Ο Βασίλης Κικίλιας, μιλώντας για τη συμβολή της ναυτιλίας και των λιμενικών υποδομών στον συνολικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, υπογράμμισε την σημασία του προσανατολισμού των επενδύσεων σε αυτή την κατεύθυνση.

Ο υπουργός είπε χαρακτηριστικά: «Πιστεύω ειλικρινώς και βλέπω ότι η θάλασσα είναι συγκριτικό πλεονέκτημα για την πατρίδα μας και τους συμπατριώτες μας. Η νησιωτικότητα, επίσης.

Κατά το παρελθόν, οι πόλεις που χτίστηκαν γύρω από τη θάλασσα και διέθεταν λιμάνια, όπως και τα νησιά με τις υποδομές τους, μπόρεσαν να στηρίξουν το εμπόριο και πολλά χρόνια αργότερα, τον τουρισμό.

Η ναυτιλία οδήγησε τη χώρα στο να μεγαλουργήσει στο παρελθόν. Στα 51 χρόνια της μεταπολίτευσης επενδύσαμε, σε έναν βαθμό, στο να διορίσουμε τα παιδιά μας στο ελληνικό δημόσιο. Σήμερα, αυτό το μοντέλο έχει ξεπεραστεί από τις περιστάσεις και πρέπει να το μετασχηματίσουμε, όπως κάνουμε συνολικά στην οικονομία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Πρέπει να στραφούμε ξανά στα επαγγέλματα και στο οικοσύστημα που μπορεί να χτιστεί γύρω από τη θάλασσα, τα λιμάνια, τα νησιά και τις πόλεις που βρέχονται από αυτήν. Αυτά μπορούν να δώσουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην ελληνική οικονομία, καλύτερα πληρωμένες θέσεις εργασίας και να αποτελέσουν απάντηση στις αγωνίες της επόμενης γενιάς, δίνοντάς της αισιοδοξία και ελπίδα για το μέλλον, εδώ στη χώρα μας.

Η ελληνική ποντοπόρος ναυτιλία είναι η πρώτη στον κόσμο και δείχνει τον δρόμο για το πώς μπορούμε να οργανώσουμε το οικοσύστημα γύρω από αυτήν, ακόμα καλύτερα».

Στη συνέχεια, παρουσίασε τον χρηματοδοτικό σχεδιασμό του υπουργείου για τα επόμενα χρόνια. Όπως τόνισε:

«Στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και συνολικά στην κυβέρνηση, καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε, μέσα από διαπραγμάτευση, να πετύχουμε τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για μια σταθερή, ουσιαστική και παραγωγική οικονομία.

Από τα ταμεία που χρηματοδοτούν το Υπουργείο Ναυτιλίας, το ΤΑΜΕΥ, το ταμείο για τη μεταναστευτική πολιτική, το ΕΣΠΑ, το ΠΔΕ, τις επενδύσεις σε άγονες γραμμές και το μεταφορικό ισοδύναμο, την υδροδότηση των νησιών και το RRF, εκκινώντας από το 2026 και στα επόμενα χρόνια, οι επενδύσεις θα φτάσουν τα 1 δισ. 498 εκατ. ευρώ.

Δεν μπορούμε να αφήσουμε πίσω και δεν πρόκειται, τα ακριτικά μας νησιά, τις παραμεθόριες περιοχές και τις πόλεις με λιμάνια, που κάποτε γνώρισαν ακμή. Στόχος μας είναι να επανενεργοποιήσουμε αυτές τις περιοχές, ώστε γύρω από τα επαγγέλματα της θάλασσας να δημιουργηθούν κόμβοι ανάπτυξης και επιχειρηματικότητας, που θα στηρίξουν τις τοπικές οικονομίες και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας για τα παιδιά μας και τις επόμενες γενιές».

Αναφερόμενος στον επιχειρησιακό εκσυγχρονισμό του Λιμενικού Σώματος, είπε:

«Συμφωνήσαμε για σχεδόν 500 προσλήψεις λιμενικών το 2026, γιατί τους χρειαζόμαστε. Τα master plan για όλα τα λιμάνια της χώρας θα προχωρήσουν.

Το Λιμενικό Σώμα και οι άντρες και οι γυναίκες του δικαιούνται ένα νέο, σύγχρονο κέντρο επιχειρήσεων. Ο σημερινός θάλαμος επιχειρήσεων είναι παρωχημένος.

Μέσα από το ΑΙΓΙΣ 2 θα προχωρήσουμε σε νέα σκάφη ανοιχτής θαλάσσης, μεγαλύτερα των 80 μέτρων, ικανά να επιχειρούν κάτω από την Κρήτη, στο Λιβυκό Πέλαγος και όπου χρειαστεί. Παράλληλα, θα αποκτηθούν μικρότερα καταδιωκτικά σκάφη, καθώς και μη επανδρωμένα πλωτά, υποβρύχια και εναέρια μέσα.

Η πατρίδα μας έχει θαλάσσια σύνορα. Δεν είναι χώρος, είναι χώρα και οφείλουμε να την υπερασπιστούμε».

Στο ίδιο πλαίσιο υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης των μικρών νησιών:

«Κάθε νησί που βρίσκεται στην άγονη γραμμή, ανεξαρτήτως μεγέθους, θα έχει τη στήριξη του Υπουργείου Ναυτιλίας, σε συνεργασία και με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Οι επενδύσεις σε αφαλατώσεις, λιμάνια, λιμενοβραχίονες και αγκυροβόλια μπορούν να στηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό στο περιβάλλον και στην ταυτότητα του κάθε τόπου».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αξιοποίησης λιμανιών που έμειναν πίσω τις τελευταίες δεκαετίες:

«Μεγάλα λιμάνια τα οποία έμειναν πίσω τις τελευταίες δεκαετίες, όπως είναι και το λιμάνι της Πάτρας, πρέπει να δούμε τον τρόπο με τον  οποίο θα τα αξιοποιήσουμε, να δούμε τι γίνεται με τον Αστακό. Και βέβαια και άλλα λιμάνια, όπως ο Βόλος, όπως η Καβάλα.

Άλλα λιμάνια στην Αττική, όπως είναι η Ελευσίνα, θα δώσουμε τη δυνατότητα να στηρίξουμε και να προχωρήσουμε τις μαρίνες, οι οποίες στο κομμάτι του τουρισμού φέρνουν πολύ μεγάλα έσοδα. Και όλα αυτά να μην φεύγουν στο εξωτερικό, να γυρίζουν εδώ πίσω, στις τοπικές οικονομίες. Να γυρίζουν στους ανθρώπους οι οποίοι πρέπει να έχουν μέρισμα αυτής της ανάπτυξης».

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός τόνισε:

«Βεβαίως απαιτείται διαφάνεια. Βεβαίως απαιτείται αξιακός κώδικας. Βεβαίως δεν είμαστε όλοι ίδιοι και καθένας και μέσα στα κόμματα, οφείλει να κάνει την αυτοκριτική του.

