Ρούλα Σκουρογιάννη

 Ενώ παραδοσιακά ο καρκίνος θεωρούνταν νόσος της τρίτης ηλικίας, τα νέα δεδομένα ανατρέπουν τα δεδομένα, φέρνοντας στο επίκεντρο τους λεγόμενους καρκίνους πρώιμης έναρξης.

Αν και ο καρκίνος του παχέος εντέρου υπήρξε η πρώτη ένδειξη αυτής της τάσης, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το πρόβλημα επεκτείνεται πλέον σε όλο το φάσμα του γαστρεντερικού: από το στομάχι και το πάγκρεας, μέχρι τον οισοφάγο, τα χοληφόρα, τη σκωληκοειδή απόφυση και τους νευροενδοκρινείς όγκους.

Τα ανησυχητικά δεδομένα της περιόδου 2010–2019

Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο ASCO Post (Ιανουάριος 2026), η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, αναλύουν την κρισιμότητα της κατάστασης.

Σύμφωνα με τις μελέτες τους, η συχνότητα των γαστρεντερικών καρκίνων πρώιμης έναρξης σημείωσε άνοδο σχεδόν 15% μέσα σε μία μόλις δεκαετία (2010–2019). Η ταχύτητα αυτής της αύξησης ξεπερνά ακόμη και εκείνη άλλων συχνών καρκίνων, όπως του μαστού, ενώ πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες, καθώς και πληθυσμιακές ομάδες μαύρης, ισπανικής και αυτόχθονης καταγωγής.

Το «χάσμα των γενεών»: Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο όσοι γεννήθηκαν μετά το 1990;

Το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο, αλλά φαίνεται να έχει ρίζες που εκτείνονται δεκαετίες πίσω. Η αύξηση στον καρκίνο του παχέος εντέρου σε νεαρούς ενήλικες καταγράφεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, με ετήσιο ρυθμό 1–2%.

Σήμερα, οι αριθμοί προκαλούν δέος:

·         Τα άτομα που γεννήθηκαν μετά το 1990 διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

·         Ο κίνδυνος για καρκίνο του ορθού είναι τετραπλάσιος σε σχέση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1950.

·         Αν και οι περισσότερες διαγνώσεις αφορούν την ηλικιακή ομάδα 40–49, η πιο απότομη άνοδος παρατηρείται στις ηλικίες των 20 και 30 ετών.

Πέρα από τα γονίδια: Το αίνιγμα των περιβαλλοντικών παραγόντων

Εύλογα γεννάται το ερώτημα: Φταίνε τα γονίδια ή ο τρόπος ζωής μας; Η απάντηση είναι σύνθετη. Αν και το 15–30% των περιπτώσεων οφείλεται σε κληρονομικές μεταλλάξεις (όπως το σύνδρομο Lynch), αυτό το ποσοστό δεν επαρκεί για να εξηγήσει τη μαζική αύξηση των κρουσμάτων.

Παραδόξως, ούτε οι κλασικοί παράγοντες κινδύνου (παχυσαρκία, κάπνισμα, αλκοόλ, καθιστική ζωή) δίνουν την πλήρη εικόνα. Πολλοί νέοι ασθενείς είναι άτομα με φυσιολογικό βάρος, αθλητικά και με προσεγμένη διατροφή. Αυτό οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι «κάτι άλλο» στο σύγχρονο περιβάλλον λειτουργεί ως καταλύτης.

Το μικροβίωμα και ο ρόλος του βακτηρίου E. coli

Μια από τις πιο υποσχόμενες έρευνες εστιάζει στο εντερικό μικροβίωμα. Φαίνεται πως η ισορροπία των βακτηρίων στο έντερό μας παίζει καθοριστικό ρόλο. Συγκεκριμένα, το βακτήριο E. coli που παράγει την τοξίνη colibactin εντοπίζεται τρεις φορές συχνότερα σε ασθενείς κάτω των 40 ετών.

Η colibactin είναι μια επικίνδυνη γονιδιοτοξική ουσία που «επιτίθεται» στο DNA των κυττάρων του εντέρου, προκαλώντας μεταλλάξεις. Το πιο ανησυχητικό; Το βακτήριο αυτό φαίνεται να εγκαθίσταται στον οργανισμό ήδη από την παιδική ηλικία, πιθανώς λόγω της δυτικού τύπου διατροφής που είναι φτωχή σε φυτικές ίνες.

Η «σιωπηλή» άνοδος του καρκίνου του παγκρέατος στις γυναίκες

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στον καρκίνο του παγκρέατος, ο οποίος αποτελεί πλέον τον τέταρτο συχνότερο καρκίνο πρώιμης έναρξης παγκοσμίως. Η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη στις νεαρές γυναίκες, και η διάγνωση σε ηλικίες 30 ή 40 ετών είναι συχνά μεταστατική, προκαλώντας τεράστιο κοινωνικό και ψυχολογικό σοκ, καθώς η πρόγνωση παραμένει δύσκολη.

Έγκαιρη διάγνωση: Η μόνη ασπίδα προστασίας

Η νεαρή ηλικία δεν εγγυάται καλύτερη επιβίωση. Αντιθέτως, σε ασθενείς κάτω των 35 ετών, η νόσος είναι συχνά πιο επιθετική.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

1.      Προσυμπτωματικός έλεγχος: Η σύσταση για κολονοσκόπηση έχει ήδη κατέβει στα 45 έτη για τον γενικό πληθυσμό.

2.      Επαγρύπνηση για συμπτώματα: Αλλαγές στις κενώσεις, αίμα, ανεξήγητος πόνος ή απώλεια βάρους δεν πρέπει να αγνοούνται, ανεξαρτήτως ηλικίας.

3.      Νέες τεχνολογίες: Αναμένονται με ενδιαφέρον οι εξετάσεις αίματος πολλαπλής ανίχνευσης καρκίνου (MCED), αν και δεν είναι ακόμη διαθέσιμες για ευρεία χρήση.

Με μια ματιά: Τι πρέπει να γνωρίζετε

·         Η ηλικία δεν είναι ασπίδα: Οι καρκίνοι του γαστρεντερικού (παχύ έντερο, πάγκρεας, στόμαχος κ.ά.) αυξάνονται ραγδαία σε άτομα κάτω των 50 ετών, με την ηλικιακή ομάδα των 20 και 30 να εμφανίζει την πιο απότομη άνοδο.

·         Πέρα από τα γονίδια: Μόνο το 15-30% των περιπτώσεων οφείλεται σε κληρονομικότητα. Το υπόλοιπο ποσοστό φαίνεται να συνδέεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες και το σύγχρονο τρόπο ζωής.

·         Ο ρόλος του μικροβιώματος: Η έκθεση στο τοξικό βακτήριο E. coli (colibactin) από την παιδική ηλικία, λόγω διατροφής φτωχής σε φυτικές ίνες, φαίνεται να προκαλεί μεταλλάξεις στο DNA του εντέρου.

·         Ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες: Παρατηρείται ανησυχητική αύξηση του καρκίνου του παγκρέατος σε νεαρές γυναίκες, συχνά με διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο.

·         Η πρόληψη σώζει ζωές: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος (κολονοσκόπηση) προτείνεται πλέον από τα 45 έτη. Μην αγνοείτε συμπτώματα όπως επίμονο πόνο, αίμα ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, όποια και αν είναι η ηλικία σας.

 Αλλάζοντας την αντίληψη για τον καρκίνο

Είναι επιτακτική ανάγκη να καταρριφθεί ο μύθος ότι ο καρκίνος του γαστρεντερικού αφορά μόνο τους ηλικιωμένους. Η ενημέρωση του κοινού, η επένδυση στην έρευνα για νέους βιοδείκτες και η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από την παιδική ηλικία είναι τα μοναδικά όπλα μας απέναντι σε αυτή τη νέα υγειονομική πρόκληση.

Σε ένα εκτενές άρθρο στο περιοδικό ο Thompson ξεκινά με ένα περιστατικό που θεωρεί ενδεικτικό της εποχής: στο μεξικανικό μπαρ στη Βόρεια Καρολίνα όπου σύχναζε για χρόνια, πλέον ελάχιστοι κάθονται για μια μπύρα και κουβέντα. Η δουλειά φαίνεται καλύτερη από ποτέ, αλλά το μαγαζί έχει μετατραπεί σε ταχυφαγείο έτοιμου φαγητού που εκτελεί δεκάδες παραγγελίες το λεπτό. Οι πελάτες παραγγέλνουν μέσω εφαρμογής, παραλαμβάνουν από τον πάγκο δίπλα στην κουζίνα, πληρώνουν και φεύγουν. Μια χορογραφία κατανάλωσης που ολοκληρώνεται μέσα σε δευτερόλεπτα — χωρίς καν να ανταλλάσσονται κουβέντες.

Το κατάστημα που άλλοτε άνθιζε από αυθόρμητη κοινωνική επαφή έχει γίνει πλέον ήσυχο σημείο ανταλλαγής δίσκων φαγητού με χρήματα. Οι σερβιτόροι δεν λειτουργούν πια ως «ψυχολόγοι»· τα τραπέζια σπάνια χρησιμοποιούνται ως χώροι κοινωνικής συνεύρεσης ή άτυπα γραφεία. Η Αμερική του Frasier, του Norm και του Sam Malone φαίνεται να χάνεται.

