Σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που επικαλείται δύο πηγές από την αμερικανική κυβέρνηση, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν σε νέες κινήσεις με στόχο τον περιορισμό των ιρανικών ενεργειακών ροών προς το Πεκίνο.

Όπως ανέφερε μία από τις πηγές, «συμφωνήσαμε ότι θα φτάσουμε στο τέρμα την εκστρατεία μέγιστης πίεσης στο Ιράν, για παράδειγμα όσον αφορά τις ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου στην Κίνα».

Η Κίνα απορροφά περίπου το 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο κανάλι ζωτικής σημασίας για τα έσοδα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οποιαδήποτε ουσιαστική μείωση στις ροές αυτές θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικό δημοσιονομικό πλήγμα στην Τεχεράνη.

Στο τραπέζι των επιλογών, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, βρίσκεται η επιβολή πρόσθετων τελωνειακών δασμών ύψους 25% σε χώρες που συναλλάσσονται ενεργειακά με το Ιράν. Ένα τέτοιο μέτρο θα είχε χαρακτήρα δευτερογενών κυρώσεων και θα ενίσχυε περαιτέρω το πλέγμα οικονομικής πίεσης.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, παράνομα εμβόλια για την ευλογιά των αιγοπροβάτων φέρονται να έχουν εισαχθεί από Τουρκία, Ιορδανία και Αίγυπτο, με ορισμένους κτηνοτρόφους να έχουν ήδη προχωρήσει σε παράνομους εμβολιασμούς κοπαδιών.

Ο υπουργός ζητά πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι τέτοιες πρακτικές ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία αλλά και για την εξαγωγική φήμη της χώρας.

Αυστηρά μέτρα αντί για εμβολιασμό

Αντιμέτωπο με την έξαρση της ευλογιάς, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αποφάσισε να εφαρμόσει αυστηρά μέτρα: απομόνωση, επιτήρηση και στοχευμένες θανατώσεις ζώων, αντί του καθολικού εμβολιασμού. Μέχρι σήμερα, πάνω από 330.000 ζώα έχουν θανατωθεί για τον περιορισμό της νόσου.

Η στρατηγική αυτή, αν και επώδυνη, θεωρείται από τους ειδικούς πιο ασφαλής σε σχέση με τον εμβολιασμό, καθώς δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, ενώ είναι αδύνατο να διαπιστωθεί αν τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα ζώα προέρχονται από τη νόσο ή από το εμβόλιο.

Στον έλεγχο των ζώων, όλα τα ύποπτα ζώα θα θανατώνονται, καθιστώντας τον παράνομο εμβολιασμό “αυτοκτονική επιλογή” για την ελληνική αιγοπροβατοτροφία, όπως επισημαίνουν κτηνιατρικοί και επιστημονικοί φορείς.

Κίνδυνος για τη φέτα και τις εξαγωγές

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση παράνομων εμβολίων, με ανοσία που δεν ξεπερνά το 60%, μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για την ελληνική παραγωγή και το σήμα ποιότητας της φέτας ΠΟΠ.

Η χρήση εμβολίων από τρίτες χώρες μπορεί να αφήσει χημικό “στίγμα” στο γάλα, με αποτέλεσμα οι ελληνικές εξαγωγές να αποκλειστούν από αγορές της Ε.Ε. και των ΗΠΑ.

Η φέτα αποτελεί κορυφαίο εξαγώγιμο προϊόν της Ελλάδας, αποφέροντας πάνω από 1 δισ. ευρώ ετησίως. Ένα ενδεχόμενο μπλόκο στις εξαγωγές θα σήμαινε οικονομικό πλήγμα χωρίς προηγούμενο για τον πρωτογενή τομέα.

«Η χώρα μας κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο πωλήσεις, αλλά μια εξαιρετικά δυναμική τροχιά εξωστρέφειας που χτίστηκε με κόπο», υπογραμμίζει και προσθέτει με αγωνία ότι «αν προχωρήσει ο εμβολιασμός των ζώων στη χώρα μας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς, αγορές των τρίτων χωρών ενδέχεται να απαγορεύσουν την εισαγωγή ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων, οδηγώντας σε απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ».

