Για να είμαστε δίκαιοι και ακριβείς, το δεύτερο έχει διαρρήδην διαψευσθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ωστόσο, τα ποσοστά της Ν.Δ στις δημοσκοπήσεις, και η αγωνία δεκάδων βουλευτών ότι δεν θα βρίσκονται στην επόμενη Βουλή, ουδείς μπορεί να παραβλέψει το ελκυστικό ενδεχόμενο ενός εκλογικού νόμου που θα εξασφαλίζει αυτοδυναμία με 33-34%.

Γύρω από τα καζάνια της Φλώρινας ( στο βράσιμο του τσίπουρου που οργάνωσε ο βουλευτής Σωτ. Παπασωτηρίου), ο Νίκος Δένδιας ευχήθηκε το… 2026 να είναι η χρονιά που η Ν.Δ θα εξασφαλίσει μία νέα τετραετία. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνομιλώντας με γαλάζιους βουλευτές, στο εντευκτήριο της Βουλής, είπε ότι οι εκλογές θα γίνουν μετά το Πάσχα του 2027.

Αν μη τι άλλο περίεργο, καθώς είναι δύσκολο να βγει ένας τέτοιος σχεδιασμός, εάν απαιτηθεί -το πιθανότερο- και δεύτερη αναμέτρηση, καθώς από την 1η Ιουλίου η κυβέρνηση που θα προκύψει θα αναλάβει την εκ περιτροπής ευρωπαϊκή προεδρία. Χρειάζεται, εύλογα, ένα διάστημα αρκετών εβδομάδων για προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης, ανάληψη καθηκόντων από υπουργούς κλπ.

Διαρροές από την ίδια την κυβέρνηση (“Καθημερινή της Κυριακής”) αναφέρουν ότι οι εκλογές μπορεί να πραγματοποιηθούν το φθινόπωρο του επόμενου έτους, μετά την τελευταία (για την τρέχουσα θητεία) παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.

Σκοπίμως λέγονται και διακινούνται όλα αυτά; Μάλλον όχι. Πέραν των προθέσεων καθενός που τα φέρνει στη δημόσια σφαίρα, υπάρχει και η δημοσκοπική και πολιτική πραγματικότητα. Αλλά και όσα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες.

Η αλήθεια είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λάβει τις αποφάσεις του στα μέσα του ΄26, όταν έχει στη διάθεσή του όλα τα δεδομένα. Για παράδειγμα, θα έχει κατορθώσει η Ν.Δ να ξεκολλήσει τη βελόνα από το περίπου 24% της Πρόθεσης Ψήφου, άντε και το 28-30% της (αμφιλεγόμενης) Εκτίμησης Ψήφου, ώστε να γνωρίζει τι προοπτική αυτοδυναμίας υπάρχει, έστω και στις δεύτερες εκλογές;

Από την άλλη, δεν θα πρέπει να γνωρίζει τι ποσοστά θα καταγράφει το υπό ίδρυση κόμμα Τσίπρα, ή εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα κάνει το βήμα για νέο πολιτικό φορέα; Αλλά και εάν θα έχουν στοιχειωδώς αντιμετωπιστεί μείζονα κοινωνικά προβλήματα, όπως η ακρίβεια, που δημιουργούν εύφλεκτη ύλη στο εκλογικό σώμα, ή πώς θα έχουν εξελιχθεί σοβαρά θέματα, όπως η δικαστική εξέλιξη της τραγωδίας των Τεμπών, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, κ.ά.

Μέχρι τότε θα διακινούνται σενάρια και θα διατυπώνονται αμφισημίες…

Τι ξεκαθάρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης:

Πρώτον, σκοπεύει να εξαντλήσει τη θητεία της κυβέρνησής του. Δεν αποτελεί έκπληξη καθώς ταιριάζει στην πολιτική “μενταλιτέ” του και στο θεσμικό προφίλ (όχι αιφνιδιασμοί) που προβάλλει.

