Παρών στην κηδεία ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας οι οποίοι εκφώνησαν τους επικήδειους .

Ο επικήδειος του πρωθυπουργού

«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», είπε. 

«Η προσφορά της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε αποσπασματικά ούτε επιλεκτικά. Η παρουσία της ακολουθεί ένα σύνολο, που διατρέχει η αγάπη για την ιστορία και την πατρίδα, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και τέλος η τολμηρή άποψη και η γενναιότητα να διατυπώνεται ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που ίσως συναντήσει». 

Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, οι γλαφυρές της διηγήσεις δίπλα στα λιτά της αποθέματα τραβούσαν τους ανθρώπους. Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική. Γιατί ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της, την Ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επεδίωκε να μεταφέρει τη σκυτάλη εμπειριών. 

«Με ένα μάθημα, θα ήθελα να πω το προσωπικό αντίο στην προσωπική Ελληνίδα. Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε, παραθέτοντας ένα σημείωμά της. «Δεν είναι ανάγκη, μετά από το “ο καλύτερος” να λες “ναι, μεν, αλλά”,
όπως λ.χ. θα έπρεπε να έχει μάτια γαλανά, και όχι καστανά.
Οταν φτωχεύσουνε οι πλούσιοι, δεν θα πλουτίσουν οι φτωχοί.
Μα όταν κυβερνούν ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί», έγραφε το σημείωμα. 

«Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», είπε.

Επικήδειος του Κωνσταντίνου Τασούλα

«Πέρασε στην αιωνιότητα των οικουμενικών Ελληνίδων, ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων. Ήταν μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει τον όρο “αδύνατον”. Έλεγε ότι ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες και τις αλήθειες των άλλων στη διαδικασία του ορθολογισμού. Όχι μόνον εφησύχασε σε στερεότυπα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Ετσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα, έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. 

Όπως είπε, ανέσκαψε και «έφερε στο φως αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν αγνοήσει και ξεχάσει. Ήταν μια από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς. Γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης». 

Η Αρβελέρ, είπε, απέδειξε την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος και μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαιότητας και ελληνικής ιστορίας. Και μας εξήγησε ότι η Ελλάδα και η ορθοδοξία αποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας. «Ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους. Με το έργο της και τη μακρά ζωή της και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία». 

Στην εξόδιο ακολουθία βρέθηκαν ι και η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αλλά και η πρώην Πρόεδρος της ΔημοκρατίαςΚατερίνα Σακκελαροπούλου.

Στη Μητρόπολη βρίσκονται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κώστας Χατζηδάκης, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαλδαλιάς, ο πρύτανης του ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος, η Άντζελα Γκερέκου και άλλοι επίσημοι.

Μετά την εξόδιο ακολουθία θα ακολουθήσει η ταφή της στο νεκροταφείο Βύρωνα.

Η κηδεία γίνεται δημοσία δαπάνη, μετά από κοινή απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού.

Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.

Έφτασαν στην Αθήνα, στη συνοικία του Βύρωνα, με τα πρώτα τους παιδιά ως πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία μετά τη «Μεγάλη Καταστροφή».

Σε ηλικία 6 ετών, εκφωνεί τους πρώτους της πολιτικούς λόγους στη γειτονιά της, διαβάζοντας μια εφημερίδα ανάποδα υπέρ του Βενιζέλου.

Εντάσσεται στην Αντίσταση σε ηλικία 14 ετών, το 1942, στη συνοικία της στον Βύρωνα, όπου είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά μηνυμάτων. Ολοκλήρωσε τις δευτεροβάθμιες σπουδές της στο 4ο Γυμνάσιο Αθηνών και στη συνέχεια σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας).

Αμέσως μετά τον πόλεμο, η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη επιθυμεί να προσλάβει την καλύτερη φοιτήτρια της φιλολογίας. Παραβλέποντας τις πολιτικές απόψεις της Ελένης Αρβελέρ, την προσλαμβάνει ως γραμματέα του ιδρύματος που δημιούργησε για τα σπίτια των άπορων παιδιών. Παράλληλα, η Ελένη Αρβελέρ εργάζεται σκληρά για τη διεξαγωγή ερευνών για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία. Θα δώσει στην οικογένειά της όλα όσα κέρδισε, και για τις έρευνές της στη Μικρά Ασία (1949-1953).

Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της στην Écoledes Hautes Études, όπου ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Ιστορίας (1960). Το 1956 γνωρίζει τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού, τον οποίο παντρεύτηκε το 1957. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.

Δύο χρόνια μετά την άφιξή της στο Παρίσι, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).

Εξελέγη καθηγήτρια βυζαντινής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967. Διετέλεσε διευθύντρια του τμήματος Ιστορίας και πρόεδρος της επιτροπής έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (1969-1970), προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (1973-1974), αντιπρόεδρος (1970-1973) και στη συνέχεια η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne (1976-1981, επίτιμη πρόεδρος από το 1981).

Διορίστηκε η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989). Στη συνέχεια, διορίστηκε πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού (1989-1991), του οποίου ήταν αντιπρόεδρος από το 1976 έως το 1989.

