Σημείωσε ότι εφόσον η αρχηγός της Πλεύσης Ελευθερίας συμφωνήσει σε ένα πλαίσιο προϋποθέσεων και όσα συμφώνησαν σήμερα οι Φάμελλος – Χαρίτσης, τότε από την πλευρά της Νέας Αριστεράς, η συνεργασία για κοινή Προανακριτική μπορεί να προχωρήσει και με την Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Σε ό,τι αφορά το ΠΑΣΟΚ, σημείωσε ότι εκείνο ήταν που «έκλεισε την πόρτα» της συνεργασίας για το συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς «βιάστηκε» να ανακοινώσει ότι θα καταθέσει δική του πρόταση μόλις είδε τη δικογραφία.

Ερωτηθείσα αν η Νέα Αριστερά θεωρεί ότι στο κατηγορητήριο μπορεί να ενταχθεί και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως έχει προαναγγείλει η Ζωή Κωνσταντοπούλου με τον Στέφανο Κασσελάκη, ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή δεν πρέπει να γίνουν «αβάσιμες νομικά ενέργειες» που θα καταπέσουν στη συνέχεια.

«Να πάμε σε μια σοβαρή και δεμένη νομικά πρόταση»

Ειδικότερα, σε σχέση με την συνάντηση Φάμελλου – Χαρίτση, σημείωσε πως έγινε μια πρώτη συνάντηση, όπου υπήρξε κοινή διαπίστωση πως πρέπει να υπάρξει διερεύνηση «όλων των ευθυνών, όλων των εμπλεκόμενων προσώπων, ότι πρέπει να υπάρξει μια σοβαρή νομική δουλειά ώστε να μπορέσουμε να χτίσουμε μια πρόταση Προανακριτικής στην οποία κατά το δυνατόν δε θα μπορεί να υπεκφύγει η ΝΔ, ότι θα πρέπει να κάνουμε μία δουλειά που θα δεσμεύσει σε πρόσωπα, χαρακτηρισμούς ποινικών πράξεων ή ευθυνών, σοβαρών ενδείξεων τέλεσης πλημμελημάτων ή κακουργημάτων από τον κ. Καραμανλή προκειμένου να μην καταλήξουμε πάλι να έχουμε μία “Προανακριτική της ντροπής” όπως στην περίπτωση Τριαντόπουλου, να μην έχουμε πάλι μία αντισυνταγματική διαδικασία».

Πρόσθεσε, ότι τουλάχιστον πρέπει να γίνει «ό,τι περνά από το χέρι της αντιπολίτευσης, να το δέσουμε και νομικά, ώστε να μπορεί να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα».

Συνάντηση Χαρίτση και με Κωνσταντοπούλου την Παρασκευή

Αυτά, είπε, ήταν τα συμφωνηθέντα σε αυτή τη συνάντηση, ανακοινώνοντας πως «αύριο έχει ο κ. Χαρίτσης ραντεβού και με την κ. Κωνσταντοπούλου, γιατί η πρωτοβουλία που πήραμε αφορά σε όλα τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης». «Από την πλευρά μας έχουμε πει από την αρχή ότι πρέπει να υπάρχει συσπείρωση δυνάμεων, όχι να κοιτάζει ο καθένας το δικό του μαγαζί» εξήγησε.

Ερωτηθείσα για το αν δημιουργεί πρόβλημα το γεγονός ότι η κ. Κωνσταντοπούλου βρίσκεται κοντά σε συνεννόηση με τον Στ. Κασσελάκη για Προανακριτική απάντησε πως δεν έχει εικόνα αν ισχύει κάτι τέτοιο, από την άλλη «έχω ακούσει που έχει πει στη Βουλή ότι πρέπει να υπάρξει συσπείρωση της αντιπολίτευσης».

«Θα γίνει μια συζήτηση και αν αυτή ευδοκιμήσει, στο πλαίσιο που κι εμείς ορίζουμε κάποιες προϋποθέσεις, καλώς, αν όχι, θα δούμε πώς θα προχωρήσουμε» σημείωσε.