Τα τελευταία πέντε χρόνια, όπως εξηγεί, η ζήτηση σε σημαντικές αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία, έχει εκτοξευτεί, με εξαγωγές που αγγίζουν πλέον τα 785 εκατ.ευρώ. Ωστόσο, όπως προσθέτει με έντονο προβληματισμό και ανησυχία, «η κατακόρυφη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, που πλέον βρίσκεται σε μόλις 4% του αρχικού πληθυσμού, θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τις τρέχουσες πωλήσεις, αλλά και μια ολόκληρη δυναμική ανάπτυξης που κατέγραφε διψήφια ποσοστά αύξησης κάθε χρόνο».

Ποιες χώρες «κλείνουν τις πόρτες» στα εμβολιασμένα ζώα;

Οι κανόνες των τρίτων χωρών όπως ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία και Ηνωμένο Βασίλειο, είναι ξεκάθαροι: δεν επιτρέπουν εισαγωγές γαλακτοκομικών από χώρες που εφαρμόζουν εμβολιασμό κατά της ευλογιάς, όπως μας λέει ο κ. Αποστολόπουλος και προσθέτει «δεν αναγνωρίζουν “ καθαρές ζώνες” ή διαχωρισμούς μέσα στη χώρα· το «καθεστώς απαλλαγής» είναι ολότελα ή καθόλου». Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ σημειώνει ότι «η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς δεν υπάρχουν εξαιρέσεις».

Ποιες χώρες αντιμετώπισαν το ίδιο πρόβλημα και πώς; Στην απάντηση αυτή, απαντά ότι οι Ισπανία, Βουλγαρία και Ρουμανία βρέθηκαν αντιμέτωπες με την ίδια απειλή και η αντίδρασή του αφορούσε τη λήψη και εφαρμογή έκτακτων μέτρων βιοασφαλείας: περιορισμός ζώων, καταστροφή μολυσμένων ζώων, αυστηρός έλεγχος μετακινήσεων και απολύμανση. «Κανείς δεν επέλεξε τον εμβολιασμό, μια απόφαση που συζητά να ακολουθήσει η Ελλάδα», σημειώνει.

Εμβολιασμός: λύση ή παγίδα;

Υπάρχει επιστημονική συναίνεση ότι ο εμβολιασμός δεν εξαλείφει πλήρως τη νόσο, σημειώνει ο κ. Αποστολόπουλος και λέει ότι αντιθέτως, μπορεί να δημιουργήσει ασυμπτωματικούς φορείς που συνεχίζουν τη μετάδοση της ζωονόσου, δυσχεραίνοντας την πλήρη εκρίζωση. «Η περίπτωση της Τουρκίας, που εφαρμόζει εμβολιασμό για πάνω από μια δεκαετία, καταδεικνύει τη δυσκολία απαλλαγής από την ασθένεια, παρά την εκτεταμένη χρήση του εμβολίου», υπογραμμίζει και προσθέτει ότι «αυτό σημαίνει πως ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει παγίδα και να δυσχεράνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση».

Τι σημαίνουν στην πράξη τα αυστηρά μέτρα βιοασφαλείας που προτείνει ο ΣΕΒΓΑΠ;

Καλώντας σε άμεση και χωρίς συμβιβασμούς εφαρμογή μέτρων ο ΣΕΒΓΑΠ προτείνει τα εξής: οι κτηνοτροφικές μονάδες να δηλώνουν άμεσα την παραμικρή υποψία συμπτωμάτων, ακόμα κι αν αφορά μόνο ένα ζώο, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων, ζωοτροφών, σφαγίων και γάλακτος πρέπει να τηρούνται απαρέγκλιτα και οποιαδήποτε παράβαση πρέπει να τιμωρείται αυστηρά. Παράλληλα, ο ΣΕΒΓΑΠ δια του προέδρου του προτείνει οι μονάδες που δεν εφαρμόζουν τα μέτρα βιοασφαλείας να αποκλείονται από κάθε αποζημίωση και σημειώνει εμφατικά ότι οι αποζημιώσεις στους κτηνοτρόφους πρέπει να καταβάλλονται γρήγορα και να είναι δίκαιες, ώστε να αποφευχθούν «παράτυπες» κινήσεις που βλάπτουν το σύνολο.

«Η εμπειρία δείχνει πως όσο πιο γρήγορα επιβληθούν αυστηρά μέτρα, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες επιτυχούς διαχείρισης της κρίσης», αναφέρει ο κ. Αποστολόπουλος και σημειώνει: «Η Ελλάδα καλείται να κινηθεί αποφασιστικά, προκειμένου να προστατεύσει την οικονομία της και την παγκόσμια φήμη της φέτας, που αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς πρεσβευτές του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα».

