Οι ευρωβουλευτές απηύθυναν επιστολή στην Εκτελεστική Αντιπρόεδρο αρμόδια για την Τεχνολογική Κυριαρχία, Ασφάλεια και Δημοκρατία, Χέννα Βίρκκουνεν, στον Επίτροπο για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, το Κράτος Δικαίου και την Προστασία των Καταναλωτών, Μάικλ ΜακΓκραθ, καθώς και στον Επίτροπο για τον Προϋπολογισμό, την Καταπολέμηση της Απάτης και τη Δημόσια Διοίκηση, Πιότρ Σεραφίν.

Στην επιστολή, οι ευρωβουλευτές επικαλούνται πρόσφατες αποκαλύψεις ερευνητικών δημοσιογράφων σύμφωνα με τις οποίες εταιρείες παραγωγής spyware έλαβαν ενισχύσεις μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, παρότι τα προϊόντα τους έχουν συνδεθεί με παράνομη παρακολούθηση δημοσιογράφων, ακτιβιστών και πολιτικών προσώπων εντός της ΕΕ αλλά και σε τρίτες χώρες με βαρύ ιστορικό παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι αποκαλύψεις αυτές, σημειώνουν, έρχονται να προστεθούν στα σκάνδαλα που έχουν ήδη ξεσπάσει σε Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Ουγγαρία και Ισπανία, και ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η ίδια η Ένωση, άμεσα ή έμμεσα, στηρίζει εργαλεία που υπονομεύουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.

Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι το ζήτημα συνδέεται με την έλλειψη διαφάνειας και επαρκών μηχανισμών ελέγχου στη διαδικασία χορήγησης κονδυλίων. Ζητούν από την Κομισιόν να διευκρινίσει ποια είναι η διαδικασία επαλήθευσης της ακεραιότητας και της συμμόρφωσης προς τα ανθρώπινα δικαιώματα των εταιρειών που λαμβάνουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς και αν είχαν υπάρξει προειδοποιήσεις ή αξιολογήσεις κινδύνου πριν δοθεί στήριξη σε εταιρείες συνδεδεμένες με το spyware.

Επιπλέον, απαιτούν να δημοσιοποιηθεί ποια συγκεκριμένα προγράμματα και μέσα χρηματοδότησης διοχέτευσαν πόρους προς τις εταιρείες αυτές, ποιο ήταν το συνολικό ποσό, ποια ήταν η διαδικασία λήψης αποφάσεων και αν υπήρξαν ρήτρες που να αποκλείουν τη χρήση των κονδυλίων για την ανάπτυξη κατασκοπευτικού λογισμικού.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

Θέμα: Κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ για εταιρείες λογισμικού κατασκοπείας
Αξιότιμη Εκτελεστική Αντιπρόεδρε,
Αξιότιμοι Επίτροποι,

Σας γράφουμε για να εκφράσουμε τη βαθιά μας ανησυχία έπειτα από τις πρόσφατες αποκαλύψεις ερευνητικών δημοσιογράφων ότι οι επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνδυασμό με εθνικά χρήματα φορολογουμένων, έχουν χρηματοδοτήσει άμεσα εταιρείες που εμπλέκονται στην ανάπτυξη, την εφαρμογή και την εξαγωγή λογισμικού κατασκοπείας.

Σύμφωνα με τα πορίσματα αυτά, οντότητες όπως οι Intellexa, Cy4Gate, Verint και Cognite —των οποίων οι τεχνολογίες έχουν συνδεθεί με παράνομη παρακολούθηση δημοσιογράφων, υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικών προσώπων στην ΕΕ, καθώς και σε τρίτες χώρες με απαράδεκτο ιστορικό ανθρωπίνων δικαιωμάτων— έχουν επωφεληθεί από δημόσια χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων της ΕΕ.

Αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των μηχανισμών χρηματοδότησης της Ένωσης. Υπό το φως των σκανδάλων που αποκαλύφθηκαν στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Ισπανία, μεταξύ άλλων, καθώς και των συστάσεων της έρευνας PEGA, είναι βαθύτατα ανησυχητικό ότι η Ένωση επιτρέπει άμεσα ή έμμεσα εργαλεία που υπονομεύουν τη δημοκρατία, τα θεμελιώδη δικαιώματα και το κράτος δικαίου.

Ως εκ τούτου, ζητούμε πλήρη διαφάνεια και συγκεκριμένες εξηγήσεις στα ακόλουθα σημεία:

• Πώς επαληθεύει σήμερα η Επιτροπή την ακεραιότητα, τις δομές ιδιοκτησίας και τη συμμόρφωση με τα ανθρώπινα δικαιώματα των εταιρειών που λαμβάνουν κονδύλια της ΕΕ;
• Υπήρξαν προειδοποιήσεις, εκτιμήσεις κινδύνου ή πληροφορίες που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή πριν χορηγηθούν επιδοτήσεις σε εταιρείες λογισμικού κατασκοπείας ή επεμβατικού λογισμικού παρακολούθησης όπως οι Cy4Gate, Cognite ή οντότητες συνδεδεμένες με την Intellexa; Αν ναι, γιατί αγνοήθηκαν;
• Ποια συγκεκριμένα προγράμματα, προσκλήσεις ή μέσα της ΕΕ παρείχαν χρηματοδότηση σε αυτές τις εταιρείες;
• Ποιο ήταν το συνολικό ποσό που διατέθηκε σε αυτές τις εταιρείες, κατανεμημένο ανά εταιρεία και ανά πηγή χρηματοδότησης, και υπό ποια αρχή λήψης αποφάσεων;
• Συμπεριλήφθηκαν μηχανισμοί ελέγχου στις συμβάσεις προκειμένου να αποτραπεί η κατάχρηση των κονδυλίων για την ανάπτυξη λογισμικού κατασκοπείας; Υπήρξαν ρήτρες αποκλεισμού τελικών χρηστών (π.χ. εκτίμηση επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα, έλεγχος διπλής χρήσης); Αν όχι, γιατί όχι;

Όπως εύστοχα υπενθυμίζει ο Economist, το 2017 ο Εμμανουέλ Μακρόν ανέβηκε στη σκηνή κάτω από το θολωτό αμφιθέατρο της Σορβόννης στο Παρίσι για να ζητήσει μια πιο «κυρίαρχη», αυτόνομη Ευρώπη. Γεμάτη με τόσα αφηρημένα ουσιαστικά όσο και ιδέες πολιτικής, η ομιλία ήρθε για να σηματοδοτήσει τη φιλοδοξία του Γάλλου προέδρου να σκληρύνει η Ευρωπαϊκή Ένωση και να σταθεί στα πόδια της. Επτά χρόνια αργότερα, στις 25 Απριλίου, ο κ. Μακρόν επέστρεψε στο πανεπιστήμιο με ένα εντελώς σοβαρό μήνυμα: «Η Ευρώπη μας είναι θνητή. μπορεί να πεθάνει». Ωστόσο, η αυτοκριτική δεν ήταν ποτέ το δυνατό στοιχείο της ευρωπαϊκής ηγεσίας.

