Στην συνέντευξη που έδωσε στο libre μιλά για τις θεωρίες συνωμοσίας, τις προσπάθειες χειραγώγησης των ανθρώπων, τις ευθύνες των κυβερνήσεων να ενημερώνουν υπεύθυνα τους πολίτες και να τους προστατεύουν από τις φυσικές καταστροφές. Γι’ αυτό προτείνει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να τελεί υπό διακομματικό έλεγχο ή να γίνει Ανεξάρτητη Αρχή.

Από την άλλη μιλά για όσα γίνονται ή λέγονται για την πολιτική της ενέργειας και μεταξύ άλλων απαντά: «Δεν είναι δυνατόν από τη μία να κλείνουμε τις λιγνιτικές μονάδες (με τις όποιες αναπόφευκτές επιπτώσεις για τις τοπικές κοινωνίες) ώστε να πετύχουμε το στόχο η χώρα μας να αποτελέσει το 2050 μια κοινωνία μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος και από την άλλη να επαναφέρουμε το ζήτημα εξόρυξης ορυκτών καυσίμων στο Αιγαίο· θα έλεγε κανείς ότι αποτελεί μια σχιζοφρενική αντίφαση».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Πλειώνη, είστε ο επιμελητής ενός βιβλίου με τίτλο «Ψευδοεπιστήμες και θεωρίες συνωμοσίας». Με αφορμή τον τυφώνα Μίλτον στη Φλόριντα πριν από λίγο καιρό, είδαμε νέες θεωρίες συνωμοσίας, σύμφωνα με τις οποίες κάποιοι ελέγχουν τον καιρό για διάφορους σκοπούς και στόχους. Στο βιβλίο που επιμεληθήκατε αναφέρεται ότι «μια κοινωνία που κυριαρχείται από μια παραμορφωτική αντίληψη της πραγματικότητας, από συνωμοσιολογικές ερμηνείες της ιστορίας και των κοινωνικών διεργασιών, μια κοινωνία χωρίς σταθερές γνωσιακές βάσεις ώστε να μπορεί μέσω του διαλόγου να καταλήγει σε αποδεκτά πολιτικά σχέδια, εύκολα κατευθύνεται και χειραγωγείται». Μπορούμε να απαντήσουμε σε αυτή τη χειραγώγηση;

Για να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση θα πρέπει να διαγνώσουμε πως δημιουργείται το απαραίτητο υπόβαθρο πάνω στο οποίο κτίζεται η δυνατότητα να χειραγωγούνται μεγάλες ομάδες συνανθρώπων μας από παράκεντρα εξουσίας – όπως αυτά που οδήγησαν στο πραξικόπημα στις ΗΠΑ με την κατάληψη του Καπιτωλίου το 2021. Αν και το θέμα εκφεύγει της επιστημονικής μου ειδικότητας παρά ταύτα έχω προσωπική άποψη – στη βάση ευρύτερων ενδιαφερόντων και της αναγκαίας ανάλυσης της καθημερινότητας που απαιτείται από κάθε ενεργό πολίτη. Η παρατεταμένη οικονομική κρίση, στις διάφορες εκφάνσεις και εντάσεις της, μας συνοδεύει διαρκώς αποτελώντας αιτία ή αφορμή για πολιτικές λιτότητας εδώ και πολλές δεκαετίες, πολύ πριν την παγκόσμια κρίση που οδηγηθήκαμε από την ανεξέλεγκτη λειτουργία χρηματoπιστωτικών κολοσσών σαν την Lehman Brothers. Η παρατεταμένη οικονομική κρίση και οι συνεπακόλουθες πολιτικές λιτότητας οδηγούν σε φτωχοποίηση μεγάλες κοινωνικές ομάδες με άμεσες επιπτώσεις στην παιδεία, την υγεία και το μορφωτικό επίπεδο της κοινωνίας που σε συνδυασμό με την αναγωγή του κέρδους ως αυταξίας και της συνεπακόλουθης ιδιοτέλειας που χαρακτηρίζει την καπιταλιστική οικονομία, έχει οδηγήσει σε διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής, σε αμφισβήτηση της – αδύναμης να λύσει τα εγγενή προβλήματα αξιοπρεπούς διαβίωσης των πολλών – πολιτικής εκπροσώπησης. Η αμφισβήτηση αυτή συμπαρασέρνει και άλλους θεμελιώδεις θεσμούς και πνευματικές δραστηριότητες όπως την επιστήμη και τους λειτουργούς της, την Παιδεία και τους λειτουργούς της, και έτσι η επιστήμη από απαραίτητος πυλώνας κατανόησης και ερμηνείας φυσικών και κοινωνικών φαινομένων και τροφοδότης τεχνολογίας και λύσεων προς όφελος της ευζωίας του ανθρώπου, καθίσταται στα μάτια πολλών ως «δεκανίκι» ενός κράτους ανίκανου να λύσει τα βασικά προβλήματα της κοινωνίας, και έτσι απαξιώνεται δημιουργώντας – μαζί με την αμφισβήτηση της πολιτικής εκπροσώπησης – τις προϋποθέσεις για την διείσδυση και αποδοχή θεωριών συνωμοσίας και ψευδοεπιστημονικών απόψεων, ως εναλλακτικών γνώσεων που το «κατεστημένο προσπαθεί να αποκρύψει για να χειραγωγήσει τους πολίτες». Σε αυτό βέβαια το υπόβαθρο συνεισφέρει και η απαξίωση που περιστασιακά δείχνει το ίδιο το κράτος απέναντι σε αυτούς τους θεσμούς, όταν το όποιο πρόσκαιρο αφήγημα το απαιτεί – είτε για να αποποιηθεί το κράτος κάποιων ευθυνών του είτε για να προωθήσει ιδιωτικοοικονομικά συμφέροντα πχ., στο τομέα της Παιδείας, απαξιώνοντας ενίοτε τους Πανεπιστημιακούς δασκάλους ή τους επίσημους επιστημονικούς/ακαδημαϊκούς φορείς της χώρας. Βέβαια δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι και η ίδια η επιστήμη, μέσω κάποιων λειτουργών της, δεν έχει συμβάλλει σε αυτή την αμφισβήτηση είτε με μια αδικαιολόγητη πολυγλωσσία σε επιστημονικά τεκμηριωμένα θέματα – προσοχή, δεν αναφέρομαι στην αμφισβήτηση που είναι απαραίτητη στην επιστημονική μεθοδολογία αλλά σε ατεκμηρίωτη πολυγλωσσία σε ζητήματα που έχουν λυθεί επιστημονικά και αποτελούν παγιωμένη γνώση – είτε για λόγους αυτοπροβολής και ιδιοτελούς συμφέροντος κάποιων λειτουργών της. Στην ίδια κατεύθυνση συνεισφέρει και η σύγχρονη αντίληψη περί χρηστικότητας της γνώσης και της οικονομικής αποδοτικότητά της, που την καθιστά εν τέλει εμπόρευμα προς ανταλλαγή, με επακόλουθο να προάγεται η όποια εύπεπτη και εναλλακτική (δήθεν) «γνώση», όσο αλλοπρόσαλλη και αν είναι και χωρίς απαραίτητα αυτή να εκπορεύεται από την επιστημονική μέθοδο και να συναρτάται με τη φυσική πραγματικότητα, αρκεί να είναι εμπορεύσιμη και να παράγει πλούτο.