Αλλαγή συνηθειών και η νέα κοινωνική απομόνωση

Τι συνέβη; Ο Thompson μίλησε με τον Rae Mosher, διευθυντή του μετασχηματισμένου μεξικανικού μπαρ, ο οποίος ερμηνεύει τις νέες συνήθειες των πελατών: δεν επιθυμούν αλληλεπίδραση· προτιμούν μια απλή, αποστειρωμένη πράξη κατανάλωσης στη ρουτίνα τους. Γιατί να τους βγάλεις από τη ζώνη άνεσής τους, από τις «φούσκες» κοινωνικής φοβίας και υπερσύνδεσης; Ας τους προσφέρουμε αυτό που θέλουν.

Ο Thompson διατυπώνει μια θεωρία: ένας αόρατος εχθρός —συνδυασμός πανδημίας, κινητών τηλεφώνων και γενικών τάσεων— μας ωθεί να περνάμε όλο και περισσότερο χρόνο στα σπίτια μας, τα οποία έχουν γίνει καταφύγια άνεσης και ψυχαγωγίας. Έτσι ενισχύονται δύο τύποι σχέσεων: οι πολύ κοντινές (οικογένεια, στενοί φίλοι) και οι πολύ μακρινές (δεκάδες ή χιλιάδες διαδικτυακές επαφές). Αυτό που θυσιάζουμε είναι το ενδιάμεσο φάσμα των σχέσεων — γείτονες, συναδέλφους, σερβιτόρους, ανθρώπους που συναντάμε συχνά αλλά δεν ανήκουν στον στενό μας κύκλο.

Η σταδιακή διάβρωση αυτών των «ενδιάμεσων» σχέσεων εξηγεί γιατί πλέον ανταλλάσσουμε απλώς τυπικούς χαιρετισμούς με γνωστά πρόσωπα και γιατί όλο και περισσότεροι παίρνουμε τα γεύματα ή τα ποτά μας μόνοι — συντροφιά με το κινητό ή τον υπολογιστή. Αυτοί οι επιφανειακοί δεσμοί όμως είναι σημαντικοί για τη συνοχή της κοινωνίας. Σε χώρους όπως τα μπαρ γεννήθηκαν πολιτικά κόμματα, δημιουργήθηκαν φιλίες ή ρομαντικές σχέσεις — όλα αντίδοτα στη μοναξιά.

Η μοναξιά στις ΗΠΑ: Στατιστικά-σοκ

Για την Allie Volpe, ειδικό στην κοινωνική υγεία στο περιοδικό Vox, καμία γενιά Αμερικανών δεν έχει περάσει τόσο χρόνο μόνη της όσο η σημερινή. Κομβικό στοιχείο είναι ότι ένας στους τέσσερις Αμερικανούς τρώει μόνος κάθε μέρα ή σχεδόν κάθε μέρα — αύξηση 53% από το 2003.

Η τάση αυτή είναι τόσο έντονη ώστε η Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας του ΟΗΕ αφιέρωσε ειδικό κεφάλαιο στο φαινόμενο. Συχνά τρώμε μόνοι επειδή το επιλέγουμε — ακόμη κι αν βρισκόμαστε στη «μοναχική πολυκοσμία» της ψηφιακής επικοινωνίας.

Αυτή η επιλογή έχει συνέπειες. Ο Jan-Emmanuel De Neve, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συντάκτης του δείκτη ευτυχίας, σημειώνει ότι υπάρχει «άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη μοναξιά και τη δυστυχία». Η αυτοεπιβαλλόμενη μοναξιά μπορεί να φαίνεται βραχυπρόθεσμα ικανοποιητική αλλά τελικά οδηγεί σε συναισθηματική ανισορροπία.

Οι πιο ευτυχισμένες χώρες παγκοσμίως παραμένουν η Φινλανδία, η Δανία, η Ισλανδία και η Σουηδία — εκεί όπου η επιδημία μοναξιάς έχει προχωρήσει λιγότερο. Σύμφωνα με τον John Helliwell (έτερο συντάκτη του δείκτη), το ποσοστό των Φινλανδών που τρώνε σε παρέα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια.

Ευτυχισμένες χώρες & ο ρόλος της κοινότητας

Η Φινλανδία ξεχωρίζει επίσης ως η χώρα όπου είναι πιο πιθανό να βρεις κάποιον να σου επιστρέψει το χαμένο πορτοφόλι σου. Όπως λέει ο Helliwell, ένα ισχυρό κράτος πρόνοιας κάνει τους πολίτες πιο ευτυχισμένους αλλά δεν εγγυάται ότι θα δειπνήσεις μαζί με συναδέλφους ή ότι ένας άγνωστος θα σου επιστρέψει κάτι χαμένο· αυτά εξαρτώνται από την ύπαρξη ατόμων με αίσθημα κοινότητας.

Αυτό το στοιχείο —ο πλούτος και η συχνότητα των κοινωνικών επαφών— εξηγεί γιατί χώρες όπως η Costa Rica και το Μεξικό βρίσκονται για πρώτη φορά στην κορυφαία δεκάδα της ευτυχίας. Αντίθετα, οι ΗΠΑ έπεσαν στην 24η θέση κυρίως επειδή οι κάτω των 30 ετών (όσοι περνούν περισσότερο χρόνο στα social media) δηλώνουν λιγότερο ευτυχισμένοι από ποτέ.

Είναι δελεαστικό να πιστέψουμε ότι οι Κοσταρικανοί και οι Μεξικανοί είναι πιο ευτυχισμένοι επειδή τρώνε μαζί. Ωστόσο ο De Neve τονίζει πως η ευτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — οι απλοϊκές ερμηνείες δεν αρκούν.

Η μοναξιά στην Ιβηρική: Τι συμβαίνει στην Ισπανία;

Πώς μεταφράζεται αυτή η παγκόσμια τάση στην Ισπανία; Σε μια χώρα με 277.000 μπαρ, όπου κανείς δεν μένει μακριά από μια κρύα μπύρα, θα περίμενε κανείς περισσότερη κοινωνικότητα.

Όμως πρόσφατα δεδομένα (μελέτη της HSBC για το 2024) δείχνουν ότι οι Ισπανοί αισθάνονται σήμερα πιο μόνοι από ποτέ — κυρίως οι άνω των 65 ετών, κάτι που αποδίδεται στη μακροζωία της ισπανικής κοινωνίας. Το νέο στοιχείο είναι ότι πλέον ένας στους τέσσερις νέους αισθάνεται μοναξιά ή έντονη μοναξιά· τρεις στους τέσσερις δηλώνουν ότι γνωρίζουν κάποιον συνομήλικό τους που υποφέρει από ανεπιθύμητη μοναξιά.

Το φαινόμενο σχετίζεται συχνά με εμπειρίες διάκρισης ή bullying στο σχολείο· επίσης όσοι χρησιμοποιούν περισσότερο διαδίκτυο ή social media έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να νιώσουν μόνοι και να παραπονιούνται για έλλειψη «πραγματικών» σχέσεων.

Άλλα στοιχεία επιβεβαιώνουν την ίδια τάση: στην Ισπανία οι ενήλικοι χωρίς σύντροφο (20,68 εκατ.) ξεπερνούν πλέον τους παντρεμένους (20,1 εκατ.). Παρότι πολλοί βρίσκονται σε άτυπες σχέσεις, τα στοιχεία δείχνουν σαφή στροφή προς λιγότερες σταθερές συμβιώσεις.

Η διαρκής έρευνα νοικοκυριών της ισπανικής στατιστικής υπηρεσίας δείχνει ότι πάνω από 4.584.200 Ισπανοί ζουν μόνοι τους — κυρίως άνω των 65 ετών (25%), αλλά τα ποσοστά αυξάνονται σε όλες τις ηλικίες. Πολλοί δηλώνουν ότι έχουν περάσει σχεδόν όλη την ενήλικη ζωή τους μόνοι.

Mια νέα πραγματικότητα μοναξιάς;

Το καθοριστικό ίσως στοιχείο είναι το ποσοστό όσων τρώνε τακτικά μόνοι: πλέον ξεπερνά το 20%, πλησιάζοντας τα αμερικανικά επίπεδα (25%). Μπορεί να έχουν περάσει 43 χρόνια από την έκδοση του The Invention of Solitude του Paul Auster, όμως στη σημερινή υπερσυνδεδεμένη πραγματικότητα επανακαθορίζουμε τη μοναξιά — ακόμη κι εκεί όπου υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες μπαρ.

Πηγή: elpais.com

Δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία για τη γενικότερη υγεία μας από ενδεχόμενο τσίμπημα κοριού, αφού σε μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί κάποιο μικρόβιο και να προκαλέσει νόσημα, ωστόσο, σε περίπτωση που δεν αντιμετωπίσουμε με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή την κοκκινίλα, τον κνησμό που αναπτύσσεται στο σημείο που το έντομο έρχεται σε επαφή με το δέρμα μας, μπορεί να μετατραπεί σε σκληρό οίδημα, το οποίο να παραμείνει και να είναι ενοχλητικό για αρκετούς μήνες.