Σε αυτά τα επτά χρόνια η κατάσταση έχει χειροτερέψει πολύ. Από τον οραματικό λόγο του Μακρόν, πάλι από την εμβληματική Σορβόνη, μέχρι σήμερα, ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτή της ευρωπαϊκής αποδρομής είναι η απουσία στιβαρής ηγεσίας. Ο Γάλλος πρόεδρος σπρώχνει απλώς τον χρόνο προς το 2027, οπότε θα αποχωρήσει από τα Ηλύσια Πεδία, το χειρότερο, όμως, είναι πως ενδεχομένως να αναγκαστεί να παραδώσει τα κλειδιά στην Μαρίν Λεπέν. Στο Βερολίνο, ο Όλαφ Σολτς είναι μόνο μία καρικατούρα της γερμανικής πυγμής της Άνγκελα Μέρκελ και ένα μαύρο σημείο στην ιστορία των μεγάλων ηγετών.

Είναι αλήθεια πως η Ευρώπη ανησυχεί για την εξάντληση του προσδώκιμου επιβίωσης της, όπως επισήμανε ο Γάλλος πρόεδρος. Η ανάθεση της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών στον Μάριο Ντράγκι και στον Ενρίκο Λέττα να εκπονήσουν τις γνωστές μελέτες για την ενιαία αγορά, την οικονομία και τα άλλα μεγάλα προτάγματα επιβεβαιώνουν αυτή την ανησυχία. Το ερώτημα είναι εάν αυτό αρκεί και εάν υπάρχει ακόμα χρόνος. Οι συσχετισμοί που θα προκύψουν από τις ευρωεκλογές και, μετά, η σύνθεση της νέας ευρωπαϊκής ηγεσίας στην Επιτροπή (Κομισιόν) θα αποτελέσουν πιθανώς μία κάποια απάντηση.

Πόσο έτοιμη είναι, άραγε, η Ελλάδα να συμμετάσχει σε αυτή τη συζήτηση; Με εξαίρεση το γεγονός ότι (κατά τον Economist) το όνομα του Κυριάκου Μητσοτάκη ακούγεται μεταξύ άλλων για την πιθανότητα να απαιτηθεί να αντικατασταθεί η ασθενής και προβληματική υποψηφιότητα της Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν, εκπροσωπώντας το ΕΛΚ, για μία δεύτερη θητεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ελληνική συμμετοχή απουσιάζει.

Η πληροφορία, δε, ότι οι υποψήφιοι ευρωβουλευτές της Ν.Δ και των άλλων κομμάτων ήταν καθηλωμένοι και παρακολουθούσαν την ομιλία Μακρόν από τη Σορβόνη, ελέγχεται ως ανακριβής. Ειρωνεία, ή αποτύπωση μιας πραγματικότητας που έρχεται στην επιφάνεια όταν διαβάζει κανείς τα ονόματα των υποψηφίων ευρωβουλευτών που προηγούνται στις δημοσκοπήσεις; Το δεύτερο. Η Ελλάδα δεν συζητά για την Ευρώπη, ακόμα χειρότερα δεν θέλει να συζητά. Οι ευρωεκλογές θα διεξαχθούν με εθνική ατζέντα (η κάλπη είναι εθνική, είναι ο πρωθυπουργός), η πόλωση θα χτυπήσει κόκκινο, οι δε υποψήφιοι αναλώνονται σε γκάφες, ανοησία και άγνοια για τα διεκδικούμενα στην Ευρώπη. Ας μην αυτομαστιγωνόμαστε, πιθανότατα κάτι ανάλογο ισχύει και στις προεκλογικές καμπάνιες σε άλλες χώρες, από την άλλη, ωστόσο, δεν μπορεί να ισχύσει μία τέτοια δικαιολογία.

Το σκάνδαλο ξέσπασε όταν η Κυβέρνηση της Τσεχίας επέβαλε κυρώσεις στο ειδησεογραφικό site «Voice of Europe» το οποίο η Πράγα θεωρεί πως ήταν μέρος μιας επιχείρησης προώθησης ρωσικής επιρροής. Ο Βέλγος Πρωθυπουργός Αλεξάντερ Δε Κρου, ανέφερε την Πέμπτη ότι η Ρωσία προσέγγισε Ευρωβουλευτές, τους πλήρωσε για να προωθούν τη ρωσική προπαγάνδα.

Αυτή η νέα ρωσική καμπάνια επιρροής έρχεται λιγότερο από τρεις μήνες πριν τις Ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου. Επιβεβαιώνει τις ανησυχίες για διαφθορά στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως άλλωστε έγινε και στη διάρκεια του γνωστού σκανδάλου Qatargate που προκάλεσε σεισμό στο κοινοβούλιο πριν από δύο περίπου χρόνια.

«Δεν μας παίρνει να είμαστε ένα βήμα πίσω από τον Πούτιν και τον στρατό της προπαγάνδας του στη σκακιέρα. Πρέπει να έχουμε διαρκώς υπόψη μας ότι θα χρησιμοποιήσει την παραπληροφόρηση και τη ξένη παρέμβαση ως όπλο για να διχάσει την Ευρώπη», ανέφερε η Γιούροβα.

Κυρώσεις σε Ολιγάρχες

Η τσεχική κυβέρνηση επέβαλε κυρώσεις στον Ουκρανό Ολιγάρχη Βίκτορ Μεντβέντσιουκ, σύμμαχο του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν αλλά και στην ιστοσελίδα “Voice of Europe” καθώς επίσης και στον Αρτέμ Πάβλοβιτς οι οποίοι κατηγορούνται για την εμπλοκή τους στο σκάνδαλο επιρροής.

«Ο Μεντβέντσιουκ έτρεχε μια επιχείρηση ρωσικής επιρροής από τη Ρωσία στο έδαφος της Τσεχίας χρησιμοποιώντας την ιστοσελίδα Voice of Europe», αναφέρει ανακοίνωση των τσεχικών αρχών.

Στη σελίδα του Voice of Europe στο YouTube, υπάρχουν αρκετά βίντεο Ευρωβουλευτών που ανήκουν σε ακροδεξιά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, οι οποίοι τάσσονται ενάντια στην Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ, προβλέπουν κατάρρευση της Ένωσης και είναι υπέρ στον τερματισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία. Υπάρχουν υποψίες πως όσοι εμφανίζονται σε αυτά τα βίντεο, έχουν χρηματιστεί. Η εν λόγω ιστοσελίδα έχει τις ρίζες της στην Ολλανδία, ενώ ο επιχειρηματίας ο οποίος φέρεται να συνδέεται, εργάστηκε από κοινού με τον ακροδεξιό ηγέτη Τιερί Μποντέντ το 2016 για την προώθηση ενός μη δεσμευτικού δημοψηφίσματος με ερώτημα τη μελλοντική σχέση της Ουκρανίας με την ΕΕ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Τσεχίας σε ανακοίνωση του τονίζει πως η απόφαση προστατεύει τα συμφέροντα της Τσεχικής Δημοκρατίας και συνεισφέρει στην προστασία της δημοκρατικής φύσης των επερχόμενων Ευρωεκλογών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρχές ασφαλείας της Πολωνίας, ανακοίνωσαν πως έκαναν τις δικές τους έρευνες προχώρησαν σε κατάσχεση χρημάτων 48,500 και 36,000 ευρώ. Η ιστοσελίδα της υπηρεσίας ασφαλείας της Πολωνίας δεν λειτουργεί από την Πέμπτη το βράδυ.