Απαιτούνται όμως σοβαρότητα, μέτρο και εγκράτεια. Απαιτείται σεβασμός στους συνομιλητές και σε όσους πρεσβεύουν διαφορετικές πολιτικές απόψεις.

Πιστεύω ότι για να είναι η χώρα ισχυρή και να αντέξει στο μέλλον με αισιοδοξία, πρέπει να μάθουμε να ανεχόμαστε το διαφορετικό και να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον. Αυτό που πολλές φορές είναι εύκολο ή θελκτικό να ειπωθεί, επιστρέφει ως boomerang την επόμενη μέρα.

Στη διάρκεια καθορίζεται η αξία μας, τόσο ως προς τον αξιακό κώδικα όσο και ως προς τις αρχές και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε».

Ο Υπουργός Ανάπτυξης εκπροσώπησε τον Πρωθυπουργό στο πλαίσιο της διήμερης εκδήλωσης για την αγροδιατροφή και τη νησιωτικότητα, που συνδιοργάνωσαν το Επιμελητήριο Κυκλάδων και το Δίκτυο Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (INSULEUR).

Ο κ. Θεοδωρικάκος ανέδειξε τη Σύρο ως παράδειγμα επιτυχημένου συνδυαστικού μοντέλου ανάπτυξης, που συνδυάζει «καινοτόμο πρωτογενή τομέα με προϊόντα υψηλής ποιότητας, τουρισμό που πρέπει στηρίζεται στην ποιότητα και στην αυθεντικότητα, και μια παραγωγική μονάδα με εθνικό στρατηγικό ρόλο – τα ναυπηγεία στο Νεώριο». «Δεν είναι δυνατόν η πατρίδα μας να είναι στις πρώτες ναυτικές δυνάμεις της γης και να μην είναι και στις πρώτες χώρες στη ναυπηγική βιομηχανία. Και αυτή είναι μια δέσμευση που κάνουμε πράξη», δήλωσε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Δίκτυο Aegean Cuisine, χαρακτηρίζοντάς το «μια αξιέπαινη πρωτοβουλία που συνδέει την παράδοση και τη γαστρονομία με την ανάπτυξη». «Από τη φάβα της Σχοινούσας και τα τυριά της Νάξου, μέχρι τα προϊόντα της Σύρου, κάθε νησί των Κυκλάδων έχει τον δικό του γαστρονομικό θησαυρό. Η παραδοσιακή τυροκομία των Κυκλάδων αξίζει να ενταχθεί στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO και είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα αυτής της δημιουργικής συνέχειας ανάμεσα στην παράδοση και στην καινοτομία», είπε. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι «τους επόμενους μήνες το Υπουργείο Ανάπτυξης θα προκηρύξει νέα καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου για την εξωστρέφεια, την κοινωνική επιχειρηματικότητα, τις σύγχρονες τεχνολογίες και την αγροδιατροφή», επισημαίνοντας ότι «στόχος είναι να στηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η πραγματική παραγωγή».

Αναφερόμενος στο νέο παραγωγικό πρότυπο για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Θεοδωρικάκος τόνισε ότι «περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα για όλους τους πολίτες προϋποθέτει μια πιο παραγωγική οικονομία – μια οικονομία που θα δίνει καλύτερους μισθούς και βιώσιμη ανάπτυξη παντού στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά μας». «Αυτό είναι προϋπόθεση για να σταματήσει η μετακίνηση των ανθρώπων από την περιφέρεια προς την Αττική και να δημιουργηθούν προοπτικές για τους νέους να μείνουν και να προοδεύσουν στον τόπο τους», πρόσθεσε.

Επίσκεψη στα Ναυπηγεία Σύρου της ΟΝΕΧ

Στη συνέχεια, ο Υπουργός Ανάπτυξης επισκέφθηκε τα Ναυπηγεία Σύρου της ΟΝΕΧ, όπου τον υποδέχθηκε ο Γενικός Διευθυντής Γιάννης Βαμβακούσης. Ξεναγήθηκε στις εγκαταστάσεις, συνομίλησε με τους εργαζομένους και ενημερώθηκε για το πρόγραμμα πλήρους αναβάθμισης των εγκαταστάσεων των ναυπηγείων, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη και συμβάλλει καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους.

Σε δήλωσή του, τόνισε πως «είναι ισχυρή προτεραιότητα της Κυβέρνησης η συνεχής, σχεδιασμένη και έμπρακτη στήριξη της ναυπηγικής βιομηχανίας. Γιατί έχει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, της ανταγωνιστικότητάς της, αλλά και στην ασφάλεια της πατρίδας μας, ιδιαίτερα των νησιών μας».

Όπως ανέφερε, τα ναυπηγεία της Σύρου αποδεικνύουν στην πράξη τις μεγάλες δυνατότητες που έχει η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία: «Στηρίζουμε τις προσπάθειες της διοίκησης για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, που κάνουν τα ναυπηγεία πιο παραγωγικά και πιο ανταγωνιστικά, με ασφάλεια για τους εργαζόμενους και με πνεύμα συνεργασίας που εγγυάται σημαντικά αποτελέσματα». Καταλήγοντας, υπογράμμισε πως το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει εντάξει τις επενδύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων, προσθέτοντας πως «εργαζόμαστε από κοινού με τους ανθρώπους του κλάδου, ώστε να συνδεθούν με την αμυντική βιομηχανία της χώρας, που αποτελεί επίσης προτεραιότητά μας».

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στη Σύρο, ο Υπουργός Ανάπτυξης επισκέφθηκε επίσης τη Δ.Ε.Ε.Π. Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας, όπου συνομίλησε με στελέχη και μέλη της οργάνωσης για ζητήματα που αφορούν την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και της καθημερινότητας των πολιτών. Στη συνέχεια, επισκέφτηκε στο Δημαρχείο Σύρου, όπου συναντήθηκε με τον Δήμαρχο Αλέξη Αθανασίου. Κατά τη συνάντηση συζήτησαν για τα έργα και τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται στο νησί, αλλά και για τις προοπτικές περαιτέρω στήριξης της νησιωτικής επιχειρηματικότητας.

Σε 33 σελίδες εγγράφων που υποβλήθηκαν στο Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ (OGE) στις 12 Αυγούστου, περιγράφονται 690 συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από την ανάληψη των καθηκόντων του. 

Σύμφωνα με υπολογισμούς του CNBC, οι αγορές είχαν συνολική αξία τουλάχιστον 100 εκατομμυρίων δολαρίων, υιοθετώντας  τη χαμηλότερη αξία που αναγράφεται για κάθε συναλλαγή που αποκαλύφθηκε.

