασμό και οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η ανοσία φτάνει μόλις στο 60% των ζώων που εμβολιάζονται. Αν προχωρούσαμε σε μια τόσο αβέβαιη επιλογή, θα θέταμε σε κίνδυνο ακόμη και τις εξαγωγές μας – και κυρίως το πιο σημαντικό προϊόν της κτηνοτροφίας μας, τη φέτα», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, αναφέρθηκε εκτενώς και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, υπογραμμίζοντας ότι «ο Οργανισμός πλέον λειτουργεί με κανόνες διαφάνειας και δικαιοσύνης, όπως αρμόζει σε κάθε κυβέρνηση και στην ελληνική πολιτεία». Όπως τόνισε, «το προηγούμενο σύστημα με τα ιστορικά δικαιώματα και τα εικονικά βοσκοτόπια είχε δημιουργήσει στρεβλώσεις, που επέτρεπαν σε κάποιους να λαμβάνουν ενισχύσεις χωρίς να διαθέτουν πραγματικό ζωικό κεφάλαιο».

Επισήμανε ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει «πάρα πολλά βήματα» εξυγίανσης, μέσα από ένα σχέδιο δράσης (Action Plan) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, νέους ελέγχους στις πληρωμές των οικολογικών σχημάτων και απόφαση να επανελεγχθούν όλες οι περιπτώσεις όπου «οι αριθμοί δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα».

Δυνάμεις της ΕΛΑΣ αναπτύχθηκαν στις περιοχές και συνέδραμαν στον απεγκλωβισμό πολιτών σε 40 περιπτώσεις.

Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν από τις επιχειρήσεις απεικονίζουν αστυνομικούς να περνούν μέσα από καμένους δρόμους και να διασώζουν ανθρώπους και ζώα.