Διετέλεσε, επίσης, πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης (Γαλλία), αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Danielle Mitterrand, εμπειρογνώμονας στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες στην UNESCO, πρόεδρος και στη συνέχεια επίτιμη πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ευρώπης, επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών (από το 1975), γενική γραμματέας της Διεθνούς Επιτροπής Ιστορικών Επιστημών (1980-1990), πρόεδρος και στη συνέχεια επίτιμη πρόεδρος της Παγκόσμιας Κίνησης Επιστημονικής Ευθύνης (MURS), πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου (Ελλάδα) (1999-2012), πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022) και του Διεθνούς Ιδρύματος Dmitri Shostakovich.

Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου και της Βουλγαρίας. Ήταν και επίτιμη διδάκτωρ πλήθους πανεπιστημίων (Λονδίνο, Χάρβαρντ, Βελιγράδι, Νέα Υόρκη, Νιου Μπράνσγουικ, Λίμα, Χάιφα, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Παρισιού, Φριμπούργκ, Θεσσαλονίκη και Κρήτη.

Στις 11:00, θα έχει συνάντηση με τον Ανώτατο Διοικητή του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη (SACEUR), πτέραρχο Alexus G. Grynkewich.

Το μεσημέρι, στις 13:00, ο Πρωθυπουργός θα παραστεί στην εξόδιο ακολουθία της Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, στη Μητρόπολη Αθηνών.

Στην ανακοίνωσή της η Ακαδημία Αθηνών αναφέρει πως «το εμπνευσμένο έργο και η διδασκαλία της διακεκριμένης ιστορικού και διεθνώς αναγνωρισμένης βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στον σύγχρονο ευρωπαϊκό πολιτισμό».

«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε εξέχουσα προσωπικότητα του ακαδημαϊκού κόσμου, με διεθνή αναγνώριση και κύρος», επισημαίνεται.

Η ανακοίνωση της Ακαδημίας Αθηνών:

«Με βαθύτατη θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση η Ακαδημία Αθηνών έλαβε γνώση της απώλειας της διακεκριμένης και διεθνούς ακτινοβολίας Βυζαντινολόγου και Αντεπιστέλλοντος Μέλους της, Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ.

 Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926, με καταγωγή από τη Σμύρνη. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ιστορικό και Αρχαιολογικό Τμήμα) και από το 1950 έως το 1953 εργάστηκε στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών. Ως υπότροφος της γαλλικής κυβέρνησης συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι, στην Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους και Πολιτισμού. Το 1955 εντάχθηκε στο Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), όπου το 1964 αναδείχθηκε Maître de Recherches. Το 1966 έλαβε τον τίτλο Docteur des Lettres με βαθμό άριστα.

Το 1967 διορίστηκε Καθηγήτρια στη Σορβόννη. Από το 1970 διετέλεσε Αντιπρόεδρος και στη συνέχεια (1976–1981) Πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne. Από το 1983 έως το 1988 υπήρξε Πρύτανης (Recteur de l’Académie) και Καγκελάριος (Chancelier des Universités de Paris), αξιώματα εξαιρετικά σπάνια για γυναίκα εκείνη την εποχή και μάλιστα μη γαλλικής καταγωγής, γεγονός που προκάλεσε ενδιαφέρον διεθνώς.

Τα υψηλής ευθύνης διοικητικά της καθήκοντα δεν ανέκοψαν την έντονη παρουσία της σε γαλλικούς και διεθνείς οργανισμούς, όπως η UNESCO και η Διεθνής Ενωση Βυζαντινών Σπουδών. Συμμετείχε με καίριες εισηγήσεις σε διεθνή συμπόσια και έδωσε διαλέξεις σε κορυφαία πανεπιστήμια ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων το Harvard University, το University of Bonn, το Université de Montréal και το University of California, Los Angeles. Το πλούσιο συγγραφικό της έργο διακρίνεται για την υποδειγματική μεθοδολογία και την πρωτοτυπία του, ενώ διηύθυνε σημαντικές διεθνείς επιστημονικές εκδόσεις. Αξιοσημείωτη υπήρξε και η συμβολή της και σε πνευματικούς θεσμούς. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι διετέλεσε Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου, του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και του Διεθνούς Ιδρύματος Dmitri Shostakovich.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εξελέγη ως Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1976, όπως επίσης ως μέλος των Ακαδημιών της Βρετανίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας και του τότε Δυτικού Βερολίνου, ενώ για την πολύπλευρη προσφορά της τιμήθηκε με πολυάριθμες διακρίσεις και ανώτατα παράσημα από τη Γαλλία, την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και άλλα κράτη.

Τα τακτικά μέλη, το ερευνητικό και διοικητικό προσωπικό της Ακαδημίας Αθηνών εκφράζουμε τα ειλικρινή συλλυπητήριά μας προς τους οικείους και συνεργάτες της. Η Ελένη Γλύκατζη-Ahrweiler υπήρξε εξέχουσα προσωπικότητα του ακαδημαϊκού κόσμου, με διεθνή αναγνώριση και κύρος.

Το εμπνευσμένο έργο και η διδασκαλία της διακεκριμένης ιστορικού και διεθνώς αναγνωρισμένης βυζαντινολόγου Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στον σύγχρονο ευρωπαϊκό πολιτισμό. Η παρακαταθήκη της προσωπικότητάς της θα αποτελεί διαχρονικό σημείο αναφοράς για την Ακαδημία Αθηνών και την επιστημονική κοινότητα.