Δεύτερον, δεν θα επιτρέψει (οτιδήποτε κι αν συμβεί, ό,τι κι αν δείχνουν οι μετρήσεις) να υπάρξει αλλαγή αρχηγού “εν πτήσει”. Η ρητή αναφορά αποτελεί απάντηση σε πρόσφατα σενάρια (ακόμα και στον φιλοκυβερνητικό Τύπο) για προώθηση άλλου πολιτικού στελέχους (γράφτηκαν σχετικά για τον υπουργό Άμυνας Ν. Δένδια). Το γεγονός, μάλιστα, ότι επικαλέστηκε την “μεγάλη εικόνα της παράταξης που αποτελεί δύναμη σταθερότητας”, μαζί με ένα διακριτικό άνοιγμα προς τους Καραμανλή και Σαμαρά, ενισχύει τη βούληση του πρωθυπουργού.

Τρίτον, δεσμεύτηκε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει την εκλογική τράπουλα, με αφορμή τις εισηγήσεις που όντως έχει δεχτεί για αλλαγές στον εκλογικό νόμο που να διευκολύνουν την αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος. Είναι πολύ δύσκολο και ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο να ανατρέψει αυτή τη δέσμευση καθώς θα εκληφθεί ως μήνυμα ηττοπάθειας και θεσμική εκτροπή.

Τέταρτον, αν και διακριτικά, και αφού επικαλέστηκε την αταλάντευτη προτίμησή του στις μονοκομματικές κυβερνήσεις, άφησε ανοικτή χαραμάδα στις κυβερνητικές συνεργασίες, εφόσον, όπως είπε, αυτό επιθυμεί με την ψήφο του ο λαός. Με την κατηγορηματική απόρριψη κάθε πιθανότητας συνεργασίας από το ΠΑΣΟΚ, κι επειδή “σωσίβιο” συνεργασίας στα δεξιά δεν φαίνεται, κάτι τέτοιο είναι μάλλον απίθανο για τη Ν.Δ, εκτός εάν το εκλογικό αποτέλεσμα πυροδοτήσει διασπαστικές κινήσεις. Εκ των πραγμάτων, ο πρωθυπουργός παίζει μόνο για ένα αποτέλεσμα: την έστω και οριακή αυτοδυναμία.

Ως προς τη στρατηγική για τους επόμενους δέκα οκτώ μήνες, ο κ. Μητσοτάκης ήταν, επίσης, αρκούντως διαφωτιστικός.

Θα παίξει μέχρι τέλους το χαρτί της οικονομίας και της επιτυχημένης διαχείρισής του, κάτι που, όπως λέει, θα παραγάγει πλεονάσματα που θα δίνονται στους πολίτες-ψηφοφόρους εν είδει παροχών και φοροελαφρύνσεων. Μπορεί κανείς να προεξοφλήσει πώς το “πακέτο” της φετινής ΔΕΘ θα ακολουθήσουν νέα μέτρα την άνοιξη (αφού οριστικοποιηθεί το φετινό υπερπλεόνασμα), και μία νέα δέσμη στην 90η ΔΕΘ.

Εάν μέχρι τότε, όμως, δεν έχει αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά το τέρας της ακρίβειας οι παροχές θα εκλαμβάνονται ως ασπιρίνες, ή σε κάθε περίπτωση δεν θα μπορούν να ανατρέψουν την πτωτική πορεία που λογικά αντιμετωπίζει μία κυβέρνηση στον 7ο (και μετά στον 8ο) χρόνο της θητείας της. Ιστορικά, άλλωστε, έχει αποδειχθεί ότι ενίοτε οι ψηφοφόροι εισπράττουν τις παροχές αλλά τιμωρούν στην κάλπη.