Ε. Αχτσιόγλου – @E_Achtsioglou: «Αύριο θα γίνει ραντεβού Χαρίτση – Κωνσταντοπούλου, αν ευδοκιμήσει η συζήτηση μπορούμε να υπογράψουμε όλοι μαζί το κείμενο για την Προανακριτική»

Δείτε καθημερινά στις 21:00 την εκπομπή #ΗΕπόμενηΜέρα με τον @serkot65 στο #Action24. pic.twitter.com/iOvus1QdZU

— Action24 (@action24tv) May 15, 2025

Εκτίμησε, πάντως, ότι η συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ στο συγκεκριμένο ζήτημα θα μπορέσει να προχωρήσει ούτως ή άλλως.

Στο ερώτημα αν βλέπει κακούργημα για τον Κώστα Καραμανλή, απάντησε πως «δεν αποκλείεται». Στην πραγματικότητα, είπε, «τι έχουμε; διατάραξη των συγκοινωνιών, επικίνδυνη σωματική βλάβη και κακούργημα από αμέλεια. Έχουμε σοβαρές ενδείξεις για αυτά τα σοβαρά πλημμελήματα και κακουργήματα. Νομίζω ότι θα κινηθεί προς τα εκεί η πρότασή μας».

Χωρίς Μητσοτάκη στο κάδρο της Προανακριτικής – «Δεν θα κάνουμε αβάσιμες νομικά ενέργειες»

Στο ερώτημα αν η Νέα Αριστερά προσανατολίζεται σε μια λογική ένταξης και του Κυριάκου Μητσοτάκη στο κάδρο των ποινικών ευθυνών, όπως οι Κωνσταντοπούλου και Κασσελάκης, η απάντηση ήταν αρνητική.

«Δεν πρέπει να κάνουμε ενέργειες οι οποίες είναι αβάσιμες νομικά, μόνο για να καλλιεργήσουμε πολιτικές εντυπώσεις» σημείωσε αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σοβαρή στοιχειοθέτηση για κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή.

 Υπογράμμισε ότι η Βουλή επιτελεί ρόλο εισαγγελέα άρα «χρειάζεσαι περιγραφή νομικής πράξης, για ποιο ποινικό αδίκημα κατηγορείσαι, πραγματικά περιστατικά που να συνδέουν το πρόσωπο με την πράξη αυτή καθαυτή και αιτιώδης συνάφεια, δηλαδή ότι όντως εσύ με αυτές τις πράξεις ή τις παραλείψεις σου, τέλεσες αυτό το αδίκημα με αυτή τη σχέση. Αν λείπουν όλα αυτά, ή δεν προκύπτουν απ’ το κατηγορητήριο, τότε θα καταπέσει. Και στην πραγματικότητα αν καταπέσει, δεν έχεις την ευκαιρία να ξανακάνεις Προανακριτική για μεγάλο χρονικό διάστημα».

«Το ΠΑΣΟΚ δεν απάντησε στην κρούση της Νέας Αριστεράς για την Προανακριτική»

Στο ερώτημα γιατί η Νέα Αριστερά δεν καταθέτει μια κοινή πρόταση με το ΠΑΣΟΚ σημείωσε πως «το ΠΑΣΟΚ έκλεισε την πόρτα σε οποιαδήποτε συζήτηση, το ΠΑΣΟΚ βιάστηκε να ανακοινώσει με το που είδε το πόρισμα Καρώνη και τη δικογραφία την προανακριτική».

Πρόσθεσε δε πώς το ΠΑΣΟΚ δεν απάντησε ποτέ στην κρούση που έκανε η Νέα Αριστερά. Γενικότερα, σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι θα ενισχυθεί ακολουθώντας αυτόνομη πορεία αλλά η ίδια εκτίμησε ότι αυτή δεν αποδίδει.

«Δεν καταλήγει αυτό να γίνεται απειλητικό για τη ΝΔ, αυτή η πορεία της μη συνεννόησης» με τα άλλα κόμματα του προοδευτικού χώρου, απλά «προσπαθεί να διασφαλίσει τον δικό του χώρου, όμως η ελληνική κοινωνία αυτή τη στιγμή, δεν έχει ανάγκη αυτό, έχει ανάγκη να δει αν υπάρχει προοπτική απέναντι στην κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη».