Από την πλευρά της η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρντα Μέτσολα, ανέφερε πως γνωρίζει για αυτούς τους ισχυρισμούς και τους εξετάζει.

Η ανακοίνωση της εισαγγελίας των Βρυξελλών έρχεται σε συνέχεια πρόσφατων δημοσιευμάτων στο βελγικό και τον ιταλικό Τύπο που περιγράφουν τη Βελγίδα ευρωβουλευτή, Μαρί Αρενά, να έχει στενές σχέσεις με τον φερόμενο ως «εγκέφαλο» της υπόθεσης, Αντόνιο Παντσέρι, αλλά και με τον πρώην εισαγγελέα της υπόθεσης, Μισέλ Κλεζ, ο οποίος ουδέποτε την κάλεσε σε ανάκριση. Η ανακοίνωση της εισαγγελίας των Βρυξελλών φαίνεται ότι θέλει να δώσει μια απάντηση στις έμμεσες κατηγορίες δημοσιευμάτων προς τη βελγική δικαιοσύνη.

«Ως μέρος των πολυάριθμων ερωτήσεων που τέθηκαν τις τελευταίες ημέρες από τον Τύπο, η ομοσπονδιακή εισαγγελία υπενθυμίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των πράξεων ενημέρωσης ή καθοδήγησης δεν απαιτεί αίτημα για άρση της βουλευτικής ασυλίας σε περίπτωση βουλευτή, είτε του βελγικού, είτε του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», τονίζει η εισαγγελία Βρυξελλών και προσθέτει ότι δεν συντρέχουν οι λόγοι για παρέμβαση του πρώτου προέδρου του Εφετείου. Η ανακοίνωση της εισαγγελίας συνεχίζει ως εξής:

«Αντιμέτωπη με πολυάριθμες λανθασμένες δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης και σχετίζονται με αυτήν την υπόθεση, η ομοσπονδιακή εισαγγελία υπενθυμίζει ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να μπορεί να εκτελεί το έργο της με ηρεμία. Δεν χρειάζεται σε αυτό το στάδιο της έρευνας, που υποτίθεται ότι είναι μυστικό, να αποκαλυφθούν οι στρατηγικές της έρευνας, ακόμη κι αν οι συνεχείς διαρροές που αποδοκιμάζουμε για άλλη μια φορά οδηγούν σε συχνά επικίνδυνες ερμηνείες. Υπενθυμίζουμε ότι πολλαπλές Αρχές, σε διαφορετικά επίπεδα, συμμετέχουν στον μόνιμο εσωτερικό έλεγχο της νομικής διαδικασίας. Στην περίπτωση της συγκεκριμένης υπόθεσης, η ομοσπονδιακή εισαγγελία θεωρεί, δεδομένης της σημασίας των ερευνητικών μέσων που έχει ήδη στη διάθεσή της, ότι δεν δικαιολογείται επί του παρόντος η άρση της βουλευτικής ασυλίας».

Της Φωτεινής Τομαή

Δεν είναι όμως η ευθύνη συλλογική ; Της ηγεσίας και των οργάνων του κόμματος ; Γιατί ποιος τους επέλεξε τους συγκεκριμένους υποψηφίους ; Ουρανοκατέβατοι μπήκαν στις λίστες ; Φτάνει πια με τα «δεν γνώριζα, δεν μου είπαν, δεν κατάλαβα». Όταν γεμίζεις τις λίστες σου με τραγουδιάρες, ποδοσφαιριστές και σελέμπριτις της κακιάς ώρας χάριν αναγνωσιμότητας και μόνο, με πλήρη άγνοια του αντικειμένου και το χειρότερο γλωσσομάθειας, τι περιμένεις ; Διακομματικό το ατόπημα, τα λόγια περιττά. Η επιλογή του πρωθυπουργού να αποφύγει να μιμηθεί τη συμπεριφορά της αξιωματικής αντιπολίτευσης στον κατήφορο μιας λαϊκίστικης κριτικής προσωπικά δεν με πείθει. Και δεν με πείθει γιατί τα δεύτερα και τρίτα βιολιά του κυβερνώντος κόμματος ανέλαβαν να φέρουν εις πέρας τη βρώμικη δουλειά στα κανάλια.
Πρόσφατα το έγραψα ξανά. Πολιτικοί και κάποιοι δημοσιογράφοι που τους υπηρετούν ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν. Απαλλαγμένοι από οικονομικά άγχη και με τις ανέσεις που τους παρέχονται, νομίζουν πως όλα είναι μια χαρά, παραμένοντας αμέτοχοι στον καθημερινό αγώνα που δίνει ο μέσος πολίτης. Το επιχείρημα ότι γέμισαν τα ξενοδοχεία και οι ξενώνες το Πάσχα δεν αρκεί για να αναστρέψει την εικόνα της κατάστασης, αυτής που στην πραγματικότητα ισχύει. Γιατί ο Έλληνας από τη φύση του ζει το σήμερα κι ας δυσκολευτεί να τα φέρει βόλτα αύριο. Πάντα θα βρίσκει τρόπο σαν το νερό να βρίσκει διέξοδο. Το θέμα είναι μέχρι πότε…

Πλησιάζουμε στον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών και στις εκλογές αυτές θα κριθούν πολλά για τα δύο μεγάλα κόμματα που τα βαραίνουν σκάνδαλα, διαφθορά και απουσία αξιοκρατίας.