Τα παραπάνω ανέφερε στο ethnos.gr ο καθηγητής Δερματολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Ιωαννίδης, σημειώνοντας ότι αυτήν την στιγμή στη Γαλλία τα τσιμπήματα από κοριούς έχουν λάβει διαστάσεις επιδημικής εμφάνισης. Στη χώρα μας σήμερα δεν υφίσταται κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν αποκλείεται το πρόβλημα να αποκτήσει και εδώ διστάσεις επιδημίας.

«Πρέπει να υπάρχει μία μικρή ανησυχία για τους κοριούς, όχι γιατί το τσίμπημά τους μπορεί να μεταδώσει κάποιο νόσημα, κάτι που έχει καταγραφεί σε σπάνιες και μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά διότι στο σημείο που τσιμπάνε, μπορεί να προκληθεί ένα οίδημα, μία κοκκινίλα, ένας κνησμός, το οποίο μπορεί να γίνει σκληρό και να παραμείνει για μήνες», τονίζει ο κ. Ιωαννίδης.

Κατά τον ίδιο, κοριοί πάντοτε υπήρχαν στο φυσικό περιβάλλον, ωστόσο, η μεγαλύτερη εμφάνισή τους το τελευταίο διάστημα είναι πολύ πιθανό να οφείλεται στην κλιματική αλλαγή και στις αρκετά υψηλές θερμοκρασίες από το καλοκαίρι μέχρι σήμερα. Άλλωστε, ο πολλαπλασιασμός των κοριών γίνεται κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζέστη είναι υψηλή.

Τσιμπούν τον άνθρωπο, όταν κοιμάται

Όπως λέει ο κ. Ιωαννίδης, οι κοριοί τσιμπούν τον άνθρωπο, όταν κοιμάται και παραμένει ακίνητος. Μάλιστα, έχουν την ικανότητα να αναγνωρίσουν ότι ο άνθρωπος βρίσκεται σε κατάσταση ύπνου.

Αναπτύσσονται κυρίως στις σχισμές των ξύλινων επιφανειών, οι οποίες θα πρέπει να ψεκαστούν αρκετές φορές, σε περίπτωση που εντοπίσουμε την παρουσία κοριών.

«Τα συγκεκριμένα έντομα είναι ευμεγέθη και φαίνονται με το μάτι. Σε περίπτωση που τα εντοπίσουμε στο σπίτι μας, πρέπει να ψεκάσουμε σε όλες τις ξύλινες επιφάνειες, όπως στα πατώματα, στα περβάζια των παραθύρων, στις ντουλάπες, στα κρεβάτια και αλλού. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι τρεις ώρες μετά τη χρήση εντομοκτόνου η θνησιμότητα των κοριών φτάνει στο 65% και γι’ αυτό πρέπει να ψεκάσουμε αρκετές φορές. Το καλύτερο είναι να ψεκάσουμε δύο φορές μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών στην αρχή και μετά από δύο – τρεις ώρες να ψεκάσουμε ξανά. Αν αυτήν τη στιγμή πήγαινα σε έναν ξενώνα, στον οποίο υπάρχουν αρκετές ξύλινες επιφάνειες, όσο καθαρός κι αν ήταν, θα έψαχνα για κοριούς σε διάφορα σημεία και κυρίως θα σήκωνα το στρώμα του κρεβατιού, για να ελέγξω. Επίσης, θα ψέκαζα προληπτικά τις ξύλινες επιφάνειες του εξοχικού μου, αν το επισκεπτόμουν τώρα μετά από αρκετούς μήνες. Μπορεί να μην υπάρχει πρόβλημα για τη γενικότερη υγεία μας από το τσίμπημα του κοριού, όμως, είναι ενοχλητικό. Δεν είναι ευχάριστο και για την ψυχολογία μας να σκεφτόμαστε ότι μπορεί να μας τσιμπήσουν, όταν κοιμόμαστε», αναφέρει ο κ. Ιωαννίδης.

Δεν αποκλείεται επιδημία και στην Ελλάδα

Ο καθηγητής Δερματολογίας του ΑΠΘ αναφέρει ακόμα ότι το τσίμπημα του κοριού αντιμετωπίζεται με μία ισχυρή φαρμακευτική κρέμα, την οποία πρέπει να αλείφουμε στο σημείο 2-3 φορές την ημέρα, ώστε να αποφύγουμε το ενδεχόμενο το οίδημα να γίνει σκληρό. Αυτή η κρέμα μπορεί να χορηγηθεί και από φαρμακείο, ώστε να μη χαθεί χρόνος, αν δεν έχουμε εύκολη πρόσβαση σε γιατρό.

«Κοριοί υπήρχαν πάντοτε, όμως, εδώ και πολλά χρόνια ήταν λιγότερο συχνή η εμφάνισή τους. Σήμερα φαίνεται ότι είναι επιδημική η εμφάνισή τους στη Γαλλία και κυρίως στο Παρίσι. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή επιδημία, αφού και τα νοσοκομεία δεν έχουν καταγράψει ακόμα κάποιο κρούσμα. Όμως, δεν αποκλείεται να αποκτήσει και σε εμάς διαστάσεις επιδημίας. Η κλιματική αλλαγή και η συνεχιζόμενη ζέστη μπορούν να αποτελούν αιτίες εμφάνισής τους. Συνήθως ο πολλαπλασιασμός των κοριών γίνεται τη θερμή περίοδο», σημειώνει ο καθηγητής δερματολογίας του ΑΠΘ.

«Μέσα από το βιβλίο μου προσπαθώ να βοηθήσω τον κόσμο να καταλάβει τι ήταν αυτό που περάσαμε, γιατί νομίζω ότι ο κόσμος δεν έχει απόλυτα καταλάβει ότι πρόκειται για κάτι που συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Θα συνεχίσει να συμβαίνει και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την επόμενη πανδημία, η οποία μπορεί να είναι, είτε δύο δευτερόλεπτα, είτε 50 χρόνια από τώρα», λέει χαρακτηριστικά ο Γκίκας Μαγιορκίνης.

Όσον αφορά την ενδημικότητα του ιού, που είχε επί της ουσίας προβλέψει ένα χρόνο πριν, μέσα από την ίδια εκπομπή, και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μόλις πριν λίγες μέρες ήρε το ύψιστο επίπεδο υγειονομικού συναγερμού, ο κ. Μαγιορκίνης αναφέρει: «Αυτή η ενδημικότητα έχει ένα βαρύ αποτύπωμα, το οποίο αντιμετωπίζουμε και στα νοσοκομεία, και το φέρουν κυρίως οι ευάλωτες ομάδες, οι οποίες εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένες έναντι του ιού. Αυτό που συνέβη είναι ότι ο ιός ήρθε και προσέθεσε ένα επιπλέον βάρος στο σύστημα υγείας και θα πρέπει να βρούμε τρόπο να το αντιμετωπίσουμε, για τις επόμενες δεκαετίες».

Δραματική έως απρόβλεπτη η πίεση στα συστήματα υγείας από τις επόμενες πανδημίες

Όπως γράφει στο βιβλίο του ο καθηγητής «η πιθανή έλευση νέων ιών και νέων πανδημιών θα δημιουργεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα υγείας. Το υγειονομικό και δημοσιονομικό βάρος των ιογενών λοιμώξεων θα αυξηθεί στα χρόνια που έρχονται. Θα ζήσουμε κύματα νέων ιογενών πανδημιών, όπως συμβαίνει στον πλανήτη εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Δεν υπάρχει κάποιος λόγος να πιστεύουμε ότι θα σταματήσει αυτό. Αντιθέτως, υπάρχει πιθανότητα να αυξηθεί η συχνότητά τους. Όσες από αυτές επιτύχουν να εγκατασταθούν μόνιμα στον ανθρώπινο πληθυσμό θα προστεθούν στις ήδη υπάρχουσες ιογενείς λοιμώξεις και θα συνεχίσουν να ταλανίζουν τους ευάλωτους και ευπαθείς ανθρώπους, που και αυτοί συνεχώς θα αυξάνονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Η τεχνολογία θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τις επιπτώσεις τους, αλλά κατά καιρούς η πίεση που θα προκαλούν θα είναι σημαντική έως δραματική και κατά καιρούς απρόβλεπτη».