Ανάλυση εξαγωγών ελληνικής φέτας 2020-2024

Οι συνολικές εξαγωγές ελληνικής φέτας παγκοσμίως σημείωσαν σταθερή αύξηση την τελευταία πενταετία και σύμφωνα με τα στοιχεία που διέθεσε για χρήση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ το 2020 διαμορφώνονταν σε 422 εκατ. ευρώ, το 2021 σε 466 εκατ. ευρώ και ακολούθως τα επόμενα έτη μέχρι το 2024 σε 607 εκατ. ευρώ, 736 εκατ. ευρώ και 786 εκατ. ευρώ.

«Oι εξαγωγές του 2024 που ανήλθαν σε 785,8 εκατ. ευρώ καταγράφουν αύξηση 6,7% σε σύγκριση με το 2023», σημειώνει ο κ. Αποστολόπουλος και προσθέτει «πρόκειται για μια συνεχώς ανοδική πορεία, καθώς οι εξαγωγές φέτας έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2020, όταν διαμορφώνονταν στα 422 εκατ. ευρώ».

Παραδοσιακά, η Γερμανία παραμένει ο σημαντικότερος προορισμός για την ελληνική φέτα, με εξαγωγές που άγγιξαν τα 227,3 εκατ. ευρώ το 2024 και «παρότι καταγράφεται οριακή μείωση (-1,6%) σε σχέση με το 2023, η αγορά παραμένει σταθερά ισχυρή», μας σημειώνει.

Την ίδια στιγμή, η Ιταλία αναδεικνύεται σε ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση 18,9%, φτάνοντας τα 103,3 εκατ. ευρώ. Την τριάδα των κορυφαίων αγορών συμπληρώνει το Ηνωμένο Βασίλειο, με εξαγωγές ύψους 90 εκατ. ευρώ (+4,1%).

Αξιοσημείωτη είναι η πορεία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι εξαγωγές φέτας άγγιξαν τα 61,9 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 16% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η ισχυρή παρουσία της ελληνικής ομογένειας, αλλά και η διείσδυση της μεσογειακής διατροφής στην αμερικανική κουλτούρα, φαίνεται να αποδίδουν καρπούς.

Αγορές-έκπληξη με εκρηκτική ανάπτυξη

Εντυπωσιακές αυξήσεις καταγράφηκαν και σε μικρότερες ή λιγότερο παραδοσιακές αγορές, οι οποίες αναδεικνύονται σε νέες ευκαιρίες για την ελληνική εξαγωγική δραστηριότητα, μας αναφέρει ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ και ενδεικτικά αναφέρει τις: Μπαχρέιν +950%, Μαλδίβες +733%, Χιλή +254%, Λιθουανία +243%, Παναμάς +184%, Καζακστάν +100%, Αλβανία +119% και Αίγυπτος +80%.

Οι προαναφερόμενες αγορές, όπως μας επισημαίνει, «αν και μικρότερες σε απόλυτους αριθμούς, παρουσιάζουν μεγάλη δυναμική και μπορούν να αποτελέσουν στρατηγικούς στόχους για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις».

Πτώση σε Κίνα, Σερβία και Ισραήλ

Βέβαια, δεν έλειψαν και οι αγορές όπου οι εξαγωγές εμφάνισαν πτωτική τάση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: Κίνα: -32,8%, Σερβία: -56,4%, Ισραήλ: -59,6% και Αργεντινή: -62,5%.

«Η υποχώρηση σε αυτές τις περιοχές ενδέχεται να συνδέεται με γεωπολιτικά ζητήματα, προβλήματα logistics ή αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες. Απαιτείται στοχευμένη στρατηγική επανεξέτασης της παρουσίας της φέτας σε αυτές τις αγορές», τονίζει.

Η φέτα παραμένει «ένας ισχυρός πρεσβευτής της ελληνικής γαστρονομίας διεθνώς», μας λέει ο κ. Αποστολόπουλος και σημειώνει ότι μπορούν να ενισχυθούν περαιτέρω με στοχευμένες ενέργειες marketing και εμπορικής πολιτικής.