Σε αυτό λοιπόν το υπόβαθρο με ρωτάτε αν μπορούμε να απαντήσουμε στη χειραγώγηση, ή μάλλον καλύτερα θα έλεγα, στις αιτίες που δημιουργούν το υπόβαθρο για να είναι δυνατή η χειραγώγηση πολιτών, και η απάντηση μου είναι μάλλον όχι, αλλά οφείλουμε – όσοι σεβόμαστε τον εαυτό μας, την Δημοκρατία και το ανθρώπινο πνευματικό κεφάλαιο – να δοκιμάσουμε. 

–Πέρα απ’ όσα ακούμε και βλέπουμε με τη διάδοση των θεωριών συνωμοσίας, υπάρχει και μια μάχη μεταξύ όσων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την κλιματική αλλαγή και εκείνων – δεν είναι και λίγοι – που την περιγράφουν ως αναληθή θεωρία. Η κλιματική αλλαγή είναι ωστόσο ένα ζήτημα ιδιαίτερα σοβαρό. Και προφανώς πρέπει να μας απασχολήσει όλους. Οι κυβερνήσεις και όσοι έχουν ευθύνη κάνουν όσα οφείλουν για να ενημερωθούν οι πολίτες;

 Όπως σε όλες τις περιπτώσεις θεωριών συνωμοσίας που αφορούν σε καθημερινές κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες, οι αμφισημίες των εφαρμοζόμενων πολιτικών αλλά και της κυρίαρχης επιστημονικής άποψης  σε συνδυασμό με την βαθιά οικονομική κρίση που μαστίζει τις κοινωνίες μας, οδηγεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού σε αμφισβήτηση της πολιτικής εκπροσώπησης και ότι αυτή υποστηρίζει, σωστά ή λάθος… και μαζί με τα ξερά, που λέει ο λαός μας, καίγονται και τα χλωρά… και ένα από αυτά είναι η Κλιματική Αλλαγή.

Για να απαντήσω όμως στην ερώτηση σας, αν οι κυβερνήσεις κάνουν όσα οφείλουν, όχι μόνο για να ενημερωθούν οι πολίτες αλλά για το αν πράττουν ότι είναι απαραίτητο για την αναστροφή των επιπτώσεων και τον μετριασμό της Κλιματικής Αλλαγής, η απάντηση δεν είναι μονολιθική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα τα πάνε σχετικά καλά όσο αφορά τις πολιτικές απανθρακοποίησης, αν και υπάρχουν αμφισημίες, αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο η απάντηση είναι ξερά όχι, όσον αφορά στους μεγάλους ρυπαντές του πλανήτη Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία, Ινδία, Βραζιλία, κλπ. Επιπλέον, βλέπουμε μια καταφανή υποκριτική στάση σε διεθνές επίπεδο με τις περίφημες συναντήσεις κορυφής, όπως η φετινή COP29 που διεξήχθη στο Μπακού του πετρελαιοπαραγωγού Αζερμπαϊτζάν, όπου συμμετέχουν χιλιάδες εκπρόσωποι επιχειρηματικών συμφερόντων και λόμπυ πετρελαίου επιδιώκοντας και καταφέρνοντας να επηρεάσουν τις πολιτικές αποφάσεις για το περιβάλλον. Η δε εκλογή στην Προεδρία των ΗΠΑ του αρνητή της Κλιματικής Αλλαγής, Ντόναλντ Τράμπ, θα έχει απρόβλεπτες επιπτώσεις για τις διεθνείς προσπάθειες εξάλειψης της εξόρυξης και χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Η σημαντικότερη συνθήκη όμως που δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας, είναι ότι αντί να κτίζονται διεθνείς συναινέσεις, συνεργασίες και κλίμα παγκόσμιας εμπιστοσύνης και αλληλοβοήθειας, που είναι η απολύτως απαραίτητη – αν και όχι ικανή – συνθήκη για την καταπολέμηση σε παγκόσμιο επίπεδο της Κλιματικής Αλλαγής και για την προοπτική ενός βιώσιμου μέλλοντος για την ανθρωπότητα, οι μεγάλες δυνάμεις έχουν επιδοθεί σε μια ανταγωνιστική – πολιτική, οικονομική και στρατιωτική – φρενίτιδα, όπου οι συστάσεις του ΟΗΕ δεν λαμβάνονται υπόψιν από κανένα, η υποκρισία και τα διπλά standards έχουν γίνει το κυρίαρχο διπλωματικό modus vivendi, όπου παροτρύνονται και χρηματοδοτούνται περιφερειακοί πόλεμοι και γενοκτονίες, όπως αυτή στη Γάζα. Οι επιπτώσεις αυτής της νέας παγκόσμιας συνθήκης, πέρα από τις ανθρωπιστικές καταστροφές, την υποχώρηση δημοκρατικών κατακτήσεων στο Δυτικό κόσμο, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, θα είναι δραματικές και πιθανότατα μη αναστρέψιμες για την εξέλιξη της Κλιματικής Αλλαγής και τις μεσο-μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της.

–Η κυβέρνηση δημιούργησε ένα αυτόνομο υπουργείο για την κλιματική κρίση και την  πολιτική προστασία. Υπάρχει συνεργασία του υπουργείου με τους αρμόδιους φορείς και τους ειδικούς επιστήμονες όπως θα έπρεπε; Γίνεται στην κατάλληλη βάση;

Είναι αδιαμφησβήτητο και επιστημονικά πλήρως τεκμηριωμένο ότι η Κλιματική Αλλαγή και οι συνεπακόλουθες φυσικές καταστροφές θα εντείνονται και θα γίνονται με την πάροδο του χρόνου σφοδρότερες και με επιπτώσεις για όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού και επομένως η Πολιτεία θα έχει να αντιμετωπίσει όλο και μεγαλύτερης έντασης προβλήματα που απαιτούν όλο και περισσότερη προνοητικότητα, όλο και πιο άρτια προετοιμασία του κρατικού μηχανισμού, όλο και μεγαλύτερη εμπλοκή ανθρώπινου δυναμικού, όλο και εντονότερη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ των οποίων και της επιστήμης. Η πρόσφατη διεθνής εμπειρία – όπως οι πολύνεκρες πλημμύρες το 2022 στο Πακιστάν, το 2023 στην Ελλάδα και οι πρόσφατες στην Ανατολική Ισπανία – διδάσκει ότι απέναντι στη μεταβαλλόμενη φύση η ανθρωπότητα αδυνατεί, με τις προτεραιότητες που είχε θέσει σε μια προγενέστερη περίοδο ήπιας εξέλιξης των φαινομένων, να αντιμετωπίσει τη σφοδρότητα των φυσικών καταστροφών.