Ακόμα, το μεγαλύτερο όπλο του πρωθυπουργού σε αυτή την πορεία προς τις εκλογές είναι η αδυναμία της αντιπολίτευσης να προβάλλει πειστικότερο κυβερνητικό αφήγημα και πρόσωπο που να μπορεί να κοντράρει το “προφίλ Μητσοτάκη”. Ποιός μπορεί, όμως, να προβλέψει ποιό θα είναι το πολιτικό σκηνικό σε ένα χρόνο από τώρα; Και ποιός μπορεί να ισχυριστεί ότι ο μέσος ψηφοφόρος δεν θα αναλάβει το ρίσκο μιας χαοτικής συναστρίας διαφορετικών πολιτικών προσώπων και προτάσεων που θα συγκρουστούν το 2027;

Απόστολος Χονδρόπουλος

Η συζήτηση έχει τροφοδοτηθεί το προηγούμενο διάστημα  και από προσωπικές απόψεις γαλάζιων βουλευτών  οι οποίοι έχουν δηλώσει ότι βλέπουν θετικά μία αύξηση του ορίου εισόδου στην Βουλή από το σημερινό 3%, ενδεχομένως σε 5%.

Την ίδια ώρα, η οξύτητα της πολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση–  όπου οι τόνοι εκτοξεύθηκαν με το… καλημέρα της νέας πολιτικής περιόδου επαναφέροντας στο προσκήνιο και αλληλοκατηγορίες περί “τοξικότητας”- δεν αφήνει αμφιβολίες για την απουσία διάθεσης συνεννόησης για ενδεχόμενες κυβερνητικές συνεργασίες. 

Το υφιστάμενο πολιτικό κλίμα είναι σαφές ότι ενθαρρύνει όσους επιμένουν να εισηγούνται στον κ. Μητσοτάκη αλλαγή πλεύσης στο ζήτημα αυτό, με βασικό επιχείρημα την ανάγκη διαφύλαξης της πολιτικής σταθερότητας στην χώρα μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας, αλλά και πολιτικής αστάθειας ακόμη και σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.

Πιθανότατα μάλιστα  και η νέα φάση πολιτικής αστάθειας στην οποία όλα δείχνουν ότι μπορεί να εισέλθει η Γαλλία λόγω των  εξελίξεων με την ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Μπαϊρού,  θα ενισχύει την εγχώρια επιχειρηματολογία για διευκόλυνση της επίτευξης αυτοδυναμίας με στόχο την διατήρηση και μετά τις εκλογές του 2027 του συγκριτικού πλεονεκτήματος της πολιτικής σταθερότητας που διαθέτει σήμερα η χώρα μας.

Στο Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνουν πως ισχύει στο ακέραιο αυτό που είχε απαντήσει ο πρωθυπουργός πριν από περίπου έναν μήνα σε τηλεοπτική συνέντευξη  στον Σκάι, επιμένοντας σε εκλογές το 2027 με τον υφιστάμενο εκλογικού νόμο. Προεξοφλείται βέβαια ότι στην συνέντευξη τύπου που θα παραχωρήσει στην ΔΕΘ, ο κ. Μητσοτάκης θα κληθεί να ξεκαθαρίσει εκ νέου την θέση του στο ζήτημα αυτό και θεωρείται βέβαιο πως εάν δεν κλείσει το θέμα με τον πλέον απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο, τα σενάρια θα συνεχιστούν.

Από όσα δήλωσε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διακρίνει κανείς ένα  ακόμη επιχείρημα  που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το Μέγαρο Μαξίμου για να αποκρούσει την κριτική που θεωρείται βέβαιο ότι θα ασκηθεί από την αντιπολίτευση σε περίπτωση που αποφασίσει να δρομολογήσει αλλαγή εκλογικού νόμου. Θα υποστηρίξει πως μία τέτοια εξέλιξη θα είναι ευνοϊκή για την… αντιπολίτευση αφού αυτή  υποστηρίζει πως η κυβέρνηση της ΝΔ  είναι σε αποδρομή, την έχει χαρακτηρίσει και “απονομιμοποιημενη” και πιστεύει πως η χώρα χρειάζεται πολιτική αλλαγή.