Η Ακαδημία Αθηνών αναρτά μεσίστιο τη σημαία του Μεγάρου της επί τρεις ημέρες από σήμερα».

Πιο αναλυτικά, η εφημερίδα LE FIGARO σε δημοσίευμά της με τίτλο «Η μεγάλη Γαλλοελληνίδα ιστορικός και βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών» επισημαίνει ότι η σπουδαία Γαλλοελληνίδα ιστορικός Ελένη ήταν ειδική στις βυζαντινές σπουδές και η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε τη διεύθυνση του περίφημου Πανεπιστημίου της Σορβόννης. «Το πολυσχιδές και ευρέως μεταφρασμένο συγγραφικό της έργο παραμένει σημείο αναφοράς για τη βυζαντινολογία, καθώς και για τη μελέτη των σχέσεων της Ελλάδας με την Ευρώπη και τη Μεσόγειο», υπογραμμίζοντας ότι γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926 από γονείς καταγόμενους από τη Μικρά Ασία και ότι ανέπτυξε από νεαρή ηλικία πάθος για την Ιστορία.

«Το προσφυγικό της παρελθόν και η οικογενειακή της διαδρομή διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην εν λόγω επιλογή. Μετά τη συμμετοχή της στην Αντίσταση κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1953 μετέβη στη Γαλλία. Στο Παρίσι γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της, Ζακ Αρβελερ (1918-2010), αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν. Το 1955 εντάχθηκε ως ερευνήτρια στο Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), όπου αργότερα προήχθη σε Διευθύντρια Ερευνών. Το 1967 αποχώρησε από το CNRS για να αναλάβει καθήκοντα καθηγήτριας στη Σορβόννη. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα -στα 700 χρόνια ιστορίας του γαλλικού ιδρύματος- που κατέλαβε τα ανώτατα διοικητικά αξιώματα: Διευθύντρια Τμήματος, Πρόεδρος Πανεπιστημίου και Πρύτανης» αναφέρει η Figaro.

 Στη συνέχεια επισημαίνεται ότι, το 1982, ο σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν τη διόρισε Πρύτανη της Ακαδημίας των Παρισίων και καγκελάριο των Πανεπιστημίων του Παρισιού. «Για την ιστορικό, το Βυζάντιο δεν αποτελούσε απλώς ένα αντικείμενο μελέτης, αλλά ένα γνήσιο εργαστήριο πολιτικής σκέψης, κοινωνικής οργάνωσης και πολιτισμικής συνέχειας. Η επιρροή της στους ευρωπαϊκούς πανεπιστημιακούς θεσμούς υπήρξε καθοριστική, αναφέρει η εφημερίδα, επισημαίνοντας ότι συναναστράφηκε καλλιτέχνες και διανοουμένους όπως η Σιμόν ντε Μποβουάρ, ο Λουί Αραγκόν, ο Πάμπλο Πικάσο και η Φρανσουάζ Σαγκάν.

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και δημοσίευμα στην εφημερίδα LE MONDE με τίτλο «Η μεγάλη βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ απεβίωσε», όπως και στην ιστοσελίδα του RADIO FRANCE INTERNATIONALE με τίτλο «Θάνατος της Γαλλοελληνίδας ιστορικού Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, της πρώτης γυναίκας που διετέλεσε επικεφαλής του Πανεπιστημίου της Σορβόννης»

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε την τελευταία της πνοή σήμερα, Δευτέρα 16/2, σε ηλικία 99 ετών. 

Τασούλας: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη 

Την βαθιά του θλίψη και συγκίνηση εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, επισημαίνοντας ότι «φώτισε με το έργο της, την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της», ενώ τόνισε ότι «μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική και με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».

Ειδικότερα, στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε: «Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η ανεπανάληπτη ακαδημαϊκός, η μεγάλη διεθνής Ελληνίδα δεν είναι πια μαζί μας. Βαθιά θλίψη και συγκίνηση απλώνεται στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ευρώπη, στην οικογένεια και στους οικείους της, στους αναρίθμητους φοιτητές της, σε όλους όσοι γνώρισαν, σεβάστηκαν και αγάπησαν την ίδια και το έργο της. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ φώτισε με το έργο της την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της. Αγέρωχη και υπερήφανη διάβηκε με βήμα σταθερό μέσα από τις ανατροπές και τις υπερβάσεις ενός ολόκληρου αιώνα. Μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική. Με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία.

Από τα αγωνιστικά χρόνια στην Αθήνα της Κατοχής ως τα ακαδημαϊκά ύψη της μεταπολεμικής Ευρώπης ο λόγος της υπήρξε πάντοτε αιχμηρός, ελεύθερος και εύστοχος. Με ακαταπόνητη προσήλωση στη μελέτη και την έρευνα υπηρέτησε με αδιάπτωτο πάθος την ιστορική επιστήμη και ιδίως τη βυζαντινολογία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου ως θεμελιώδους πυλώνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Φώτισε με συνέπεια την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη.

Ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στα 700 χρόνια ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, απέδειξε έμπρακτα ότι η γνώση, η εργατικότητα και η γνησιότητα της προσφοράς μπορούν να υπερβούν κάθε στερεότυπο και κάθε περιορισμό, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε υπόδειγμα για τις γυναίκες επιστήμονες, για κάθε νέα και νέο που ονειρεύεται να κατακτήσει κορυφές, αλλά και για κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η παιδεία, η πνευματική ποιότητα και η ελευθερία της σκέψης αποτελούν ζηλευτά γνωρίσματα των ολοκληρωμένων και υπεύθυνων ατόμων και συνάμα θεμέλια μιας δημοκρατικής και ώριμης κοινωνίας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς. Εκφράζω τα ειλικρινή και βαθιά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους της. Η μνήμη και το έργο της θα παραμείνουν φωτεινός οδηγός για την κοινωνία μας».

Μητσοτάκης: Αποχαιρετώ μια κοσμοπολίτισσα της σκέψης με ελληνική καρδιά

Με ένα ιδιαίτερα προσωπικό και συγκινητικό μήνυμα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποχαιρέτησε την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, κάνοντας λόγο για μια «κοσμοπολίτισσα της σκέψης» και μια πολύτιμη φίλη που τον δίδαξε τη σημασία του αποτελέσματος στη δημόσια δράση.

«Η πατρίδα και η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα αποχαιρετούν με συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Την κοσμοπολίτισσα της σκέψης και του πολιτισμού με την ελληνική καρδιά. Ενώ προσωπικά χάνω μία ξεχωριστή φίλη και πολύτιμη σύμβουλο. Εκείνη που με δίδαξε τη σημασία του έργου και του αποτελέσματος. Ώστε «το “αν” να γίνεται “να”», όπως μου έλεγε η ίδια.

Το κορίτσι που ξεκίνησε απ’ τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας για να γίνει η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης, ταξίδεψε σε μία πραγματικά πλούσια ζωή. Γεμάτη επιστημονικές επιτυχίες, ανθρώπινες συγκινήσεις και τιμητικές διακρίσεις. Και έφυγε όπως ακριβώς το ευχόταν: «Το μόνο που θέλω είναι πεθάνω όρθια και ορθή». Έτσι έγινε και έτσι θα τη θυμόμαστε για πάντα.

Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Γιατί η Αρβελέρ δεν υπήρξε μόνο μία διάσημη ιστορικός. Ήταν και η φωτισμένη ερευνήτρια που ένωσε τους κύκλους της πορείας του Έθνους μας από τα ρωμαϊκά χρόνια έως τις μέρες μας. Αναδεικνύοντας το Βυζάντιο ως γέφυρα προς την ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Πάντα, επίσης, την ενδιέφεραν τα κοινά, διατυπώνοντας με γενναιότητα τις τολμηρές και αιχμηρές απόψεις της. «Η λέξη “συνάνθρωπος” είναι ελληνική και αμετάφραστη» τη θυμάμαι να επιμένει, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της δημόσιας δράσης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και μέχρι τέλους έμεινε αφοσιωμένη στα εθνικά δίκαια και ειδικά στο αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα.

Τώρα, η φωτεινή αυτή προσωπικότητα περνά στην Ιστορία που τόσο πολύ μελέτησε και λάτρεψε επί δεκαετίες. Μας αφήνει, ωστόσο, πανάκριβη κληρονομιά, το έργο και τις σκέψεις της. Και δίπλα τους, την ανάμνηση της ευγενικής φυσιογνωμίας της να μας συμβουλεύει με τα αποστάγματα της δικής της ζωής: «Να μην μπερδεύετε τη γνώση με τη γνώμη. Η γνώμη αλλάζει, ενώ η γνώση εμπλουτίζεται. Τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά της». 

Κακλαμάνης: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης, τόνισε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της διεθνώς αναγνωρισμένης βυζαντινολόγου.

«Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής που υπερέβη τα όρια της επιστήμης και άγγιξε τον ίδιο τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πνεύματος», σημείωσε ο κ. Κακλαμάνης και πρόσθεσε: «Αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες και πλέον εμβληματικές εκπροσώπους της χώρας μας στο διεθνές πνευματικό και ακαδημαϊκό στερέωμα. Με το κύρος, τη γνώση και τη διεθνή της παρουσία, ανέδειξε την Ελλάδα ως ενεργό φορέα πολιτισμού, ιστορικής συνέχειας και επιστημονικής αριστείας. Υπήρξε κορυφαία ιστορικός και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος, με έργο που ανέδειξε τον βυζαντινό πολιτισμό ως ζωντανό θεμέλιο της ευρωπαϊκής ιστορίας και ταυτότητας. Με τη σκέψη της, τη διδασκαλία της και τη δημόσια παρουσία της, υπηρέτησε με συνέπεια τη γνώση, την παιδεία και τον ορθό λόγο.