Σύμφωνα με το νόμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο αντιπρόεδρος και άλλοι επιλεγμένοι αξιωματούχοι πρέπει να καταθέτουν περιοδικά τις «δηλωτέες συναλλαγές» στο OGE. Η ακριβής αξία αυτών των συναλλαγών δεν χρειάζεται να δηλώνεται.

Οι εκτενείς λίστες που κατατέθηκαν νωρίτερα αυτό το μήνα δείχνουν ότι, κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, ο Τραμπ αγόρασε ομόλογα που εκδόθηκαν από διάφορους φορείς, συμπεριλαμβανομένων τοπικών κυβερνήσεων των ΗΠΑ, καθώς και εταιρειών φυσικού αερίου, εταιρειών ύδρευσης, νοσοκομειακών αρχών και σχολικών επιτροπών.

Ο Τραμπ αγόρασε επίσης ομόλογα που εκδόθηκαν από μια σειρά γνωστών εταιρειών. Τα έγγραφα αναφέρουν αγορές ομολόγων αξίας μεταξύ 500.000 και 1.000.000 δολαρίων που εκδόθηκαν από τις T-Mobile U.S., United Health και Home Depot στις αρχές Φεβρουαρίου. Αργότερα τον ίδιο μήνα, αγόρασε ομόλογα που εκδόθηκαν από τη Meta, μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram, αξίας μεταξύ 250.000 και 500.000 δολαρίων.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως στο αίτημα του CNBC για σχόλιο.

Ορισμένες από τις εταιρείες των οποίων τα ομόλογα ανήκουν πλέον στον Τραμπ έχουν επηρεαστεί άμεσα από τις πολιτικές ή τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες.

Ο ηγέτης του Λευκού Οίκου έχει καθαρή περιουσία 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το Forbes. Το 2020 – το τελευταίο έτος της πρώτης προεδρικής θητείας του – ο Τραμπ είχε περιουσία 2,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με το περιοδικό. Το Forbes χαρακτήρισε τα χρόνια μεταξύ των δύο θητειών του ως «την πιο κερδοφόρα μεταπροεδρική περίοδο στην αμερικανική ιστορία» χάρη σε μια σειρά επιχειρηματικών εγχειρημάτων που προωθήθηκαν στους υποστηρικτές του.

Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Τραμπ τον έχουν κατηγορήσει στο παρελθόν για διάφορες συγκρούσεις συμφερόντων κατά τη διάρκεια της θητείας του ως προέδρου. Σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό νόμο, ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος εξαιρούνται από ορισμένους κανονισμούς που αφορούν συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ ομοσπονδιακών αξιωματούχων – αλλά σύμφωνα με τη μη κερδοσκοπική οργάνωση CREW, όλοι οι σύγχρονοι πρόεδροι πριν από τον Τραμπ επέλεξαν να εκχωρήσουν τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το οποίο επικαλείται αξιωματούχο, ο Τραμπ θα παρουσιάσει τα σχέδια σε εκδήλωση κοντά στο Πίτσμπουργκ.

Στο επίκεντρο βρίσκονται νέες επενδύσεις από μεγάλες εταιρείες, οι οποίες θα περιλαμβάνουν κέντρα δεδομένων, ενίσχυση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αναβάθμιση του δικτύου αλλά και εκπαιδευτικά προγράμματα σε AI και θέσεις μαθητείας.

Οι εξαγγελίες αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του Τραμπ να διατηρήσει την ηγετική θέση των ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη, αξιοποιώντας κεφάλαια από τον ιδιωτικό τομέα, χαλαρώνοντας κανονισμούς και επιταχύνοντας την αδειοδότηση νέων έργων.

Νωρίτερα φέτος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε άλλη μια επένδυση 100 δισ. δολαρίων για κέντρα δεδομένων AI από τις SoftBank, OpenAI και Oracle, ενώ η κυβέρνησή του ακύρωσε περιορισμούς εποχής Μπάιντεν για τα τσιπ AI, στο πλαίσιο ενίσχυσης της καινοτομίας και της πρόσβασης των συμμάχων στις προηγμένες τεχνολογίες.

Η επιλογή της Πενσυλβάνια για την εκδήλωση μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς πρόκειται για μια κρίσιμη πολιτεία-κλειδί που κρίνει εκλογές. Το 2020 την κέρδισε ο Τζο Μπάιντεν, ενώ το 2024 επέστρεψε στον Τραμπ. 

Ο Λευκός Οίκος το αποκαλεί «Φαινόμενο Τραμπ» (“Trump Effect”) και σε μια λίστα στον ιστότοπό του απαριθμεί περισσότερα από 70 έργα, τα οποία, όπως ισχυρίζεται, ώθησαν οι οικονομικές πολιτικές του Τραμπ: από ένα νέο εργοστάσιο αρτοποιίας στο Τέξας μέχρι μια εγκατάσταση LEGO στη Βιρτζίνια.

«Ο πρόεδρος Τραμπ είναι ο πιο σπουδαίος άνθρωπος για κλείσιμο συμφωνιών στη σύγχρονη ιστορία και η ηγεσία και οι πολιτικές του αποτελούν κρίσιμο καταλύτη που μετατρέπει τις υποθετικές συζητήσεις σε σταθερές επενδυτικές δεσμεύσεις και σε έναρξη εργασιών για νέα εργοστάσια και γραφεία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι.

Μέχρι τις 2 Ιουλίου, ο κατάλογος περιλάμβανε επενδύσεις στις ΗΠΑ άνω των 2,6 τρισ. δολαρίων, πολύ λιγότερες από τα 14 τρισ. δολ. για τα οποία έκανε λόγο ο Τραμπ.

Ωστόσο, μια έρευνα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters διαπίστωσε ότι λίγο λιγότερο από το ήμισυ των επενδύσεων που αναφέρονται στη λίστα – συνολικού ύψους άνω των 1,3 τρισ δολαρίων – προερχόταν από συμφωνίες που είχαν επιτευχθεί επί προεδρίας Μπάιντεν ή αντιπροσώπευε συνήθεις δαπάνες που αναδιαμορφώθηκαν για την προώθηση των εγχώριων επενδύσεων.

Τουλάχιστον οκτώ από τα έργα είχαν επιδιώξει ή εξασφαλίσει κρίσιμα τοπικά πακέτα κινήτρων πριν αναλάβει τα καθήκοντά του ο Τραμπ, ενώ τουλάχιστον έξι άλλα έργα είχαν ήδη ανακοινωθεί από τοπικούς αξιωματούχους ή από τις ίδιες τις εταιρείες.

Τέλος, μια εταιρεία στη λίστα, η ελβετική Roche, προειδοποίησε ότι τα σχέδια του Τραμπ να εξισώσει τις τιμές των φαρμάκων στις ΗΠΑ και διεθνώς απειλούν αυτή τη στιγμή τα 50 δισ δολάρια που είχε υποσχεθεί σε επενδύσεις στις ΗΠΑ.