Δεν είναι κατανοητό το άγχος κάποιων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, οι οποίοι προεξοφλούν μια «μεγάλη πολιτική αλλαγή». Δεδομένου του γεγονότος ότι είναι τόσο σίγουροι, θα έπρεπε να θέλουν την αλλαγή του εκλογικού νόμου γιατί η κυβέρνηση, όπως υποστηρίζουν, θα τα πάει άσχημα, οι ίδιοι θα κερδίσουν τις εκλογές και θα γίνει η μεγάλη πολιτική αλλαγή που θέλουν, σχολιάζουν χαρακτηριστικά συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη. 

Ανεξαρτήτως των όποιων αποφάσεων ληφθούν για το θέμα του εκλογικού νόμου, είναι σαφές ότι η κυβέρνηση επιλέγει, ενόψει ΔΕΘ, τον δρόμο του… “σκληρού ροκ”, με μετωπική αντιπαράθεση πρωτίστως με το ΠΑΣΟΚ, στο οποίο καταλογίζει  και ότι επιχειρεί να επαναφέρει από το “παράθυρο” την ρητορική των “δανεικών”.

Ερωτηθείς μάλιστα για το πρόγραμμα 100 ημερών που φέρεται να ετοιμάζεται να παρουσιάσει στην ΔΕΘ το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σχολίασε: ” Τις μέρες τις μέτρησαν. Το ένα που δεν έχουν μετρήσει είναι τα λεφτά που είναι το πιο σημαντικό, που θα βρουν τα λεφτά για να δώσουν ό,τι πουν. Και το δεύτερο που τους λείπει, είναι ψηφοφόροι. Γιατί για να γίνει κάποιος πρωθυπουργός 100, 200, 300 ημερών πρέπει να βρει ψηφοφόρους να τον ψηφίσουν στις εκλογές”.

Το Μέγαρο Μαξίμου έριξε ευθέως το γάντι στην Χαριλάου Τρικούπη για την θέση που διατυπώνει περί επαναφοράς του 13ου μισθού στο δημόσιο , κάτι που σύμφωνα με την κυβέρνηση κοστίζει δημοσιονομικά 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ, όσο και ο συνολικός δημοσιονομικός χώρος που θα αξιοποιηθεί για το καλάθι της ΔΕΘ.

Το ΠΑΣΟΚ να πει δημοσίως στα 10 εκατομμύρια Ελλήνων ότι προτείνει να πάρουν μόνο ένα μισθό οι δημόσιοι υπάλληλοι και να μην μειωθούν κι άλλοι φόροι για τους ελεύθερους επαγγελματίες, για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, για τους δημοσίους υπαλλήλους, να μην δοθούν κι άλλα μόνιμα μέτρα στους συνταξιούχους, αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη.

Αίσθηση, αλλά και αντιδράσεις, έχει προκαλέσει όμως και η πρωτοφανούς σφοδρότητας επίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου στον πρώην πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, οι πιθανές πολιτικές πρωτοβουλίες του οποίου είναι σαφές ότι λαμβάνονται υπόψη στον πολιτικό σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου. 

Σημειώνεται ότι ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι “στους μόνους που έχει λείψει ο κ. Τσίπρας είναι στους 17.000 βαρυποινίτες, εγκληματίες, βιαστές, δολοφόνους, εμπόρους ναρκωτικών που αποφυλακίστηκαν επί των ημερών του με τις αλλαγές που είχαν κάνει, τους περίφημους νόμους που είχαν περάσει, την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα”.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Το ζήτημα αυτό που προκαλεί αδιαμφισβήτητη πολιτική πίεση στην κυβέρνηση, αναμένεται μάλιστα να επανέλθει το προσεχές διάστημα στο πολιτικό προσκήνιο, με την έναρξη των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής 

Πέραν του πακέτου έως 2 δις ευρώ που αναμένεται να εξαγγελθεί από τον πρωθυπουργό στην ΔΕΘ με βασική στόχευση στην ενίσχυση της μεσαίας τάξης και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού με αύξηση προσφοράς κατοικιών, η επίτευξη αυτού του στόχου θα επιδιωχθεί μέσα και από την ταχύτητα και την συνέπεια στην υλοποίηση της μεταρρυθμιστικής ατζέντας της κυβέρνησης, όπως αυτή προσδιορίστηκε στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο πριν τον Αύγουστο και περιλαμβάνει 25 μεταρρυθμίσεις ως το τέλος του 2025.