Η ακαδημαϊκή της πορεία, που την κατέστησε την πρώτη γυναίκα Πρύτανη στην ιστορία της Σορβόννης, δεν συνιστούσε μόνο προσωπικό επίτευγμα, αλλά και ορόσημο για τη θέση των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση και στους διεθνείς θεσμούς. Παράλληλα, η διαρκής της σύνδεση με την Ελλάδα και η προσφορά της στον δημόσιο διάλογο, ανέδειξαν μια προσωπικότητα βαθιάς παιδείας, παρρησίας και αφοσίωσης στις αξίες του πολιτισμού και της δημοκρατίας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης. Το έργο και η σκέψη της θα συνεχίσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές», δήλωσε ο πρόεδρος της Βουλής εκφράζοντας στην οικογένειά της και στους οικείους της, τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.

Μενδώνη: Αποχαιρετάμε μια από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας

Πληροφορούμενη την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Με οδύνη και άφατη συγκίνηση πληροφορήθηκα την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ μιας μεγάλης Ελληνίδας, στο έργο της οποίας οφείλουμε τη σύνδεση του Βυζαντίου με την Αρχαία και Νεότερη ελληνική ιστορία. Μιας διανοούμενης με καίρια επίδραση στην επιστήμη και στα δημόσια πράγματα. Μιας από τις μεγαλύτερες και ολοκληρωμένες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας.

Ο μακρύς και άκρως δημιουργικός βίος της, καθιστά την απώλειά της ακόμα μεγαλύτερη. Σημείο αναφοράς της αποτελούν οι εξέχουσες μελέτες της «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» και η «Πολιτική Ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας». Είναι το συγγραφικό της έργο που σε ευρωπαϊκή κλίμακα ανανοηματοδότησε το Βυζάντιο ως τον συνδετικό κρίκο μεταξύ αρχαιότητας και νεοελληνικών χρόνων, συντελώντας ουσιαστικά στην αναζωογόνηση των Βυζαντινών σπουδών στη Δύση.

Στο πρόσωπό της συνυπήρξαν η εμβριθής ιστορικός που άνοιξε νέους δρόμους στην πρόσληψη του Βυζαντινού κόσμου και του πολιτισμού του, η δημόσια διανοούμενη με την καυστική αλλά πάντα απόλυτα δίκαιη παρέμβαση, η κορυφαία δημόσια λειτουργός, που αναδείχθηκε αντιπρύτανης και πρύτανης της Σορβόννης και της Ακαδημίας του Παρισιού και πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου Ζορζ Πομπιντού.

Από το 1999, η στενή μου συνεργασία με την Ελένη Αρβελέρ, σε διάφορες θέσεις τις οποίες κατείχε ήταν μία όαση. Ως Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου με την εξαιρετική και ευρεία καλλιέργειά της και με τη στενή της συνεργασία με τον Νίκο Κούρκουλο, έδωσαν στο Εθνικό Θέατρο τη διεθνή αναγνώρισή του.

Οι συζητήσεις μας που αφορούσαν στη διεθνή πολιτιστική παρουσία της Ελλάδος και στην εξωστρέφειά της ήταν δημιουργικές και γόνιμες και πάντα ένα μάθημα για εμένα. Στις δύσκολές μας ώρες στο υπουργείο Πολιτισμού, στάθηκε πάντα αρωγός και παρούσα.

Θα μας λείψει… Στην κόρη της, στην εγγονή της, στους πολλούς μαθητές και φίλους της, εδώ και στη Γαλλία, τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια». 

Δένδιας για Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Εμβληματική ιστορικός με τεράστιο έργο και διεθνή ακτινοβολία

«Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ υπήρξε εμβληματική Ιστορικός, με τεράστιο έργο και διεθνή ακτινοβολία. Με τη γνώση και την αφοσίωσή της, ανέδειξε τη Βυζαντινή Περίοδο και συνέβαλε καθοριστικά στο να φωτιστεί ως αναπόσπαστο και λαμπρό κεφάλαιο της πορείας του Ελληνισμού μέσα στους αιώνες. Την αποχαιρετάμε με ευγνωμοσύνη», έγραψε σε ανάρτησή του το Χ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, για το θάνατο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ.

Ανδρουλάκης: Η Ελλάδα υποκλίνεται στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

«Η Ελλάδα αποχαιρετά με σεβασμό και υποκλίνεται στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια σπουδαία προσωπικότητα που έτυχε διεθνούς αναγνώρισης και διέγραψε μια κορυφαία ακαδημαϊκή διαδρομή», αναφέρει σε συλλυπητήρια δήλωσή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης.

«Οι μελέτες της για το Βυζάντιο καθώς και η βαθιά πίστη της ότι η ιστορία είναι εργαλείο αυτογνωσίας και η γλώσσα φορέας μνήμης θα αποτελούν διαχρονικούς φάρους», σημειώνει.

Πιερρακάκης: Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ αποτέλεσε την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση

Ως «την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση» χαρακτήρισε σε ανάρτησή του ο υπουργός Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερακάκης, την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. 

Αναλυτικά η ανάρτηση του κ. Πιερρακάκη:

«Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ αποτέλεσε την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση. Από τον Βύρωνα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από εκεί στη Σορβόννη, ως καθηγήτρια και, μέσα σε λίγα χρόνια, ως η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του φημισμένου πανεπιστημίου.