Επομένως, θεωρώ πολύ σημαντική την σύσταση ειδικού υπουργείου για την Κλιματική Κρίση γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις για πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργεί η Κλιματική Αλλαγή, ειδικά των φυσικών καταστροφών αλλά όχι μόνο, μιας και δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα και από τη σταδιακή επίδραση της Κλιματικής Αλλαγής στη καθημερινότητα του πολίτη, στην κοινωνία και την οικονομία, που δεν έχουν τη μορφή της βίαιης και ξαφνικής καταστροφής. Η σταδιακή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, η σταδιακή ελάττωση των ημερών βροχόπτωσης με επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα της οικονομίας αλλά και στη διαθεσιμότητα πόσιμου νερού, η σταδιακή επέκταση της περιόδου έντονου κινδύνου για δασικές πυρκαγιές, η σταδιακή ερημοποίηση περιοχών, η σταδιακή επιβάρυνση των περιβαλλοντικών συνθηκών, η σταδιακή μείωση της βιοποικιλότητας, δημιουργούν εξίσου σημαντικά προβλήματα και σε πολλαπλά επίπεδα για την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία. Επομένως, το Υπουργείο αυτό, σε συνεργασία με συναρμόδια Υπουργεία, θα πρέπει να επεκτείνει θεωρώ τις δράσεις του και σε αυτά τα απολύτως απαραίτητα αλλά λιγότερο «εκρηκτικά» πεδία άσκησης πολιτικής.

Όσο δε αφορά στη συνεργασία του νέου Υπουργείου με την επιστημονική κοινότητα, σταδιακά αυξάνεται και γίνεται πιο λειτουργική και ομολογώ ότι βρίσκεται σε καλύτερο επίπεδο από ότι στο παρελθόν, αλλά έχει δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης και επέκτασης σε πολλά άλλα πεδία. Ένα από τα πεδία που θεωρώ ότι απαιτείται να επεκταθεί η συνεργασία μας είναι αυτό της ενδελεχούς – και με επιστημονική προσέγγιση – μελέτης και αποτίμησης κάθε μιας από τις φυσικές καταστροφές στη χώρα μας, με στόχο να γίνει εκτίμηση της αποτελεσματικότητας αντιμετώπισης των επιμέρους φυσικών καταστροφών και να διαγνωστούν οι επιτυχείς ή αποτυχείς προσεγγίσεις και οι αιτίες τους, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες διορθωτικές παρεμβάσεις στο μηχανισμό αντιμετώπισης και να είναι καλύτερα προετοιμασμένος για τις επόμενες κρίσεις. Και αυτό γιατί η πρόληψη και προετοιμασία για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική όταν βασίζεται στη κατανόηση των γενικών αλλά και των ειδικών συνθηκών που τις προκαλούν, ώστε προληπτικά να εκπονούνται σχέδια αντιμετώπισης στη βάση σεναρίων που ανταποκρίνονται σε αυτές τις διαφορετικές συνθήκες, κάτι παρόμοιο δηλαδή με αυτό που κάνουν οι ένοπλες δυνάμεις με τις ασκήσεις επί χάρτου που βασίζονται σε διαφορετικά σενάρια επίθεσης του όποιου εχθρού.

Θέλω μετά επιτάσεως να επισημάνω ότι στις δεκαετίες που έρχονται, το ζήτημα της προστασίας του πολίτη, της κοινωνίας, των κρίσιμων υποδομών και του περιβάλλοντος απέναντι στις φυσικές καταστροφές θα αναδειχθεί ως το μείζον (σε ειρηνική περίοδο) πεδίο άσκησης πολιτικής – με δυσβάστακτες οικονομικές συνέπειες για οποιαδήποτε οικονομία – και επομένως η κοντόθωρη αλλά διαχρονικά αξιοποίησιμη θεματική των φυσικών καταστροφών ως όπλο μικρο-πολιτικής αντιπαράθεσης θα πρέπει να σταματήσει. Προσωπική μου άποψη είναι ότι θα πρέπει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να τελεί υπό διακομματικό έλεγχο ή να γίνει Ανεξάρτητη Αρχή.

–Το Αστεροσκοπείο Αθηνών συνεργάζεται με την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Επίσης έχουν δημιουργηθεί ειδικές υπηρεσίες για την ανίχνευση και παρακολούθηση των δασικών  πυρκαγιών με χρήση δορυφορικής τηλεπισκόπησης. Τι είναι αυτό που δεν γίνεται ή δεν γίνεται σωστά κυρίως στο επίπεδο της πρόληψης;

Πράγματι έχουμε υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με την Πυροσβεστική, για διάφορες υπηρεσίες που μπορούμε να παρέχουμε, ορισμένα από τα οποία είναι ακόμα σε ισχύ. Για παράδειγμα, ανάμεσα στις υπηρεσίες και καινοτόμα εργαλεία που έχουμε αναπτύξει είναι η παραγωγή εξειδικευμένου και λεπτομερούς χάρτη πρόγνωσης επικινδυνότητας έναρξης δασικής πυρκαγιάς, που παράγεται με μεθόδους Μηχανικής Μάθησης, και που αποστέλλουμε καθημερινά αλλά άτυπα πλέον στη Πυροσβεστική. Όμως έχουμε ενεργό MoU με την Πυροσβεστική στο πλαίσιο της υπηρεσίας FireHUB, δηλαδή της δορυφορικής παρακολούθησης – σε πραγματικό χρόνο ανά 5 λεπτά – της Ελληνικής Επικράτειας για τον εντοπισμό και παρακολούθηση της εξέλιξης δασικών πυρκαγιών, αξιοποιώντας τον γεωστατικό δορυφόρο MSG και θερμικούς ανιχνευτές. Η διακριτική ικανότητα των εικόνων που παρέχουμε είναι 500 x 500 μέτρα, η καλύτερη δυνατή που μπορεί κάποιος να εξάγει από εικόνες γεωστατικών δορυφόρων, που αναγκαστικά βρίσκονται σε πολύ μεγάλα ύψη (~36000 χμ). Προσφάτως ανακοινώθηκε το Ελληνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων αλλά και το ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει πρόσβαση σε δεδομένα και υπηρεσίες δορυφόρων χαμηλής τροχιάς, με θερμικούς ανιχνευτές, και άρα οι παραγόμενες εικόνες θα έχουν σημαντικά καλύτερη διακριτική ικανότητα από την δική μας, που θα αποτελέσει σημαντική αναβάθμιση των δυνατοτήτων έγκαιρου και ακριβούς εντοπισμού πυρκαγιών. Παρά ταύτα η συνεχής παρακολούθηση της Ελληνικής επικράτειας – ανά λίγα λεπτά – μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω γεωσύγχρονων δορυφόρων – που όπως είπαμε έχουν την αδυναμία του πολύ μεγάλου ύψους και κατ’ επέκταση της σχετικά χαμηλής διακριτικής ικανότητας των εικόνων. Βέβαια, η τρίτη γενιά δορυφόρων meteosat έχουν πολύ καλύτερη διακριτική ικανότητα και θερμικές κάμερες και θα πρέπει να αξιοποιηθούν στο έπακρο. Ο δε συνδυασμός των δύο δυνατοτήτων – συνεχής παρακολούθηση μέσω γεωστατικών δορυφόρων και μεγάλη διακριτική ικανότητα των  χαμηλής τροχιάς δορυφόρων ή μικροδορυφόρων – μαζί και με συστήματα εναέριας παρακολούθησης με UAV’s όπως αυτά που έχει προμηθευτεί το ΥΚΚΠΠ, πιστεύω ότι θα αποτελέσει ένα πολύ αποτελεσματικό σύστημα εντοπισμού και παρακολούθησης των δασικών πυρκαγιών. Θέλω όμως να επισημάνω ότι η δορυφορική τηλεπισκόπηση δεν αποτελεί πανάκεια, μιας και όταν υπάρχει νεφοκάλυψη η δορυφορική παρακολούθηση «τυφλώνεται», ενώ σε συνθήκες χαμηλής νεφοκάλυψης μπορεί φυσικά να βοηθήσει τις επιχειρησιακές δομές στον εντοπισμό και παρακολούθηση της εξέλιξης δασικών πυρκαγιών, κυρίως σε απομονωμένες και ακατοίκητες περιοχές, αλλά και αναζωπυρώσεων τις νυχτερινές ώρες όταν οι εναέριες δυνάμεις αποχωρούν, μιας και συνήθως ο εντοπισμός και η ενημέρωση της Πυροσβεστικής σε περιοχές όπου υπάρχει κατοίκηση είναι ούτως ή άλλως άμεσος.

