«Ο Άρειος Πάγος το ξεκαθάρισε: Τράπεζες και funds εισέπραξαν παράνομα χρήματα από δανειολήπτες. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη τι θα κάνει;», αναρωτιέται σε ανακοίνωσή του ο Τομεάρχης Οικονομικών και Ανάπτυξης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και βουλευτής Ηρακλείου, Χάρης Μαμουλάκης.

«Αν πλήρωνες καταναλωτικό ή στεγαστικό δάνειο, μάλλον σου χρωστάνε λεφτά»

Ο κ. Μαμουλάκης εξέδωσε τη σχετική ανακοίνωση με αφορμή την απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία επισημαίνεται ότι ο τόκος των δανείων θα πρέπει να υπολογίζεται σύμφωνα με τη δόση και όχι το κεφάλαιο, δικαιώνοντας 350.000 δανειολήπτες, όπως τονίζει ο ίδιος.

«Αν πλήρωνες καταναλωτικό ή στεγαστικό δάνειο, μάλλον σου χρωστάνε λεφτά. Θέλεις να μάθεις πώς και πόσο σε έκλεβαν νόμιμα τράπεζες και funds;

Δάνειο 60.000 ευρώ με επιτόκιο 3%, νόμιμος τόκος 29€. Ξέρεις πόσο ζητούσαν; 81€, δηλαδή καπέλο 180%! Από τον συγκεκριμένο δανειολήπτη έκλεψαν περισσότερα από 9.000 ευρώ.

Κλοπή σε ένα μήνα, όχι με ένα λάθος. Για 15 ολόκληρα χρόνια οι τράπεζες υπολόγιζαν τόκους στο σύνολο του δανείου και όχι στη μηνιαία δόση. Παράνομα και καταχρηστικά», σημειώνει ο κ. Μαμουλάκης.

Τόκο στη δόση, όχι στο κεφάλαιο

«Ας δούμε ένα ακόμη μεγαλύτερο: Δάνειο 200.000 ευρώ με επιτόκιο 4% για 30 χρόνια, νόμιμος τόκος 125€ αλλά ζητούσαν 402€. Κλοπή με 225% καπέλο στους μηνιαίους τόκους! Από αυτόν τον δανειολήπτη έκλεψαν περισσότερα από 49.000 ευρώ.

Πρόκειται μόνο για δυο από τις 350.000 περιπτώσεις κλοπής.

Ο Άρειος Πάγος το ξεκαθαρίζει. Τόκο στη δόση όχι στο κεφάλαιο. Άρα τα λεφτά αυτά εισπράχθηκαν παράνομα. Και τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρέπει να διαλέξει: Ή θα απαιτήσει επιστροφή των κλεμμένων στους δανειολήπτες ή θα συνεχίσει να καλύπτει τράπεζες και funds.

Γιατί Δικαιοσύνη χωρίς επιστροφές των κλεμμένων δεν είναι Δικαιοσύνη. Είναι συγκάλυψη της μεγαλύτερης εθνικής κλοπής που έχουν ζήσει οι Έλληνες στις τσέπες τους», καταλήγει ο Χάρης Μαμουλάκης.

Καθοριστικό ρόλο στη σημερινή απόφαση των αξιωματούχων της ΕΚΤ έπαιξαν τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό, ο οποίος τον Ιανουάριο του 2026 υποχώρησε κάτω από τον στόχο του 2%, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή στο 1,7%, γεγονός που αντανακλά μειωμένες πιέσεις στις τιμές και ήπια οικονομική επιβράδυνση στην ευρωζώνη.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα αναλύσει τις σκέψεις που οδήγησαν στη λήψη αυτών των αποφάσεων στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ αμετάβλητα. Η επικαιροποιημένη αξιολόγησή του επιβεβαιώνει ξανά ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Η οικονομία εξακολουθεί να είναι ανθεκτική σε ένα αντίξοο παγκόσμιο περιβάλλον. Η χαμηλή ανεργία, οι εύρωστοι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα, η σταδιακή υλοποίηση των δημόσιων δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές και οι υποστηρικτικές επιδράσεις από τις προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων υποβοηθούν την ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι αβέβαιες, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας όσον αφορά τις εμπορικές πολιτικές παγκοσμίως και των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 2,00%, 2,15% και 2,40% αντιστοίχως.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)
Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Υπενθυμίζεται ότι και στην προηγούμενη συνεδρίαση, η ΕΚΤ είχε επιλέξει τη σταθεροποίηση των επιτοκίων, επιδιώκοντας να αποτιμήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον αντίκτυπο των ήδη εφαρμοσμένων μέτρων στην οικονομία της ευρωζώνης, ενώ οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη παρέμειναν συγκρατημένα θετικές.

Κομβικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων των αξιωματούχων της ΕΚΤ διαδραματίζουν τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό, ο οποίος τον Ιανουάριο του 2026 υποχώρησε κάτω από τον στόχο του 2%, με τον γενικό δείκτη να διαμορφώνεται στο 1,7%. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, αλλά και ενδείξεις ήπιας επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας στην ευρωζώνη.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές τράπεζες λειτουργούν υπό πιο αυστηρούς όρους χρηματοδότησης, στοιχείο που αντανακλά την αυξημένη επιφυλακτικότητα του τραπεζικού συστήματος απέναντι σε ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα ως προς τις επενδύσεις και τη χορήγηση νέων δανείων.

Το σκεπτικό πίσω από τη σημερινή απόφαση αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικά η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει τη συνεδρίαση.

Όπως έχει επανειλημμένα επισημάνει, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ δεν κινείται βάσει ενός «προκαθορισμένου μονοπατιού», αλλά διαμορφώνεται δυναμικά με βάση τα εκάστοτε δεδομένα της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη διαμορφώσει τη στρατηγική της, η οποία προβλέπει τη διατήρηση των επιτοκίων στο 2% καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους, εξέλιξη που προμηνύει ευνοϊκές συνθήκες για τους δανειολήπτες.

Ευρωπαϊκές πηγές που γνωρίζουν τα κρίσιμα δεδομένα που αναλύονται στη Φρανκφούρτη σημειώνουν ότι, εκτός απροόπτου, ο πληθωρισμός θα παραμείνει στα επίπεδα του 2% και το 2026. Παράλληλα, η πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας δεν αναμένεται να παρουσιάσει ενδείξεις απεγκλωβισμού από τη ζώνη ασθενικής ανάπτυξης που βρίσκεται σήμερα. Το γ’ τρίμηνο εφέτος η ευρωζώνη παρουσίασε ρυθμό ανάπτυξης 1,4% συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 κινούμενη ελαφρώς προς τα πάνω σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις.

   Ωστόσο, σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, αυτό οφείλεται στην απότομη αύξηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ τους πρώτους μήνες φέτος υπό τον φόβο των δασμών Τραμπ. Γι’ αυτό και προβλέπεται διόρθωση της αύξησης αυτής και υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης στη συνέχεια σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτόν του γ’ τριμήνου. Τα δεδομένα αυτά ερμηνεύουν τη γραμμή των σταθερών επιτοκίων που έχει καταστρώσει η ΕΚΤ για τον επόμενο χρόνο. Όσον αφορά το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης των επιτοκίων σε επίπεδα κάτω του 2% θα πρέπει να αποκλειστεί αυτή τη φάση. Μία τέτοια κίνηση θα δικαιολογούνταν από απότομη βουτιά της ευρωπαϊκής οικονομίας το 2026 κάτι που δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

   Τη γραμμή των σταθερών επιτοκίων του ευρώ έχουν ενσωματώσει στις προβλέψεις τους για το 2026 και οι τράπεζες. Εκτιμούν ότι τα δάνεια (στεγαστικά, επιχειρηματικά και καταναλωτικά) θα συνεχίσουν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς και το επόμενο έτος. Σ’ αυτό αναμένεται να συμβάλει και ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζικών ιδρυμάτων ο οποίος ήδη διαφαίνεται στα στεγαστικά δάνεια με τις μικρές μειώσεις επιτοκίων στις οποίες προχωρούν σταδιακά τους τελευταίους μήνες. Για το επόμενο έτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις των τραπεζών, η αύξηση των στεγαστικών δανείων αναμένεται να κυμανθεί στο 10% όσο δηλαδή και εφέτος.

   Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών αναμένονται για το 2026 να προσεγγίσουν τα 3,1 δισ. ευρώ από 2,6 δισ. ευρώ εφέτος. Πρόκειται για άνοδο της τάξης του 20% που εξηγείται από την αυξημένη ζήτηση που παρατηρείται για το πρόγραμμα “ Σπίτι μου ΙΙ” μετά τις σημαντικές βελτίωσης που έγιναν από την κυβέρνηση καθώς και από το νέο τοπίο χαμηλού κόστους χρήματος. Αξίζει να σημειωθεί ο ρυθμός διείσδυσης της στεγαστικής πίστης στις αγοραπωλησίες ακινήτων παραμένει πολύ χαμηλός στη χώρα μας. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για αύξησή του τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες το 2024 με αγοραπωλησίες ακινήτων 10 δισ. ευρώ τα στεγαστικά δάνεια κάλυψαν μόνο το 1,8 δισ. ευρώ. Φέτος που οι αγοραπωλησίες υπολογίζονται σε 12 δισ. ευρώ τα στεγαστικά θα είναι 2,6 δισ. ευρώ.

   Ενδείξεις ανόδου υπάρχουν και στην καταναλωτική πίστη λόγω της καλής πορείας της οικονομίας και της αύξησης των εισοδημάτων. Είναι αξιοσημείωτο ότι η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια δεν φαίνεται να προέρχεται από την ανάγκη κάλυψης βασικών αναγκών. Σε ότι αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια εκτιμάται ότι θα εξακολουθήσουν να κινούνται με διψήφιους ρυθμούς ανόδου και το 2026, υψηλότερους, δηλαδή, από ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη. Και αυτό λόγω των έργων υποδομών και άλλων μεγάλων επενδύσεων που συντελούνται στη χώρα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης αλλά και των άλλων ευρωπαϊκών πηγών χρηματοδότησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Πηγή: ΑΠΕ

Από το καλοκαίρι του 2024, η ΕΚΤ μείωσε συνολικά τα επιτόκια κατά 200 μονάδες βάσης, φτάνοντας το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2%. Τις τελευταίες τρεις συνεδριάσεις τηρεί στάση αναμονής, αφού ο πληθωρισμός πλησιάζει τον στόχο του 2%, κάτι που δεν έχουν καταφέρει ούτε η Fed ούτε η Τράπεζα της Αγγλίας.

Ο ετήσιος πληθωρισμός της Ευρωζώνης ήταν 2% τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και αυξήθηκε ελαφρά στο 2,2% τον Σεπτέμβριο. Οι προβλέψεις της ΕΚΤ εκτιμούν ότι ο μέσος πληθωρισμός θα είναι 2,1% το 2025, 1,7% το 2026 και 1,9% το 2027, ενώ η οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,2% το 2025, 1% το 2026 και 1,3% το 2027.

Σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΚΤ αναφέρει τα εξής: Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να είναι κοντά στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% και η αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη. Η οικονομία εξακολούθησε να αναπτύσσεται παρά το αντίξοο παγκόσμιο περιβάλλον. Η ισχυρή αγορά εργασίας, οι εύρωστοι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων από το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πηγές ανθεκτικότητας. Ωστόσο, οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι αβέβαιες, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων παγκόσμιων εμπορικών διενέξεων και των γεωπολιτικών εντάσεων.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΚΤ:

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να είναι κοντά στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% και η αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη. Η οικονομία εξακολούθησε να αναπτύσσεται παρά το αντίξοο παγκόσμιο περιβάλλον. Η ισχυρή αγορά εργασίας, οι εύρωστοι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων από το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πηγές ανθεκτικότητας. Ωστόσο, οι προοπτικές εξακολουθούν να είναι αβέβαιες, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων παγκόσμιων εμπορικών διενέξεων και των γεωπολιτικών εντάσεων.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

1.Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 2,00%, 2,15% και 2,40% αντιστοίχως.

2.Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

***

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Οι πιθανότητες είναι ότι δεν θα είναι η τελευταία φορά.

Η αύξηση των αιτήσεων για επιδόματα ανεργίας υποδηλώνει ότι η ζήτηση στην αγορά εργασίας συνεχίζει να μειώνεται, ακόμη και αν η διακοπή λειτουργίας της κυβέρνησης καθυστερεί τη δημοσίευση των περισσότερων επίσημων οικονομικών στατιστικών, συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού ανεργίας, το οποίο εκτιμήθηκε τελευταία φορά στο 4,3% τον Αύγουστο.

Τα χαμηλότερα από το αναμενόμενο στοιχεία για τον πληθωρισμό, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης της περασμένης εβδομάδας ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 3% τους 12 μήνες έως τον Σεπτέμβριο, έχουν θέσει σε δεύτερη μοίρα τις ανησυχίες για τις πιέσεις στις τιμές που προκαλούνται από τους δασμούς, σύμφωνα με το reuters.