Μεταξύ αυτών και την έναρξη λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων που αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης με την αξιωματική αντιπολίτευση και μέσα στο καλοκαίρι, στη βάση πληροφοριών που υπήρξαν για την αξιολόγηση από την Εθνική Αρχή σχετικά με τα πανεπιστήμια που πληρούν τα κριτήρια για να λειτουργήσουν από τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά.

Στην φαρέτρα της κυβέρνησης βρίσκεται και η πλήρης αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ζήτημα για το οποίο ο κ. Μητσοτάκης έχει επίσης εφιστήσει την προσοχή στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο ζητώντας να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τους πόρους που έχει εξασφαλίσει η χώρα μας. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναμένεται άλλωστε να συνεχίσει να αναδεικνύει μέσα από το πρόγραμμα περιοδειών του το επόμενο διάστημα,  έργα που πραγματοποιούνται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και έχουν σαφές αποτύπωμα στην καθημερινότητα του πολίτη.

Μέσα στο προσεχές διάστημα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα κληθεί όμως να λάβει οριστική απόφαση σε σχέση και με τον εκλογικό νόμο, καθώς ο συνεχιζόμενος κατακερματισμός στο πολιτικό σκηνικό και η δυσκολία- σύμφωνα με τα δημοσκοπικά δεδομένα- εξασφάλισης αυτοδυναμίας, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο σενάρια- και εισηγήσεις προς τον κ. Μητσοτάκη- για αλλαγές ώστε να διευκολυνθεί η επίτευξη αυτοδυναμίας από το πρώτο κόμμα. 

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει διαψεύσει βέβαια αρκετές φορές σενάρια αλλαγής του εκλογικού νόμου, με πιο πρόσφατη την τηλεοπτική συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στα τέλη Ιουλίου στον Σκάι όπου τόνισε πως οι εκλογές του 2027 θα γίνουν με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο και σε ότι αφορά το όριο εισόδου  στην Βουλή 3%.

Ο ίδιος πάντως δεν έχει κρύψει τόσο την σημασία που αποδίδει στην πολιτική σταθερότητα, η οποία σύμφωνα με την προσέγγιση της ΝΔ ταυτίζεται με τις κυβερνήσεις αυτοδυναμίας, όσο και τον προβληματισμό του κυρίως  για το κλίμα τοξικότητας στο πολιτικό σκηνικό.

Η αναφορά του στην ίδια συνέντευξη  ήταν  είναι πολύ χαρακτηριστική, καθώς σχολίασε ότι αυτή την εικόνα στο Κοινοβούλιο δεν την έχει ξαναδεί, προσθέτοντας: “Όχι μόνο ως προς τον αριθμό των κομμάτων, αυτό κατ’ ανάγκην δεν είναι πρόβλημα, αλλά φαίνεται ότι υπάρχει ένας διαγωνισμός από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένου και του ΠΑΣΟΚ, για το ποιος θα χρησιμοποιήσει πιο τοξική φρασεολογία. Και αυτός ο ανταγωνισμός γίνεται ολοένα και χειρότερος”.

Συνεργάτες του πρωθυπουργού επισημαίνουν βέβαια σε κάθε ευκαιρία ότι κ. Μητσοτάκης λειτουργεί θεσμικά, κάτι που θα αμφισβητηθεί από την αντιπολίτευση εάν λάβει πρωτοβουλία για αλλαγές στον εκλογικό νόμο σε μη ουδέτερο πολιτικό χρόνο, ενώ θα εκληφθεί και ως παραδοχή αδυναμίας επίτευξης υψηλών εκλογικών ποσοστών από την ΝΔ.