–Ένα μείζον ζήτημα είναι η παραγωγή ενέργειας. Στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για την ανάγκη να γίνουν έρευνες για κοιτάσματα πετρελαίου στο Αιγαίο πέλαγος και όπου αλλού. Η αιολική ενέργεια είναι επίσης δημοφιλής, ενώ γίνεται λόγος και για την παραγωγή ενέργειας από τη θάλασσα. Αντιμετωπίζονται όπως θα έπρεπε όλα αυτά τα ζητήματα στην Ελλάδα;

Η πρόσφατη ενεργειακή κρίση ανέδειξε πόσο σημαντική και εθνικά επιβεβλημένη είναι η μεγιστοποίηση της ενεργειακής μας αυτονομίας και η κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών, που όμως θα πρέπει να συντελεστεί μέσω ενός βιώσιμου ενεργειακού μετασχηματισμού που θα μειώνει σταδιακά τη χρήση ορυκτών καυσίμων αντικαθιστώντας τα με αξιοποίηση του πλούσιου δυναμικού ΑΠΕ της χώρας μας (συμπεριλαμβανομένου του υδάτινου και θαλάσσιου δυναμικού). Φυσικά, αυτή η  πολιτική θα πρέπει να συνοδεύεται από ασφάλεια ενεργειακής παραγωγής, από επάρκεια εφοδιασμού, από ανάπτυξη κατάλληλων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης της ζήτησης αλλά και από σοβαρές πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας. Η συζήτηση για αξιοποίηση των όποιων κοιτασμάτων ορυκτών καυσίμων – ακόμα και του φυσικού αερίου ως μεταβατικού καύσιμου – είναι κατά την γνώμη μου παρωχημένη, ατελέσφορη και βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με την επιτακτική ανάγκη μείωσης της χρήσης αυτού του τύπου των καυσίμων και των σχετικών επιταγών της Συμφωνίας των Παρισίων αλλά και των πρόσφατων αποφάσεων των διεθνών συναντήσεων COP. Δεν είναι δυνατόν από τη μία να κλείνουμε τις λιγνιτικές μονάδες (με τις όποιες αναπόφευκτές επιπτώσεις για τις τοπικές κοινωνίες) ώστε να πετύχουμε το στόχο η χώρα μας να αποτελέσει το 2050 μια κοινωνία μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος και από την άλλη να επαναφέρουμε το ζήτημα εξόρυξης ορυκτών καυσίμων στο Αιγαίο· θα έλεγε κανείς ότι αποτελεί μια σχιζοφρενική αντίφαση.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω ότι η ενεργειακή μετάβαση για να είναι επιτυχής και κοινωνικά αποδεκτή θα πρέπει να είναι δημοκρατική, συμμετοχική και σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες ενώ επιπλέον απαιτείται να αντιμετωπιστούν με κοινωνική ευαισθησία οι κλάδοι των εργαζομένων που θα επηρεαστούν από την αλλαγή του ενεργειακού παραγωγικού μοντέλου.

–Κύριε Καθηγητά, τελικά πόσο αισιόδοξοι μπορούμε να είμαστε για το μέλλον;

Η αισιοδοξία πρέπει να εδράζεται σε γνώση, πληροφόρηση και σε υπολογίσιμη εικασία (calculated guess, αγγλιστί). Εάν βασιστούμε λοιπόν σε αυτές τις τρεις συνιστώσες εξαγωγής συμπερασμάτων, πόσο αισιόδοξοι μπορεί να είμαστε;…

Η Κομισιόν σημειώνει ότι η τιμή του φυσικού αερίου έχει υποχωρήσει πλέον από τα 350 ευρώ στα 30 ευρώ και η μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος για τον Μάιο στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 80 ευρώ/ΜWh (με την Ελλάδα πάντως να κινείται σε αρκετά υψηλότερα επίπεδα, αφού η μέση τιμή ήταν 105 ευρώ/MWh όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας).

Η Κομισιόν, επίσης, σημειώνει ότι δεν είναι πιθανό να επανεμφανιστούν συνθήκες που να οδηγήσουν σε νέα εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου και ρεύματος, καθώς τα ποσοστά πλήρωσης των αποθηκών στην ΕΕ είναι ήδη στο 70%, έχουν κατασκευαστεί νέες υποδομές φυσικού αερίου στην περιοχή (όπως τα νέα FSRU στη Γερμανία), ενώ αναμένεται και βελτιωμένη διαθεσιμότητα των πυρηνικών και υδροηλεκτρικών μονάδων σε σχέση με τον περασμένο χειμώνα.

Τέλος η αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής;

Στο φόντο αυτό, η Ελλάδα θα πρέπει να βάλει τέλος στις 30 Σεπτεμβρίου στην ισχύ των έκτακτων παρεμβάσεων στις αγορές ηλεκτρισμού (πλαφόν ανά τεχνολογία στη χονδρεμπορική αγορά και συγκέντρωση πόρων στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για επιδοτήσεις ρεύματος- αναστολή Ρήτρας Αναπροσαρμογής στη λιανική αγορά).

Υπενθυμίζεται ότι αρχικά οι θεσμικές παρεμβάσεις της Ελλάδας έπρεπε να λήξουν εντός του καλοκαιριού, ωστόσο με απόφαση του πρώην Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, παρατάθηκαν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2023.