Και ίσως το πιο σημαντικό, η συναινετική δήλωση της Fed μετά τη συνεδρίαση για τη νομισματική πολιτική, που ακολούθησε τη μείωση του επιτοκίου κατά 0,25% τον περασμένο μήνα, περιελάμβανε αναφορά σε «πρόσθετες προσαρμογές» του επιτοκίου πολιτικής.

Η αντιπρόεδρος της Fed για θέματα εποπτείας, Michelle Bowman, τόνισε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση προμηνύει μελλοντικές μειώσεις των επιτοκίων, ενώ οι αναλυτές δεν αναμένουν ότι η Fed θα υποδείξει πιθανή παύση, τροποποιώντας τη διατύπωση αυτή.

Από τις 11 Ιουνίου 2025:

• Το επιτόκιο καταθέσεων μειώνεται στο 2,00%
• Το επιτόκιο κύριων πράξεων αναχρηματοδότησης στο 2,15%
• Το επιτόκιο οριακής αναχρηματοδότησης στο 2,40%

Η απόφαση αυτή αντανακλά την εκτίμηση της ΕΚΤ ότι ο πληθωρισμός συνεχίζει να αποκλιμακώνεται και ανοίγει τον δρόμο για πιθανές περαιτέρω μειώσεις, ανάλογα με τα επόμενα οικονομικά δεδομένα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της FED

Παρόλο που οι διακυμάνσεις στις καθαρές εξαγωγές έχουν επηρεάσει τα δεδομένα, πρόσφατοι δείκτες υποδηλώνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα συνέχισε να επεκτείνεται με σταθερό ρυθμό. Το ποσοστό ανεργίας έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλό επίπεδο τους τελευταίους μήνες και οι συνθήκες στην αγορά εργασίας παραμένουν σταθερές. Ο πληθωρισμός παραμένει κάπως υψηλός.

Η Επιτροπή επιδιώκει να επιτύχει μέγιστη απασχόληση και πληθωρισμό με ρυθμό 2% μακροπρόθεσμα. Η αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές έχει αυξηθεί περαιτέρω. Η Επιτροπή δίνει προσοχή στους κινδύνους και για τις δύο πλευρές της διπλής εντολής της και κρίνει ότι οι κίνδυνοι υψηλότερης ανεργίας και υψηλότερου πληθωρισμού έχουν αυξηθεί.

Προς υποστήριξη των στόχων της, η Επιτροπή αποφάσισε να διατηρήσει το εύρος-στόχο για το επιτόκιο των ομοσπονδιακών κεφαλαίων στο 4,1/4 έως 4,1/2 τοις εκατό. Κατά την εξέταση της έκτασης και του χρονοδιαγράμματος των πρόσθετων προσαρμογών στο εύρος-στόχο για το επιτόκιο των ομοσπονδιακών κεφαλαίων, η Επιτροπή θα αξιολογήσει προσεκτικά τα εισερχόμενα δεδομένα, τις εξελισσόμενες προοπτικές και την ισορροπία των κινδύνων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να μειώνει τις συμμετοχές της σε τίτλους του Δημοσίου και χρέος οργανισμών και τίτλους που εξασφαλίζονται με στεγαστικά δάνεια οργανισμών. Η Επιτροπή έχει δεσμευτεί έντονα να υποστηρίξει τη μέγιστη απασχόληση και να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.

Κατά την αξιολόγηση της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις επιπτώσεις των εισερχόμενων πληροφοριών στις οικονομικές προοπτικές. Η Επιτροπή θα είναι έτοιμη να προσαρμόσει την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής ανάλογα με την περίπτωση, εάν προκύψουν κίνδυνοι που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την επίτευξη των στόχων της. Οι αξιολογήσεις της Επιτροπής θα λάβουν υπόψη ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων αναγνώσεων σχετικά με τις συνθήκες της αγοράς εργασίας, τις πληθωριστικές πιέσεις και τις πληθωριστικές προσδοκίες, καθώς και τις χρηματοοικονομικές και διεθνείς εξελίξεις.