Η Ε. Αχτσιόγλου μίλησε και για την εγκυμοσύνη της αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Ο γιος μου, μου λέει ”Το παιδί στην κοιλιά σου έχει άλλη μαμά”;»

H Ε. Αχτσιόγλου –@E_Achtsioglou μιλά για την εγκυμοσύνη της: «Ο γιος μου, μου λέει ''Το παιδί στην κοιλιά σου έχει άλλη μαμά''; – Θέλω να μείνω στην πολιτική εάν είμαι χρήσιμη»

Δείτε καθημερινά στις 21:00 την εκπομπή #ΗΕπόμενηΜέρα με τον @serkot65 στο #Action24. pic.twitter.com/jdXe4fNOrL

— Action24 (@action24tv) May 15, 2025

Του Σπύρου Σιδέρη

Καθώς σε λίγες μέρες συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, τα ισραηλινά και αμερικανικά στοιχήματα για την εξάλειψη της Χαμάς έχουν εξαλειφθεί ή εξασθενήσει υπό το φως των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων με τη Χαμάς μέσω μεσολαβητών. Επιπρόσθετα συμπεριλαμβάνεται και το γεγονός ότι το Ισραήλ έχει ήδη αποσύρει ορισμένες από τις προηγούμενες προτάσεις του και διόρισε στρατιωτικό διοικητή στη Λωρίδα της Γάζας για το συντονισμό και την αντιμετώπιση της εσωτερικής κατάστασης. Κάτι αντίστοιχο με ότι συμβαίνει στην Δυτική Όχθη.

• Σε αντίθεση με την ισραηλινή πρόταση, η αμερικανική κυβέρνηση δεν σχολιάζει πλέον και πολύ την ύπαρξη ή μη μιας επακόλουθης συμφωνίας με τη Χαμάς. Προφανώς, δεν θέλει να προκαταλάβει την κατάσταση, προχωρώντας έτσι στην αντιμετώπιση της Χαμάς μέσω de facto πολιτικών που θα αφαιρέσουν τον τρομοκρατικό χαρακτήρα του κινήματος.

Αυτό δείχνει ότι ο σχεδιασμός για την επόμενη μέρα δεν είναι πλέον ο ίδιος όπως ήταν κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου.

Η αμερικανική κυβέρνηση καθυστέρησε να παρουσιάσει το κείμενο της τροποποιημένης πρότασης μετά την είσοδο της Χαμάς και την αλλαγή των θέσεών της, γεγονός που μπορεί να προσθέσει μια νέα πραγματικότητα που μπορεί να ωθήσει τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν και να μην ξεκινήσουν καμία νέα πρόταση.

Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ και η Χαμάς περιμένουν την επόμενη μέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω των επικείμενων προεδρικών εκλογών, ενώ κινούνται προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης του επόμενου υποψηφίου, είτε πρόκειται για την υποψήφια των Δημοκρατικών, Κάμαλα Χάρις, είτε για την επιστροφή των Ρεπουμπλικάνων στο τιμόνι του Λευκού Οίκου, μέσω του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

• Οι δυο πλευρές περιμένουν την επόμενη ημέρα, το καθένα σύμφωνα με μια διαφορετική πολιτική προσέγγιση, αν και θα καθορίσει το πλαίσιο για την αντιμετώπιση και την αναθεώρηση των αποτελεσμάτων των όσων συμβαίνουν επί του πεδίου, και σχετίζεται πράγματι με το επόμενο σενάριο, το οποίο θα αλλάξει πολλά γεγονότα, αν εμπλακούν σε μια διευθέτηση με βάση οποιαδήποτε πρόταση.

Μια πρόταση είτε από τον πρόεδρο Μπάιντεν είτε από το ψήφισμα του ΟΗΕ για το θέμα αυτό, το οποίο θα επιβεβαιώνει ότι όλα τα μέρη πρέπει να πάρουν μια ανάσα και να αναδιατάξουν τις προτεραιότητες και τα καθήκοντα, πράγμα για το οποίο εργάζεται η ισραηλινή πλευρά, απορρίπτοντας κάθε προτεινόμενη διευθέτηση, ενώ περιστρέφεται στον ίδιο τόπο χρησιμοποιώντας δεδομένα που σχετίζονται με τις διαπραγματεύσεις με όλα τα μέρη.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου επέστρεψε στο να μιλά για τις σταθερές του στις διαπραγματεύσεις, ειδικά για τους διαδρόμους, ώστε να μην επιτρέψει την ανοιχτή επιστροφή των Παλαιστινίων στο βορρά και να τονίσει ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει έναν πόλεμο σε επτά μέτωπα.

