Ο κανονισμός θα απαγορεύει στις κυβερνήσεις της ΕΕ να παρεμβαίνουν σε συντακτικές αποφάσεις και να καταδιώκουν δημοσιογράφους για να αποκαλύψουν τις πηγές τους.

Θα αναγκάσει επίσης τις κυβερνήσεις να σταματήσουν να χειραγωγούν τους δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς, με σαφέστερους κανόνες για την επιλογή και την απόλυση των ομάδων σύνταξης και με βιώσιμη και προβλέψιμη χρηματοδότηση, απελευθερώνοντας τους από τις ιδιοτροπίες των κυβερνήσεων και διασφαλίζοντας ότι το δημόσιο χρήμα για κρατική διαφήμιση διανέμεται δίκαια .

Ο νόμος «θα είναι ένα σημαντικό προειδοποιητικό σήμα για τα κράτη μέλη», δήλωσε προηγουμένως η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βέρα Γιουρόβα σε συνέντευξή της στο Politico.

Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος – και πολιτικό θάρρος- για να αποκατασταθούν οι κανόνες για χρόνια παραβίασης των ελευθεριών του Τύπου.

Οι συνήθεις ύποπτοι

Ο κανονισμός προοριζόταν να αντιμετωπίσει τις προσπάθειες υπονόμευσης της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης από τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν και τον πρώην πρωθυπουργό της Σλοβενίας Γιάνεζ Γιάνσα, δήλωσε μία από τους εισηγητές για το νόμο στο ευρωκοινοβούλιο, η κεντρώα Σλοβένα Ιρένα Γιοβέβα.

Το πόσο εύκολα τέτοιοι πολιτικοί μπουν σε τάξη «εξαρτάται από το πόσο βαθιά έχουν ήδη καταλάβει το κράτος και αν αυτό επηρεάζει το μελλοντικό τους έλεγχο στην εξουσία», πρόσθεσε, προβλέποντας ότι η Ουγγαρία, όπου το κόμμα Fidesz του Ορμπάν ελέγχει το 80% των ΜΜΕ της χώρας, είναι η μεγαλύτερη πρόκληση.

Υπάρχει μια αίσθηση επείγοντος, προειδοποίησε η Γιοβέβα: «Όσο περισσότερο έχετε αυταρχικές κυβερνήσεις που υπονομεύουν την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, τόσο πιο δύσκολο είναι να αναιρέσετε τη ζημιά».

Τι θα ισχύσει

Το μεγαλύτερο μέρος του νέου νόμου της ΕΕ θα τεθεί σε ισχύ 15 μήνες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2025.

«Το ανοιχτό ερώτημα είναι η αποτελεσματικότητα της επιβολής, πιο συγκεκριμένα εάν η Επιτροπή θα συγκεντρώσει [την] απαραίτητη πολιτική βούληση για να ξεκινήσει πραγματικά τις διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών», είπε η Γιοβέβα.

Η αποτελεσματικότητα των κανόνων θα εξαρτηθεί αρχικά από την καλή πίστη των εθνικών κυβερνήσεων, προτού παρέμβει η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ.

«Δεν αρκεί να βάλουμε ένα νομοσχέδιο στο τραπέζι, να το ψηφίσουμε και μετά να καθίσουμε πίσω», η επικεφαλής του γραφείου των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα στις Βρυξέλλες, καλώντας η επόμενη Επιτροπή να διατηρήσει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την αυστηρή επιβολή της ως κορυφαία προτεραιότητα, με έναν αφοσιωμένο αντιπρόεδρο να ηγηθεί των προσπαθειών.

Στην τοποθέτησή του σε εκδήλωσε αφιερωμένη στην ελευθεροτυπία στο περιθώριο της Συνόδου της Αμερικής, ο κ. Μπλίνκεν είπε πως ορισμένες κυβερνήσεις περνούν σαρωτικούς νόμους και επιδίδονται σε παρακολουθήσεις για να καταστείλουν τον Τύπο και για να κατατρομοκρατήσουν τους δημοσιογράφους.