Η έρευνα του Reuters περιελάμβανε συνεντεύξεις με τοπικούς αξιωματούχους και εξέταση δημόσιων αρχείων και εταιρικών δηλώσεων. Σε πολλές περιπτώσεις, δεν ήταν σαφής ποιος ήταν ο ρόλος, αν υπήρχε, του Τραμπ ή των πολιτικών του στην ολοκλήρωση των συμφωνιών.

Ο Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, δήλωσε ότι η οικονομική του πρόβλεψη – μαζί με τις εκτιμήσεις της αγοράς – για τις επενδύσεις στην αμερικάνικη οικονομία παρέμεινε σχετικά αμετάβλητη τους τελευταίους μήνες παρά τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου για νέες ιστορικές επενδύσεις.

«Νομίζω ότι παρά τις ανακοινώσεις, αυτό δεν έχει μεταφραστεί σε καμία αλλαγή στις προσδοκίες», λέει ο Ζάντι, που προσθέτει ότι «τα θεμελιώδη μεγέθη που τελικά οδηγούν σε επενδυτικές δαπάνες, σε γενικές γραμμές, αν μη τι άλλο, φαίνεται να έχουν αποδυναμωθεί από την αρχή του έτους».

Μάλιστα, «η προσπάθεια του Τραμπ να επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε δεκάδες εμπορικούς εταίρους έχει εισφέρει αβεβαιότητα στις παγκόσμιες αγορές, μειώνοντας τις οικονομικές προβλέψεις και παγώνοντας τις επενδυτικές αποφάσεις», επισημαίνει ο Ζάντι.

Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές του Τραμπ ισχυρίζονται ότι οι πολιτικές απορρύθμισης σε συνδυασμό με την επέκταση των μειώσεων των εταιρικών φόρων την περασμένη εβδομάδα έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον εταιρειών και θα μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις τους επόμενους μήνες.

Το «Φαινόμενο Τραμπ»

Η λίστα του “Trump Effect” δεν είναι εξαντλητική, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, και δεν περιλαμβάνει τις συμφωνίες στο εξωτερικό που η κυβέρνηση λέει ότι ο Τραμπ εξασφάλισε κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στη Μέση Ανατολή τον Μάιο.

Ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος Αμερικανός ηγέτης που διογκώνει ή θα εξωραΐζει την οικονομική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της θητείας του. Όμως ο σημερινός πρόεδρος έχει θέσει τη σύναψη οικονομικών συμφωνιών στο επίκεντρο της πολιτικής του, υποσχόμενος ότι η θητεία του θα πυροδοτήσει μια αναγέννηση της παραγωγικότητας που θα φέρει πίσω θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.

Οι επενδύσεις που προβάλλονται στη λίστα

Ακολουθεί ένα δείγμα έργων που περιλαμβάνονται στον ιστότοπο Trump Effect του Λευκού Οίκου – πρωτοβουλία που, σύμφωνα με το Reuters, καταγράφει επενδύσεις οι οποίες είτε είχαν ήδη δρομολογηθεί είτε είχαν ανακοινωθεί πριν από την ανάληψη της προεδρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ:

Hyundai

Η νοτιοκορεατική αυτοκινητοβιομηχανία προστέθηκε στη λίστα μετά την ανακοίνωση, τον Μάρτιο, ενός νέου χαλυβουργείου αξίας 5,8 δισ. δολαρίων στη Λουιζιάνα. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχο της πολιτείας, η επιλογή της τοποθεσίας είχε γίνει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024, έπειτα από πανεθνική αξιολόγηση. 

Corning

Η παγκόσμια εταιρεία υλικών τεχνολογίας εντάχθηκε στη λίστα μετά από ανακοίνωση επένδυσης 1,5 δισ. δολαρίων στο Μίσιγκαν, σύμφωνα με δελτίο Τύπου του Απριλίου. Ωστόσο, το ποσό αυτό περιλαμβάνει 900 εκατ. δολάρια που είχαν ήδη ανακοινωθεί τον Φεβρουάριο του προηγούμενου έτους. Η επένδυση επωφελήθηκε από φορολογικά κίνητρα του ομοσπονδιακού Νόμου CHIPS και Επιστήμης, που ψηφίστηκε επί Μπάιντεν και ενισχύει την εγχώρια παραγωγή. Η Corning δεν διευκρίνισε εάν ο Τραμπ είχε κάποιον άμεσο ρόλο στην απόφαση.

LEGO

Η γνωστή εταιρεία παιχνιδιών ανακοίνωσε τον Μάιο την κατασκευή νέου κέντρου διανομής στη Βιρτζίνια, αξίας 366 εκατ. δολαρίων, και συμπεριλήφθηκε στον ιστότοπο Trump Effect. Σύμφωνα με τον Πράιορ Γκριν, εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Οικονομικής Ανάπτυξης της Βιρτζίνια, η συνεργασία με την πολιτεία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2022 — τρία χρόνια πριν την ανάληψη καθηκόντων από τον Τραμπ. 

Clasen Quality Chocolate

Η εταιρεία γλυκισμάτων ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο την κατασκευή εργοστασίου στη Βιρτζίνια, αξίας 230 εκατ. δολαρίων. Εντάχθηκε επίσης στον ιστότοπο του Τραμπ, παρότι η συνεργασία με την Πολιτεία είχε ξεκινήσει επτά μήνες νωρίτερα. Ο κυβερνήτης Γκλεν Γιάνγκκιν είχε εγκρίνει επιχορήγηση 3 εκατ. δολαρίων για το έργο στις 3 Δεκεμβρίου. Η εταιρεία δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Reuters.

Chobani

Η εταιρεία παραγωγής γιαουρτιού προστέθηκε στη λίστα μετά την ανακοίνωση κατασκευής εργοστασίου στη Νέα Υόρκη, αξίας 1,2 δισ. δολαρίων, τον Απρίλιο. Ωστόσο, σύμφωνα με κρατικά αρχεία, η Chobani είχε απευθυνθεί στις αρχές της πολιτείας ήδη από τον Μάιο του προηγούμενου έτους και είχε ενταχθεί σε πρόγραμμα που προσφέρει έτοιμες υποδομές σε υποψήφιες επενδύσεις. Η εταιρεία δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.

Πακέτα κινήτρων από τις τοπικές Αρχές

Πολλές από τις επενδύσεις που παρουσιάζονται στον ιστότοπο του Λευκού Οίκου είχαν συμφωνηθεί πριν από την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ, ενώ άλλες προκλήθηκαν από κρατικά ή τοπικά πακέτα κινήτρων ή αποτελούν μέρος του συνήθους επενδυτικού κύκλου των επιχειρήσεων, σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters.

Οι φαρμακευτικές εταιρείες Merck και Johnson & Johnson, για παράδειγμα, ανακοίνωσαν επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έργα που είχαν ήδη ανακοινωθεί ή βρίσκονταν υπό κατασκευή.