• Η ισραηλινή κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται πλέον για την απελευθέρωση των κρατουμένων, ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες συνάψουν μονομερή συμφωνία με τη Χαμάς σχετικά με τους Αμερικανούς κρατουμένους της. Γεγονός που μπορεί να αποτελεί πραγματική πίεση προς το Ισραήλ να ολοκληρώσει τη συμφωνία και να εμπλακεί στην ολοκλήρωσή της πριν από την αποχώρηση της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης, γεγονός που συνοψίζει ουσιαστικά τα πραγματικά δεδομένα.

Δεδομένου ότι, σε μια υποτιθετική ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου, ποιος θα εγγυηθεί τα επόμενα στάδια; Ή θα διασφαλίσει ότι η συμφωνία είναι απρόσβλητη από τυχόν νέες ισραηλινές περιπέτειες και στοιχήματα στο εγγύς μέλλον; Αυτό δείχνει ήδη την απουσία των προτάσεων των απαιτούμενων δεσμεύσεων ή εγγυήσεων που μπορεί να παράσχει η αμερικανική κυβέρνηση.

Η ιδέα μιας επόμενης ημέρας για όλα τα μέρη θα παραμείνει όμηρος διαφόρων υπολογισμών, διαφορετικών οραμάτων και σεναρίων που συνδέονται με το τι έρχεται από σημαντικές και πραγματικές επιλογές που λειτουργούν προς διάφορες κατευθύνσεις, ιδίως δεδομένου ότι όλα τα μέρη χρειάζονται μια ρεαλιστική πολιτική και μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία.

• Μια συμφωνία όχι μόνο για την απελευθέρωση των κρατουμένων και των φυλακισμένων, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί σήμερα ή αύριο υπό μια «ρεπουμπλικανική» ή «δημοκρατική» κυβέρνηση, αλλά η βάση είναι η μετάβαση σε μια πιο ρεαλιστική αντιμετώπιση των πιθανοτήτων αλλαγής στην κύρια εξίσωση.

Σ΄ αυτό συμπεριλαμβάνεται η απουσία ή μη της Χαμάς, για παράδειγμα, στη Γάζα, ή της αλλαγής του επικεφαλής της Παλαιστινιακής Αρχής, και της αντιμετώπισης του διλήμματος της διατήρησης σε ισχύ της Συμφωνίας του Όσλο, παρά τις εισβολές και τις παραβιάσεις του Ισραήλ στα βάθη των παλαιστινιακών στρατοπέδων, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το Ισραήλ δεν έχει κίνητρο να αντιμετωπίσει την επόμενη μέρα μόνο στη Γάζα, αλλά και στη Ραμάλα.

Όλα τα μέρη περιμένουν την επόμενη μέρα, αλλά το πιο σημαντικό δεν είναι να περιμένουν, αλλά να πετύχουν τα συμφέροντα κάθε πλευράς, τονίζοντας παράλληλα ότι κάθε επιλογή ή σενάριο θα έχει τις επιπτώσεις του. Τα υπόλοιπα μέρη της εξίσωσης εξακολουθούν να βρίσκονται σε κατάσταση ρευστότητας και αστάθειας.

Του Αντρέα Παναγόπουλου

Σε όλους τους υπόλοιπους που φτιάχνουν σενάρια, κάνουν υποθέσεις εργασίας και αναλύσεις σε «εξελόχαρτα» δεν θα έπρεπε να χαραμίσουμε ούτε σέντσι εάν όλα αυτά δεν συνοδεύονται από μία ενδελεχή ανάλυση του πως ήταν ο κόσμος μία μέρα πριν ο κοροναϊός κλείσει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας στο σπίτι του και πατήσει το «pause» στις παγκόσμιες οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις.

Κι επίσης αν δεν συνοδεύονται σε πλήρη καταγραφή των ελλείψεων, των αδυναμιών και των λαθών που μας έφεραν μπροστά σε αυτή την πρωτοφανή υγειονομική (και όχι μόνο) κρίση.