Επιτακτική ανάγκη να επενδύσουμε σε προσωπικό εξειδικευμένο σε ιογενείς λοιμώξεις, αναπνευστικά νοσήματα, και εντατικολογία

Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο, εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης στο Πρακτορείο Fm, «θα πρέπει να επενδύσουμε και σε τεχνολογία και σε ανθρώπινο δυναμικό, εξειδικευμένο σε ιογενείς λοιμώξεις, αναπνευστικά νοσήματα και στην εντατικολογία, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά αυτό το μακροχρόνιο βάρος και τις πιθανές επόμενες πανδημίες. Αυτή η επένδυση, όμως, είναι χρονοβόρα. Χρειάζεται πάνω από 11-12 χρόνια για να εξειδικευτεί κάθε άνθρωπος, και ως εκ τούτου τα όποια κενά προκύπτουν είναι αδύνατο να καλυφθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, ή σε επείγουσες συνθήκες. Το είδαμε άλλωστε σε αυτή την πανδημία, όταν στην Κίνα έφτιαχναν μέσα σε δέκα μέρες νοσοκομείο, και μετακινούσαν προσωπικό από άλλα μέρη για να το στελεχώσουν. Προσωπικό μέσα σε δέκα μέρες δεν φτιάχνεις. Αν δεν υπάρχει ένα μακροχρόνιο σχέδιο, όχι μόνο να εκπαιδεύσουμε ανθρώπους, αλλά να τους δώσουμε και κίνητρα για να πάνε προς αυτή την κατεύθυνση, τότε θα βρεθούμε προ εκπλήξεων. Αν δεν κάνουμε αυτή την επένδυση, θα αντιμετωπίσουμε πολύ μεγάλες δυσκολίες μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια».

Υπάρχουν ιοί που προκάλεσαν επιδημίες από τις οποίες πέθανε το 60 με 70% του πληθυσμού

Ερ.: Με βάση τα ιστορικά στοιχεία των πανδημιών που παραθέτετε στο βιβλίο σας πόσο σοβαρή θεωρείτε την πανδημία του SARS-CoV-2, προκύπτει εύλογα το ερώτημα.

Απ.: «Από τις πανδημίες που έχουμε δει ιστορικά, η συγκεκριμένη ήταν ελαφράς μορφής. Πιθανώς αν δεν ήμασταν σε αυτή την εποχή που υπάρχει μεγάλο ποσοστό ευάλωτων, να πέρναγε και υποτονικά. Οι πανδημίες που έχουν εμφανιστεί στον πλανήτη είναι πολύ πιο θανατηφόρες. Δηλαδή υπάρχουν ιοί που προκάλεσαν επιδημίες από τις οποίες πέθανε το 60% με 70% του πληθυσμού, όπως πχ στη Νότιο Αμερική τον 16ο και 17ο αιώνα. Και δεν ξέρουμε ποιοι ιοί είναι. Αυτό είναι ένα φοβερά γκρίζο και τρομακτικό κομμάτι της ιολογίας, το οποίο εμένα προσωπικά με κάνει και αισθάνομαι λιγάκι περίεργα, γιατί ενώ για παράδειγμα για την ευλογιά ξέραμε το προφίλ της (σσ: ποιος ιός την προκαλεί και πώς μεταδίδεται) και ότι υπάρχει εμβόλιο, για αυτούς τους ιούς, ούτε καν ξέραμε τι προφίλ είχαν και ούτε υπάρχει εμβόλιο. Και αν συμβεί το κακό σενάριο και επανέλθουν, δεν γνωρίζουμε πόσο εύκολα θα αντιμετωπιστούν».

Οι επιδημίες είναι ένα αέναο κομμάτι του οικοσυστήματος- Δεν υπάρχει τρόπος να τις αποφύγουμε

Ερ.: Η ιστορία μέχρι σήμερα μας έχει διδάξει ότι οι επιδημίες ιών είναι σταθερές αξίες, θα συμβούν ξανά και ξανά. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξαναδούμε πανδημία. Το ερώτημα είναι πότε, με ποια συχνότητα και με ποιες συνέπειες, γράφετε στο βιβλίο σας. Έχει εκλείψει ο κίνδυνος μέγα-πανδημιών; Γνωρίζουμε τι μπορούμε να κάνουμε για να τις αποφύγουμε;

Απ.: «Όχι ο κίνδυνος των μέγα- πανδημιών, δηλαδή πανδημιών που μπορούν να σκοτώσουν πάνω από το 10% των κρουσμάτων που μολύνονται, δεν έχει εκλείψει. Και δεν έχει εκλείψει γιατί δεν μπορούμε να ελέγξουμε ποιο επόμενο παθογόνο θα περάσει από τα ζώα στον άνθρωπο. Φοβάμαι ότι επειδή ο πλανήτης έχει μεγάλη πυκνότητα, και πολλές επικοινωνίες, με το που θα ξεκινήσει μία πανδημία σε ένα μικρό χωριό στην Αφρική ή στην Κίνα, μπορεί να είναι πρόβλημα την επόμενη μέρα στον Καναδά. Και αυτό θα είναι δύσκολο να ελεγχθεί, οπότε όπως είπα θα πρέπει να επενδύσουμε στρατηγικά και μακροχρόνια, για να αντιμετωπίσουμε την επόμενη πανδημία. Θεωρώ ότι θα είναι χειρότερη, γιατί το προφίλ της τωρινής, ήταν σχετικά ελαφρύ σε σχέση με τις άλλες πανδημίες που έχει περάσει ο πλανήτης και φοβάμαι ότι θα μας πιάσει εξ απήνης. Μπορεί πχ πολύ εύκολα να εξαπλωθεί ένας αιμορραγικός πυρετός, ο οποίος θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα, τα οποία είναι και δύσκολα αντιμετωπίσιμα. Δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε τις επιδημίες. Είναι ένα αέναο παιχνίδι του οικοσυστήματος. Οι ιοί είναι κομμάτι των γονιδιωμάτων των ζώων και των ανθρώπων και αυτό συνέβαινε πάντα, δεν θα σταματήσει και δεν έχουμε τρόπο να τους σταματήσουμε. Το μόνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να ελέγξουμε τις επιπτώσεις και να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την οξεία φάση».

Οι επιστήμονες της νέας επιτροπής του έγκριτου ιατρικού περιοδικού «The Lancet Oncology», με επικεφαλής τον καθηγητή Μαρκ Λόουλερ του Πανεπιστημίου Queen’s του Μπέλφαστ, οι οποίοι έκαναν σχετική δημοσίευση, τονίζουν ότι η Covid-19 ανέδειξε μια σειρά από αδυναμίες τόσο στο πεδίο της θεραπείας όσο και της έρευνας του καρκίνου στην Ευρώπη, οι οποίες αν δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα, υπάρχει κίνδυνος να επιφέρουν καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του καρκίνου κατά μια σχεδόν δεκαετία.

“Περίπου ένα εκατ. διαγνώσεις καρκίνου χάθηκαν στην πανδημία“

«Εκτιμάμε ότι περίπου ένα εκατομμύριο διαγνώσεις καρκίνου χάθηκαν στην Ευρώπη στη διάρκεια της πανδημίας. Κάνουμε αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο για να βρούμε αυτούς τους χαμένους καρκίνους. Επιπροσθέτως, είδαμε μια ανησυχητική επίπτωση στην αντικαρκινική έρευνα, με εργαστήρια να κλείνουν και κλινικές μελέτες να καθυστερούν ή να ματαιώνονται κατά το πρώτο πανδημικό κύμα», ανέφερε ο δρ Λόουλερ.

Η έκθεση «European Groundshot» της Επιτροπής Lancet Oncology Commission, η οποία παρουσιάστηκε στο συνέδριο «European Cancer Summit 2022», εκτιμά ότι κατά το πρώτο έτος της πανδημίας οι γιατροί είδαν 1,5 εκατομμύρια λιγότερους ασθενείς με καρκίνο, ενώ ο ένας στους δύο καρκινοπαθείς δεν έκανε έγκαιρα την αναγκαία χειρουργική επέμβαση ή χημειοθεραπεία. Ακόμη, δεν έγιναν 100 εκατομμύρια διαγνωστικές-απεικονιστικές εξετάσεις για καρκίνο, με αποτέλεσμα έως ένα εκατομμύριο Ευρωπαίοι μπορεί σήμερα να έχουν μη διαγνωσμένο καρκίνο.

Πέρα από τον κορωνοϊό, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει τη δική του επίπτωση, με δεδομένο ότι Ρωσία και Ουκρανία ήταν ανέκαθεν δύο χώρες με μεγάλη συμμετοχή στην κλινική έρευνα για τον καρκίνο. Ο δρ Ανδρέας Χαραλάμπους, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Καρκίνου, δήλωσε ότι “ενώ έχει υπάρξει μεγάλη ειδησεογραφική κάλυψη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχει περάσει σχετικά απαρατήρητη η βαθιά και συνεχιζόμενη επίπτωση στην κλινική έρευνα για τον καρκίνο. Υπάρχει ήδη ένα διευρυνόμενο χάσμα Ανατολής-Δύσης στην ευρωπαϊκή έρευνα για τον καρκίνο και είναι κρίσιμο ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας να μη διευρύνει περαιτέρω αυτό το χάσμα».