Καταφέρθηκε ιδιαίτερα εναντίον της Κούβας, της Νικαράγουας και της Βενεζουέλας, των τριών χωρών που αποφάσισε να μην προσκαλέσει στη Σύνοδο επικαλούμενη το ότι δεν τηρούν τις δημοκρατικές αρχές. Σύμφωνα με τον κ. Μπλίνκεν, σε αυτές τις τρεις χώρες η ανεξάρτητη δημοσιογραφία εξισώνεται με έγκλημα.

«Καμία περιφέρεια του κόσμου δεν είναι πιο επικίνδυνη για τους δημοσιογράφους», τόνισε ακόμη ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επισημαίνοντας ότι μέχρι στιγμής μέσα στη χρονιά στο δυτικό ημισφαίριο έχουν δολοφονηθεί 17 εργαζόμενοι σε ΜΜΕ, σύμφωνα με το παρατηρητήριο της UNESCO.

Τα εγκλήματα σε βάρος δημοσιογράφων επιμένουν επειδή «οι άνθρωποι που τα διατάσσουν και τα διαπράττουν σπανίως λογοδοτούν. Αυτό στέλνει το μήνυμα ότι οι επιθέσεις του είδους μπορούν να συνεχίζονται με ατιμωρησία», είπε ο Άντονι Μπλίνκεν.

Ο αμερικανός ΥΠΕΞ επέκρινε επίσης τη σημερινή κυβέρνηση στο Ελ Σαλβαδόρ.

«Κυβερνήσεις χρησιμοποιούν νόμους-σκούπες για να συνθλίψουν την ελευθερία της έκφρασης, όπως είδαμε με το πρόσφατο πακέτο μέτρων που υιοθετήθηκε στο Ελ Σαλβαδόρ τον Μάρτιο και τον Απρίλιο φέτος», σημείωσε ο κ. Μπλίνκεν.

Ακόμη, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποσχέθηκε ότι η Ουάσινγκτον θα ενισχύσει την προσπάθειά της να καταπολεμήσει την παραπληροφόρηση στη Λατινική Αμερική, κάνοντας λόγο για αναζωπύρωση των ψευδών ειδήσεων, ιδίως μέσω ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης.

Αναφέρθηκε ειδικά στην «κολοσσιαίου» εύρους παραπληροφόρηση για την πανδημία του νέου κορονοϊού: μια ψευδής είδηση που διατεινόταν ότι ο ιός ήταν βιολογικό όπλο δημιουργημένο από τον Καναδά αναγνώστηκε 2,1 εκατ. φορές στους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, είπε, ενώ ταυτόχρονα, δημοσιεύσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δεν είχαν παρά 25.000 αναγνώσεις.

«Έχουμε δει πώς τέτοιες ψευδείς πληροφορίες μπορούν να πολώσουν κοινότητες, να δηλητηριάσουν τον δημόσιο διάλογο και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη του κόσμου στα συστήματα υγείας, στους κυβερνητικούς θεσμούς και στην ίδια τη δημοκρατία», είπε ο κ. Μπλίνκεν.

Κατηγόρησε «κυβερνήσεις και άλλους παράγοντες» πως διέδωσαν ψευδείς πληροφορίες για την πανδημία, βάζοντας «εσκεμμένα στο στόχαστρο» ισπανόφωνους.

Στο παρελθόν, οι ΗΠΑ είχαν κατηγορήσει για τη διασπορά «παραπληροφόρησης» όσον αφορά την πανδημία τη Ρωσία και -σε μικρότερο βαθμό- την Κίνα.

Όπως εξηγεί, η Ελλάδα κατρακύλησε 38 θέσεις στην ελευθερία του Τύπου στη θέση 108, σύμφωνα με την έρευνα των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα, βρίσκεται στην τελευταία θέση σε ολόκληρη την ΕΕ και πλέον κάτω από πολλές υποανάπτυκτες χώρες με απολυταρχικά καθεστώτα. «Το ΑΠΕ ωστόσο φρόντισε να λογοκρίνει την είδηση, απαλείφοντας κάθε αναφορά στην Ελλάδα στο σχετικό τηλεγράφημα».

Σύμφωνα με την αξιωματική αντιπολίτευση, «η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει μετατρέψει σε ντροπή της Ευρώπης τη χώρα μας με τη φίμωση κάθε δημοσιογραφικής φωνής».

πηγή: ethnos.gr