Η Merck ανέπτυσσε έργα αξίας 2 δισ. δολαρίων σε Βόρεια Καρολίνα και Ντέλαγουερ, ενώ η Johnson & Johnson προχωρούσε την κατασκευή έργου ίδιας αξίας στη Βόρεια Καρολίνα.

Πολλά από τα έργα στη λίστα βασίστηκαν κυρίως σε τοπικά και κρατικά κίνητρα, όπως επιχορηγήσεις ή φοροαπαλλαγές, τα οποία εγκρίθηκαν πριν από τον Ιανουάριο της ανάληψης καθηκόντων από τον Τραμπ. Οι πολιτείες των ΗΠΑ συχνά ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την προσέλκυση επενδύσεων, προσφέροντας παρόμοια πακέτα.

Ανάμεσα στα έργα που υποστηρίχθηκαν από τοπικά κονδύλια περιλαμβάνεται και το νέο εργοστάσιο της Diageo, βρετανικής εταιρείας αλκοολούχων ποτών, στην Αλαμπάμα. Η επένδυση ύψους 415 εκατ. δολαρίων είχε εξασφαλίσει φορολογικά κίνητρα από το 2022, όπως επιβεβαίωσε στο Reuters η Στεφάνια Τζόουνς, εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου της Αλαμπάμα.

Αντίστοιχα, η ιρλανδική Eaton Corporation (ενέργεια), η γαλλική Saint-Gobain (κεραμικά υλικά) και η νοτιοκορεατική Paris Baguette (αρτοσκευάσματα) συμπεριλήφθηκαν επίσης στη λίστα, παρότι είχαν λάβει τοπικά πακέτα κινήτρων πριν την επανεκλογή του Τραμπ.

Τεχνολογικές Επενδύσεις

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι επενδύσεις που προβλήθηκαν από τον Λευκό Οίκο και τις εμπλεκόμενες εταιρείες αντανακλούν συνήθη λειτουργικά έξοδα.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο επένδυση 500 δισ. δολαρίων σε βάθος πενταετίας, με στόχο την πρόσληψη 20.000 εργαζομένων και την κατασκευή νέων υποδομών για Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Τραμπ αξιοποίησε την ανακοίνωση, δηλώνοντας μέσω Truth Social ότι αποδεικνύει «πίστη σε αυτό που κάνουμε».

Ωστόσο, σύμφωνα με τρεις αναλυτές, το μέγεθος αυτής της επένδυσης είναι σύμφωνο με τη φυσιολογική στρατηγική δαπανών της Apple.

«Η πλειονότητα αυτών των επενδύσεων θα πραγματοποιούνταν ανεξαρτήτως του ποιος είναι πρόεδρος», δήλωσε ο αναλυτής Νταν Άιβς της Wedbush Securities. Η ανακοίνωση άλλωστε επαναλαμβάνει προηγούμενες δεσμεύσεις.

Το 2021, η Apple είχε δεσμευτεί να επενδύσει 430 δισ. δολάρια σε πέντε χρόνια και να δημιουργήσει 20.000 θέσεις εργασίας. Ανάλογη δήλωση είχε κάνει και το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, με στόχο επενδύσεις 350 δισ. και επίσης 20.000 νέες θέσεις.

Μια άλλη εξαγγελία δαπανών – ύψους 500 δισ. δολαρίων – για τη δημιουργία νέων data centers αφιερωμένων στην Τεχνητή Νοημοσύνη υπό την ονομασία “Stargate”, προήλθε από τη συνεργασία των OpenAI, SoftBank και Oracle. Τα στελέχη των τριών εταιρειών συναντήθηκαν με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο την πρώτη του πλήρη εργάσιμη ημέρα.

Αυτά επισήμανε ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος στη διάρκεια του μαγνητοσκοπημένου του μηνύματος που προβλήθηκε στην αποψινή εκδήλωση της Grant Thornton με θέμα «Thessaloniki 2030: The Future of Business, Innovation & Investment in Northern Greece». Όπως εξήγησε ο ίδιος, λόγω της ψήφισης του αναπτυξιακού νόμου σήμερα στη Βουλή, ο ίδιος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην εκδήλωση, στην οποία επίσημος ομιλητής είναι ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ), ενώ αυτή τελεί υπό την αιγίδα των Συνδέσμων Βιομηχανιών Ελλάδας (ΣΒΕ) και Εξαγωγέων -ΣΕΒΕ.

Νέα παγκόσμια ρευστότητα – Παλιά ρίσκα και η απάντηση της Ελλάδας

Όπως επισήμανε στην αρχή της τοποθέτησής του ο κ. Θεοδωρικάκος, σε μια περίοδο διεθνούς οικονομικής μεταβλητότητας, με τον κίνδυνο επανεμφάνισης υφέσεων σε μεγάλες οικονομίες και τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας να επαναπροσδιορίζονται, «η Ελλάδα δεν θυμίζει σε τίποτα την περίοδο της κρίσης», τόνισε εμφατικά.

«Η χώρα μας, τόνισε, προχωρά με σταθερά δημοσιονομικά, πολιτική βούληση και ανακτημένη αξιοπιστία, καταφέρνει να διατηρεί θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και να σημειώνει ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας, κάτω από το 9% – τα καλύτερα των τελευταίων δέκα ετών».

Λέγοντας ότι η απάντηση στις παγκόσμιες προκλήσεις δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον κρατικό προϋπολογισμό, ο ίδιος επισήμανε ότι απαιτείται ενίσχυση της παραγωγικότητας, προώθηση της καινοτομίας και μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα ενσωματώνει τόσο τη σύγχρονη βιομηχανία και τεχνολογία, όσο και παραδοσιακούς πυλώνες όπως ο τουρισμός και η αγροδιατροφή.

«Αυτήν την πορεία υπηρετεί το νέο αναπτυξιακό νομοθετικό πλαίσιο, ένα εργαλείο εθνικής σημασίας που κινητοποιεί επενδύσεις, προσφέρει φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα, και στοχεύει στην αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας», τόνισε ο κ. Θεοδωρικάκος.

Βόρεια Ελλάδα: Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων

Όπως είπε ο υπουργός Ανάπτυξης, για πρώτη φορά, θεσπίζεται ειδικό καθεστώς ενίσχυσης ύψους 150 εκατ. ευρώ για τη Βόρεια Ελλάδα, εστιάζοντας στις παραμεθόριες περιοχές, στους νομούς με εισόδημα κάτω από το 70% του μέσου όρου και στη στήριξη της μεταποίησης και των στρατηγικών επενδύσεων. Επίσης, θεσπίζονται και δύο επιπλέον καθεστώτα, από 150 εκατ. ευρώ το καθένα, που θα υποστηρίξουν την εξωστρέφεια, τις νέες τεχνολογίες και την κοινωνική επιχειρηματικότητα.