Κανένα από τα μεγάλα προβλήματα όπως είναι οι κοινωνικές ανισότητες, η φτώχεια, ύφεση, το ιδιωτικό και δημόσιο χρέος, καμία από τις τοπικές, proxy συγκρούσεις, στη Συρία, στη Λιβύη, στο Ιράκ, στη Νιγηρία αλλά και οι κοινωνικές αναταραχές σε Ευρώπη, Νότια Λατινική Αμερική, Αφρική, Ινδίες και νοτιοδυτική Ασία δεν επιλύθηκαν όταν σκεπάστηκαν από το πέπλο της πανδημίας. Ισα-ίσα μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι όχι απλώς θα οξυνθούν, την επόμενη ημέρα αλλά ότι θα πάρουν νέες απρόβλεπτες (κι αυτές) διαστάσεις και θα επεκταθούν και σε άλλα σημεία της υφηλίου.

Παλιοί και νέοι παίκτες θα επιδιώξουν να καταλάβουν νέες, προνομιούχες θέσεις στη διεθνή σκακιέρα αλλά και να ανατρέψουν το συσχετισμό δυνάμεων του χθες.

Εδώ θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπ’όψιν κάτι που ίσως τώρα παραβλέπουμε και είναι ότι η πανδημία ήταν το μικρότερο κακό στις διακεκαυμένες περιοχές του πλανήτη σε απόλυτους αριθμούς θυμάτων. Οταν μία χώρα μετράει 400.000 νεκρούς εξ’ αιτίας του πολέμου, μερικές χιλιάδες νεκροί από τον ιό είναι σταγόνα στον ωκεανό του αίματος που ρέει… Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για τη Συρία αλλά και για δεκάδες άλλες περιοχές που μαστίζονται από εμφύλιες ή διασυνοριακές συγκρούσεις, πείνα και τοπικές επιδημίες. 

Αντίθετα, τα πλήγματα που έχουν δεχτεί οι «ειρηνικές» δυτικές χώρες είναι συντριπτικά με την ανθρωπιστική καταστροφή να απειλεί τα θεμέλιά τους. Θεμέλια που είχαν ήδη υπονομευθεί από την πολυετή οικονομική κρίση. Είναι, έτσι, αναμενόμενο οι μεγάλες αλλαγές της επόμενης ημέρας και η επιδείνωση της θέσης τους ή η ριζική αλλαγή πορείας τους να αφορά περισσότερο αυτές τις χώρες, της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής αλλά και συνολικά τις χώρες του G20 που  εξαναγκάστηκαν να παραδεχτούν τις βαθιές συστημικές αδυναμίες των συστημάτων υγείας.

Μόνο που κι αυτή, η αναγκαστική παραδοχή είναι στενόκαρδη και λειψή καθώς  πολύ σύντομα θα ανακαλύψουν είτε το παραδέχονται είτε όχι ότι οι συστημικές αδυναμίες του Παλιού Κόσμου δεν περιορίζονται μόνο στα συστήματα υγείας αλλά διατρέχουν οριζόντια και κάθετα όλους τους τομείς της οικονομίας και των θεσμών του κράτους αφήνοντας ξεκρέμαστους και χωρίς δίκτυ προστασίας τους πολίτες τους και ιδιαίτερα τους πλέον ευάλωτους, τους ηλικιωμένους, τους άνεργους, το πρεκαριάτο της ελαστικής απασχόλησης, τις μειονότητες αλλά και το σύνολο σχεδόν της μεσαίας τάξης που τώρα θα αντιμετωπίσει ξανά το τσουνάμι της ανεργίας και της μείωσης των εισοδημάτων της όντας ήδη καταχρεωμένη σε τράπεζες και δημόσιο.

Πέρα όμως από τις συνέπειες που θα υπάρξουν στην οικονομία, στις εργασιακές σχέσεις και στο βιωτικό επίπεδο των δυτικών πολιτών ένας πολύ σημαντικός, αστάθμητος παράγοντας των όποιων εξελίξεων είναι η επίδραση του πολυήμερου (ίσως και πολύμηνου αλλά και επαναλαμβανόμενου, αν υπάρξουν νέα κύματα της πανδημίας) lockdown στο ψυχισμό, στη νοοτροπία, στις καταναλωτικές και άλλες συνήθειες αλλά και στις ιδέες και στις πολιτικές εκτιμήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων που εξαναγκάστηκαν να ζήσουν σε πρωτόγνωρες συνθήκες.