Οι διαγραφές όσων πιάστηκαν με τη γίδα στην πλάτη δεν είναι από μόνες τους αρκετές για να πείσουν τους πολίτες για την αγαθότητα των προθέσεων. Άλλωστε ο Αριστοτέλης ήταν εκείνος που ξεχώρισε δύο μόνο επιστήμες, την Ιατρική και την Πολιτική για τις οποίες έγραψε ότι κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Μπορεί κάποιες πρωτοβουλίες να απέδωσαν, συγκρινόμενες μάλιστα με το χάλι που άφησε πίσω του το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά με τον κακό χαμό κατασπατάλησης δημόσιου χρήματος με απευθείας αναθέσεις σε όλους τους χώρους του δημόσιου βίου, που έγινε στο παρελθόν και εξακολουθεί να γίνεται χωρίς διακοπή, η απογοήτευση του κόσμου δεν κρύβεται.
Κι αν ταξίδεψε με τον απλό κοσμάκη ο πρωθυπουργός επιστρέφοντας από την Τήνο, ο πολίτης ξέρει πως αν δεν έχει μέσο θα περιμένει μήνες για να πάρει σειρά να χειρουργηθεί, τα ταβάνια θα πέφτουν στα δημόσια σχολεία σε πλήρη αναντιστοιχία με τους μεγαλόστομους σχεδιασμούς και εξαγγελίες της υπουργού Παιδείας, τα τραίνα θα συνεχίσουν να σημαίνουν την αιώνια αναχώρηση ( η έκφραση του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη) και ανερυθρίαστοι πολιτικοί, βραχείς σε δέμας και ήθος, θα τολμούν να ξαναβάζουν υποψηφιότητα αντί να ψάχνουν γωνιά για να κρυφτούν.
Το τριπλό φονικό, που έπληξε την υπόληψή μας ως χώρα κολασμένων στην Εσπερία, δεν θα ξεχαστεί καθόλου εύκολα. Είναι καιρός να επιστρέψουμε στην εποχή της λίστας όταν οι Έλληνες ευρωβουλευτές ήταν προσωπικότητες κύρους που κοσμούσαν πραγματικά το Ευρωκοινοβούλιο. Ας λάβουν οι ηγεσίες των κομμάτων τις ευθύνες τους έστω και την ύστατη στιγμή.

Από το σκάνδαλο Qatargate και την εμπλοκή της Εύας Καϊλή που παραμένει σε περιορισμό με “βραχιολάκι”, την υπόθεση οικονομικών παρατυπιών με συνεργάτη της Μαρίας Σπυράκη, μέχρι την καταγγελία σε βάρος του Αλέξη Γεωργούλη για βιασμό και κακοποίηση της νομικού της Κομισιόν και στελέχους του ΠΑΣΟΚ Ελένης Χρονοπούλου, η Ελλάδα διασύρεται στις Βρυξέλλες, με τρεις περιπτώσεις για τις οποίες ζητήθηκε άρση ασυλίας. Είχε προηγηθεί και η υπόθεση του χρυσαυγίτη Λαγού που καταδικάσθηκε για συμμετοχή στην εγκληματική οργάνωση.

Στο στόχαστρο μπαίνουν γενικότερα και οι επιλογές των κομμάτων που ρίχνουν στην μάχη του σταυρού των ευρωεκλογών πρόσωπα -σελέμπριτις, ενώ την ίδια ώρα άξιοι υποψήφιοι που δεν είναι διάσημοι δεν κατορθώνουν να κερδίσουν την “εύνοια” των ψηφοφόρων και την προσοχή των μέσων ενημέρωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αλέξης Γεωργούλης ψηφίστηκε από περίπου 163.000 ψηφοφόρους, ενώ πολύ μεγάλος ήταν και ο αριθμός ψηφοφόρων της προβεβλημένης από τα ΜΜΕ Εύας Καϊλή.

Στην πρόσφατη συνέντευξή του στα «Παραπολιτικά» ο Κυρ. Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να εκλέγονται οι ευρωβουλευτές με λίστα κι όχι με σταυρό, όπως ισχύει από τις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014. «Θα επαναξιολογηθεί το θέμα μετά τις εθνικές εκλογές», δήλωσε. Σε ανάλογο κλίμα και η χθεσινή τοποθέτηση του υπουργού Εσωτερικών Μ. Βορίδη, «νομίζω ότι πρέπει να το ξαναδούμε» είπε και συμπλήρωσε ότι μια ιδέα θα ήταν η σμίκρυνση του εύρους της εκλογικής περιφέρειας, να πάμε σε περιφέρειες μικρότερες αλλά όχι τόσο μικρές όσο στις βουλευτικές.

Η σχετική συζήτηση είχε ανοίξει στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ όσο ήταν ακόμη κυβέρνηση, με βασική τάση την επαναφορά της λίστας. Δεν πρόλαβαν, αλλά κυρίως φοβήθηκαν ότι θα άνοιγε ένα εσωκομματικό μέτωπο, που δεν ήταν της ώρας. Η γενική εκτίμηση είναι ότι θα έβλεπαν θετικά την επαναφορά της λίστας. Στη Χαρ. Τρικούπη δηλώνουν υπέρμαχοι του σταυρού για την εκλογή των ευρωβουλευτών αλλά θα συζητούσαν την εφαρμογή λίστας σε περίπτωση που καθορίζονταν μικρότερες εκλογικές περιφέρειες.

Σε κάθε περίπτωση, η πρώτη ευθύνη ανήκει στα κόμματα, καθώς ακόμα κι αν επιστρέψουμε στη λίστα πρέπει να κατανοήσουν πως από αυτά εξαρτάται η επιλογή άξιων υποψηφίων που θα έχουν συγκεκριμένες δεξιότητες και θα μπορούν να εκπροσωπήσουν την χώρα και τις πολιτικές ομάδες τους σε ένα ανταγωνιστικό πολιτικό περιβάλλον στο οποίο κρίνονται πολύ σημαντικές υπερεθνικές πολιτικές.

Οι αποδοχές των Ελλήνων ευρωβουλευτών δεν φορολογούνται και εξαιρούνται από την εισφορά αλληλεγγύης.”Είναι πρόκληση να μην φορολογούνται οι ευρωβουλευτές και να τους επιστραφούν τα χρήματα”, τονίζει ο αντιπρόεδρος της Βουλής, Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος.

Μετά από προσφυγή του πρώην ευρωβουλευτή των ΑΝΕΛ, Νότη Μαριά, το ΣτΕ αποφάσισε ότι οι ευρωβουλευτές εξαιρούνται, καθώς το ελληνικό Δημόσιο δεν έχει φροντίσει να ψηφίσει σχετική νομοθετική ρύθμιση, με αποτέλεσμα να ακυρώσει την γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, βάσει της οποίας η ΑΑΔΕ μέχρι τώρα τους φορολογούσε.

Σημειώνεται ότι οι αποδοχές των ευρωβουλευτών μπορεί να ξεπεράσουν και τα 500.000 ευρώ ετησίως, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες, το ποσό που χάνει το ελληνικό Δημόσιο υπολογίζεται σε 2 έως 3 εκατ. ευρώ.

Το αποτέλεσμα είναι ότι όσοι δεν έχουν πληρώσει και φέρεται να είναι αρκετοί από σχεδόν όλα τα κόμματα, να μην υποχρεούνται να συνεισφέρουν στο δημόσιο ταμείο, ενώ όσοι έχουν πληρώσει θα έχουν δικαίωμα να τα πάρουν πίσω.