Μένει να φανεί το τι θα αποφασίσει για τον Κώδικα Προμήθειας και συνολικά για τη μορφή της αγοράς η νέα κυβέρνηση.

Σε σχέση, δε, με το πλαφόν στη χονδρεμπορική αγορά, η Κομισιόν παρατηρεί ότι όντως -ως γενικός κανόνας- δεν κρίνεται σκόπιμη η παράταση του μέτρου, η οποία έχει ως καταληκτική προθεσμία στον Κανονισμό την 30η Ιουνίου 2023.

Από την άλλη όμως παρατηρεί ότι το εν λόγω μέτρο εφαρμόστηκε ανομοιογενώς στις χώρες-μέλη της ΕΕ αναφορικά τόσο με τις προδιαγραφές του (πολλές χώρες συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας έθεσαν το πλαφόν για τις μη οριακές τεχνολογίες πιο κάτω από το όριο των 180 ευρώ/MWh που θέσπισε ο Κανονισμός), όσο και με τον χρονικό του ορίζοντα.

Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή αναφέρει ότι Ισπανία και Πορτογαλία έλαβαν παράταση για την δική τους εκδοχή (το πολυσυζητημένο «Ιβηρικό μοντέλο» με την επιβολή πλαφόν στις χονδρεμπορικές τιμές φυσικού αερίου) έως τα τέλη του έτους. Εως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 έχει οριστεί η ισχύ του πλαφόν και σε Αυστρία, Τσεχία, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Φινλανδία, Πολωνία, και Σλοβενία.

Στην Κύπρο η λήξη του πλαφόν θα προκύψει μετά από απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας της χώρας, ενώ στη Σλοβακία το μέτρο θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και στη Γερμανία η περίοδος εφαρμογής δύναται να παραταθεί έως τις 30 Απριλίου 2024.

Το Ριάντ, το Αμπού Ντάμπι και το Κουβέιτ θα μειώσουν την παραγωγή τους συνολικά κατά 772.000 βαρέλια την ημέρα από τον Μάιο μέχρι τα τέλη του έτους, ανέφεραν οι τρεις χώρες του Κόλπου σε ανακοινώσεις που δημοσιοποιήθηκαν από τα αντίστοιχα επίσημα μέσα ενημέρωσης.

Πρόκειται για ένα “προληπτικό μέτρο που αποσκοπεί να υποστηρίξει τη σταθερότητα της πετρελαϊκής αγοράς” δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος του σαουδαραβικού υπουργείου Ενέργειας, σύμφωνα με το σαουδαραβικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων SPA.

Το Ιράκ, από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου, ανακοίνωσε επίσης σήμερα μια μείωση κατά 211.000 βαρέλια την ημέρα της παραγωγής του από την 1η Μαΐου.

Η Αλγερία προχωρά από την πλευρά της σε “εθελοντική μείωση 48.000 βαρελιών την ημέρα, από τον Μάιο μέχρι τα τέλη του 2023, σε συντονισμό με ορισμένες χώρες μέλη και μη μέλη του ΟΠΕΚ”, σύμφωνα με ανακοίνωση του αλγερινού υπουργείου Ενέργειας, που μετέδωσε το τοπικό πρακτορείο ειδήσεων APS.

Η Μόσχα –μέλος του ΟΠΕΚ+– ανακοίνωσε από την πλευρά της ότι παρατείνει τη μείωση της παραγωγής αργού πετρελαίου κατά 500.000 βαρέλια την ημέρα μέχρι τα τέλη του έτους, σύμφωνα με ανακοίνωση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης αρμόδιου για την Ενέργεια, Αλεξάντρ Νόβακ, που κάνει λόγο για μια “περίοδο αβεβαιότητας” στην αγορά του μαύρου χρυσού.

Μιλώντας στούς δημοσιογράφους και απαντώντας σε ερώτηση για τις πολιτικές εξελίξεις μετά και την τραγωδία των Τεμπών, ο κ. Πέτσας ανέφερε: «Νομίζω ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε, το πολιτικό σύστημα γενικά, είναι να φροντίσουμε να ομονοήσουμε ώστε να μην γίνει ξανά κάτι τέτοιο. Αυτό χρωστάμε στην μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν τόσο άδικα. Από εκεί και πέρα, η σταθερότητα στο πολιτικό σύστημα έχει να κάνει με την πρόταση για το μέλλον, με βάση και την πυξίδα του παρελθόντος.

Διαχειριστήκαμε πολύ δύσκολες κρίσεις. Και πιστεύω, παρά την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, την κλιματική κρίση, το μεταναστευτικό, καταφέραμε να πάμε το καράβι της χώρας πιό μπροστά. Ο κόσμος θα εμπιστευτεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη να συνεχίζουμε σε αυτήν την πορεία αταλάντευτα. Το σχέδιο εκείνο, το οποίο οι Έλληνες θα εγκρίνουν με την ψήφο τους όποτε και αν στηθούν οι κάλπες».

Όσον αφορά τη μνήμη των Βενιζέλων, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών σημείωσε: «Τιμούμε σήμερα τη μνήμη του Ελευθερίου και του Σοφοκλή Βενιζέλου.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν ο μεταρρυθμιστής, ο μεγάλος ηγέτης που μεγάλωσε στην Ελλάδα και που έδειξε ότι προχωρούμε μπροστά αδιαφορώντας για το πολιτικό κόστος. Το φωτεινό του παράδειγμα ας γίνει σήμερα, στις δύσκολες συνθήκες, ένας φάρος που θα δείξει πώς θα αφήσουμε πίσω τον φανατισμό, την μισαλλοδοξία και τον διχασμό, για να προχωρήσουμε μπροστά για να κάνουμε την πατρίδα μας αυτό που της αξίζει».

Απαντώντας σε ερώτηση εάν η πολιτεία θα προχωρήσει στη χρηματοδότητηση για τη μετατροπή της πατρικής οικίας του Μίκη Θεοδωράκη στον Γαλατά Χανίων σε μουσείο, ο κ. Πέτσας ανέφερε ότι «στην επόμενη συνεδρίαση του προγράμματος “Αντώνης Τρίτσης” θα είναι μέσα μετά από θετική εισήγηση της επιτροπής αξιολόγησης».

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι αυτές τις ημέρες -ίσως και αύριο- «θα έχουν αναρτηθεί στη “Διαύγεια” οι εντάξεις και άλλων έργων που αφορούν και δήμους των Χανίων, μετά τη σχετική πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης, ύψους 25,2 ευρώ».

Στο ετήσιο μνημόσυνο των Βενιζέλων, που διοργανώθηκε από το Εθνικό Ιδρυμα «Ερευνών Μελετών Ελευθέριος Βενιζέλος», παρόντες ήταν οι βουλευτές Βασίλης Διγαλάκης και Γιάννης Κασελλάκης, ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, οι αντιπεριφερειάρχες Νίκος Καλογερής και Αντώνης Παπαδεράκης, καθώς και εκπρόσωποι των τοπικών στρατιωτικών και πολιτικών Αρχών.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, τελέστηκε επιμνημόσυνη θέηση και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στους τάφους των Βενιζέλων.

H εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ομιλία του μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελίου και Βιάννου, Ανδρέα Νανάκη, καθώς και χαιρετισμούς των διοργανωτών.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος είναι κάτι που επηρεάζει τους πάντες, παρατηρεί η ειδησεογραφική ιστοσελίδα Euronews, τονίζοντας ωστόσο ότι οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες είναι εκείνοι που υποφέρουν περισσότερο:

«Στην Ελλάδα, πολλές επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να κλείσουν. (…) Πρώτα η χρηματοπιστωτική κρίση στη χώρα, μετά η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Διαρκείς προκλήσεις για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Πολλοί έχουν ήδη παραιτηθεί. Η Ένωση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων εκτιμά ότι το 40% των επιχειρήσεων ενδέχεται να καταφέρει να αντέξει για για έναν ακόμη μήνα», επισημαίνει το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με το Reuters, καταστρώνονται σχέδια έκτακτης ανάγκης ενώ παράλληλα ο κρατικός μηχανισμός εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα ώστε να είναι προετοιμασμένος για διακοπές ρεύματος.

• Διακοπές ρεύματος μπορεί να προκαλέσει η εκτίναξη του κόστους ενέργειας ή ακόμα και κάποιο σαμποτάζ, με τα ενδεχόμενα να είναι ανοιχτά, λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Μάλιστα, ιδιαίτερη είναι η ανησυχία και στον τραπεζικό τομέα για τις αναλήψεις χρημάτων.

Ειδικότερα, οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές της Γερμανίας εκφράζουν ανησυχίες ότι οι τράπεζες δεν είναι προετοιμασμένες για μεγάλα μπλακάουτ και θεωρούν ότι αυτός ο απρόβλεπτος μέχρι πρότινος κίνδυνος, θα προκαλέσει πρόβλημα στις αναλήψεις και σε άλλες συναλλαγές.

Σύμφωνα με την Deutsche Kreditwirtschaft, την οργάνωση-ομπρέλα του χρηματοπιστωτικού τομέα, οι τράπεζες θεωρούν «απίθανο» να γίνει ένα πλήρες μπλακάουτ αλλά βρίσκονται «σε επαφή με τα αρμόδια υπουργεία και τις αρχές» και εξετάζουν το ενδεχόμενο.

Οι Γερμανοί, άλλωστε, θεωρούν ότι τα μετρητά προσφέρουν ασφάλεια και ανωνυμία και έτσι, η πρόσβασή τους σε αυτά, καθίσταται αναγκαία, αφού είναι οι πολίτες που τα χρησιμοποιούν περισσότερο από άλλους της Ευρώπης.

Περίπου το 60% των καθημερινών αγορών γίνονται με μετρητά, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Bundesbank, η οποία διαπίστωσε ότι οι Γερμανοί, κατά μέσο όρο, αποσύρουν περισσότερα από 6.600 ευρώ ετησίως κυρίως από τα ΑΤΜ των τραπεζών.

Μια κοινοβουλευτική έκθεση πριν από μια δεκαετία προειδοποιούσε για «δυσαρέσκεια» και «επιθετικούς διαπληκτισμούς» σε περίπτωση που οι πολίτες δεν μπορούσαν να έχουν στα χέρια τους μετρητά σε περίπτωση μπλακάουτ.

• Εάν γίνει μπλακάουτ, μια επιλογή για τις αρχές θα μπορούσε να είναι είναι η επιβολή capital controls, δήλωσε μία πηγή στο Reuters.

Τα σχέδια που είναι στο τραπέζι περιλαμβάνουν την Bundesbank, την κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, να συσσωρεύει επιπλέον δισεκατομμύρια για να αντιμετωπίσει την αύξηση της ζήτησης και πιθανά όρια στις αναλήψεις.

Οι αξιωματούχοι και οι τράπεζες εξετάζουν επίσης τον τρόπο διανομής, συζητώντας, για παράδειγμα, την πρόσβαση κατά προτεραιότητα στα καύσιμα για τους μεταφορείς μετρητών.

Στις συζητήσεις σχεδιασμού συμμετέχουν η κεντρική τράπεζα, η ρυθμιστική αρχή της χρηματοπιστωτικής αγοράς BaFin και πολλές ενώσεις του χρηματοπιστωτικού κλάδου.

Μια αδυναμία που αποκάλυψε ο σχεδιασμός αφορά τις εταιρείες ασφαλείας που μεταφέρουν χρήματα από την κεντρική τράπεζα στα ΑΤΜ και τις τράπεζες.

Το γραφείο καταστροφών της Γερμανίας δήλωσε ότι συνιστά στους πολίτες να κρατούν μετρητά στο σπίτι για τέτοιες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

• την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών στους πελάτες της
• τη διαχείριση του αποτυπώματος που αφήνει στις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον
• την αειφόρο ανάπτυξή της, προς όφελος της κοινωνίας και των εργαζομένων

Για τη ΔΕΗ, η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη προβλέπει τη μέριμνα για την κατά το δυνατόν ικανοποίηση των προσδοκιών όλων των ενδιαφερόμενων μερών (πελατών, εργαζομένων, μετόχων, προμηθευτών, τοπικών κοινωνιών κ.λπ.), με τρόπο εξισορροπητικό, προς όφελος της κοινωνίας και της Επιχείρησης, σύμφωνα και με την πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης της εταιρείας.

Η ΔΕΗ υλοποιεί ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

-Στο πλαίσιο του προγράμματος εταιρικής κοινωνικής ευθύνης «ΔΕΗ ενεργώ» για το περιβάλλον» και σε συνεργασία με το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα Arete Fund και κυβερνητικούς φορείς, προχώρησε σε δωρεά για την αγορά, φύλαξη και συντήρηση, σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, 80.000 δενδρυλλίων ελιάς, μέχρι αυτά να δοθούν στους πληγέντες αγρότες, για την ανάκαμψη της περιοχής της Αρχαίας Ολυμπίας. Την ανάκαμψη της φύσης αλλά και της τοπικής κοινωνίας που επίσης «πληγώθηκε» από την καταστροφή.

Η επιλογή των ελαιόδεντρων δεν είναι τυχαία. Η ελιά είναι το σύμβολο της χώρας μας και ανά τους αιώνες παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης, σοφίας και ευμάρειας. Είναι όμως και σημαντικό μέρος του παραγωγικού πλούτου της χώρας, ζωτικής σημασίας για χιλιάδες συμπολίτες μας. Με αυτή της την κίνηση, η ΔΕΗ φύτεψε τον σπόρο που θα ξαναφέρει πνοή στον τόπο και μαζί με αυτό, φύτεψε συμβολικά και μια ελιά στην πλατεία της Αρχαίας Ολυμπίας για να θυμίζει την υπόσχεσή της στο περιβάλλον και στον άνθρωπο. Την υπόσχεση να επιστρέψει η ελιά στον τόπο της, την Αρχαία Ολυμπία και να μην φύγει ποτέ ξανά.