«Συνολικά, στην επόμενη διετία κινητοποιούνται πάνω από 1 δισ. ευρώ σε φοροαπαλλαγές και ενισχύσεις, με στόχο να προσελκύσουν πολλαπλάσιους ιδιωτικούς πόρους», τόνισε ο ίδιος χαρακτηριστικά και γνωστοποίησε ότι το νέο σύστημα «υπόσχεται» αξιολόγηση αιτήσεων σε 90 ημέρες, διαφάνεια και ψηφιακή παρακολούθηση, αυστηρό έλεγχο εκταμιεύσεων και συμμετοχή ιδιωτών και τραπεζών στις επιτροπές.

Θεσσαλονίκη – Πρωτεύουσα της καινοτομίας

Αναφερόμενος στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας , ο κ. Θεοδωρικάκος τόνισε ότι η έμφαση εστιάζει στην έρευνα και την τεχνολογία. Μίλησε για το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), το οποίο όπως είπε απασχολεί 1.750 επιστήμονες, διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη βιομηχανία από την οποία και παίρνει το 10-15% των εσόδων του και παράγει spin-off εταιρείες με εμπορική δραστηριότητα, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Τεχνολογικό Πάρκο 4ης Γενιάς το “ThessINTEC”, το οποίο χαρακτηρίζοντάς το εμβληματικό έργο με εθνική σημασία, τόνισε πως «σε κάθε περίπτωση θα ολοκληρωθεί».

Σύμφωνα με τον Υπουργό Ανάπτυξης, η έρευνα στη χώρα ενισχύεται με 370 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών και 300 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ».

Αναφερόμενος στις υποδομές στη Θεσσαλονίκη και στα ορατά έργα που εκτελούνται ή εκτελέστηκαν ή ακόμα και βρίσκονται σε γραμμή εκκίνησης, ο κ. Θεοδωρικάκος στάθηκε στο Μετρό Θεσσαλονίκης, τον οδικό άξονα Πλαταμώνας – Κατερίνη – Θεσσαλονίκη, τη σιδηροδρομική σύνδεση από Ηγουμενίτσα έως Αλεξανδρούπολη, την αναβάθμιση λιμένα Θεσσαλονίκης και το Κέντρο logistics στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου.

Παράλληλα, όπως είπε ο ίδιος, ενεργειακά έργα στρατηγικής σημασίας ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως διεθνή ενεργειακό κόμβο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

«Η Μακεδονία και η Θράκη, σήμερα, μεταμορφώνονται», τόνισε ο ίδιος εμφατικά και πρόσθεσε «δημιουργούν τις βάσεις για μια ισχυρή, βιώσιμη, ανταγωνιστική οικονομία, ελκυστική για επενδύσεις, με αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών και συμβολή στον εθνικό στόχο του παραγωγικού μετασχηματισμού. Η πρόοδος είναι μετρήσιμη. Το στοίχημα είναι εθνικό. Και η Βόρεια Ελλάδα είναι μπροστά».

Εν συνεχεία, αναφέρει:

«Η κυβέρνηση πέρυσι τέτοια εποχή έκανε ένα θαρραλέο βήμα ανοίγοντας ένα παράθυρο στον κόσμο των ευκαιριών για γνώση. Η κατάθεση 12 αιτήσεων για την ίδρυση μη κρατικών – μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, που ζητούν να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2025, συν μία ακόμη για το 2026, είναι η δικαίωση της απόφασής μας να συνταχθούμε με τις ανάγκες της κοινωνίας, να παλέψουμε με ιδεοληψίες και στερεότυπα και να μετατρέψουμε την Ελλάδα σε εκπαιδευτικό hub της Ευρώπης.

Αν και οι 12 αιτήσεις που κατετέθησαν πληρούν τις αυστηρές προδιαγραφές και λάβουν την έγκριση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και του Υπουργείου Παιδείας, το όφελος για τη χώρα θα είναι τεράστιο. Αντιστροφή του brain drain, προσέλκυση αλλοδαπών φοιτητών, νέες θέσεις εργασίας για το πανεπιστημιακό δυναμικό που μεγαλουργεί στο εξωτερικό, νέοι δρόμοι στην έρευνα.

Η αξία της επένδυσης στη γνώση είναι ανεκτίμητη. Το κόστος της δαπάνης όμως που προτίθενται να κάνουν αυτά τα 12 Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, είναι μετρήσιμο για την ελληνική οικονομία. Οι προτάσεις που κατέθεσαν για επενδύσεις σε κτίρια και ανθρώπινο δυναμικό αγγίζουν αθροιστικά τα 584 εκατομμύρια ευρώ για την επόμενη πενταετία. Τα 243 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε campus και ακίνητα που θα στεγάσουν τα πανεπιστήμια και τα 341 εκατ. ευρώ θα επενδυθούν στο ανθρώπινο δυναμικό. Μόνο μία από τις προτάσεις αφορά επένδυση 92 εκατ. ευρώ για εγκαταστάσεις και 65 εκατ. ευρώ για το εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό. Μία δεύτερη αφορά επένδυση 50 εκατ. ευρώ για κτίρια και 35 εκατ. ευρώ για το ανθρώπινο δυναμικό, πάντα στην πενταετία. Ακόμη και όσα από αυτά τα πανεπιστήμια είχαν κάποιας μορφής συνεργασία με εγχώρια κολλέγια, υπό ένα θολό καθεστώς, με τον νέο νόμο υποχρεώνονται να αποκτήσουν σύγχρονες εγκαταστάσεις, ακαδημαϊκούς με περγαμηνές και να δώσουν χρήματα για υποτροφίες και έρευνα.

Τα μη κρατικά πανεπιστήμια θα λειτουργούν παράλληλα με το ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, που είναι εξωστρεφές και ελκυστικό. Το ενδιαφέρον φημισμένων ξένων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων όπως το Yale, το Columbia ή το Harvard να επενδύσουν σε κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα με τα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ διέψευσε όσους, ηττοπαθείς και φοβικούς, προεξοφλούσαν ότι το εγχείρημα της αλλαγής σελίδας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα αποτύχει.

Το αποτέλεσμα δικαιώνει τις επιλογές μας και τις αποφάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η κυβέρνηση κέρδισε το στοίχημα που έχει ανάγκη η χώρα. Η εκπαίδευση θα καταστεί βασικός πυλώνας της ανάπτυξης και της κοινωνικής προόδου. Και είμαστε ακόμη στην αρχή».

Υπενθυμίζεται ότι το επιχειρηματικό σχέδιο για την περίοδο ως στο 2027 προβλέπει αύξηση των λειτουργικών κερδών στα 2,7 δισ. ευρώ (από 1,8 δισ. ευρώ, το 2024) και επενδύσεις συνολικού ύψους 10,1 δισ. ευρώ.