Μία τέτοιας έκτασης αλλαγή του τρόπου ζωής δεν μπορεί να ξεχαστεί την επόμενη ημέρα όταν ακόμη και λιγότερο επείγουσες και ειδικές καταστάσεις ξέρουμε ότι εγγράφονται ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη. Με όλα τα αρνητικά αλλά και τα θετικά του, διότι υπάρχουν και αυτά…

Πως οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό;

Με ποιο τρόπο  οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό.

Άραγε θα κάνουν βήματα πίσω ή αντίθετα θα επιβάλουν την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και του παραμελημένου ή και εντελώς καταργημένου κοινωνικού κράτους στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και πριν από αυτά;

Κατά πόσο θα καταλάβουν ότι αυτές τις δύσκολες εβδομάδες της απομόνωσης, του περιορισμού των κινήσεων, της κοινωνικής απόστασης κρατηθήκαμε όρθιοι χάρη στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και νοσοκόμους, το πρεκαριάτο των ανθρώπων που δουλεύουν στα σούπερ-μάρκετ και τις ταχυμεταφορές, στους οδηγούς των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, στης «γης τους κολασμένους» αλλά και ότι πηγή όλων των δεινών μας δεν είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες;

Πως οι δυτικοί πολίτες θα ζητήσουν πίσω στο ακέραιο όλες τις ελευθερίες που στερήθηκαν αλλά και την ανάκληση κάθε μέτρου επιτήρησης, ελέγχου και παρακολούθησης της προσωπικής τους ζωής κόβοντας την όρεξη σε όσα καθεστώτα βρήκαν την ευκαιρία να ασκήσουν αυταρχική εξουσία με αφορμή τον κοροναϊό;

Πως δεν θα κάνουν βήμα πίσω αλλά αντίθετα θα επιβάλουν την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και του παραμελημένου ή και εντελώς καταργημένου κοινωνικού κράτους στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και πριν από αυτά;

Πόσο θα καταλάβουν ότι αυτές τις δύσκολες εβδομάδες της απομόνωσης, του περιορισμού των κινήσεων, της κοινωνικής απόστασης κρατηθήκαμε όρθιοι χάρη στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και νοσοκόμους, το πρεκαριάτο των ανθρώπων που δουλεύουν στα σούπερ-μάρκετ και τις ταχυμεταφορές, στους οδηγούς των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, στης «γης τους κολασμένους» αλλά και ότι πηγή όλων των δεινών μας δεν είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες;

Κατά πόσο θα συνειδητοποιήσουν το ότι σε χώρες όπως η Ελλάδα όπου δεν υπήρξε “Ολοκαύτωμα” των ηλικιωμένων αυτό συνέβη διότι δεν τους αποθέτουμε μαζικά σε ιδρύματα και γηροκομεία όταν πάψουν να είναι παραγωγικοί όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Δύσης;

Αλλά και κατά πόσο θα συνειδητοποιήσουν -και πως θα εκμεταλλευτούν αυτή τη γνώση- ότι το περιβάλλον και το κλίμα ωφελήθηκαν από το μαζικό lockdown οπως αποδεικνύουν τα στοιχεία μετρήσεων αλλά και οι εικόνες των δορυφόρων που δείχνουν τον πλανήτη να παίρνει βαθιές ανάσες μέσα σε ελάχιστο σχετικά διάστημα μείωσης της ανθρώπινης δραστηριότητας;

Ισως τέλος να αναρωτηθούν για τις δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών στους τομείς της εργασίας, την εκπαίδευσης, των δημόσιων υπηρεσιών, του εμπορίου αλλά και των διαπροσωπικών σχέσεων που ενώ είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο, μέχρι χθες έμεναν ουσιαστικά ανεκμετάλλευτες από την κοινωνία ως αναγκαία πρόσθετα των smart τηλεφώνων, των γκάτζετ και επιχειρήσεων όπως η Google και το Facebook…

Από όλα τα παραπάνω, αν ισχύσουν, εξαρτάται το αν η επόμενη μέρα θα είναι μία καλύτερη ημέρα ή μία επιστροφή στην π.Κ. (προ Κοροναϊού) εποχή ή ακόμη χειρότερα, σε μία αυταρχική, ακραία νεοφιλελεύθερη περίοδο.