Ολόκληρη η απόφαση-πρόκληση

Το Συμβούλιο της Επικρατείας μετά από προσφυγή του ευρωβουλευτή Νότη Μαριά, έκρινε ότι, για να μπορεί να φορολογηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο η αποζημίωση-αποδοχές των Ελλήνων ευρωβουλευτών από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο πρέπει να ψηφιστεί από τη Βουλή ειδική νομοθετική ρύθμιση, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα και παράλληλα κρίθηκε ότι εξαιρούνται από την επιβολή εισφοράς αλληλεγγύης.

Η πρώτη απόφαση

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με γνωμοδότησή του (70/2021) αποφάνθηκε ότι η αποζημίωση-αποδοχές των ευρωβουλευτών από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελούν εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες αλλοδαπής προέλευσης και υπόκειται σε φόρο εισοδήματος και ειδική εισφορά αλληλεγγύης. Η γνωμοδότηση αυτή έγινε αποδεκτή από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).

Κατόπιν αυτού, ο κ. Μαριάς κλήθηκε να υποβάλει εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση για τα ποσά των αποζημιώσεων -αποδοχών των φορολογικών ετών 2016-2021.

Στην συνέχεια, ο ευρωβουλευτής προσέφυγε στο ΣτΕ υποστηρίζοντας ότι η απόφαση της ΑΑΔΕ αποτελεί ψευδοερμηνευτική εγκύκλιο και επιβάλλει φορολογικό βάρος, χωρίς να υπάρχει ειδική νομοθετική διάταξη και χωρίς να έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το Β΄ Τμήμα του ΣτΕ με την υπ΄ αριθμ. 431/2023 απόφασή του (πρόεδρος ο αντιπρόεδρος Μιχάλης Πικραμένος και εισηγήτρια η σύμβουλος Επικρατείας Βασιλική Μόσχου) δικαίωσαν τον κ. Μαριά.

Το ΣτΕ

Οι σύμβουλοι Επικρατείας, αφού ερμήνευσαν το Σύνταγμα, τον κανονισμό του Ευρωκοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία, αποφάνθηκαν ότι μη νόμιμα έγινε η υπαγωγή της αποζημίωσης των ευρωβουλευτών σε φόρο εισοδήματος, ως εισόδημα από μισθωτή εργασία με πράξη του διοικητή της ΑΑΔΕ μη δημοσιευθείσα στο Φ.Ε.Κ. και την ακύρωσαν για λόγους νομιμότητας, αλλά και ασφάλειας δικαίου. 

Αναλυτικότερα, μεταξύ των άλλων, αναφέρεται στην απόφαση του ΣτΕ ότι «προκειμένου, ο Έλληνας νομοθέτης να υπαγάγει την αποζημίωση αυτή σε φόρο εισοδήματος και ειδική εισφορά αλληλεγγύης με βάση την εθνική νομοθεσία, ασκώντας την κατ’ άρθρο 12 παρ. 3 της απόφασης 2005/684/ΕΚ ευχέρεια που του παρέχεται, πρέπει, σύμφωνα με τις αρχές της νομιμότητας και βεβαιότητας του φόρου, αλλά και της σαφήνειας και προβλέψιμης εφαρμογής των εκάστοτε θεσπιζόμενων κανονιστικών ρυθμίσεων, όπως ιδίως εκείνων με τις οποίες επιβάλλονται φόροι, τέλη, εισφορές κ.λπ., τηρώντας, παράλληλα, την επιταγή του άρθρου 78 παρ. 2 του Συντάγματος να θεσπίσει νέα, σαφή, ειδική διάταξη τυπικού νόμου, εντασσόμενη στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, με την οποία είτε θα υπαγάγει την εν λόγω αποζημίωση (και τη μεταβατική) ευθέως στις διατάξεις περί φορολόγησης μισθωτών υπηρεσιών είτε εμμέσως θεωρώντας αυτήν κατά πλάσμα δικαίου ως εισόδημα από μισθωτή υπηρεσία».

Τέλος, το ΣτΕ έκρινε ότι η αποζημίωση του Έλληνα ευρωβουλευτή δεν υπόκειται ούτε στην ειδική εισφορά αλληλεγγύης των φυσικών προσώπων.

Κωνσταντινόπουλος: Μη νόμιμη και μη ηθική ενέργεια

“Είναι πρόκληση απέναντι στον συνεπή Έλληνα φορολογούμενο να μην φορολογούνται οι Ευρωβουλευτές και να τους επιστραφούν τα χρήματα”, τονίζει σε δήλωσή του ο αντιπρόεδρος της Βουλής Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος (ΠΑΣΟΚ) και προσθέτει ότι είναι ευθύνη των κομμάτων να ζητούν από τους ευρωβουλευτές τους, να φορολογηθούν και να πληρώνουν την εισφορά αλληλεγγύης και όσοι πλήρωσαν να μην τους επιστραφούν τα ποσά που με βάση τα δημοσιεύματα των ειδικών υπολογίζονται σε εκατομμύρια ευρώ.

“Είναι μη νόμιμη και μη ηθική ενέργεια που πλήττει το κύρος όλου του πολιτικού κόσμου. Άμεσα και χωρίς καθυστέρηση οι πολίτες αναμένουν απαντήσεις”, λέει χαρακτηριστικά και κατέθεσε στη Βουλή επίκαιρη ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων προς τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, ζητώντας τα ονόματα των ευρωβουλευτών που δεν έχουν πληρώσει εφορία και το τι σκοπεύει να πράξει η κυβέρνηση για την υπόθεση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης έχει πληρώσει κανονικά την εφορία και δεν σκοπεύει να τα πάρει πίσω, ενώ φέρεται να μην συμβαίνει το ίδιο με την Εύα Καϊλή, αλλά και άλλους ευρωβουλευτές από ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και μικρότερα κόμματα.

Στο άρθρο επισημαίνεται ότι οι ευρωβουλευτές δεν αποδέχονται τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να «κρατήσουν τη μύτη τους» μακριά από το σκάνδαλο των υποκλοπών που έχει πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας.

Το Politico, φιλοξενεί δηλώσεις της Σάσκια Μπρίκμοντ, Βελγίδας ευρωβουλευτού του κόμματος των Πρασίνων, η οποία συμμετέχει στην εξεταστική επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και η οποία επισημαίνει ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί την ίδια στρατηγική με την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Ισπανία, προσπαθώντας να κρύψει το θέμα κάτω από το χαλί, προβάλλοντας τον ισχυρισμό της εθνικής ασφάλειας. «Αυτό για μένα είναι εντελώς απαράδεκτο γιατί η δημοκρατία και το κράτος δικαίου διακυβεύονται», είπε χαρακτηριστικά.

Η Μπρίκμοντ χαρακτήρισε «αδύναμη» την απάντηση της Επιτροπής και είπε ότι ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, έχει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι γίνονται σεβαστές οι αξίες της ΕΕ και η ασφάλεια των πολιτών.