Οι προσεγγίσεις πάντως που υφίστανται στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος αποτυπώνονται και σε δημόσιες τοποθετήσεις όπως του βουλευτή της ΝΔ Στέλιου Πέτσα που εξέφρασε την άποψη (9.84) πως είναι αρκετά χαμηλό το όριο 3% και ότι ένα όριο έως 5% θα μπορούσε να είναι αποδεκτό και ο ίδιος θα έβλεπε θετικά μια ενδεχόμενη αλλαγή δεδομένου του κατακερματισμού και της τοξικότητας που επικρατεί στον πολιτικό λόγο.

Πιθανότατα πάντως θα υπάρξει τοποθέτηση για τα σενάρια αυτά από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, ενώ σε κάθε περίπτωση αναμένεται πως και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης θα ξεκαθαρίσει πλήρως τις προθέσεις του ως προς το εάν θεωρεί πως έχουν αλλάξει τα δεδομένα που τον έκαναν να απορρίπτει αλλαγές στον εκλογικό νόμο, στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη τύπου που θα παραχωρήσει στην ΔΕΘ.

Ωστόσο η παρατεταμένη καθήλωση της Ν.Δ. σε ποσοστά κάτω από το 30% και το όλο και πιο δύσκολο κλίμα στις σχέσεις με τα υπόλοιπα κόμματα, που στερεί την προοπτική δυνητικών συμμαχιών για μια κυβέρνηση συνεργασίας εάν δεν επιτευχθεί αυτοδυναμία, καθιστούν τη συζήτηση, αν και παρασκηνιακά, σχεδόν επιτακτική για ορισμένα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος.

Ο ισχύων εκλογικός νόμος, δίνει στο πρώτο κόμμα μπόνους 20 εδρών, εφόσον συγκεντρώσει ποσοστό τουλάχιστον 25%, και μία έδρα επιπλέον για κάθε 0,5% παραπάνω ποσοστό, μέχρι τη συμπλήρωση 50 εδρών μπόνους. Δηλαδή, για να πάρει και τις 50 έδρες, το πρώτο κόμμα πρέπει να συμπληρώσει ποσοστό 40%.

Αυτοί που υποστηρίζουν το ενδεχόμενο αλλαγής του προκρίνουν επιχειρήματα όπως ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποιος ορατός εταίρος με τον οποίο η ΝΔ θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση στο πολύ πιθανό ενδεχόμενο να μην έχει την αυτοδυναμία.

Επίσης αναφέρουν ότι η Ν.Δ. δεν μπορεί να αφήσει τη χώρα να οδηγηθεί σε ακυβερνησία χωρίς να προσπαθήσει να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, καθώς θα εμφανισθεί ως συνένοχος σε μια επιλογή η οποία αποτελεί πιθανώς κεντρική “πολιτική” άλλων κομμάτων.

Θεωρούν επίσης ότι δεν θα υπάρξει πολιτικό κόστος σε αυτούς που επιλέγουν να ψηφίσουν ούτως ή άλλως ΝΔ ενώ τέλος αναφέρονται και στον παρόντα εκλογικό νόμο τον οποία “δεν εκτίμησε η αντιπολίτευση αν ήταν μια θετική χειρονομία ως προς την προοπτική του συναινετικού κλίματος”.

Δεν είναι λίγοι και οι βουλευτές που πιέζουν προς αυτήν την κατεύθυνση καθώς η αγωνία με βάση τα δημοσκοπικά ευρήματα έχει φθάσει στο ζενίθ.

Στη συζήτηση επανέρχεται και η πρόταση για αύξηση του ορίου εισόδου στη Βουλή για τα μικρότερα κόμματα, από το 3% που είναι σήμερα, στο 5%. Όσο το ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων αυξάνεται, ο πήχης αυτοδυναμίας χαμηλώνει.