Υπέρ της δράσης νομισματικής πολιτικής ψήφισαν οι Jerome H. Powell, Πρόεδρος, John C. Williams, Αντιπρόεδρος, Michael S. Barr, Michelle W. Bowman, Susan M. Collins, Lisa D. Cook, Austan D. Goolsbee, Philip N. Jefferson, Neel Kashkari, Adriana D. Kugler, Alberto G. Musalem και Christopher J. Waller. Ο Neel Kashkari ψήφισε ως αναπληρωματικό μέλος σε αυτή τη συνεδρίαση.

Σε κόκκινο έδαφος “διολίσθησαν” σήμερα τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, περιμένοντας την απόφαση της Fed για τα επιτόκια.

Συγκεκριμένα, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 έκλεισε 0,5% χαμηλότερα. 

Στο Λονδίνο, ο FTSE 100 σημείωσε πτώση 0,53% στις 8.551 μονάδες, ενώ στο Παρίσι ο CAC 40 έχασε 0,98% πέφτοντας στις 7.621 μονάδες και ο DAX στη Φρανκφούρτη διαμορφώθηκε 0,57% χαμηλότερα στις 23.117 μονάδες. Την ίδια ώρα, ο ιταλικός FTSE MIB κατέγραψε απώλειες 0,46% στις 38.383 μονάδες. 

Η μετοχή της Novo Nordisk σημείωσε κέρδη 1,3%, μετά τα καλύτερα των προσδοκιών κέρδη α’ τριμήνου. 

Οι επενδυτές αναμένουν την απόφαση νομισματικής πολιτικής της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve – Fed). Η αγορά “στοιχημάτιζε” ότι η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, παρά τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επικρίνει έντονα τον Πάουελ, καλώντας τον επανειλημμένα να μειώσει τα επιτόκια. 

Αυτό, καθώς μέχρι στιγμής δεν είναι πλήρως ξεκάθαρη η εικόνα σχετικά με τον αντίκτυπο των δασμών. Οι αξιωματούχοι της Fed όπως αναμενόταν κράτησαν στάση αναμονής, εν μέσω ανάμικτων ενδείξεων σε σχέση με την πορεία της οικονομίας, αλλά και μηνυμάτων για μία λιγότερο επιθετική προσέγγιση γύρω από το θέμα των δασμών. 

Αν πριν τις ανακοινώσεις-σοκ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στις 2 Απριλίου για τους «ανταποδοτικούς» δασμούς, η απόφαση για μία νέα μείωση επιτοκίων της τάξης των 25 μονάδων βάσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση της Μεγάλης Πέμπτης, 17 Απριλίου δεν φαινόταν καθόλου εύκολη υπόθεση, η ζυγαριά πλέον γέρνει προς αυτή την κατεύθυνση, σύμφωνα με τους αναλυτές και τις αγορές. Αν πράγματι αποφασισθεί, θα είναι η έβδομη μετά τον Ιούνιο του 2024, με το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ να μειώνεται στο 2,25%.

Trump’s tariffs should start a "march to independence" for Europe, said European Central Bank President Christine Lagarde.https://t.co/yxK8Am1Xq8

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) March 31, 2025

Η νέα τάξη πραγμάτων στο παγκόσμιο εμπόριο που προωθεί η Αμερική έχει μεταβάλει τις μακροοικονομικές προοπτικές, με βάση τις οποίες λαμβάνονται οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής, κυρίως οι προοπτικές για την ανάπτυξη. H EKT προέβλεπε στις αρχές του Μαρτίου, λαμβάνοντας υπόψη μόνο τον αντίκτυπο από τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας, μία αναιμική ανάκαμψη της οικονομίας της Ευρωζώνης, της τάξης του 0,9%.

Μετά την ανακοίνωση των ανταποδοτικών δασμών, ύψους 20% για τις περισσότερες εισαγωγές από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι προοπτικές για την ανάπτυξη επιδεινώθηκαν, παρά τη μείωσή τους στη συνέχεια στο 10% για ένα διάστημα 90 ημερών. Και αυτό, γιατί μπορεί ο σκοπός να είναι η επίτευξη μίας συμφωνίας μέσα από διαπραγματεύσεις των εμπορικών αξιωματούχων της ΕΕ με τους Αμερικανούς ομολόγους τους, αλλά το ποιο θα είναι το αποτέλεσμά τους δεν μπορεί να προεξοφληθεί.