Στο ίδιο μήκος κύματος ο Τζόρντι Σολέ, Ισπανός ευρωβουλευτής των Πρασίνων, πρόσθεσε ότι τα σκάνδαλα κατασκοπείας δεν ήταν μόνο θέμα εθνικής ασφάλειας αλλά θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Στο ρεπορτάζ αναφέρεται η αντίδραση της ευρωβουλευτή Σόφι ιν’τ Βελντ, η οποία με ανάρτησή της επεσήμανε ότι το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων είναι αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης. Για αυτό και το ερευνά το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και το PEGA της Ευρωβουλής. Καθώς παραβιάζεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία, ενώ στο στόχαστρό των παρακολουθήσεων βρίσκονται ευρωβουλευτές και ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Οι κυβερνήσεις είναι μέρος του Συμβουλίου της Ευρώπης».

Σχολιάζοντας το νέο άρθρο από το ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Παπαδημούλης και αντιπρόεδρος του ΕΚ επεσήμανε ότι:

«Νέο άρθρο του Politico για το σκάνδαλο των #υποκλοπων στην Ελλάδα. Μετά την χθεσινή ερώτηση μου στην Κομισιόν και άλλοι Ευρωβουλευτές επικρίνουν, ως «αδύναμη» την ως τώρα αντίδραση της Κομισιόν. Απαιτούμε άμεση, ενεργότερη Ευρωπαϊκή αντίδραση και κανόνες!».

Το Politico στο άρθρο του επανέρχεται στο θέμα της απάντησης του μόνιμου αντιπροσώπου της Ελλάδας στις Βρυξέλλες αναφέροντας ότι επέπληξε την Επιτροπή χαρακτηρίζοντάς την πολύ εύπιστη σχετικά με δημοσιεύματα του Τύπου για ένα θέμα εθνικής ασφάλειας, λέγοντας ότι οι Βρυξέλλες θα πρέπει να απέχουν από το να υιοθετήσουν βιαστικά και επί λέξει» ρεπορτάζ από μέσα «που δεν διακρίνονται πάντα για ακρίβεια και αντικειμενικότητα».

Νέο άρθρο του Politico για το σκάνδαλο των #υποκλοπων στην Ελλάδα. Μετά την χθεσινή ερώτηση μου στην Κομισιόν και άλλοι Ευρωβουλευτές επικρίνουν, ως «αδύναμη» την ως τώρα αντίδραση της Κομισιόν. Απαιτούμε άμεση, ενεργότερη Ευρωπαϊκή αντίδραση και κανόνες! https://t.co/XBppVj8rFF

— Dim. Papadimoulis (@papadimoulis) August 30, 2022

• Πληθαίνουν οι φωνές διαμαρτυρίας που ζητούν προστασία των Βυζαντινών αρχαιοτήτων της Βενιζέλου: «Η διαδικασία αποσυναρμολόγησης θα θέσει σε κίνδυνο τις αρχαιότητες καταστρέφοντας την ακεραιότητα και αυθεντικότητά τους. Αποσυναρμολόγηση μιας τόσο μεγάλης και περίπλοκης κατασκευής δεν έχει ποτέ επιχειρηθεί στο παρελθόν».

• «Η ελληνική κυβέρνηση δεν ενημέρωσε ποτέ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία συγχρηματοδοτεί αυτό το έργο, για την ανακάλυψη, απομάκρυνση, καταστροφή της ακεραιότητας και πιθανή ζημιά αυτού του αστικού συμπλέγματος».

• 30 Ευρωβουλευτές της Αριστεράς, των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών συνυπογράφουν την επείγουσα επιστολή προς την Πρόεδρο της Κομισιόν Φον Ντερ Λάιεν, τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Βέρνερ Χόγιερ, και τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη, για την ανάγκη προστασίας των βυζαντινών αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου στην Θεσσαλονίκη.

Αυξάνονται διαρκώς οι φωνές των διεθνών φορέων και προσωπικοτήτων που ζητούν να μην υλοποιηθεί η χωρίς προηγούμενο ενέργεια διαμελισμού και μεταφοράς των βυζαντινών αρχαιοτήτων του Σταθμού Μετρό «Βενιζέλος» στη Θεσσαλονίκη, από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία σπεύδει να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Σύμφωνα με νέα επιστολή που συντάχθηκε με πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρη Παπαδημούλη, και του Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Αλέξη Γεωργούλη, και συνυπογράφουν 30 Ευρωβουλευτές από 3 Πολιτικές Ομάδες, «η Europa Nostra, η ICOMOS και περισσότεροι από 200 κορυφαίοι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι αυτή η διαδικασία θα θέσει σε κίνδυνο τις αρχαιότητες και θα καταστρέψει την ακεραιότητα και την αυθεντικότητά τους (βασικές αρχές της Σύμβασης της UNESCO του 1972)».

Έχουν προηγηθεί:

• Ανοικτή Επιστολή Διεθνών Προσωπικοτήτων, Ελλήνων της διασποράς, φιλελλήνων και μελετητών του αρχαίου και βυζαντινού πολιτισμού προς τον Πρωθυπουργό,
• Κατεπείγουσα ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την Ευρωομάδα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία για την απόσπαση των αρχαίων,
• Επιστολές του επικεφαλής της Ευρωομάδας και Αντιπρόεδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Δημήτρη Παπαδημούλη προς τον Πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, την Πρόεδρο της Κομισιόν Φον Ντερ Λάιεν, τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Βέρνερ Χόγιερ, και όλους τους επικεφαλής των πολιτικών ομάδων στο Ευρωκοινοβούλιο,
• Διεθνής παρέμβαση του Συμβουλίου του Πανευρωπαϊκού Οργανισμού για την Παγκόσμια Κληρονομιά Εuropa Νostra,
• Ανακοίνωση από το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (International Council of Monuments and Sites – ICOMOS ), προκειμένου να διατηρηθούν κατά χώρα τα αρχαία στο Μετρό Θεσσαλονίκης,
• Επιστολή της ΕΛΛΕΤ προς τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, με κοινοποίηση την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,
• Ανακοινώσεις από τον Ενιαίο Σύλλογο Υπαλλήλων ΥΠΠΟ,
• Δημοσκόπηση της ΝGI στην εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής» (18.7.2021), σύμφωνα με την οποία 62% των πολιτών ζητούν να παραμείνουν τα αρχαία in situ στον σταθμό Βενιζέλου,
• Eπιστολές από προσωπικότητες του διεθνούς ακαδημαϊκού χώρου, από τον Σύλλογο Έκτακτων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) – ο οποίος μάλιστα αποφάσισε να μη συμμετάσχει κανένα μέλος του στον τεμαχισμό και την καταστροφή του μοναδικού αυτού μνημειακού συνόλου και τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων,
• Διεθνή δημοσιεύματα (Le Figaro, Archaeology mag, eKathimerini, Society for the Promotion of Byzantine Studies, καταδικαστική ψηφοφορία για τη μεταφορά του μνημείου από το Oxford University Byzantine Society)
• η Διεθνής Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών και η Επιτροπή για την Βυζαντινή Αρχαιολογία
• Ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με τίτλο «Έγκλημα στο Σταθμό Βενιζέλου»,
• Κινητοποιήσεις της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς,
• ενώ επίκειται και νέος κύκλος δικαστικών κινήσεων από τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων και άλλους φορείς.