Η έκθεση των ειδικών βρήκε ότι την προηγούμενη δεκαετία 2010-2019 οι συνολικές επενδύσεις στην Ευρώπη για έρευνες στον καρκίνο έφθασαν τα 20 έως 22 δισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου 26 ευρώ ανά κεφαλή, έναντι 80,5 δισ. δολαρίων (76 δισ. ευρώ) ή 234 ανά κεφαλή στις ΗΠΑ την ίδια περίοδο. Η επιτροπή προτείνει τουλάχιστον τον διπλασιασμό της αντικαρκινικής έρευνας στην Ευρώπη στα 50 ευρώ ανά κάτοικο μέχρι το 2030, με έμφαση στη βελτίωση της πρόληψης.

«Εκτιμάται ότι το 40% των καρκίνων στην Ευρώπη θα μπορούσαν να προληφθούν αν οι στρατηγικές πρωτοβάθμιας πρόληψης έκαναν καλύτερη χρήση της τρέχουσας κατανόησής μας αναφορικά με τους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο. Ακόμη, έως το ένα τρίτο των περιπτώσεων καρκίνου στην Ευρώπη είναι πιθανότερο να είχαν καλύτερη έκβαση, αν ανιχνεύονταν πιο νωρίς», δήλωσε η Άνα Σμουτς της Διεθνούς Υπηρεσίας για την Έρευνα στον Καρκίνο (IARC) με έδρα τη Γαλλία

Αυξάνεται η επαγρύπνηση για το νέο ιό που εντοπίστηκε σε δεκάδες ανθρώπους στην ανατολική Κίνα. Μπορεί να μην προκαλέσει την επόμενη πανδημία, αλλά υποδηλώνει πόσο εύκολα οι ιοί μπορούν να ταξιδέψουν απαρατήρητοι από τα ζώα στους ανθρώπους, λένε οι επιστήμονες.

Ο ιός, που ονομάστηκε Langya henipavirus, μόλυνε σχεδόν 40 αγρότες και άλλους κατοίκους, σύμφωνα με μια ομάδα επιστημόνων που θεωρεί ότι μπορεί να έχει εξαπλωθεί άμεσα ή έμμεσα σε ανθρώπους από τη μυγαλή, ένα μικρό θηλαστικό που μοιάζει με τυφλοπόντικα και συναντάται σε μεγάλη ποικιλία οικοτόπων.

Το παθογόνο δεν προκάλεσε θανάτους, αλλά εντοπίστηκε σε άσχετους μεταξύ τους ασθενείς σε νοσοκομεία στις επαρχίες Shandong και Henan μεταξύ 2018 και 2021, είπαν οι επιστήμονες, εύρημα που συνάδει με τις μακροχρόνιες προειδοποιήσεις από τους ειδικούς ότι οι ιοί που μεταδίδονται απο τους ανθρώπους στα ζώα, διαχέονται συχνά απαρατήρητοι σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

«Υποτιμάμε σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό αυτών των ζωονοσογόνων κρουσμάτων στον κόσμο και αυτός (ο ιός Langya) είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», δήλωσε ο ιολόγος Leo Poon, καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ.

Τρία χρόνια απο την εμφάνιση του κορονοϊού

Η πρώτη επιστημονική έρευνα για τον ιό, που δημοσιεύτηκε ως αλληλογραφία από μια ομάδα Κινέζων και διεθνών ερευνητών στο New England Journal of Medicine την περασμένη εβδομάδα, συγκέντρωσε παγκόσμια προσοχή λόγω της αυξημένης ανησυχίας για τα κρούσματα ασθενειών.

Εκατοντάδες χιλιάδες νέα κρούσματα Covid-19 εξακολουθούν να αναφέρονται σε όλο τον κόσμο καθημερινά, σχεδόν τρία χρόνια από τότε που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Κίνα ο νέος κορονοϊός. Νέες μελέτες συμφωνούν ότι τα ζώα που πωλούνται στην αγορά της Ουχάν είναι πιθανότατα η “πηγή” πίσω από την πανδημία της Covid-19.

Ωστόσο, οι ερευνητές λένε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός Langya εξαπλώνεται μεταξύ των ανθρώπων ή ότι είχε προκαλέσει τοπικό ξέσπασμα συνδεδεμένων κρουσμάτων. Απαιτείται περισσότερη μελέτη σε ένα μεγαλύτερο υποσύνολο ασθενών για να αποκλειστεί η εξάπλωση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η επιστήμονας μολυσματικών ασθενειών Linfa Wang, η οποία συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα είπε στο CNN ότι παρόλο που ο νέος ιός ήταν απίθανο να εξελιχθεί σε «άλλο συμβάν ασθένειας Χ», όπου ένα άγνωστο προηγουμένως παθογόνο πυροδοτεί επιδημία ή πανδημία. «Αποδεικνύεται όμως ότι τέτοια συμβάντα διάχυσης ζωονοσογόνων συμβαίνουν πιο συχνά από όσο νομίζουμε ή γνωρίζουμε».

Πώς εντοπίστηκε ο νέος ιός

Οι πρώτες ενδείξεις για την παρουσία ενός νέου ιού προέκυψαν όταν ένας 53χρονος αγρότης αναζήτησε θεραπεία σε νοσοκομείο στην πόλη Qingdao της επαρχίας Shandong τον Δεκέμβριο του 2018 με συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, βήχα και ναυτία. Όταν εξετάστηκαν τα δείγματα του ασθενούς, οι επιστήμονες βρήκαν κάτι απροσδόκητο, έναν ιό που δεν είχαν ξαναδεί, που σχετίζεται με τους ιούς Hendra και Nipah, εξαιρετικά θανατηφόρα παθογόνα από μια οικογένεια που δεν είναι γνωστή για εύκολη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τους επόμενους μήνες, ερευνητές και στα τρία νοσοκομεία έκαναν έλεγχο για αυτόν τον ιό σε ασθενείς με παρόμοια συμπτώματα κι εν τέλει τον εντόπισαν σε 35 άτομα, τα οποία είχαν μια σειρά συμπτωμάτων όπως βήχα, κόπωση, πονοκέφαλο και ναυτία, εκτός από πυρετό. Εννέα από αυτούς τους ασθενείς είχαν επίσης μολυνθεί από έναν γνωστό ιό, όπως η γρίπη, επομένως η πηγή των συμπτωμάτων τους ήταν ασαφής, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα συμπτώματα στους υπόλοιπους 26 θα μπορούσαν να προκλήθηκαν από τον νέο ιό henipa.

Μερικοί εμφάνισαν σοβαρά συμπτώματα όπως πνευμονία ή θρομβοπενία, μια πάθηση των αιμοπεταλίων, αλλά τα συμπτώματά τους ήταν πολύ διαφορετικά σε ασθενείς με Hendra ή Nipah και κανείς από την ομάδα δεν πέθανε ή δεν εισήχθη στη ΜΕΘ. Αν και όλοι ανάρρωσαν, δεν παρακολουθούνταν για μακροπρόθεσμα προβλήματα, πρόσθεσε.

Από την ομάδα των 26, όλοι εκτός από τέσσερις ήταν αγρότες, και ενώ ορισμένοι επισημάνθηκαν από το ίδιο νοσοκομείο με το αρχικό κρούσμα, πολλοί άλλοι βρέθηκαν στο Xinyang, περισσότερο από 700 χιλιόμετρα μακριά. Επειδή είναι γνωστό ότι παρόμοιοι ιοί κυκλοφορούν σε ζώα από τη νοτιοδυτική Κίνα έως τη Νότια Κορέα, δεν ήταν περίεργο να καταγραφεί μετάδοση στους ανθρώπους σε τόσο μεγάλες αποστάσεις, εξήγησαν οι επιστήμονες. Τα κρούσματα ήταν σποραδικά, αλλά χρειαζόταν περισσότερη έρευνα, είπαν.

Μόλις κατάλαβαν ότι ένας νέος ιός μολύνει ανθρώπους, οι ερευνητές, άρχισαν έρευνες για να ανακαλύψουν τι μόλυνε τους ασθενείς. Έλεγξαν εξημερωμένα ζώα για ίχνη προηγούμενης μόλυνσης με τον ιό και βρήκαν έναν μικρό αριθμό κατσίκων και σκύλων που μπορεί να είχαν τον ιό στο παρελθόν. Αλλά η πραγματική ανακάλυψη ήρθε όταν εξέτασαν δείγματα που ελήφθησαν από μικρά άγρια ​​ζώα που αιχμαλωτίστηκαν και βρήκαν 71 μολύνσεις σε δύο είδη απο μυγαλές, μικρά θηλαστικά που μοιάζουν με τρωκτικά και θα μπορούσαν να λύσουν το μυστήριο με το νέο ιό.

Πώς ο ιός έφθασε στους ανθρώπους

Θα ακολουθήσουν περαιτέρω μελέτες για τον έλεγχο του ιού henipa Langya και θα πρέπει να διεξαχθούν όχι μόνο στις δύο επαρχίες όπου εντοπίστηκε ο ιός, αλλά ευρύτερα εντός της Κίνας και εκτός αυτής. Παγκοσμίως, το 70% των αναδυόμενων μολυσματικών ασθενειών πιστεύεται ότι έχουν περάσει στον άνθρωπο μέσω της επαφής με ζώα, σε ένα φαινόμενο που οι επιστήμονες λένε ότι έχει επιταχυνθεί καθώς οι αυξανόμενοι ανθρώπινοι πληθυσμοί επεκτείνονται σε ενδιαιτήματα άγριας ζωής.