The EU should prioritize politics over economics and retaliate against Donald Trump, one of the European Central Bank’s top policymakers said.https://t.co/ys5jxgeG7o

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) April 1, 2025

Γι’ αυτό, άλλωστε, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε την Πέμπτη ότι τα αντίμετρα της ΕΕ θα ξεκινήσουν να ισχύουν, αν οι διαπραγματεύσεις δεν είναι ικανοποιητικές, προσθέτοντας ότι «όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι».

Οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ έχουν επηρεαστεί αρνητικά καθώς ισχύουν ήδη οι ελάχιστοι δασμοί 10%, όπως και οι κλαδικοί δασμοί 25% που είχαν ανακοινωθεί τον προηγούμενο μήνα για τον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα αυτοκίνητα. Το τοπίο, επομένως, για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είναι ήδη πολύ διαφορετικό σε σχέση με το προηγούμενο εμπορικό καθεστώς.

Επιπλέον, η αβεβαιότητα για την εμπορική πολιτική κλονίζει το επιχειρηματικό κλίμα και οδηγεί σε αναστολή επενδύσεων, έως ότου ξεκαθαρίσει το τοπίο με τους δασμούς.

Κατά συνέπεια είναι παραπάνω από ορατός ο κίνδυνος επιδείνωσης των ήδη χαμηλών προοπτικών ανάκαμψης στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αναλυτές, που ρωτήθηκαν από το Reuters, οι αρνητικές συνέπειες των δασμών θα είναι μεγαλύτερες από τις θετικές που θα έχει η στροφή της Γερμανίας στην αύξηση των δημόσιων δαπανών, με επενδύσεις 500 δισ. ευρώ για υποδομές σε βάθος 10ετίας και μεγάλη αύξηση των αμυντικών δαπανών της.

Η ταχύτερη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ θα δώσει, με τα δεδομένα αυτά, τη δυνατότητα ενός στηρίγματος στην ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς μάλιστα ο πληθωρισμός ήδη κινείται σύμφωνα με τους στόχους που είχαν τεθεί. Σύμφωνα με την Eurostat, o πληθωρισμός στην Ευρωζώνη μειώθηκε τον Mάρτιο στο 2,2% και κινείται κοντά στον στόχο του 2%, ενώ σημαντικό είναι ότι μειώθηκε και ο πληθωρισμός στον τομέα των υπηρεσιών.

Η μεγάλη ανατίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου το τελευταίο δίμηνο, λόγω της δασμολογικής πολιτικής του Τραμπ, διευκολύνει περαιτέρω τη μείωση του πληθωρισμού, όπως και η απότομη μείωση στις τιμές του πετρελαίου, με το μπρεντ να έχει υποχωρήσει έως και τα 60-65 δολάρια το βαρέλι.

Από την άλλη πλευρά, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί ανοδικά, αν η ΕΕ απαντήσει με δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, κάτι όμως που δεν προβλέπεται πριν υπάρξει εικόνα για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που υπάρχει είναι ότι ο πληθωρισμός δεν θα εκτροχιασθεί από τον στόχο του.

Το επιτόκιο καταθέσεων αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,5% και αντίστοιχα θα διαμορφωθεί και το euribor που αποτελεί τον δείκτη αναφοράς στον υπολογισμό των δόσεων για τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Επομένως, θα μειωθούν και οι δόσεις για τα δάνεια αυτά.

Από τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της ΕΚΤ στις 29/30 Ιανουαρίου προκύπτει ότι κυρίαρχη άποψη στο 26μελές Διοικητικό Συμβούλιό της ήταν πως τα επιτόκια πρέπει να μειωθούν περαιτέρω για να μην εμποδίζουν την οικονομική ανάκαμψη της Ευρωζώνης. Θεωρώντας ως πολύ πιθανή την επίτευξη του στόχου για πληθωρισμό 2% στη διάρκεια του 2025, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ έχουν στρέψει πλέον το βλέμμα τους στην πορεία της οικονομίας, η οποία κινείται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας εδώ και δύο χρόνια.

«Ενόσω η διαδικασία του αποπληθωρισμού είναι σε καλή πορεία, τα επιτόκια πολιτικής θα μπορούσαν να κινηθούν περαιτέρω προς ένα ουδέτερο επίπεδο για να αποφευχθεί μία αχρείαστη συγκράτηση της οικονομίας. Ωστόσο, οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη δεν έχουν μετατοπιστεί σε βαθμό που θα απαιτούσε την επιτάχυνση της πορείας προς μία ουδέτερη στάση (σ.σ.: που ούτε ενισχύει ούτε επιβαρύνει την ανάπτυξη)», υποστήριξαν οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ.