Η νέα επιστολή που δόθηκε στη δημοσιότητα και συνυπογράφουν 30 Ευρωβουλευτές, κάνει «έκκληση να υπάρξει προστασία των εξαιρετικά σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων» στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, και εκφράζει την ανησυχία των υπογραφόντων «για το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν ενημέρωσε ποτέ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία συγχρηματοδοτεί αυτό το έργο, για την ανακάλυψη αυτού του μοναδικού αρχαιολογικού θησαυρού, για το πώς τα ευρήματα θα επηρεάσουν τις προθεσμίες και για τον αντίκτυπο που θα έχει η κατασκευή του σταθμού του μετρό στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτιστική μας κληρονομιά».

Επισυνάπτεται η πλήρης επιστολή στα αγγλικά και ακολουθεί μεταφρασμένη στα ελληνικά:

Προς:

Κα Ursula Von der Leyen
Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Κο Κυριάκο Μητσοτάκη
Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας

Κο Wener Hoyer
Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

22 Ιουλίου 2021

Θέμα: Επείγουσα ανάγκη προστασίας εξαιρετικά σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό «Βενιζέλου» στη Θεσσαλονίκη

Αγαπητή Πρόεδρε της Ευρωπαϊκή Επιτροπής,

Αγαπητέ Πρωθυπουργέ,

Αγαπητέ Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,

Κατά την κατασκευή του σταθμού «Βενιζέλου» της γραμμής του μετρό της Θεσσαλονίκης το 2012, πραγματοποιήθηκε μια αρχαιολογική ανακάλυψη μεγάλης σημασίας για την κοινή μας Ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά.
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν σχεδόν ακέραιο τον κεντρικό δρόμο της ύστερης ρωμαϊκής/πρώιμης βυζαντινής Θεσσαλονίκης (4ος-9ος αιώνας). Σε αυτήν την περίοδο, η Θεσσαλονίκη ήταν μια πολυπολιτισμική πόλη, στο σταυροδρόμι της Ανατολής και της Δύσης. Υπήρξε για μικρό χρονικό διάστημα μία από τις πρωτεύουσες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που ένωνε ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ήταν η δεύτερη πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, και για αιώνες η πιο σημαντική πόλη των Βαλκανίων.

Η περιοχή εκσκαφής 1.500 τετραγωνικών μέτρων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έναν δρόμο μήκους 77 μέτρων με μαρμάρινες πλάκες (Decumanus Maximus, τον κεντρικό δρόμο της πόλης τότε), το σταυροδρόμι του με κάθετο δρόμο (Cardo), ένα τετράπυλο στο σημείο συνάντησης των δρόμων, μια μνημειακή πύλη των οποίων οι πυλώνες έχουν ύψος που φτάνει στα 2,30 μέτρα, μια δημόσια πλατεία και υπολείμματα κτιρίων των διάφορων οικονομικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών καταστημάτων και εργαστηρίων χρυσοχοΐας. Αυτό είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα από εκείνες περιόδους οπουδήποτε στον κόσμο. Η σημασία αυτών των ευρημάτων είναι τόσο σπουδαία η πόλη της Θεσσαλονίκης να μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια κύρια τοποθεσία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO (η μεγαλύτερη και καλύτερα διατηρημένη Ύστερη Αρχαία και Βυζαντινή πόλη οπουδήποτε στον κόσμο). Ακόμη 15 μνημεία της ύστερης αρχαίας και βυζαντινής εποχής στη Θεσσαλονίκη έχουν ήδη ανακηρυχθεί Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.
Παρά τη μεγάλη σημασία αυτού του μνημειακού θησαυρού και παρά το γεγονός ότι ένα σχέδιο κατασκευής του σταθμού με τις αρχαιότητες in situ εγκρίθηκε το 2017, η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει να τον διαλύσει σε κομμάτια, να τα μεταφέρει προσωρινά σε αποθήκη εκτός της πόλης και να τα επανατοποθετήσει, μετά την κατασκευή του σταθμού, υποστηρίζοντας ότι αυτή η διαδικασία θα επισπεύσει την ολοκλήρωση της γραμμής του μετρό. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο αποφάσισε στις αρχές Μαΐου 2021 με την ελάχιστη δυνατή πλειοψηφία (13 ψήφοι έναντι 12) ότι η αφαίρεσή τους δεν παραβιάζει τον ελληνικό νόμο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η προθεσμία χρηματοδότησης της ΕΕ για την ολοκλήρωση και τη λειτουργία όλων των κατασκευαστικών λειτουργιών του μετρό είναι το τέλος του 2023, η οποία όμως δεν είναι ακριβής, καθώς όπως ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, για το κλείσιμο του 2014-2020, είναι ο Φεβρουάριος του 2025.

Η Europa Nostra, η ICOMOS και περισσότεροι από 200 κορυφαίοι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι αυτή η διαδικασία θα θέσει σε κίνδυνο τις αρχαιότητες και θα καταστρέψει την ακεραιότητα και την αυθεντικότητά τους (βασικές αρχές της Σύμβασης της UNESCO του 1972). Η αποσυναρμολόγηση μιας τόσο μεγάλης και περίπλοκης κατασκευής δεν έχει ποτέ επιχειρηθεί στο παρελθόν. Το σχέδιο απομάκρυνσης, που εγκρίθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, του οποίου τα μέλη διορίζονται από την ελληνική κυβέρνηση, αναφέρει μόνο την αποσυναρμολόγηση και την απομάκρυνση των ευρημάτων, όχι πώς θα επιστραφούν, πόσο θα κοστίσει και πόσο καιρό θα διαρκέσει η διαδικασία. Επιπλέον, σε περίπτωση απομάκρυνσης, πρέπει να πραγματοποιηθεί νέα ανασκαφή, διότι κάτω από το επίπεδο του ευρήματος εκτιμάται πως υπάρχουν ακόμη 3 μέτρα αρχαιολογικών ευρημάτων περίπου 700 χρόνων. Η αποσυναρμολόγηση και η απομάκρυνση των αρχαιοτήτων – εάν γίνει σωστά – και η ακόλουθη ανασκαφή θα απαιτήσει περισσότερο από ένα χρόνο και ολόκληρη η κατασκευή δεν θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2025!

Ανησυχούμε για το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν ενημέρωσε ποτέ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία συγχρηματοδοτεί αυτό το έργο, για την ανακάλυψη αυτού του μοναδικού αρχαιολογικού θησαυρού, για το πώς τα ευρήματα θα επηρεάσουν τις προθεσμίες και για τον αντίκτυπο που θα έχει η κατασκευή του σταθμού του μετρό στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτιστική μας κληρονομιά.