Αποστρεφόμενη κάθε τι περιττό, δίνοντας έμφαση στην ουσία και με επιμονή στη λεπτομέρεια, κατέκτησε τις υψηλότερες ακαδημαϊκές κορυφές και κατέστη ισότιμη συνομιλήτρια όλων των προσωπικοτήτων που όρισαν την πορεία της Ελλάδας αλλά και της δεύτερης πατρίδας της, της Γαλλίας.

Αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη την ακαδημαϊκό που νοηματοδότησε την οικουμενική ταυτότητα του Βυζαντίου, ενσαρκώνοντας ταυτόχρονα την Ελλάδα που ανοίγεται στην Ευρώπη και τον κόσμο με πίστη στις δυνάμεις της.

Στην οικογένειά της απευθύνω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια».

ΣΥΡΙΖΑ για Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος

Ανακοίνωση για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ εξέδωσε και ο ΣΥΡΙΖΑ. 

«Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία εκφράζει τη θλίψη του για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, μιας σημαντικής προσωπικότητας της ιστορικής έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής με διεθνές κύρος.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης. Με το έργο και τη δημόσια παρουσία της υπερασπίστηκε τη σημασία της ιστορικής γνώσης, της παιδείας και της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.

Στην οικογένεια, τους οικείους, τους συνεργάτες και τους μαθητές της εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.

Παυλόπουλος: Δυσαναπλήρωτο το κενό που αφήνει η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Για δυσαναπλήρωτο κενό που αφήνει η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ κάνει λόγο ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκοπής Παυλόπουλος. 

Ειδικότερα στη δήλωσή του ο κ. Παυλοπουλος αναφέρει: «Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ μεταξύ άλλων καταγράφει και τις διαστάσεις του δυσαναπλήρωτου κενού που αφήνει η απώλειά της στο πεδίο της εν γένει ευρωπαϊκής διανόησης, ιδίως σε ό,τι αφορά την έρευνα γύρω από την ανεξάντλητη διαχρονική πολιτισμική παρακαταθήκη της Ελλάδας κατ’ εξοχήν στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό μέσω του Αρχαίου Ελληνικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού. Αιωνία η Μνήμη της».

Παπανδρέου για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ

«Πνεύμα ατίθασο, ελεύθερο. Φωνή δυνατή, αδέσμευτη. Διαδρομή πλούσια, φωτεινή», αναφέρει ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωση του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ, εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι είχε τη χαρά και την τιμή να τη γνωρίσει, «όταν μας έκανε όλους περήφανους αναλαμβάνοντας την πρυτανεία της Ακαδημίας των Παρισίων». Και τονίζει ο κ. Παπανδρέου: «Είναι λίγα μόνο από όσα χαρακτήριζαν την Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, τη σπουδαία Ελληνίδα που διέγραψε μια ζηλευτή πορεία στους δρόμους της γνώσης και της αναζήτησης ενός καλύτερου μέλλοντος για την ανθρωπότητα. Κατανοώντας όσο λίγοι τη σημασία της παιδείας και του πολιτισμού για την οικοδόμηση ενός μέλλοντος αντάξιου των μεγάλων κατακτήσεων του ανθρώπινου πνεύματος, αφιερώθηκε στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων με υψηλό δημοκρατικό φρόνημα. Η έμπνευσή της αντλούνταν πάντοτε από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις των αρχαίων Ελλήνων γύρω από τη δίκαιη κοινωνία και την ανθρώπινη ευδαιμονία».

Ο κ. Παπανδρέου σημειώνει ότι «η απώλειά της μας κληροδοτεί μια μεγάλη ευθύνη: να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη φωτεινό παράδειγμα για ολόκληρο τον κόσμο, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν οι ίδιες οι Ευρωπαίες και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι».

Νταλάρας για Αρβελέρ: Έφυγε η δασκάλα μας η Ελένη, θα είμαι για πάντα ευγνώμων

Με τους στίχους ενός ποιήματος που είχε γράψει η βυζαντινολόγος και είχε τραγουδήσει ο ίδιος αποχαιρέτησε ο Γιώργος Νταλάρας την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ που πέθανε σήμερα σε ηλικία 99 ετών.

«Η σπουδαία Ελληνίδα. Η κορυφαία ιστορικός. Η Πρύτανης που μας τίμησε σε όλο τον κόσμο. Η Ελένη, η δασκάλα μας. Σε ευχαριστούμε για όλα! Θα σου είμαι πάντα ευγνώμων!», γράφει ο Γιώργος Νταλάρας.

Παραθέτει μάλιστα το ποίημα «Νεοελληνικό», το οποίο μελοποίησε ο Νίκος Πλάτανος:

Παλιά και γνήσια ελληνική αυτή η διχοστασία.
Παιδιά οι μεν αγίων κι αγγέλων ασωμάτων,
απόγονοι οι άλλοι αρχαίων αγαλμάτων,
προσμένουν όλοι θαύμα την παλιγγενεσία,
χωρίς διόλου να νοιάζονται που,
που εδώ και τόσα χρόνια,

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Προσωπικά χάνω μία ξεχωριστή φίλη και πολύτιμη σύμβουλο. Εκείνη που με δίδαξε τη σημασία του έργου και του αποτελέσματος. Ώστε «το “αν” να γίνεται “να”», όπως μου έλεγε η ίδια».