Από όλα τα παραπάνω και από κάτι ακόμη: το επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει ανάπτυξη και παγκοσμιοποίηση. Μακριά από τον δίχως όριο και χωρίς εκτίμηση του κόστους για την ανθρώπινη ζωή και υγεία, ανάπτυξη που πάνω του πατάει τόσο ο καπιταλισμός όσο και ο κλασικός μαρξισμός. Οδηγώντας μας στον ανορθολογισμό και τον θάνατο…

Ας ήμαστε μετρημένα αισιόδοξοι…

(*μ.Κ. : μετά τον Κοροναϊό)

Του ΚΩΣΤΑ ΥΦΑΝΤΗ*

Αυτό που μάθαμε να ονομάζουμε και να αναγνωρίζουμε ως παγκοσμιοποίηση βρίσκεται στην εντατική της ανάγκης να ανασχεθεί ένας κίνδυνος που έγινε παγκόσμιος ακριβώς επειδή η εφιαλτική ταχύτητα διασποράς του είναι τέκνο της επιτυχίας μας να κάνουμε τον κόσμο προσβάσιμο σε όλους και όλες και να συρρικνώσουμε χρόνο και χώρο με την έκρηξη της γνώσης και της τεχνολογικής καινοτομίας.

Σήμερα,  ανάγκη για απομόνωση και καραντίνα αναγκάζει τις κυβερνήσεις να ορθώσουν τείχη και να επιβάλουν περιορισμούς στην ελεύθερη λειτουργία της οικονομίας και της αγοράς σε όλα τα επίπεδα, εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο. Οι μεταφορές, το παγκόσμιο εμπόριο, ο τουρισμός έχουν παγώσει και πάνω από όλα η διεθνής κοινότητα φαίνεται να έχει χάσει τον προσανατολισμό της. Την ίδια στιγμή η φύση της απειλής περιορίζει τη προσωπική ελευθερία μας και κυρίως τραυματίζει την υπέρτατη αίσθηση ατομικής αυτοδιάθεσης και επιλογής.

Σε κάποιο βαθμό είναι αναμενόμενο: Στην διάρκεια της κρίσης κυριαρχεί η ανάγκη να διαχειριστούμε το άμεσο, το επείγον. Υπό το άγος μιας τόσο βίαιης αίσθησης απειλής και με βιωματικές εμπειρίες κατάστασης πολιορκίας, η ανάγκη να αντέξουμε και το άγχος να επιβιώσουμε δεν ευνοούν μακροπρόθεσμες αναλύσεις και σχεδιασμούς. Και όμως… Είναι στρατηγική ανάγκη η ηγεσία να σκέφτεται και να σχεδιάζει και για την επόμενη μέρα.

Η εσωστρέφεια, η απομόνωση και το κλείσιμο των συνόρων δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση στρατηγική επιλογή για το μέλλον μιας χώρας και της παγκόσμιας πολιτικής.

Η παγκοσμιοποίηση δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας συνομωσίας αλλά είναι μία δυναμική κοινωνική, οικονομική και πολιτική διαδικασία, αποτέλεσμα της εμπειρίας δύο παγκοσμίων πολέμων μέσα σε μία γενιά, εκατοντάδων εκατομμυρίων νεκρών, εφαρμογής καθεστώτων που «ξέρασαν» φτώχεια, μιζέρια, αυταρχισμό και καταπίεση και ενός Ψυχρού Πολέμου που μας έφερε αντιμέτωπους με τον τρόμο της μαζικής καταστροφής.

Η παγκοσμιοποίηση είναι το αποτέλεσμα μιας απίστευτης επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου και της ανάδυσης μιας δυναμικής οικονομικής μεσαίας τάξης που ήθελε και μπορούσε να μορφωθεί, να ταξιδέψει, να επενδύσει, να ρισκάρει, να νιώσει ότι ο κόσμος είναι προσβάσιμος.

Η άμεση αντίδραση στον υπαρκτό κίνδυνο της πανδημίας είναι το εθνικό cocooning. Προσοχή! Το έθνος κράτος ποτέ δεν κινδύνευσε πραγματικά όλα αυτά τα χρόνια. Διευρύνθηκαν τα κοινωνικά και πολιτισμικά στοιχεία αναφοράς, η επιθυμία για απόλυτη αυτάρκεια μειώθηκε, καθώς δεν αποτελεί τίποτε άλλο από μια επικίνδυνη και ανορθολογική ουτοπία που στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν οδήγησε σε αιματηρούς ανταγωνισμούς και πολέμους που ισοπέδωσαν ανθρώπινες κοινότητες και στην θέση της αναδείχθηκε η ανάγκη για διεθνή συνεργασία και ελευθερία.