Επιπλέον, η απομάκρυνση, η καταστροφή της ακεραιότητας και της αυθεντικότητας και η πιθανή ζημιά αυτού του αστικού συμπλέγματος έρχεται σε αντίθεση με το όραμα του «Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus» που στοχεύει να αποτελέσει γέφυρα μεταξύ επιστήμης/τεχνολογίας και τέχνης/πολιτισμού και να «κινητοποιήσει σχεδιαστές, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, επιστήμονες, μαθητές και δημιουργικά πνεύματα σε διάφορους κλάδους για να φανταστούν τη βιωσιμότητα της ζωής στην Ευρώπη και πέραν αυτής»

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελληνική κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων πρέπει να δουν αυτόν τον σταθμό του μετρό ως μια πρόκληση για την πραγματοποίηση του επιθυμητού συνδυασμού τεχνολογίας (κατασκευή μιας σύγχρονης γραμμής μετρό) και πολιτισμού (διατήρηση της κοινής Ευρωπαϊκής πολιτιστικής μας κληρονομιάς).

Με εκτίμηση,

Οι υπογράφοντες Ευρωβουλευτές

Δημήτρης Παπαδημούλης (The Left)
Αλέξης Γεωργούλης (The Left)
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)
Πέτρος Κόκκαλης (The Left)
Στέλιος Κούλογλου (The Left)
Έλενα Κουντουρά (The Left)
Brando BENIFEI (S&D)
Gabriele BISCHOFF (S&D)
Malin BJÖRK (The Left)
Damian BOESELAGER (Greens/EFA)
Leila CHAIBI (The Left)
Γιώργος Γεωργίου (The Left)
José GUSMÃO (The Left)
Hannes HEIDE (S&D)
Niyazi KIZILYÜREK (The Left)
Chris MACMANUS (The Left)
Marisa MATIAS (The Left)
Emmanuel MAUREL (The Left)
Κώστας Μαυρίδης (S&D)
Martina MICHELS (The Left)
Manu PINEDA (The Left)
Sira REGO (The Left)
Maria Eugenia RODRÍGUEZ PALOP (The Left)
Domènec RUIZ DEVESA (S&D)
Martin SCHIRDEWAN (The Left)
Helmut SCHOLZ (The Left)
Massimiliano SMERIGLIO (S&D)
Ernest URTASUN (Greens/EFA)
Idoia VILLANUEVA RUIZ (The Left)
Salima YENBOU (Greens/EFA)

Οι ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ ενός «πιστοποιητικού της ΕΕ για τη νόσο COVID-19» αντί ενός «Πράσινου Ψηφιακού Πιστοποιητικού» σύμφωνα με την Πρόταση της Κομισιόν και υποστηρίζουν ότι οι κανόνες θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ το πολύ για 12 μήνες.

Εκκληση του Πρίγκιπα Κάρολου στους ηγέτες για βοήθεια στην Ινδία

Το έγγραφο, το οποίο θα μπορεί να διατίθεται σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή, θα βεβαιώνει ότι ένα άτομο είτε έχει εμβολιαστεί κατά του κορονοϊού, είτε έχει λάβει αρνητική διάγνωση μετά από διεξαγωγή τεστ στο πρόσφατο παρελθόν, είτε έχει αναρρώσει από τη νόσο. Ωστόσο, τα εν λόγω πιστοποιητικά δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ταξιδιωτικά έγγραφα, ούτε να αποτελούν προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης μετακίνησης, τονίζουν οι ευρωβουλευτές.

Η νομοθετική πρόταση που αφορά τους υπηκόους της ΕΕ εγκρίθηκε με 540 ψήφους υπέρ, 119 κατά και 31 αποχές, ενώ η πρόταση για τους υπηκόους τρίτων χωρών εγκρίθηκε με 540 ψήφους υπέρ, 80 κατά και 70 αποχές. 

Σύμφωνα με το Κοινοβούλιο, οι κάτοχοι πιστοποιητικού της ΕΕ για τη νόσο COVID-19 δεν θα πρέπει να υπόκεινται σε πρόσθετους ταξιδιωτικούς περιορισμούς, όπως καραντίνα, αυτοαπομόνωση ή διεξαγωγή διαγνωστικών τεστ. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν επίσης ότι, προκειμένου να αποφευχθεί ενδεχόμενη διακριτική μεταχείριση εις βάρος όσων δεν έχουν εμβολιαστεί και για οικονομικούς λόγους, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει «να εξασφαλίζουν την διεξαγωγή καθολικών, εύκολα προσβάσιμων, έγκαιρων και δωρεάν διαγνωστικών τεστ».

Το Κοινοβούλιο θέλει να διασφαλίσει ότι το πιστοποιητικό θα είναι παράλληλα συμβατό με οποιαδήποτε πρωτοβουλία ληφθεί από τα κράτη μέλη, η οποία θα πρέπει επίσης να τηρεί το ίδιο κοινό νομικό πλαίσιο.

Τα κράτη μέλη πρέπει να δέχονται τα πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σε άλλα κράτη μέλη για άτομα που έχουν εμβολιαστεί με εγκεκριμένα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων («EMA») εμβόλια στην ΕΕ (προς το παρόν έχουν εγκριθεί αυτά των Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca και Janssen), υπογραμμίζουν οι ευρωβουλευτές. Εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν εάν θα δέχονται επίσης πιστοποιητικά εμβολιασμού που έχουν εκδοθεί από άλλα κράτη μέλη και αφορούν εμβόλια που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για επείγουσα χρήση.

Τα πιστοποιητικά θα ελέγχονται για την πρόληψη περιστατικών απάτης και πλαστογράφησης, ενώ θα ελέγχεται επίσης και η γνησιότητα των ηλεκτρονικών σφραγίδων που περιλαμβάνονται στο έγγραφο. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που θα βρίσκονται στα πιστοποιητικά δεν θα μπορούν να αποθηκευτούν στα κράτη μέλη προορισμού και δεν θα δημιουργηθεί κεντρική βάση δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ. Ο κατάλογος των φορέων που θα επεξεργάζονται τα δεδομένα θα είναι δημόσιος, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους όσον αφορά την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, βάσει του γενικού κανονισμού για την προστασία προσωπικών δεδομένων («GDPR»).

Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν, τέλος, ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 πρέπει να παράγονται σε μεγάλη κλίμακα, να διατίθενται σε προσιτές τιμές και να κατανέμονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Εκφράζουν επίσης την ανησυχία τους για τα σοβαρά προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί από εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τα χρονοδιαγράμματα παραγωγής και παράδοσης.

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη και τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν την Πέμπτη το πρωί. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι πλέον σε θέση να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας πριν την έναρξη της θερινής τουριστικής περιόδου.