Πηγή: ΑΠΕ

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει. Θεωρεί τη διατήρηση ενός ισχυρού και καλά εξοπλισμένου στρατού στρατηγική προτεραιότητα, κάτι που στη Δύση εκλαμβάνεται ως πιθανή απειλή για το ΝΑΤΟ.

Η εκρηκτική παραγωγή τανκς, πυραύλων και drones μπορεί να βρει εμπορικές διόδους σε αγορές όπως η Κίνα, ωστόσο ταυτόχρονα επιβαρύνει μια οικονομία που δοκιμάζεται από κυρώσεις, εύθραυστο τραπεζικό σύστημα και χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Ρεκόρ σε παραγωγή και δαπάνες

Η αύξηση της στρατιωτικής παραγωγής είναι θεαματική. Πριν από την εισβολή του 2022, η Μόσχα προγραμμάτιζε την παράδοση περίπου 400 τεθωρακισμένων ετησίως· σήμερα παραδίδει δέκα φορές περισσότερα. Στον τομέα των drones, το 2024 παρήχθησαν περίπου 1,5 εκατ. μονάδες, έναντι μόλις 140.000 το 2023.

Την ίδια στιγμή, οι αμυντικές δαπάνες της περιόδου 2022-2024 ανήλθαν σε τουλάχιστον 22 τρισ. ρούβλια (263 δισ. δολάρια), χωρίς ενδείξεις μείωσης. Οι «τρύπες» στον προϋπολογισμό διευρύνονται, όμως το Κρεμλίνο συνεχίζει να διοχετεύει τεράστιους πόρους στη στρατιωτική βιομηχανία.

Η Ρωσία ως εξαγωγέας όπλων

Η ιστορική εμπειρία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί σημείο αναφοράς: τότε η σοβιετική βιομηχανία εξελίχθηκε σε θεμέλιο για να γίνει η ΕΣΣΔ κορυφαία δύναμη εξαγωγής όπλων. Σήμερα, το Κέντρο Ανάλυσης Παγκόσμιου Εμπορίου Όπλων προβλέπει ότι μετά τον πόλεμο η Ρωσία θα μπορούσε να εξάγει στρατιωτικό υλικό αξίας 17-19 δισ. δολαρίων ετησίως.

Η κρατική Rosoboronexport δηλώνει ότι το ανεκτέλεστο βιβλίο παραγγελιών αγγίζει τα 60 δισ. δολάρια, με χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής να ενδιαφέρονται για συμπαραγωγές και μεταφορά τεχνογνωσίας. Η αυξημένη κλίμακα παραγωγής μειώνει το κόστος, κάνοντας κάποια ρωσικά όπλα ακόμη πιο ανταγωνιστικά σε σχέση με το παρελθόν.

Προοπτικές και κίνδυνοι

Παρά την εμπορική δυναμική, οι εξαγωγές όπλων παραμένουν πολύ μικρότερες από τις εσωτερικές ανάγκες που δημιουργεί ο υπερδιογκωμένος στρατιωτικός προϋπολογισμός. Οι δυτικές πιέσεις προς χώρες-πελάτες ενδέχεται να περιορίσουν τη ζήτηση, όπως συνέβη και με το ρωσικό πετρέλαιο. Στο εσωτερικό, τα εργοστάσια μπορεί να παραμείνουν ανοιχτά, αλλά δεν αποκλείονται περικοπές και απολύσεις στο μέλλον, αν η ζήτηση μειωθεί.

Η στρατηγική του Κρεμλίνου

Ο Πούτιν επιμένει ότι οι επενδύσεις δεν πάνε χαμένες και προωθεί την έννοια της «διπλής χρήσης» τεχνολογιών, με εφαρμογές σε ναυπηγική, αεροπορία, ηλεκτρονικά, ιατρικό εξοπλισμό και αγροτική παραγωγή.

Ωστόσο, η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα παραμένει η διατήρηση μιας μάχιμης στρατιωτικής δύναμης, με τη βιομηχανική υποδομή να έχει πλέον ενσωματωθεί μόνιμα στην οικονομία.

Η Ρωσία αποδεικνύει ότι ακόμη και αν οι μάχες στην Ουκρανία σταματήσουν, η πολεμική της μηχανή θα παραμείνει κεντρικός πυλώνας της οικονομικής και γεωπολιτικής της στρατηγικής για τα επόμενα χρόνια.