Και πάλι σήμερα, στην καρδιά της κρίσης υπάρχουν εκείνοι βρίσκουν την ευκαιρία να εκφράσουν την ιδεολογική τους αντίθεση και το ιδεολογικοποιημένο μίσος τους για τις ανοιχτές κοινωνίες και οικονομίες. Τα κλειστά σύνορά μπορεί να είναι μία επιλογή ανάγκης απέναντι στην πανδημία, αλλά για όσους και όσες τα ονειρεύονται ως εθνική στρατηγική επιλογή είναι συνταγή συντήρησης και οπισθοδρόμησης. Αυτό που χρειάζεται είναι ισχυρότεροι θεσμοί και στενότερη διεθνή συνεργασία. Δεν ήταν ποτέ εύκολο, δεν θα είναι και τώρα. Αλλά αν κάποιος πιστεύει ότι υπάρχουν κυβερνήσεις που θα επιστρέψουν στις μερκαντιλιστικές λογικές του μεσοπολέμου αγνοεί την διεθνή πραγματικότητα.

Σε ένα άλλο επίπεδο, αρκετοί είναι εκείνοι που σπεύδουν να θριαμβολογήσουν για την «ήττα» του ιδιωτικού τομέα και την αιώνια αξία του κράτους. Δεν υπάρχει πιο ανιστόρητο αφήγημα. Το κράτος και ο δημόσιος τομέας ποτέ δεν έλλειψε από την ιστορική διαδικασία και ευτυχώς!

Άλλαξε, έγινε πιο αποτελεσματικός, περισσότερος στρατηγικός αλλά ποτέ δεν αποκαθηλώθηκε. Άλλο όμως ένα κράτος που παρεμβαίνει στην ανθρώπινη ελευθερία όταν χρειάζεται και άλλο ένας κόσμος με τα κράτη πίσω από συρματοπλέγματα. Ένας τέτοιος κόσμος έχει υπάρξει κατά καιρούς και ήταν πάντοτε φτωχότερος και απείρως πιο βίαιος και πιο ευάλωτος. Η συνεργασία είναι που κάνει τα κράτη πιο ισχυρά και πιο ανθεκτικά.

Η σημερινή κρίση θα επιβεβαιώσει κάποιες πεποιθήσεις και θα πλήξει κάποιες άλλες, όπως έχει συμβεί σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν. Ηγετικές προσωπικότητες θα δεσμεύσουν την ιστορία με τις επιλογές τους και θα αποθεωθούν ή θα ξεβραστούν από αυτήν. Η αξία της γνώσης, της επιστήμης και των ανθρώπων που έχουν αφιερώσει την ζωή τους στις βιβλιοθήκες και στα εργαστήρια θα αποκατασταθεί εκεί που ο λαϊκισμός προσπάθησε να τους/τις απαξιώσει.

Το κράτος πρόνοιας θα κερδίσει και πάλι τις ανάσες που χρειάζεται μέχρι η ανάγκη για οικουμενική κάλυψη να καταστεί πολιτικά κυρίαρχη και δημοσιονομικά βιώσιμη.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, η κρίση είναι και ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε και να υπερβούμε μια κρίση για την οποία δεν έχουμε την παραμικρή ευθύνη. Να βελτιώσουμε το κράτος και στην δημόσια και στην ιδιωτική του διάσταση επειδή είναι η βέλτιστη επιλογή και όχι γιατί μας το επιβάλλει κάποιος τρίτος. Το ψηφιακό άλμα που υλοποιείται σε ένα μήνα θα έπαιρνε μερικά χρόνια με βάση την εθνική μας εμπειρία. Το κόστος της κρίσης θα είναι πολύ μεγάλο.

Αλλά η ευκαιρία να ξαναπιάσουμε το νήμα της προόδου αμέσως σε ένα κόσμο που θα παραμείνει ανοιχτός και προσβάσιμος εξίσου μεγάλη.

*Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πάντειο Πανεπιστήμιο