Υπάρχουν αρκετοί υποστηρικτές του «νόμου Παυλόπουλου», που ίσχυε πριν από την απλή αναλογική που έφερε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και προβλέπει μπόνους 50 εδρών για το πρώτο κόμμα, ανεξάρτητα από το ποσοστό που θα λάβει.

Κάποιοι άλλοι σαφώς λιγότεροι που υποστηρίζουν την παροχή μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα εάν η διαφορά από το δεύτερο κόμμα είναι μεγαλύτερη του 8%.

Άλλοι υποστηρίζουν να παραμείνει το 25% ως βάση για το μπόνους εδρών και να μειωθεί το ποσοστό για τις επιπλέον έδρες, στο 0,3%.

Όλα αυτά βέβαια συζητούνται στο παρασκήνιο ενώ είναι βέβαιο ότι το τοπίο θα ξεκαθαρίσει στη ΔΕΘ όπου ο πρωθυπουργός θα ερωτηθεί για τις τελικές του προθέσεις.

Η τελευταία εκτιμά πως προϊόντος του χρόνου η αρνητική γι’ αυτή συγκυρία των Τεμπών θα απορροφηθεί από τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει ο πρωθυπουργός, κυρίως, όμως, από το δίλημμα της διακυβέρνησης που θα τεθεί επιτακτικά όταν πλησιάσει ο εκλογικός χρόνος. Γι’  αυτό, άλλωστε, παρά το γεγονός ότι το αίτημα για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες αποκτά ισχυρά ερείσματα στις μετρήσεις (52,7% σε αυτήν της GPO, 57,5% στην τελευταία της MRB), ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατέστησε σαφές ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν κανονικά την άνοιξη του 2027. Είναι προφανές ότι επιδιώκει να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια χρόνου που έχει, στην προσπάθειά του να ανατάξει τις μεγάλες δημοσκοπικές απώλειες της Ν.Δ.

Χωρίς εμφανείς πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους, με το (σημερινό) δεδομένο εξαιρετικά δύσκολης επίτευξης αυτοδυναμίας, για το κυβερνών κόμμα είναι μονόδρομος να εξαντλήσει κάθε περιθώριο, όχι μόνο να νικήσει (κάτι μάλλον αδιαμφισβήτητο, δεδομένης της κατάστασης στα κόμματα της αντιπολίτευσης), αλλά και να επιτύχει ποσοστό πάνω από το 30%. Με αυτή τη βάση μπορεί να ελπίζει ότι θα φτάσει στην αυτοδυναμία σε δεύτερες, ή και τρίτες κάλπες.

Επίσης, ο πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί ότι δεν προτίθεται να αλλάξει τους όρους της εκλογικής μάχης και έτσι θα φτάσουμε στις κάλπες του 2027 με τον σημερινό εκλογικό νόμο.

Το “ασφυκτικό” πλαίσιο του εκλογικού νόμου

Ας θυμηθούμε τι προβλέπει αυτός ο νόμος για το ανώτατο μπόνους των 50 εδρών που λαμβάνει το πρώτο κόμμα. Όχι, όμως, και συνασπισμός κομμάτων, κάτι που αφορά τα κόμματα της αντιπολίτευσης που για να διεκδικήσουν τη νίκη, και εφόσον βρεθεί κοινός τόπος συνεννόησης, πρέπει να καταλήξουν σε ενιαίο εκλογικό σχήμα (με την διατήρηση, βεβαίως, της αυτονομίας τους).

Εάν το πρώτο κόμμα λάβει 25% το μπόνους είναι 20 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες 280 έδρες κατανέμονται αναλογικά ανάμεσα στα κόμματα που μπήκαν στη Βουλή. Για κάθε επιπλέον 0,5% το μπόνους αυξάνεται κατά μία έδρα (και ανάλογα μειώνονται οι έδρες των άλλων κομμάτων), με ανώτατο όριο τις 30 έδρες. ‘Αρα, το ανώτατο όριο των 50 εδρών μπόνους εξασφαλίζει το πρώτο κόμμα με ποσοστό 40%, όπως έλαβε η ΝΔ στις πρόσφατες εκλογές.