Η Κίνα έχει δει μεγάλες επιδημίες από αναδυόμενους ιούς τις τελευταίες δύο δεκαετίες, συμπεριλαμβανομένου του SARS το 2002-2003 και της Covid-19.Και οι δύο εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στη χώρα και από ιούς που πιστεύεται ότι προέρχονται από νυχτερίδες. Οι καταστροφικές συνέπειες και των δύο ασθενειών, ιδιαίτερα της Covid-19 πουμέχρι σήμερα έχει σκοτώσει περισσότερους από 6,4 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως καταδεικνύουν τη σημασία του γρήγορου εντοπισμού περιπτώσεων νέων ιών και της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πιθανούς κινδύνους.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά για την κατανόηση του ιού Langya και την επιβεβαίωση των τελευταίων ευρημάτων, και είπαν ότι η ανακάλυψη υπογραμμίζει τη σημασία της παρακολούθησης των ιών που μπορεί να μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους.

What is Langya Henipavirus that has infected 35 people in China? | WION Originals
«Επειδή αυτός ο νέος ιός μπορεί να μην κυκλοφορεί μόνο στην Κίνα, είναι σημαντικό να μοιραστούμε αυτές τις πληροφορίες και να επιτρέψουμε σε άλλους να προετοιμαστούν ή να κάνουν κάποια περαιτέρω έρευνα στις χώρες τους», δήλωσε ο Poon στο Χονγκ Κονγκ.

Οι ειδικοί λένε ότι πρέπει να απαντηθούν κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το πόσο διαδεδομένος μπορεί να είναι ο νέος ιός στη φύση, πώς διαχέεται στους ανθρώπους και πόσο επικίνδυνος είναι για την ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας να εξαπλωθεί μεταξύ των ανθρώπων ή να αποκτήσει αυτή την ικανότητα εάν συνεχίσει να μεταπηδά από ζώα σε ανθρώπους.

Το γεωγραφικό εύρος όπου εντοπίστηκαν οι λοιμώξεις “υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος μόλυνσης είναι μάλλον διαδεδομένος”, δήλωσε ο ιολόγος Malik Peiris, επίσης από το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, προσθέτοντας ότι μελέτες σε άλλα μέρη στην Κίνα και τις γειτονικές χώρες ήταν σημαντικές για να εξακριβωθεί η γεωγραφική περιοχή αυτού του ιού στα ζώα και στους ανθρώπους.

Επίσης, είπε ότι τα τελευταία ευρήματα υπαινίσσονται τον μεγάλο αριθμό μη ανιχνευμένων λοιμώξεων που μεταδίδονται από την άγρια ​​ζωή στους ανθρώπους.
«Αυτό είναι σημαντικό για να μην παρασυρθούμε από την επόμενη πανδημία, όταν όχι αν έρθει», είπε.

Για την αύξηση των κρουσμάτων που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες και την πορεία της πανδημίας το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε σε δύο μέλη της επιτροπής εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας. Τον Δημήτρη Παρασκευή, Α’ αντιπρόεδρο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), αναπληρωτή καθηγητή Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και τον Αλκιβιάδη Βατόπουλο, καθηγητή Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.

Οι δύο επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι για να μειώσουμε τον κίνδυνο μεταδόσεων θα πρέπει να αποφεύγουμε το συγχρωτισμό, να κάνουμε σωστή χρήση της μάσκας, με τον κ. Βατόπουλο μάλιστα να υπογραμμίζει ότι «ο ίδιος φοράει μάσκα στο super market και όπου υπάρχει συγχρωτισμός».

Ο κ. Παρασκευής συμπληρώνει ότι αν παρουσιάσουμε συμπτώματα να παραμείνουμε σπίτι και να πραγματοποιούμε συχνούς διαγνωστικούς ελέγχους.

Οι λόγοι αύξησης των κρουσμάτων

«Η αύξηση ήταν αναμενόμενη και συμβαίνει παρόμοια σε πολλές περιοχές της υφηλίου λόγω της κυκλοφορίας των στελεχών ΒΑ.4 και ΒΑ.5», αναφέρει ο κ. Παρασκευής. Οι λόγοι αφορούν, κυρίως, την κυκλοφορία των στελεχών από τις υποομάδες ΒΑ.4 και ΒΑ.5 που παρουσιάζουν μεγαλύτερη μολυσματικότητα και δυνατότητα ανοσιακής διαφυγής που σε συνδυασμό με την εξασθένιση της προστασίας του εμβολίου έναντι της μόλυνσης καθιστούν το πεδίο ευνοϊκό για τη μετάδοσή τους. Επίσης, η αυξημένη κινητικότητα του πληθυσμού λόγω της τουριστικής περιόδου και οι συνθήκες χαλάρωσης που επικρατούν στις τουριστικές περιοχές, συμβάλλουν στην αύξηση των κρουσμάτων.

Η επιδημία δεν έχει τελειώσει – Επάλληλα επιδημικά κύματα

Είναι σαφές ότι η επιδημία δεν έχει τελειώσει, θα έχουμε εξάρσεις και υφέσεις και αυτή την νέα πραγματικότητα θα πρέπει να την συνειδητοποιήσουμε και ο καθένας να λαμβάνει μέτρα προστασίας, αναφέρει ο κ. Βατόπουλος. «Είναι σαφές και το είχαμε πει εδώ και πολύ καιρό ότι θα έχουμε εξελισσόμενα επάλληλα επιδημικά κύματα. Δηλαδή, θα έχουμε εξάρσεις και υφέσεις οι οποίες κρατάνε δυο με τρεις μήνες. Δεν πρέπει να εκπλησσόμεθα και να γίνεται συζήτηση ότι έχουμε αύξηση των κρουσμάτων. Προφανώς και θα έχουμε αύξηση κρουσμάτων και ελπίζουμε ότι δεν θα έχουμε πολλούς ασθενείς με βαριά νόσηση λόγω ανοσίας του πληθυσμού, είτε λόγω εμβολιασμών, είτε προηγούμενης λοίμωξης ή και τα δύο».

Κάθε παραλλαγή που επιλέγεται είναι πιο μεταδοτική και από εκεί και πέρα η ανοσία που έχουμε δεν είναι 100%, προσθέτει ο κ. Βατόπουλος. «Έχουμε πει ότι το εμβόλιο προστατεύει από την βαριά νόσηση, συνεπώς ο κόσμος κολλάει και μεταδίδει. Τώρα πώς θα εξελιχθεί αυτό που βλέπουμε μπροστά μας, τι θα γίνει, δεν νομίζω ότι είναι εύκολο να το πει κανείς».

Τι περιλαμβάνει η νέα κανονικότητα

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε την νέα πραγματικότητα. Από την συμπεριφορά μας συνολικά εξαρτάται το πού θα ισορροπήσει το σύστημα και αυτό δεν είναι εύκολο να το προβλέψει κάποιος, υπογραμμίζει ο κ. Βατόπουλος.

Σύμφωνα με τον ίδιο η νέα κανονικότητα, περιλαμβάνει συνεχή επαγρύπνηση και εφαρμογή μέτρων ατομικής προστασίας. «Πιστεύω ότι η μάσκα πρέπει να μπει στην καθημερινότητά μας, πρέπει να φοράμε μάσκα, όπου υπάρχει συνωστισμός, ανεξαρτήτως τι λένε οι νόμοι. Ναι δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν δεν φοράς μάσκα, αλλά η μάσκα εξακολουθεί να είναι χρήσιμη και να προστατεύει. Εγώ φοράω μάσκα όταν πάω στο super market ή κάπου που έχει πολύ κόσμο» τονίζει.

Μάλιστα επικαλείται άλλες συνήθειες μας όπως το να φοράμε καπέλο όταν βγαίνουμε στον ήλιο, ζώνη στο αυτοκίνητο, κράνος ο μοτοσικλετιστής.

Προσθέτει ότι πρέπει να προσαρμόσουμε την κανονικότητα μας με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιμετωπίσουμε τα αυξημένα κρούσματα. «Το μήνυμα δεν πρέπει να είναι καταργούμε την μάσκα. Δεν είναι νομικά υποχρεωτική, αλλά η νέα κανονικότητα πρέπει να περιλαμβάνει χρήση μάσκας, αποφυγή συγχρωτισμού, μέτρα ατομικής προστασίας». Αλλά και η πολιτεία, αναφέρει ο κ. Βατόπουλος, πρέπει να λάβει μέτρα. «Η νέα κανονικότητα να περιλαμβάνει πράγματα που μπορεί να ελαττώσουν τους υποχρεωτικούς συνωστισμούς, όπως π.χ. περισσότερα λεωφορεία». Ο κ. Βατόπουλος εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο αύξησης των απουσιών των εργαζομένων από την εργασία τους. «Αυτό που με ανησυχεί είναι οι απουσίες από δουλειές. Μπορεί να μην έχουμε βαριά περιστατικά αλλά να έχουμε πολλές απουσίες από δουλειές που και αυτό είναι ένα θέμα, και είναι λογικό να συμβαίνει. Το ότι είναι κάτι αναμενόμενο δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να λάβεις μέτρα».