«Ξαναφυτεύουμε τους ελαιώνες της Αρχαίας Ολυμπίας και ευχόμαστε όπως μεγαλώνουν τα νέα δέντρα στον ιστορικό αυτό χώρο, να μεγαλώσει η ελπίδα για τους κατοίκους και να στεριώσει η ευημερία στην περιοχή», αυτό είναι το σύνθημα της ΔΕΗ για την ανάκαμψη της φύσης αλλά και της τοπικής κοινωνίας.

–Μέσω του προγράμματος εταιρικής υπευθυνότητας ΔΕΗ ενεργώ, στηρίζουμε το έργο του μουσείου Μπενάκη.

-Η νέα υπηρεσία «Service for all» είναι το επόμενό μας βήμα για την προσβασιμότητα. Οι πελάτες με προβλήματα ακοής μπορούν πλέον να επικοινωνούν μαζί μας μέσω video call, παρουσία διερμηνέα νοηματικής. Είμαστε η πρώτη εταιρεία στον κλάδο της ενέργειας -και μία από τις ελάχιστες στην Ελλάδα- που ενσωματώνει αντίστοιχη υπηρεσία.

-Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συμμετείχαμε στο project Paralies «υιοθετώντας» αυτή τη φορά 2 τμήματα της παραλίας του Σχινιά συνολικού μήκους 1.500 μέτρων. Καθ’ όλη τη θερινή περίοδο φροντίζαμε να κρατάμε καθαρή την ακτή με καθημερινή συλλογή και να προτρέπουμε τους λουόμενους να ανακυκλώνουν τα απορρίμματά τους. Έτσι καταφέραμε και συλλέξαμε σχεδόν 2 τόνους από πλαστικό, χαρτί, αλουμίνιο και γυαλί, τα οποία και ανακυκλώσαμε στο ΚΔΑΥ Κορωπίου. Την Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου τα είπαμε από κοντά για έναν τελευταίο καθαρισμό της παραλίας!

Η ΔΕΗ – Ανάδοχος αναδάσωσης 380.000 στρεμμάτων στην Εύβοια

Με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον και την κοινωνία, η ΔΕΗ συμμετέχει ενεργά στην αποκατάσταση του φυσικού πλούτου στη Βόρεια Εύβοια, χορηγώντας την υλοποίηση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων, αλλά και έργων αναδάσωσης σε περιοχές που χρήζουν άμεσης προστασίας από τη συνολική έκταση των περίπου 380.000 στρεμμάτων που υπάγεται στο Δασαρχείο Λίμνης.

Η χορηγία θα διατεθεί́ απευθείας από τη ΔΕΗ στους τοπικούς Δασικούς Συνεταιρισμούς οι οποίοι γνωρίζουν τις ανάγκες της περιοχής καλύτερα από όλους μας. Το Περιβάλλον είναι η ζωή μας. Το προστατεύουμε με πράξεις.

Παγκόσμια Ημέρα της Γης – 2021 και 2022

Για δύο συνεχόμενα χρόνια η ΔΕΗ, στις 22 Απριλίου που είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γης, ηλεκτροδότησε για 24 ώρες, 4.500.000 και 4.400.000 νοικοκυριά, αντίστοιχα, με ενέργεια αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ) με τη δωρεάν διάθεση της υπηρεσίας GreenPass. Για την ηλεκτρική ενέργεια που κατναλώθηκε κείνη τη μέρα, η ΔΕΗ δέσμευσε ισόποση ενέργεια από πιστοποιημένες ΑΠΕ.

Με αυτόν τον τρόπο μειώσαμε το 2022 τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από οικιακή χρήση κατά 16.000 τόνους!

Ο κ. Τζεντιλόνι ανέφερε ότι αυτό που βλέπουμε στα σχέδια της Ελλάδας είναι ότι πρώτον, «η ποιότητα των μέτρων δεν είναι όσο στοχευμένη θα θέλαμε» και αυτό δυστυχώς είναι ένα πρόβλημα που το συναντάμε και σε άλλες χώρες.

Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι είναι θετικό ότι αυτά τα μέτρα για την ενέργεια που ήταν αρκετά υψηλά στην Ελλάδα το 2022 (περί το 2% του εθνικού ΑΕΠ) και μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ, προβλέπεται ότι το 2023 θα μετριαστούν.

Μείωση των δαπανών για το 2023

«Αυτό είναι μια πρόκληση που ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη, εάν τελικά οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα», δήλωσε ο Π. Τζεντιλόνι. Μέχρι στιγμής, πάντως, παρατήρησε ότι το 2022 η Ελλάδα δαπανά σημαντικό τμήμα του ΑΕΠ της για ενεργειακά μέτρα και προβλέπει μείωση των δαπανών αυτών για το 2023. «Η πραγματικότητα είναι μπροστά μας», πρόσθεσε ο Επίτροπος.

Εξάλλου, κληθείς να σχολιάσει την πρόβλεψη της Επιτροπής ότι οι αυξήσεις των μισθών στην Ελλάδα θα παραμείνουν κάτω από τον πληθωρισμό, ο Πάολο Τζεντιλόνι παρατήρησε ότι αυτό είναι ένα πρόβλημα σχεδόν για όλες τις χώρες στην ΕΕ, αλλά για διαφορετικούς λόγους στην κάθε μία.

Ο διπλός κίνδυνος από την αύξηση ή τη μη αύξηση των μισθών

Οι μισθοί αυξάνονται πιο γρήγορα σε σχέση με τα τελευταία χρόνια, όμως η αύξηση αυτή δεν καλύπτει την αύξηση του πληθωρισμού, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της καταναλωτικής ισχύος, τόνισε ο Επίτροπος Οικονομίας. Όπως είπε, έχουμε δύο κινδύνους μπροστά μας: Ο ένας είναι η απώλεια της αγοραστικής δύναμης και ο δεύτερος είναι ο σπειροειδής αυξανόμενος πληθωρισμός.

Η περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού θα έβλαπτε επίσης τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, παρατήρησε ο κ. Τζεντιλόνι, τονίζοντας ότι χρειάζεται μια ισορροπία. «Δεν μπορούμε να δεχτούμε μια δραματική απώλεια της αγοραστικής δύναμης και θα πρέπει να αποφύγουμε αυτό το σπιράλ πληθωρισμού-μισθών», τόνισε.

Το πού θα φτάσει πρώτα το φυσικό αέριο αποτέλεσε στο παρελθόν αιτία πολέμου στους κόλπους της βιομηχανίας, ειδικά της ενεργοβόρου, που είναι εκτεθειμένη στον διεθνή ανταγωνισμό.