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε τόνισε πως η Τουρκία πέτυχε «τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εξαγωγών στην ιστορία μας αυτόν τον Ιούλιο. Αυτό σηματοδοτεί όχι μόνο τον υψηλότερο αριθμό εξαγωγών Ιουλίου που έχει καταγραφεί ποτέ, αλλά και τον υψηλότερο 12μηνο αθροιστικό όγκο εξαγωγών αγαθών στην ιστορία του έθνους μας».

Ο Μπολάτ μίλησε για επιβράδυνση της αύξησης των εισαγωγών και τόνισε ότι βελτιώθηκε επίσης ο δείκτης κάλυψης εξαγωγών προς εισαγωγές.

«Αυτό είναι αυτό που ονομάζουμε «θρυλικό μήνα», έξι σημαντικά επιτεύγματα σε ένα! Φτάσαμε σε ιστορικό υψηλό στις μηνιαίες εξαγωγές στα 25 δισεκατομμύρια δολάρια, από 22,5 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούλιο του περασμένου έτους, σημειώνοντας αύξηση 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ή 11%. Αυτό το κέρδος συνέβαλε επίσης με επιπλέον 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια στις 12μηνες συνολικές εξαγωγές μας», είπε.

Ο Μπολάτ δήλωσε ότι οι εξαγωγές τον Ιούλιο σημείωσαν αύξηση 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε σύγκριση με τον Ιούνιο, προσθέτοντας ότι ο επόμενος στόχος είναι να φτάσουν τα 26 δισεκατομμύρια δολάρια σε μηνιαίες εξαγωγές.

«Οι εξαιρετικές μας προσπάθειες ενισχύουν τη διαδικασία εξισορρόπησης και σταθεροποίησης της οικονομίας μας», τόνισε.

«Η κινεζική πλευρά εξετάζει και εγκρίνει αιτήσεις για άδειες εξαγωγής για επιλέξιμα ελεγχόμενα είδη σύμφωνα με το νόμο. Η αμερικανική πλευρά έχει επίσης λάβει αντίστοιχα μέτρα για την ακύρωση μιας σειράς περιοριστικών μέτρων κατά της Κίνας, για τα οποία έχουμε ενημερωθεί σχετικά», αναφέρει ανακοίνωση του κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου.

Beijing and Washington lift export restrictions on key products https://t.co/gfD09fSIAz

— POLITICO (@politico) July 4, 2025

Αυτά τα «επιλέξιμα ελεγχόμενα είδη» αποτελούν έμμεση αναφορά σε σπάνιες γαίες — μέταλλα και ορυκτά απαραίτητα στη σύγχρονη τεχνολογία, στρατιωτική ή μη. Το Πεκίνο κατέχει σχεδόν το μονοπώλιο στην παγκόσμια προμήθεια αυτών των κρίσιμων ορυκτών και από τον Δεκέμβριο έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές σε 11 τέτοια ορυκτά.

Η λίστα των προϊόντων για τα οποία οι ΗΠΑ άρουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές περιλαμβάνει κινητήρες αεροσκαφών, λογισμικό σχεδιασμού ημιαγωγών και αιθάνιο, καθώς η Ουάσινγκτον έδωσε το πράσινο φως για την επανέναρξη των αποστολών αυτών των προϊόντων στην Κίνα, επιβεβαιώνουν σε δημοσιεύματά τους το Reuters και το CNN.

Το πλαίσιο

Η επανέναρξη των εξαγωγών βασικών αγαθών σηματοδοτεί την επιθυμία του Πεκίνου και της Ουάσινγκτον να διατηρήσουν μια εύθραυστη εκεχειρία σε έναν εμπορικό πόλεμο«οφθαλμό αντί οφθαλμού» που τον Απρίλιο οδήγησε σε δασμούς που υπερβαίνουν το 100% και από τις δύο πλευρές. Η κυβέρνηση Τραμπ μείωσε αυτούς τους δασμούς στο 55% τον περασμένο μήνα, ενώ η Κίνα μείωσε τους δασμούς της στις αμερικανικές εισαγωγές στο 10%, καθώς οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται μια ευρύτερη εμπορική συμφωνία.

Ωστόσο, η προθυμία των δύο πλευρών να μετατρέψουν σε όπλα τα μη δασμολογικά εμπόδια — όπως η διεύρυνση των ορίων στις αποστολές χημικών ουσιών και λογισμικού στην Κίνα και το εμπάργκο του Πεκίνου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών — αποτελεί μια συνεχή απειλή για τη βιομηχανία και στις δύο χώρες.