2η αναμνηστική δόση

Την Δευτέρα, 27 Ιουνίου στο emvolio.gov.gr, θα ανοίξει η πλατφόρμα των ραντεβού για εμβολιασμό κατά της covid-19 με την 2η αναμνηστική δόση (4η δόση) για όλους όσοι το επιθυμούν άνω των 30 ετών. Παραμένει ισχυρή σύσταση για τον εμβολιασμό στους άνω των 60 ετών, όπου η πλατφόρμα των ραντεβού έχει ανοίξει από τον Απρίλιο.

«Αναφορικά με τα άτομα του γενικού πληθυσμού ηλικίας κάτω των 60 ετών η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή επαρκή επιστημονικά δεδομένα για το πρόσθετο όφελος που θα προσέφερε μια δεύτερη αναμνηστική δόση με τα υπάρχοντα εμβόλια. Ωστόσο, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών εισηγείται να δίνεται η δυνατότητα εμβολιασμού με δεύτερη αναμνηστική δόση σε άτομα ηλικίας 30 ως 59 ετών εφόσον το επιλέξουν».

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Έχοντας, πλέον, στη χώρα ένα σημαντικό ποσοστό εμβολιασμένων πολιτών, βλέπουμε ότι ακόμα και το υπερμεταδοτικό στέλεχος της «Δέλτα» δεν καταφέρνει να προκαλέσει τόσο μεγάλη πίεση στο σύστημα υγείας, όπως θα συνέβαινε εάν είχαμε αντίστοιχα κρούσματα το χειμώνα. Άρα, δεν είναι τα κρούσματα εκείνα που θα δημιουργήσουν την πίεση στο ΕΣΥ, όσο τα ανεμβολίαστα άτομα άνω των 50 ετών που πιθανόν θα νοσήσουν βαριά, θα χρειαστεί να νοσηλευτούν και ίσως να διασωληνωθούν.

• Αυτό το σημαντικό ποσοστό συμπολιτών μας (άνω των 50 ετών), που ακόμα διστάζει να εμβολιαστεί είναι λίγο δύσκολο να υποθέσουμε ότι είναι όλοι αρνητές. Η συντριπτική τους πλειονότητα πιθανότατα διστάζει, θορυβημένη από τις σπάνιες σοβαρές επιπλοκές των εμβολίων και πιθανότατα έχει μπερδευτεί από την υπερπληροφόρηση.

Με βάση την παρατήρηση αυτή, το libre, κατά τη χτεσινή ενημέρωση από το υπουργείο Υγείας, έθεσε στην Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας και μέλος της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, Βάνα Παπαευαγγέλου το ερώτημα εάν έχει συζητηθεί στην επιτροπή το ενδεχόμενο να υλοποιηθεί μια πολύ αναλυτική και πολύ συστηματική καμπάνια ενημέρωσης προς όλους αυτούς τους ανθρώπους που ο φόβος τους απομακρύνει από τον εμβολιασμό, ώστε η σωστή πληροφόρηση να τους ωθήσει να εμβολιαστούν. 

«Προφανώς, έχετε δίκιο στην παρατήρησή σας ότι το γεγονός ότι έχουμε αύξηση των κρουσμάτων χωρίς αυτή τη στιγμή να βλέπουμε πίεση στο ΕΣΥ, δεν είναι μόνο ότι είναι πολύ νωρίς, με βάση το τι έχει συμβεί στις υπόλοιπες περιοχές του κόσμου όπου υπάρχει καλύτερη εμβολιαστική κάλυψη απ’ ότι στη χώρα μας, αλλά και με βάση τον επιδημιολογικό χάρτη που συνεχώς ανασκοπούμε τον αριθμό των κρουσμάτων ανά Δήμο, ανά περιφερειακή ενότητα, βλέπουμε ότι οι μεγάλες ηλικίες δεν έχουν πολλά κρούσματα», επεσήμανε η κα Παπαευαγγέλου και πρόσθεσε:    

• «Και συνεπώς, ελπίζουμε ότι αυτό θα συνεχιστεί, τουλάχιστον στην πλειοψηφία των περιοχών όπου υπάρχει καλή εμβολιαστική κάλυψη. Σίγουρα, θα υπάρξει μετακύληση σε κάποιες περιοχές που η εμβολιαστική κάλυψη είναι χαμηλή. Και αυτή είναι η αγωνία μας. Πόσες είναι αυτές, αν μου επιτρέπετε, οι «τρύπες» που θα επιτρέψουν τα νέα κρούσματα στους νέους να μεταπηδήσουν στους γονείς τους και στους παππούδες τους.  Εκεί, θα έχουμε θέμα και θα υπάρξει κάποια αύξηση. Σε ποιο βαθμό περιμένουμε να το δούμε.Όσον αφορά τώρα στην καμπάνια, νομίζω ότι γίνεται μια πάρα πολύ συντονισμένη προσπάθεια. Σαν μέλος και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών μπορώ να το πιστοποιήσω αυτό αλλά και η Πολιτεία με όλες αυτές τις δράσεις τις καινούριες που εκπονεί τώρα νομίζω ότι κάνει μια προσπάθεια να πάει προς τον πολίτη και συνεχώς σκεφτόμαστε πώς μπορούμε να διευκολύνουμε αυτούς που ίσως δυσκολεύονται να έρθουν στα εμβολιαστικά, κέντρα ώστε όχι μόνο να πειστούν αλλά να τους κάνουμε και την ζωή τους λίγο πιο εύκολη, να είναι πιο εύκολο να έρθουν να εμβολιαστούν.Και νομίζω ότι σιγά- σιγά και με την κουβέντα όλο και περισσότερος κόσμος θα προσέρχεται. Βλέπουμε ότι και οι μεγαλύτερες ηλικίες όλο και περισσότερο αυξάνουν σιγά- σιγά, οπότε νομίζω ότι θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες μας να πείσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο. Και νομίζω ότι ο καθένας από μας πρέπει να πείσει έναν διπλανό του για να πετύχουμε τον στόχο μας».

Ένα άλλο θέμα που έθιξε το libre, κατά τη χτεσινή ενημέρωση αφορούσε τις διάφορες αψιμαχίες ειδικών που διαφωνούν μεταξύ τους για το αν η αύξηση των τελευταίων ημερών στα κρούσματα οφείλεται ή όχι στο στέλεχος «Δέλτα». Το ερώτημα ήταν τι θα μπορούσαμε να πούμε με πολύ λίγα λόγια στον κόσμο που ανάλογες διαφωνίες –τηλεοπτικά και όχι μόνο debates των ειδικών– προκαλούν περαιτέρω σύγχυση αντί να ενημερώνουν.

Απαντώντας στο libre, ο Επίκουρος Καθηγητής Επιδημιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, Γκίκας Μαγιορκίνης, διευκρίνισε ότι:

• «Η συμμετοχή της «Δέλτα» στην αύξηση είναι δεδομένη. Απλά, δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Δηλαδή, θα το πω με απλά λόγια. Αν δεν είχαμε την «Δέλτα» θα βλέπαμε πάλι αύξηση, όχι τόσο μεγάλη, αλλά θα βλέπαμε μια σημαντική αύξηση λόγω των κοινωνικών δραστηριοτήτων. Πόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογίζουμε, τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε η «Δέλτα». Αυτή την στιγμή η αύξηση που βλέπουμε σε παγκόσμια κλίμακα συνδέεται με την «Δέλτα». Δεν έχουμε μόνο κρούσματα «Δέλτα» στην Ελλάδα. Άρα δεν μπορούμε να το αποδώσουμε αποκλειστικά και μόνο στη «Δέλτα», αλλά σε ένα σημαντικό ποσοστό σχετίζεται με τη «Δέλτα».

“Ο δείκτης R είναι πάνω από το 1 και παραμένει”, τόνισε ο κ. Σύψας μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑϊ και πρόσθεσε: “Τα μέτρα που πήραμε αρχές Αυγούστου ελπίζουμε να αποδώσουν στο τέλος του μήνα. Θα εισηγηθούμε νέα μέτρα αν χρειαστεί, όμως το βασικό μέτρο είναι να πλένουμε τα χέρια μας να κρατάμε αποστάσεις ασφαλείας, να φοράμε μάσκες και να αποφεύγουμε τους συγχρωτισμούς”.

Σχολιάζοντας το επικείμενο άνοιγμα των σχολείων και των νηπιαγωγείων και τη χρήση μάσκας τόνισε ότι “επειδή τα σχολεία πρέπει να ανοίξουν, είναι ζωτική λειτουργιά για το κράτος, όπως η υγεία και η άμυνα, χρησιμοποιούμε όσα μέσα έχουμε, και ένα από αυτά είναι η μάσκα. Ο ΠΟΥ είπε με σαφήνεια ότι παιδιά ηλικίας άνω των 3 ετών μπορούν να φοράνε με ασφάλεια τη μάσκα. Τα παιδιά προσαρμόζονται, εξαρτάται και από τους δασκάλους και τους συγγενείς τους”.