Οι αλλαγές θα εισαχθούν για έγκριση σε έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων που θα συνεδριάσει στις 16 Απριλίου. “Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του Καταστατικού αφενός συνιστούν προσαρμογή και συμμόρφωση στη νέα εταιρική νομοθεσία, αφετέρου ενισχύουν, αντανακλούν και υποδηλώνουν τη μετατροπή της ΔΕΗ Α.Ε. σε μίαν εταιρεία του ιδιωτικού τομέα, επικεφαλής ενός πολυσχιδούς και μεγάλου πολυεθνικού Ομίλου, που δραστηριοποιείται, αμέσως ή εμμέσως, σε πολλές επιμέρους Αγορές, πέραν αυτής της ενέργειας”, αναφέρεται στην εισήγηση του ΔΣ προς τους μετόχους.

Οι νέες δραστηριότητες περιλαμβάνουν:

1. Την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας: υπενθυμίζεται ότι το πλάνο για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπει επενδύσεις ύψους 940 εκατ. σε μονάδες αποθήκευσης, μπαταρίες και σταθμούς αντλησιοταμίευσης, δηλαδή υδροηλεκτρικά με δυο ταμιευτήρες που θα παράγουν ενέργεια σε ώρες υψηλής ζήτησης και θα αποθηκεύουν (ανεβάζοντας το νερό στον άνω ταμιευτήρα) σε ώρες χαμηλής ζήτησης και τιμών.
2. Την παροχή υπηρεσιών εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακών επιθεωρήσεων και ελέγχων. Ήδη η ΔΕΗ παρέχει στους πελάτες της την υπηρεσία έκδοσης ενεργειακού πιστοποιητικού.
3. Την παροχή υπηρεσιών ψυχαγωγίας, πολυμέσων και ζωντανής μετάδοσης (streaming), καθώς και την ανάπτυξη, εγκατάσταση και διαχείριση εφαρμογών έξυπνων πόλεων και συστημάτων φωτισμού.

Η ΔΕΗ αναπτύσσει δίκτυο τηλεπικοινωνιών αξιοποιώντας το υφιστάμενο δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, το οποίο καλύπτει ήδη 650.000 νοικοκυριά με στόχο το 1,5 εκατ. στο τέλος του έτους. Το δίκτυο βρίσκεται στο στάδιο δοκιμών από παρόχους τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, ωστόσο η διοίκηση της ΔΕΗ δεν αποκλείει, αν δεν υπάρξουν συμφωνίες μίσθωσής του να προχωρήσει η ίδια η επιχείρηση σε διάθεση τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε τελικούς πελάτες.

Ο Όμιλος ΔΕΗ θα υλοποιήσει συνολικά δεκάδες έργα στη Δυτική Μακεδονία που θα δημιουργήσουν έως και 20.000 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και έως 2.000 θέσεις κατά τη λειτουργία σε πλήρη ανάπτυξη όλων των σχεδίων.

Στην ομιλία του, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τόνισε: «Δεν μπορώ να περιγράψω με λόγια πόσο οραματικό και φιλόδοξο είναι αυτό το σχέδιο. Είναι ένα σχέδιο παγκόσμιας εμβέλειας, όχι απλά ευρωπαϊκής εμβέλειας. Ένα σχέδιο το οποίο είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι μία επιχείρηση με την οικονομική ευρωστία της ΔΕΗ και με τη στήριξη του ελληνικού κράτους και με πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, μπορούμε μαζί όλοι να το υλοποιήσουμε».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων Σύμβουλος Ομίλου ΔΕΗ, Γεώργιος Στάσσης δήλωσε: «Η ΔΕΗ ήταν, είναι και θα είναι κομμάτι της Δυτικής Μακεδονίας, δύναμη ανάπτυξης και ευημερίας για την περιοχή και τους κατοίκους της. Το όραμά μας για τη Δυτική Μακεδονία είναι να γίνει ένας πράσινος ενεργειακός και τεχνολογικός κόμβος για τη χώρα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το επενδυτικό μας πλάνο για τη Δυτική Μακεδονία θα μεταμορφώσει τις πρώην λιγνιτικές εκτάσεις. Η  νέα εποχή παραγωγής καθαρής ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνει πάνω από 3.000 MW εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, νέες σύγχρονες μονάδες συμβατικής και εναλλακτικής παραγωγής και 860 MW αποθήκευσης.

Αυτή η πράσινη ενέργεια, εκτός από τις ανάγκες της χώρας, θα μπορεί να τροφοδοτεί και το μεγαλύτερο data center στην Ελλάδα και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη που θα δημιουργηθεί στην περιοχή μόλις υπάρξει σχετική συμφωνία με hyperscalers για τη χρήση του.

Το πλάνο αυτό είναι ο καταλύτης ώστε η Δυτική Μακεδονία να επανεφεύρει τον εαυτό της με όχημα την τεχνολογία. Η ΔΕΗ είναι Powertech και η καρδιά της θα χτυπάει στη Δυτική Μακεδονία».

Νέο mega data center

Κομβικό ρόλο στο επενδυτικό πλάνο του Ομίλου ΔΕΗ κατέχει η δημιουργία ενός νέου mega data center 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Το νέο mega data center, το οποίο η ΔΕΗ είναι έτοιμη να ξεκινήσει να κατασκευάζει μόλις συμφωνήσει με τους hyperscalers που θα το χρησιμοποιούν, θα είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, και μπορεί να είναι έτοιμο το 2027.

Πρόκειται για μία επένδυση €2,3 δισ. που θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας και θα μεταμορφώσει το χαρακτήρα της περιοχής, δίνοντας νέα πνοή ανάπτυξης, καθώς γύρω του θα δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα τεχνολογίας. Η παροχή της ενέργειας στο mega data center θα γίνεται behind the meter, δηλαδή οι ανάγκες του δε θα επιβαρύνουν το σύστημα ενέργειας της χώρας.

Σε δεύτερη φάση, και υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ισχυρό ενδιαφέρον από hyperscalers να συμμετάσχουν στο project, το Mega Data Center έχει όλες τις προϋποθέσεις για να γίνει Giga Data Center και να φτάσει τα 1.000MW.

Οι πρώην λιγνιτικές περιοχές στη Δυτική Μακεδονία αποτελούν ιδανική τοποθεσία για την ανάπτυξη μεγάλων υποδομών τεχνολογίας, καθώς συγκεντρώνουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τη φιλοξενία data centers μεγάλης κλίμακας. Η ΔΕΗ διαθέτει εκτάσεις ιδιοκτησίας της, με άμεσα διαθέσιμη βιομηχανική γη, χωρίς αδειοδοτικά εμπόδια και ισχυρές ενεργειακές υποδομές στην περιοχή. Το διαφοροποιημένο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο, με παραγωγή από ΑΠΕ, φυσικό αέριο, αντλησιοταμίευση, και μπαταρίες, διασφαλίζει την αξιόπιστη και πράσινη παροχή ενέργειας.