Αν και η ΕΚΤ αποφεύγει να προσδιορίσει με ακρίβεια ποιο είναι το ουδέτερο επιτόκιο, καθώς δεν είναι κάποιο μέγεθος που μπορεί να το παρατηρήσει κανείς αλλά πρόκειται για μία θεωρητική κατασκευή με όλες τις αβεβαιότητες που αυτό συνεπάγεται, σε πρόσφατη έρευνα που δημοσίευσε (7 Φεβρουαρίου) υπολόγισε ότι με τα σημερινά δεδομένα κινείται μεταξύ του 1,75% και του 2,25%. Από αυτό συνάγεται ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω καθώς και μετά τη μείωση στα τέλη Ιανουαρίου παραμένει υψηλότερο από το ανώτερο όριο του εύρους για το ουδέτερο επιτόκιο.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό, ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, σημείωσε κατά την εισήγηση που έκανε στην τελευταία συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας ότι η πορεία του ήταν ελαφρά καλύτερη από τις προβλέψεις τους προηγούμενες μήνες παρά την αύξηση του στο 2,4% τον Δεκέμβριο. Αναφέρθηκε σε έναν πρόδρομο δείκτη που χρησιμοποιεί η ΕΚΤ (Persistent and Common Component of Inflation), «ο οποίος έχει την καλύτερη προγνωστική δύναμη από κάθε δείκτη υποκείμενου πληθωρισμού αναφορικά με τον μελλοντικό γενικό πληθωρισμό». Αυτός ο δείκτης είπε κινείτο κοντά στο 2% και τον Δεκέμβριο, «υποδηλώνοντας ότι ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να σταθεροποιηθεί πέριξ του στόχου της ΕΚΤ».

Από τη συνεδρίαση στις 29/30 Ιανουαρίου μεσολάβησε η ανακοίνωση για τον πληθωρισμό του Ιανουαρίου, ο οποίος σημείωσε μία μικρή περαιτέρω (αναμενόμενη) αύξηση στο 2,5%, ενώ αύριο, Καθαρά Δευτέρα, η Eurostat θα ανακοινώσει και τα στοιχεία για την πορεία των τιμών τον Φεβρουάριο. Αν δεν υπάρξει κάποια αρνητική έκπληξη, θα έχει ανοίξει ο δρόμος για να ανακοινώσει η ΕΚΤ τη νέα μείωση των επιτοκίων την Πέμπτη.

Οι αγορές περιμένουν περαιτέρω μείωση του επιτοκίου καταθέσεων στο 2% μέσα στο 2025, κάτι που αναμένουν επίσης μέλη του της ΕΚΤ, όπως ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ο Γάλλος κεντρικός τραπεζίτης, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό και άλλοι.

Από τη μεθεπόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Απρίλιο, ωστόσο, οι αποφάσεις για τις μειώσεις των επιτοκίων είναι πιθανόν να λαμβάνονται πιο δύσκολα. Σύμφωνα με τα πρακτικά, στην τελευταία συνεδρίαση «υποστηρίχθηκε ότι απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή για την έκταση και τον ρυθμό των περαιτέρω μειώσεων των επιτοκίων καθώς αυτά θα πλησιάζουν στο ουδέτερο έδαφος, λόγω των αβεβαιοτήτων που υπάρχουν».

Επίσης, «εκφράστηκε η άποψη ότι το ουδέτερο επιτόκιο είναι πιθανό να είναι υψηλότερο απ’ ό,τι πριν την πανδημία» καθώς τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε η ζήτηση αποταμιεύσεων λόγω των υψηλότερων επενδύσεων για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και την αύξηση στο δημόσιο χρέος σε παγκόσμιο επίπεδο. Την άποψη αυτή διατύπωσε και δημόσια, το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Ιζαμπελ Σνάμπελ, η οποία εμφανίζεται πιο επιφυλακτική για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων.

Επιπλέον, πάντα σύμφωνα με τα πρακτικά, «υπήρχαν κάποια στοιχεία που υποδηλώνουν μια μετατόπιση της ισορροπίας των κινδύνων για τον πληθωρισμό σε ανοδικούς από τον Δεκέμβριο», όπως το κάπως αυξημένο ενεργειακό κόστος και ο αντίκτυπος από τους δασμούς που θέλει να επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