Ο κ. Σύψας έκανε εκτενή αναφορά στο σενάριο να ζήσουμε καταστάσεις ισπανικής γρίπης, προειδοποιώντας ότι η ισπανική γρίπη σκότωσε στο δεύτερο κύμα.

“Δεν ξέρουμε πως θα συμπεριφερθεί ο ιός επιδημιολογικά. Υπάρχει το κακό σενάριο ότι θα έρθει δεύτερο κύμα που θα είναι πολύ χειρότερο από το πρώτο όπως έγινε με την ισπανική γρίπη. Η ισπανική γρίπη σκότωσε στο δεύτερο κύμα, ελπίζω να μην έχουμε δεύτερο κύμα ή να είναι διαχειρίσιμο. Δεν ξέρουμε. Η επιδημιολογική εικόνα αυτής της πανδημίας είναι εντελώς άγνωστη, ήδη μας έδειξε τη δύναμη της χτύπησε όχι μόνο στην Ελλάδα σε όλη την Ευρώπη μέσα στο καλοκαίρι”.

Τι ήταν η ισπανική γρίπη

Η ισπανική γρίπη ήταν κάτι πολύ μακρινό, ένα σχεδόν ξεχασμένο γεγονός, καταδικασμένο να ζει για πάντα στη σκιά του τελευταίου χρόνου του Ά Παγκοσμίου Πολέμου, με τον οποίο συνέπεσε. Δυστυχώς, αυτό άλλαξε. Ο κορονοϊός μάς έχει κάνει να θυμηθούμε όλες τις πανδημίες που πέρασε η ανθρωπότητα, και συχνά να ανατρέχουμε και σ’ αυτήν. Ίσως να μην είναι η πιο καταστροφική, αλλά είναι η πιο πρόσφατη. Είναι η πανδημία με την οποία μπορούμε να ταυτίσουμε πιο εύκολα το σήμερα, καθώς συνέβη σε “μοντέρνους καιρούς”.

Τα θύματα που άφησε πίσω της είναι ασύγκριτα περισσότερα με αυτά που αφήνει ο κορονοϊός. Ωστόσο, έχει κάποια στοιχεία που θυμίζουν απελπιστικά τη σημερινή πανδημία:

1. 500 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν, κάτι που σημαίνει δηλαδή ότι το 1/3 του τότε πληθυσμού παγκοσμίως, αρρώστησε κάποια στιγμή ανάμεσα στο 1918 και 1919.
2. Αν κάτι μας έδειξε η μόλυνση από κορονοϊό του Μπόρις Τζόνσον είναι ότι ο ιός δεν κάνει διακρίσεις και δεν καταλαβαίνει από καρέκλες και αξιώματα, κάτι βέβαια που είχε επιβεβαιωθεί καιι από το μακρινό 1919. Εκείνη τη χρονιά, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Γούντροου Ουίλσον, αρρώστησε καθόσον βρισκόταν στο Παρίσι και έπαιρνε μέρος στη Συνθήκη Ειρήνης που θα τερμάτιζε και τυπικά τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο. Και ο επόμενος όμως Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ θα χτυπηθεί από την ισπανική γρίπη.
3. Συνολικά, ο αριθμός των θυμάτων βρίσκεται κάπου ανάμεσα στα 50 με 100 εκατομμύρια, νούμερο σίγουρα σοκαριστικό. Αντιλαμβάνεσαι την επικινδυνότητα εκείνης της γρίπης, όταν διαβάζεις ότι η πιθανότητα που είχε για να πεθάνει ένα άτομο που προσβλήθηκε ήταν της τάξεως του 2.5%.
4. Το 75% των θανάτων συνέβη μόλις μέσα σε 10 εβδομάδες, το φθινόπωρο του ’18.
5. Τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, στις ΗΠΑ πέθαναν περίπου 675.000 άτομα, περισσότερα δηλαδή από όσα έχουν πεθάνει εδώ και σαράντα χρόνια από AIDS στην ίδια χώρα.
6. Από τη γρίπη πέθαναν και πολλές διασημότητες της εποχής όπως ήταν ο παίκτης του μπέιζμπολ, Λάρι Σαπέλ, η σταρ του βωβού κινηματογράφου, Μιρτλ Γκονζάλες και η πρώην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Ρόουζ Κλίβελαντ.
7. Δεν ξεχώριζε νέους και γέρους. Εκατομμύρια νέοι πέθαναν, ακόμη και μερικές ώρες μετά τα πρώτα συμπτώματα.
8. Μπορεί παγκοσμίως να υιοθετήθηκε η ονομασία ‘ισπανική γρίπη’, όμως αυτή η πανδημία δεν ξεκίνησε από την Ισπανία. Απλώς η ισπανική κυβέρνηση ήταν η πρώτη που μίλησε ανοιχτά για αυτό το θέμα, το γνωστοποίησε, τη στιγμή που οι άλλες χώρες το αποσιωπούσαν. Βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους και δεν ήθελε η μία χώρα να ξέρει η άλλη ότι έχει χιλιάδες άρρωστους στρατιώτες στις τάξεις της. Η Ισπανία ήταν ουδέτερη.
9. Στην πραγματικότητα, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά να πει από ποια χώρα ξεκίνησε η γρίπη. Οι ιστορικοί, οι επιδημιολόγοι, όλοι έχουν από μια θεωρία, αλλά κανείς δεν είναι 100% βέβαιος.
10. Στις ΗΠΑ ειδικά τα στόματα έμειναν για πολύ καιρό κλειστά. Χρειαζόταν να μείνει υψηλό το ηθικό και το φρόνημα του στρατού, δεν μπορούσαν να τους πουν “καταταχθείτε, να κολλήσετε”. Έτσι μόνο στη Φιλαδέλφεια πέθαναν περίπου 13.000 άνθρωποι.
11. Στις ΗΠΑ το υγειονομικό σύστημα πιέστηκε πολύ, βρέθηκε στα όρια της κατάρρευσης και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να επιτάξει κτίρια για τους ασθενείς και να προσλάβει καινούργιο προσωπικό. Πολλοί γιατροί και πολλές νοσοκόμες έλειπαν στην Ευρώπη εξαιτίας του πολέμου.
12. Η ‘ισπανική γρίπη’ ήταν ένας ιός συγγενής του H1N1, με τη διαφορά ότι δεν προήλθε από τα γουρούνια, αλλά από τα πουλιά.
13. Η γρίπη χτύπησε τον πλανήτη σε τρία κύματα. Το πρώτο ήρθε την άνοιξη, το δεύτερο τον φθινόπωρο και το τρίτο και τελευταίο τον χειμώνα.

Πηγή: news247.gr

Η ίδια, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει αξιόπιστη μελέτη που να δείχνει αν τα παιδιά μεταδίδουν τον ιό. Εξήγησε μάλιστα ότι η απόφαση “είναι εν μέρει η επιστημονική γνώση και εν μέρει πολιτική με πολιτικο -οικοναμικά κριτήρια. Είναι ένα δίλημμα “η πρόκληση με το τι κάνουμε με τα σχολεία σε περιόδους κρίσεις” τόνισε η καθηγήτρια επιδημιολογίας, η οποία υπήρξε και καθηγήτρια του Σωτήρη Τσιόδρα. Η Αθηνά Λινού πρόσθεσε ότι “η εξασφαλίζεις πλήρως την ασφάλεια στα σχολεία ή επιλέγεις την εξ αποστάσεως εκπαίδευση”.

Παράλληλα ζήτησε περισσότερες μάσκες από το υπουργείο Παιδείας στους μαθητές και εύκολη πρόσβαση σε βρύσες.Ενώ σχολίασε την απόφαση για προαιρετική χρήση μάσκας στα σχολεία “ ή για όλους ή για κανέναν”. Η προαιρετική χρήση μάσκας οδηγεί σε μπουλινγκ, επισήμανε.Τα παιδιά του δημοτικού είναι δύσκολο να πειθαρχήσουν με τα μέτρα, ωστόσο σε πολλές ευρωπαϊκες χώρες επιλέγουν να ανοίξουν τα σχολεία σε αυτές τις ηλικίες. Αυτό συμβαίνει επειδή ανεπιβεβαίωτες μελέτες έχουν δείξει ότι μέχρι τα δέκα έτη τα παιδιά μεταδίδουν λιγότερο, εξήγησε η καθηγήτρια επιδημιολόγος.

Οι χώρες αυτές δοκιμάζουν με το να ανοίξουν οι μικρές τάξεις, αν θα υπάρξει έξαρση, εμείς πάντως κάνουμε το αντίθετο, υπογράμμισε η Αθηνά Λινού.Τέλος, η καθηγήτρια παρότρυνε τους γονείς να μην επαναπαυθούν, και να να αποφεύγουν τα παιδιά την επαφή με ηλικιωμένους και μετά την άρση των μέτρων.