Τους τελευταίους μήνες παρατηρείται ακριβώς το αντίθετο. Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις της χώρας… τρέχουν να σωθούν από το πανάκριβο φυσικό αέριο, εξαντλώντας κάθε δυνατότητα εναλλακτικού καυσίμου, από ντίζελ και στερεά καύσιμα, το υγραέριο, μέχρι και το σχεδόν προς απόσυρση και δραματικά ρυπογόνο μαζούτ.

Ενδεικτικά αυτής της στροφής είναι τα επίσημα στοιχεία του υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας που έχει στη διάθεσή της η «Κ» και δείχνουν σημαντική αύξηση όλων των καυσίμων –πλην φυσικού αερίου– στο 9μηνο του 2022, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση το μαζούτ η χρήση του οποίου αυξήθηκε κατά 29% σε σύγκριση με το αντίστοιχο 9μηνο του 2021, έπειτα από μείωση της τάξης του 4% το 2021 και συνεχιζόμενης πτωτικής πορείας τα τελευταία χρόνια. Κατά 8,5% αυξήθηκε την ίδια περίοδο το ντίζελ, ποσοστό που συμπεριλαμβάνει και την κατανάλωση στα πρατήρια, με την αύξηση ωστόσο να αποδίδεται κατά βάση από την αγορά στη βιομηχανία. Αρκετές επιχειρήσεις φαίνεται να έχουν στραφεί και στο υγραέριο, η ζήτηση του οποίου στο 9μηνο αυξήθηκε κατά 11%, ενώ σημαντική αύξηση σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία της αγοράς εμφανίζουν και τα στερεά καύσιμα βιομηχανικής χρήσης (κοκ, petcoke, Flexicoke) που χρησιμοποιούνται κυρίως από τη βιομηχανία, ακόμη και ο εισαγόμενος ανθρακίτης.

Η τάση αυτή συνεχίστηκε και τον Σεπτέμβριο, με το ντίζελ να σημειώνει αύξηση κατά 13%, το υγραέριο 10% και το μαζούτ 7,1%. Τη φυγή των επιχειρήσεων από το φυσικό αέριο πιστοποιούν και τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για την πορεία της ζήτησης στο 9μηνο. Η κατανάλωση από τις μεγάλες βιομηχανίες που είναι συνδεδεμένες απευθείας με τον ΔΕΣΦΑ (ενεργοβόρες) μειώθηκε σε ποσοστό 71,96%.

Τα δύο διυλιστήρια της χώρας (Μotor Oil και ΕΛΠΕ) εδώ και πολλούς μήνες έχουν υποκαταστήσει το φυσικό αέριο με νάφθα και άλλα παραπροϊόντα παραγωγής τους, μειώνοντας συνολικά την κατανάλωσή τους κατά 95%. Οι μικρές επιχειρήσεις που είναι συνδεδεμένες με το δίκτυο διανομής, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΠΑ Εμπορίας, έχουν περιορίσει την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 5,5%.

Οι δυνατότητες ωστόσο της βιομηχανίας σε εναλλακτικά καύσιμα είναι περιορισμένες, κυρίως για τις ενεργοβόρες, η συνεχής λειτουργία των οποίων δεν μπορεί να διασφαλιστεί με ντίζελ ή μαζούτ ή δεν διαθέτουν τις ανάλογες εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων. Οι ελληνικές επιχειρήσεις που παραμένουν εγκλωβισμένες στο φυσικό αέριο θα πληρώσουν τον Νοέμβριο 135 ευρώ/μεγαβατώρα όταν οι ανταγωνιστές τους στη Γερμανία θα πληρώνουν από την 1η Ιανουαρίου 70 ευρώ/μεγαβατώρα μετά την παρέμβαση της κυβέρνησης της χώρας για τη διάσωση της παραγωγής και της απασχόλησης.

Ενδεικτική της ανησυχίας της βιομηχανίας ενώπιον και της εφαρμογής των μέτρων υποχρεωτικής μείωσης της ζήτησης στο φυσικό αέριο (15%) και στο ηλεκτρικό ρεύμα (5%) είναι η συνάντηση της περασμένης Τρίτης της Επιτροπής Ενέργειας του ΣΕΒ με επικεφαλής τον πρόεδρο του Συνδέσμου, Δημήτρη Παπαλεξόπουλο, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα. Ο ΣΕΒ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και ζήτησε παρεμβάσεις για τημ πτώση του ενεργειακού κόστους καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις. «Η ενεργειακή κρίση δημιουργεί πλέον και αντικειμενικές δυσκολίες στην ομαλή λειτουργία της παραγωγής και στην Ελλάδα απειλώντας τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις όλων των κλάδων», τόνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒ. Η προσαρμογή –συμπλήρωσε– είναι απαραίτητο να επιτευχθεί χωρίς σοβαρή επιβάρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, κάτι που θα εγκυμονούσε σοβαρούς κινδύνους επιβίωσης, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Μείωση ζήτησης

Τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης της ελληνικής οικονομίας αντανακλά η μείωση της ζήτησης στις βενζίνες τον Σεπτέμβριο κατά 4% και τα χαμηλά ποσοστά αύξησης (3%) στο εννεάμηνο, αποτέλεσμα της υψηλής τουριστικής κίνησης φέτος. Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, οι καταναλωτές φαίνεται ότι έσπευσαν για προμήθειες το πρώτο δεκαήμερο διάθεσης του προϊόντος, αξιοποιώντας τις κρατικές επιδοτήσεις αλλά και τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων, ανεβάζοντας τις πωλήσεις κατά 30% συγκριτικά με τον περυσινό Οκτώβριο. Οι καλές καιρικές συνθήκες αλλά και η ακρίβεια φαίνεται να είναι πίσω από την πτώση κατά 25% της ζήτησης τις τελευταίες ημέρες του Οκτωβρίου και τις πρώτες του Νοεμβρίου.

Το αμερικανικό υπουργείο διευκρινίζει ότι δίνει ιδιαίτερα έμφαση στις συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς εκτιμά ότι βοηθούν στην διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης και ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια.

Ο επικεφαλής της Εθνικής Επιχείρησης Πετρελαίου της Λιβύης Φαρχάτ Μπενγκντάρα δήλωσε ότι η χώρα εξετάζει την δημιουργία δύο αγωγών φυσικού αερίου προς την Ελλάδα και την αιγυπτιακή πόλη Νταμιέτα.

Απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ σχετικά με το ενδεχόμενο της δημιουργίας ενός αγωγού που θα συνδέει την Ελλάδα με την Λιβύη, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε ότι «είναι μακροχρόνια πεποίθησή μας ότι η ανάπτυξη των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να προάγει τη συνεργασία και να παρέχει τα θεμέλια για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή. Γενικά, εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε ενεργειακά έργα που θα διασυνδέσουν φυσικά ζωτικές ενεργειακές αγορές, όπως η Ανατολική Μεσόγειος και η Βόρεια Αφρική, με την Ευρώπη, και ιδιαίτερα τις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας που βοηθούν στην προετοιμασία για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και βιωσιμότητα».