Η αποκατάσταση του διμερούς εμπορίου κρίσιμων τεχνολογιών και ορυκτών είναι καλό νέο για τη βιομηχανία και τις αγορές. Ωστόσο, η βιωσιμότητα αυτών των εξαγωγών είναι ευάλωτη σε οποιαδήποτε μελλοντική έξαρση της έντασης στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.

Η κυριαρχία του Πεκίνου στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην αμυντική βιομηχανία των ΗΠΑ, η οποία χρειάζεται τα ορυκτά που προμηθεύεται από την Κίνα για την παραγωγή σχεδόν κάθε τύπου στρατιωτικού εξοπλισμού, από πυρομαχικά και όπλα ακριβείας έως τα γυαλιά νυχτερινής όρασης.

Μια συμφωνία για το εύρος των περιορισμών στις εξαγωγές είναι προφανώς ένα βασικό θέμα στην ημερήσια διάταξη των συνεχιζόμενων προσπαθειών για μια ευρύτερη εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν το Πεκίνο θα παραιτηθεί από το πλεονέκτημά του στην προμήθεια σπάνιων γαιών, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ απέχουν πολύ από την ανάπτυξη αξιόπιστων εγχώριων πηγών αυτών των κρίσιμων ορυκτών.

Πρώτον, επαναπροσδιορισμός της πολιτικής της ΕΕ στον πρωτογενή τομέα. Η επιλογή αυτή είναι επιβεβλημένη, καθώς, όπως επισήμανε, η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων προς τις ΗΠΑ.

Δεύτερον, να επιχειρήσει η χώρα μας να υπάρξει εξαίρεση από το μέτρο της αύξησης των δασμών, σε προϊόντα μοναδικά, τα οποία δεν επηρεάζουν την αγροτική παραγωγή των ΗΠΑ, όπως οι βρώσιμες ελιές, η φέτα κ.α.

Τρίτον, να λάβει αποφάσεις η Ε.Ε. για τη στήριξη των αγροτικών προϊόντων που παράγονται από τα κράτη – μέλη της, καθώς είναι αδιανόητο να εξάγονται τα ευρωπαϊκά προϊόντα και οι καταναλωτές των χωρών της Ένωσης να αναγκάζονται να αγοράζουν τα ίδια προϊόντα από τρίτες χώρες, σε τιμές πιο φθηνές. Στην συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει, σημείωσε ο αρμόδιος υπουργός, να εξεταστεί η οικονομική στήριξη των προϊόντων της Ε.Ε. για να είναι πιο προσιτά στους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κάθε μέτρο που θα ληφθεί από κάθε ευρωπαϊκή χώρα, υπόκειται στον έλεγχο και στην έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πολύ περισσότερο λόγω εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Τέλος, μιλώντας για τη σύσκεψη του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, που έχει προγραμματιστεί από τον Πρωθυπουργό στο Μαξίμου, τη Δευτέρα, ο κ. Τσιάρας είπε ότι εκεί θα εξετασθεί η πολιτική της χώρας μας απέναντι στους δασμούς Τραμπ.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Αν και γενικά οι αρμόδιοι παραδέχονται ότι η κατάσταση είναι πολύ βελτιωμένη συγκριτικά με το προηγούμενο διάστημα, χτες (19 Ιανουαρίου), ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) προχώρησε σε προσωρινή απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών 119 φαρμάκων διαφόρων κατηγοριών, μετά από αξιολόγηση των στοιχείων επάρκειας των εν λόγω φαρμάκων στην αγορά. Η απόφαση ισχύει για διάστημα τριών μηνών, δηλαδή έως 19 Απριλίου 2024.

• Κατά τη διάρκεια ισχύος της συγκεκριμένης απόφασης απαγορεύεται η αποθεματοποίηση των συγκεκριμένων φαρμάκων. Ο ΕΟΦ υπενθυμίζει ότι η υποχρέωση της διάθεσης αποκλειστικά στην εγχώρια αγορά ισχύει για όλα τα φαρμακευτικά προϊόντα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, μετά από έγκρισή του για έκτακτη εισαγωγή ή με απόφαση κατ’ εξαίρεση κυκλοφορίας με ξενόγλωσση επισήμανση.