Παράλληλα, η περιοχή διαθέτει πλούσιους υδάτινους πόρους, απαραίτητους για τις ανάγκες ψύξης, έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό με τεχνογνωσία σε μεγάλα έργα, καθώς και ισχυρές διασυνδέσεις υψηλής τάσης. Η ΔΕΗ διαθέτει την ΔΕΗ FiberGrid η οποία μπορεί να εξασφαλίσει τη συνδεσιμότητα υπερυψηλών ταχυτήτων με εγχώρια και διεθνή δίκτυα δεδομένων, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον έτοιμο να υποστηρίξει την ανάπτυξη hyperscale υποδομών.

Πράσινη ενέργεια

Το μέλλον της ενέργειας είναι οι ΑΠΕ και ο ρόλος της Δυτικής Μακεδονίας για τον Όμιλο ΔΕΗ είναι κομβικός. Η Δυτική Μακεδονία που επί 70 χρόνια έδινε ενέργεια στην Ελλάδα από λιγνίτη, τώρα δίνει και θα δίνει «πράσινη ενέργεια» από δεκάδες μικρά και μεγάλα έργα, από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το πλάνο του Ομίλου περιλαμβάνει επενδύσεις €1,2 δισ. για κατασκευή φωτοβολταϊκών στις περιοχές των ορυχείων. Συνολικά, κατασκευάζονται 2.130MW φωτοβολταϊκών που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 715.000 σπιτιών και επιχειρήσεων.

Η ΔΕΗ θα επενδύσει στην περιοχή περίπου 940 εκατ. ευρώ για έργα αποθήκευσης ενέργειας 860 MW. Συνολικά, αυτά τα έργα θα δημιουργήσουν πάνω από 1.300 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και εκατοντάδες κατά τη λειτουργία. Στα έργα αποθήκευσης ενέργειας ξεχωρίζουν τα δύο αντλησιοταμιευτικά έργα, οι «φυσικές μπαταρίες» με τη χρήση δύο λιμνών σε υψομετρική διαφορά μεταξύ τους.

Συγκεκριμένα:

• Το έργο αντλησιοταμίευσης στο ορυχείο Καρδιάς. Με δυναμικότητα παραγωγής 320 MW για 8 ώρες, το νέο έργο θα αξιοποιεί για κάτω δεξαμενή τον πυθμένα του παλιού ορυχείου. Πρόκειται για μία επένδυση της τάξης των 430 εκατ. ευρώ.
• Το έργο αντλησιοταμίευσης στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου. Η κάτω δεξαμενή θα βρίσκεται στον πυθμένα του παλιού ορυχείου και όταν ολοκληρωθεί, θα έχει δυναμικότητα παραγωγής 240 MW για 12 ώρες. Πρόκειται για μία επένδυση της τάξης των 310 εκατ. ευρώ.

Τα έργα αντλησιοταμίευσης αντισταθμίζουν τη στοχαστικότητα των ΑΠΕ και συμβάλλουν στη σωστή κατανομή της παραγόμενης ενέργειας μέσα στην ημέρα.

Εκτός από αποθήκευση με αντλησιοταμίευση, ο Όμιλος ΔΕΗ επενδύει στην περιοχή και σε αποθήκευση με μπαταρίες. Συνολικά κατασκευάζονται ή θα κατασκευαστούν μονάδες αποθήκευσης με μπαταρίες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 300 MW σε διάφορες περιοχές.

Επενδύοντας και σε νέες καθαρές τεχνολογίες ενέργειας, η ΔΕΗ, μέσω της κοινοπραξίας Hellenic Hydrogen, συμμετέχει στην πρώτη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα παραγωγής υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στο Αμύνταιο.

Νέες μονάδες

Σύμφωνα με το στρατηγικό πλάνο του Ομίλου ΔΕΗ για τη Δυτική Μακεδονία, η Πτολεμαΐδα 5 θα συνεχίσει να λειτουργεί και θα μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου, αρχικά, μέχρι το τέλος του 2027, σε ανοικτού κύκλου -OCGT ισχύος 350 MW. Στη συνέχεια, εφόσον ληφθεί η επενδυτική απόφαση για τη δημιουργία του Data Center, θα αναβαθμιστεί σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου- CCGT συνολικής ισχύος περίπου 500 MW.

Στον ΑΗΣ Καρδιάς, οι παλαιές γεννήτριες των Μονάδων 3 και 4 θα μετατραπούν σε σύγχρονους πυκνωτές που συμβάλλουν σημαντικά στην εξισορρόπηση του συστήματος υπερυψηλής τάσης.

Επίσης, εξετάζεται -ανάλογα και με το αδειοδοτικό πλαίσιο- και μία νέα μονάδα θερμικής  επεξεργασίας απορριμματογενών ενεργειακών πρώτων υλών. Για τη μονάδα Waste2Energy προβλέπεται η εγκατάσταση γεννήτριας ισχύος περίπου 38MW που εκτός από ρεύμα θα μπορεί να διαθέτει και θερμική ενέργεια για την κάλυψη των αναγκών των Τηλεθερμάνσεων και θα διαθέτει τελευταίας τεχνολογίας αντιρρυπαντική τεχνολογία.

Αποκαταστάσεις και αποσύρσεις

Περίπου €400 εκατ. θα επενδυθούν στις αποκαταστάσεις εδαφών και στις αποσύρσεις κτιρίων, εγκαταστάσεων, μονάδων, μέσων παραγωγής κλπ. που συνδέονται με την παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη και δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάποιον άλλο σκοπό. Όσον αφορά στις αποκαταστάσεις εδαφών, η ΔΕΗ είχε σχεδόν 200.000 στρέμματα στην ευρύτερη περιοχή, από τα οποία σχεδόν 80.000 στρέμματα επιστρέφονται σταδιακά στο Δημόσιο. Η ΔΕΗ φροντίζει ό,τι παραδίδει να είναι πλήρως αποκατεστημένο.

Μάλιστα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της SoftBank Masayoshi Son, ο Sam Altman του OpenAI και ο Larry Ellison της Oracle θα επισκεφθούν τον Λευκό Οίκο αργότερα την Τρίτη.

Σύμφωνα με το CBS News στελέχη των εταιρειών σχεδιάζουν να δεσμεύσουν για το όλο εγχείρημα αρχικά 100 δισεκατομμύρια δολάρια και να διαθέσουν έως και 500 δισεκατομμύρια δολάρια στο Stargate τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Το Stargate θα ξεκινήσει με ένα κέντρο δεδομένων στο Τέξας, ανέφεραν πηγές, και τελικά θα επεκταθεί σε άλλες πολιτείες. Στο εγχείρημα αναμένεται να συμμετάσχουν και άλλοι επενδυτές, αλλά δεν είναι σαφές ποιοι.