«Το κορίτσι που ξεκίνησε απ’ τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας για να γίνει η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης, ταξίδεψε σε μία πραγματικά πλούσια ζωή. Γεμάτη επιστημονικές επιτυχίες, ανθρώπινες συγκινήσεις και τιμητικές διακρίσεις. Και έφυγε όπως ακριβώς το ευχόταν: «Το μόνο που θέλω είναι πεθάνω όρθια και ορθή». Έτσι έγινε και έτσι θα τη θυμόμαστε για πάντα», προσθέτει.

«Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Γιατί η Αρβελέρ δεν υπήρξε μόνο μία διάσημη ιστορικός. Ήταν και η φωτισμένη ερευνήτρια που ένωσε τους κύκλους της πορείας του Έθνους μας από τα ρωμαϊκά χρόνια έως τις μέρες μας. Αναδεικνύοντας το Βυζάντιο ως γέφυρα προς την ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα», σημειώνει ο Πρωθυπουργός, αναφέροντας ότι «πάντα, επίσης, την ενδιέφεραν τα κοινά, διατυπώνοντας με γενναιότητα τις τολμηρές και αιχμηρές απόψεις της. «Η λέξη “συνάνθρωπος” είναι ελληνική και αμετάφραστη» τη θυμάμαι να επιμένει, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της δημόσιας δράσης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και μέχρι τέλους έμεινε αφοσιωμένη στα εθνικά δίκαια και ειδικά στο αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα».

«Τώρα, η φωτεινή αυτή προσωπικότητα περνά στην Ιστορία που τόσο πολύ μελέτησε και λάτρεψε επί δεκαετίες. Μας αφήνει, ωστόσο, πανάκριβη κληρονομιά, το έργο και τις σκέψεις της. Και δίπλα τους, την ανάμνηση της ευγενικής φυσιογνωμίας της να μας συμβουλεύει με τα αποστάγματα της δικής της ζωής: «Να μην μπερδεύετε τη γνώση με τη γνώμη. Η γνώμη αλλάζει, ενώ η γνώση εμπλουτίζεται»…», επισημαίνει ο κ. Μητσοτάκης.

«Τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά της», καταλήγει στη δήλωσή του ο Πρωθυπουργός.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν Ελληνίδα βυζαντινολόγος και μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστοριογραφίας, με ρίζες από τη Μικρά Ασία.

Διακρίθηκε διεθνώς για τη συμβολή της στη μελέτη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και για τη δυναμική παρουσία της στη γαλλική πανεπιστημιακή ζωή.

Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, ενώ το 1976 εξελέγη η πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην επτακοσίων ετών ιστορία του ιδρύματος.

Παράλληλα, διετέλεσε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF, ενισχύοντας με τη δημόσια παρουσία της ζητήματα παιδείας και πολιτισμού σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, η υγεία της είχε επιβαρυνθεί σημαντικά το τελευταίο 24ωρο καθώς αισθανόταν μεγάλη αδυναμία. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε δραματικά τις τελευταίες ώρες με αποτέλεσμα να αφήσει την τελευταία της πνοή.

Η Ελένη Γλύκατζη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926 και σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μετέβη στη Γαλλία, όπου συνέχισε τις σπουδές της στη Σορβόννη, αφιερώνοντας την ερευνητική της δραστηριότητα στη βυζαντινή ιστορία. Η διδακτορική της διατριβή για τη διοίκηση του Βυζαντίου στη Μικρά Ασία αποτέλεσε σημείο αναφοράς στη διεθνή βιβλιογραφία.

Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας, με τον οποίο απέκτησαν μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν. Έφυγε από τη ζωή το 2010.

Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει μελέτες, δοκίμια και παρεμβάσεις για το Βυζάντιο, τη σχέση Ανατολής και Δύσης, την ευρωπαϊκή ιδέα και τον ρόλο της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο. Με λόγο συχνά αιχμηρό και δημόσια παρουσία που ξεπερνούσε τα ακαδημαϊκά όρια, η Ελένη Αρβελέρ τοποθετήθηκε επανειλημμένα για ζητήματα εθνικής ταυτότητας, εκπαίδευσης και γεωπολιτικής, διατηρώντας ενεργή συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής της.

«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ φώτισε με το έργο της την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της. Αγέρωχη και υπερήφανη διάβηκε με βήμα σταθερό μέσα από τις ανατροπές και τις υπερβάσεις ενός ολόκληρου αιώνα. Μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική. Με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία.

Από τα αγωνιστικά χρόνια στην Αθήνα της Κατοχής ως τα ακαδημαϊκά ύψη της μεταπολεμικής Ευρώπης ο λόγος της υπήρξε πάντοτε αιχμηρός, ελεύθερος και εύστοχος. Με ακαταπόνητη προσήλωση στη μελέτη και την έρευνα υπηρέτησε με αδιάπτωτο πάθος την ιστορική επιστήμη και ιδίως τη βυζαντινολογία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου ως θεμελιώδους πυλώνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Φώτισε με συνέπεια την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη.

Ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στα 700 χρόνια ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, απέδειξε έμπρακτα ότι η γνώση, η εργατικότητα και η γνησιότητα της προσφοράς μπορούν να υπερβούν κάθε στερεότυπο και κάθε περιορισμό, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε υπόδειγμα για τις γυναίκες επιστήμονες, για κάθε νέα και νέο που ονειρεύεται να κατακτήσει κορυφές, αλλά και για κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η παιδεία, η πνευματική ποιότητα και η ελευθερία της σκέψης αποτελούν ζηλευτά γνωρίσματα των ολοκληρωμένων και υπεύθυνων ατόμων και συνάμα θεμέλια μιας δημοκρατικής και ώριμης κοινωνίας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς. Εκφράζω τα ειλικρινή και βαθιά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους της. Η μνήμη και το έργο της θα παραμείνουν φωτεινός οδηγός για την κοινωνία μας».

«Αν υποθέσουμε ότι ο Πούτιν έχεις τας φρένας σώας, πρέπει να πω ότι βρισκόμαστε μπροστά στο πιο παράλογο και το πιο επικίνδυνο επιχείρημα που ένας ηγέτης προσπαθεί να επιβάλλει σε όλον τον κόσμο. Δηλαδή το να αναθεωρήσει όχι μόνο παλιές συμφωνίες, αλλά και παλιές καταστάσεις με σκοπό μόνο την επέκταση της δικής του ηγεμονίας και αλαζονείας. Αυτό -ίσως- θα πρέπει να το αποτιμήσουμε ως μία από τις μεγαλύτερες, παράλογες επιχειρήσεις που έχουν γίνει μέχρι τώρα. Γι’ αυτό η αντίδραση για την παγκόσμια αλληλεγγύη, όχι μόνο ενός λαού, αλλά ενός ηγέτη, είναι ίσως το έναυσμα για να γίνει η αυριανή ημέρα καλύτερη από τη σημερινή», είπε η φημισμένη ιστορικός στην ΕΡΤ.

Ουκρανία: Αδειάζουν από ιώδιο τα φαρμακεία στο Βέλγιο λόγω του φόβου για πυρηνικό πόλεμο

Έχει ήδη νικηθεί ο Πούτιν

Η κ. Αρβελέρ τόνισες επίσης ότι «Το ότι 9 ημέρες δεν κατάφερε όλη η στρατιωτική δύναμη της Ρωσίας να νικήσει έναν λαό, όταν ένας ηγέτης κράτους -αναφέρομαι στον πρόεδρο της Ουκρανίας- ο οποίος λοιδορήθηκε ως ανάξιος πρώτα και έχει γίνει τώρα μία μορφή ήρωα, όλα δείχνουν την αποτυχία του Πούτιν».

Για να προσθέσει ότι: «Νομίζω ότι ο Πούτιν έχει ήδη νικηθεί, γιατί απλούστατα νόμιζε ότι θα τον υποδεχθεί ο ουκρανικός λαός σαν τον ελευθερωτή. Είπε όλα τα ψέματα που όχι μόνο φτάσανε στον ρωσικό λαό, αλλά και στην παγκόσμια γνώμη: ότι είναι ναζιστές στην Ουκρανία, ότι οι Ρώσοι έχουν υποστεί γενοκτονία. Όλα τα ψέματα έχουν συσσωρευτεί».

Η Δύση υποτίμησε τον Πούτιν και ο Πούτιν τους Ουκρανούς

Σε άλλο σημείο των δηλώσεών της, η κ. Αρβελέρ πρόσθεσε ότι όχι μόνο ο λαός της Ουκρανίας είναι δημοκρατικός, αλλά ότι κατέκτησε τη Δημοκρατία του με τον ηρωισμό που έδειξαν κάποτε οι Ουκρανοί στην πλατεία του Μειντάν. «Ότι ο Πούτιν διαδίδει ιστορικά ψέματα, κάνοντας δήθεν σύγχρονα και επίκαιρα πράγματα, τα οποία ίσως κάποτε συνέβησαν, είναι μία παραχάραξη της ιστορίας, για την οποία ο Πούτιν πρέπει κάποτε να απολογηθεί και νομικά. Μην ξεχνάμε ότι υποκίνησαν τον Πούτιν οι Δυτικοί και ο ίδιος υπερεκτίμησε τις δικές του δυνάμεις. Ένας λαός δημοκρατικός, όπως οι Ουκρανοί, κατάφεραν αυτήν τη στιγμή να σταματήσουν μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως και αυτό το παράδειγμα δείχνει όχι μόνο ηρωισμό, όχι μόνο αυταπάρνηση, αλλά δείχνει και τη δύναμη της Δημοκρατίας».

Η διακεκριμένη βυζαντινολόγος έκανε λόγο για το «παγκόσμιο σοκ» και την «παγκόσμια διαμαρτυρία» που προκάλεσε σήμερα το σόου του Ερντογάν και η μουσουλμανική προσευχή στον ιερό ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η κίνηση αυτή πηγαίνει πίσω την Τουρκία. «Είναι τόση η βαρβαρότητα από απέναντι, τόση η αναλγησία για ένα μνημείο της παγκόσμιας ιστορίας, είναι το τέλος του πολιτισμού. Έκανε ακριβώς ο Ερντογάν του χώρου του, του προσώπου του, του λαού του από τον πολιτισμό και όχι μόνο τον δυτικό», είπε χαρακτηριστικά.