Σε κάθε περίπτωση, ο ΕΟΦ διευκρινίζει ότι, η διάθεση των φαρμάκων στους ασθενείς, στην Ελλάδα κατά προτεραιότητα, από όλους τους συμμετέχοντες στην αλυσίδα διακίνησης (κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, φαρμακαποθήκες, φαρμακεία) σύμφωνα με τη ζήτηση και τη νόμιμη συνταγογράφησή τους, είναι επιβεβλημένη.

• Ο ΕΟΦ επιτηρεί την τήρηση των υποχρεώσεων επάρκειας των προϊόντων. Η μη επαρκής κάλυψη των αναγκών των ασθενών επισύρει την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων.

Επίσης, ο ΕΟΦ επιτηρεί την επάρκεια της αγοράς σε φάρμακα. Σε περίπτωση μεταβολής των δεδομένων επάρκειας, η χτεσινή απόφαση υπόκειται σε ολική ή μερική άρση, τροποποίηση ή παράταση της διάρκειας ισχύος της ή αντικατάστασή της με νεότερη απόφαση.

Μιλώντας στο libre, ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απόστολος Βαλτάς, σχολίασε την αναγκαιότητα της απαγόρευσης παράλληλων εξαγωγών φαρμάκων για την προστασία της επάρκειας των φαρμάκων την ελληνική αγορά, για την εύθραυστη κατάσταση αν αύριο γίνει η άρση της απαγόρευσης και μίλησε για τις συνθήκες που θα πρέπει να ισχύσουν ώστε να γίνει η αυτή η άρση.

«Προς το παρόν, δεν είναι έτοιμο το σύστημα της αυτοματοποίησης ελέγχου των ελλειπτικών φαρμάκων που έχει εξαγγείλει το υπουργείο Υγείας. Έτσι, όσο ισχύει η απαγόρευση εξαγωγών, υπάρχει τεράστια βελτίωση στην αγορά, συγκριτικά με έναν χρόνο πριν, όταν στις αρχές Ιανουάριου του 2023, μας είχε καλέσει εκτάκτως ο τότε υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, λόγω των τεράστιων οι ελλείψεων φαρμάκων στην ελληνική αγορά. Το φαινόμενο ελλείψεων φαρμάκων σε τόσο μεγάλο βαθμό είναι αποτέλεσμα μόνο των εξαγωγών.

Αυτή τη στιγμή, οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν τη σιγουριά ότι το προϊόν τους δεν θα βγει έξω. Δεν θα πάει στη Γερμανία να πωληθεί μέσω της ελληνικής αγοράς. Έτσι, εξασφαλίζονται οι ποσότητες που έχει ανάγκη ο Έλληνας ασθενής. Δεν μπορούν να εξασφαλίσουν (οι φαρμακευτικές και) τις ποσότητες που θέλουν κάποιοι να εξάγουν. Ούτε κι εκείνοι (που θέλουν να εξάγουν) μπορούν -όταν οι ποσότητες κάποιων φαρμάκων προορίζονται αποκλειστικά για τον Έλληνα πολίτη- να αποφασίζουν να εξάγουν τις μισές ποσότητες επειδή θέλουν να επιχειρήσουν.

Όσο το σύστημα δεν έχει εφαρμόσει την αυτόματη ψηφιακή εφαρμογή, μέσω της οποίας υποχρεωτικά οι φαρμακαποθήκες θα δίνουν στοιχεία, όχι από μόνες τους, αυτόματα θα αντλούνται μέσα από τα μηχανογραφικά συστήματα, για το απόθεμα κάθε φαρμακαποθήκης, θα πρέπει να ισχύει η απαγόρευση εξαγωγών. Όταν εφαρμοστεί η αυτόματη ψηφιακή ενημέρωση των αποθεμάτων και λειτουργήσει το σύστημα, θα γίνει η άρση της απαγόρευσης. Μέχρι να λειτουργήσει αυτό, οποιαδήποτε άλλη πολιτική εκτός από την απαγόρευση των εξαγωγών, δεν μας προστατεύει από τις ελλείψεις.

Επί του παρόντος, τα πράγματα είναι σχετικά καλά με την επάρκεια. Υπάρχουν φάρμακα αλλά χορηγούνται με μέτρο. Αν αύριο, ωστόσο, αρθεί η απαγόρευση εξαγωγών για 100 φάρμακα, για παράδειγμα, σε λίγες μόλις ημέρες, τα 100 αυτά φάρμακα θα έχουν εξαφανιστεί από την ελληνική αγορά». 

Οι αποστολές λαχανικών τους οκτώ μήνες τους 2023 αυξήθηκαν κατά 29,5% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2022, φτάνοντας τους 222.616 τόνους και 39,6% σε αξία, σε 202,96 εκατ. ευρώ.

Αντίστοιχα η εξαγωγή φρούτων σημείωσε αύξηση σε όγκο σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2022 κατά 10,8%, ανερχόμενη σε 1.031.425 τόνους, ενώ η αξία μεγεθύνθηκε κατά 18,3% και ανήλθε σε 928,01 εκατομμύρια ευρώ.

«Από τον Ιανουάριο παρατηρείται μια συνεχόμενη ανάκαμψη της ροής των εξαγωγών μας με το ελληνικό εξαγωγικό εμπόριο εκμεταλλευόμενο την μειωμένη παραγωγή ανταγωνιστριών χωρών επανακατακτά το χαμένο μερίδιο στις αγορές» δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ειδικός Σύμβουλος του Συνδέσμου, Γιώργος Πολυχρονάκης.

Συγκεκριμένα:

– Ιανουάριος 24% αύξηση σε όγκο και 25,7% σε αξία με μεσοσταθμική τιμή +1,4% έναντι αντίστοιχου μήνα του 2022

– Φεβρουάριος 34,9% σε όγκο και 31,9% σε αξία με την μεσοσταθμική τιμή -2,2%

– Μάρτιος 61,8% σε όγκο και 54% σε αξία με την μεσοσταθμική τιμή -4,8%

– Απρίλιος 23,2% σε όγκο και 12,5% σε αξία με την μεσοσταθμική τιμή. – 8,7%

– Μάϊος -2,8% σε όγκο και 5,3% σε αξία με την μεσοσταθμική τιμή +8,3%

– Ιούνιος -3,6% σε όγκο και +23,8% σε αξία με την μεσοσταθμική τιμή να εκτινάσσεται με +28,4%

– Ιούλιος -10% σε όγκο και + 10,5% σε αξία με την μέση τιμή + 22,8% &

– Αύγουστος -0,9% σε όγκο και +4,6% σε αξία με την μέση τιμή να διαμορφώνεται στο +5,6%.

Η μεγαλύτερη μεταβολή παρατηρήθηκε στις εξαγωγές πατάτας όπου το 8μηνο του 2023 οι αποστολές ανήλθαν σε 47.855 τόνους σε όγκο και σε 22.034.862 ευρώ σε αξία, έναντι των 28.010 τόνων και 10.833.415 ευρώ το ίδιο διάστημα του 2022, ποσοστό δηλαδή 103,4% και 70,8% αντίστοιχα.

Ακολουθούν τα πορτοκάλια με εξαγώγιμες ποσότητες 261.470 τόνων και 155.039.210 ευρώ σε αξία, έναντι των 178.181 τόνων και 86.111.322 ευρώ τους οκτώ πρώτους μήνες του 2022 (αύξηση 80% και 46,7% αντίστοιχα).

Τέλος, τη πρώτη «τριάδα» στις εξαγωγές συμπληρώνουν τα μανταρίνια. Το 8μηνο του 2023 σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία οι αποστολές μανταρινιών ανήλθαν σε 54.426 τόνους και 37.883.456 ευρώ σε αξία, έναντι των 35.673 τόνων και 21.369.064 ευρώ σε αξία (77,3% και 52,6% αντίστοιχα).

Όπως δήλωσε πριν μία εβδομάδα ο Ντάαν Στρούιβεν, στην εκπομπή Sqauwk Box Asia του CNBC, «αναμένουμε αρκετά σημαντικές ελλείψεις στο δεύτερο ήμισυ του έτους σχεδόν δύο εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το τρίτο τρίμηνο καθώς η ζήτηση αγγίζει ιστορικά υψηλά».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι κατά τις εκτιμήσεις της αμερικανικής τράπεζας η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Μπρεντ θα αυξηθεί από τα περίπου 80 δολάρια ανά βαρέλι, που είναι τώρα, στα 86 δολάρια ανά βαρέλι μέχρι τα τέλη του 2023.