Η αυτοδυναμία δεν εξαρτάται μόνο από το ποσοστό του πρώτου κόμματος αλλά και σε συνδυασμό με το ποσοστό που θα λάβουν αθροιστικά τα κόμματα που δεν θα πιάσουν το όριο του 3%. Όσο πιο υψηλό το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής τόσο χαμηλώνει ο πήχης της αυτοδυναμίας. Αντίστροφα, όσα περισσότερα κόμματα στο κοινοβούλιο (άρα μικρότερο ποσοστό για τους λοιπούς συνδυασμούς), τόσο θα ανεβαίνει το μίνιμουμ ποσοστό για τον πρώτο.

Με πεντακομματική Βουλή η αυτοδυναμία εξασφαλίζεται με ποσοστό περί το 37,5%, με εξακομματική ο πήχης ανεβαίνει γύρω στο 38,4% και με επτακομματική στο 39,3%.

Με βάση τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες μετρήσεις δεν πρέπει να θεωρείται απίθανο, και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συμβούν πρωτόγνωρα πράγματα για το πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Για παράδειγμα, στην μέτρηση της MRB δημιουργούνται προϋποθέσεις εισόδου 9 κομμάτων (με 10ο- το Κίνημα Δημοκρατίας- κοντά στο όριο του 3%) (!) στη Βουλή:

Εκείνο, ωστόσο, που επισημαίνουν οι δημοσκόποι (με δύο από τους οποίους συνομίλησε το libre) είναι ότι υπάρχει μεγάλη απροσδιοριστία της πρόθεσης ψήφου που συμπυκνώνεται στις εξής παραμέτρους:

• Περίπου το 25% του εκλογικού σώματος παραμένει πεισματικά στην “γκρίζα ζώνη”

• Δεν μπορεί εύκολα να υπολογιστεί η κατανομή αυτού του ποσοστού στην αναγωγή από την πρόθεση στην εκτίμηση ψήφου. Αφενός γιατί ουδείς μπορεί να προσεγγίσει πόσοι από αυτούς θα φτάσουν στις κάλπες ή θα επιλέξουν την αποχή, αφετέρου επειδή η κατάργηση των κομματικών συνόρων επιτρέπει μετακινήσεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 9% των ψηφοφόρων της Ν.Δ δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου!

• Το παραπάνω καθιστά εντελώς εύθραυστη την κατανομή αυτών των ψηφοφόρων με βάση την προηγούμενη εκλογική τους συμπεριφορά. Η αναγωγή (ακόμα περισσότερο η εκτίμηση) της ψήφου, λοιπόν, μπορεί να διαψευσθεί με παταγώδη τρόπο.

Τούτων δοθέντων, η Ν.Δ, που μάλλον πέραν πάσης αμφιβολίας θα τερματίσει πρώτη, εκκινεί (MRB) από το ισχνό 20% και με την αναγωγή φτάνει στο 26,7%, χωρίς, όμως, το δεύτερο να θεωρείται βέβαιο. 

Ας σημειωθεί πως με το ποσοστό των ευρωεκλογών (28,3) και με βάση τον υφιστάμενο εκλογικό νόμο (20 έδρες στο 25% συν 2 έδρες ανά μία μονάδα επιπλέον) θα κέρδισε 26 επιπλέον έδρες και, τελικά, θα συγκέντρωνε περίπου 110. Θα χρειαζόταν, δηλαδή, περίπου 40 έδρες από συνεργαζόμενα κόμματα για να σχηματίσει κυβέρνηση. Με ένα τέτοιο ποσοστό, όμως, ακόμα και σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, υπό το δίλημμα της πολιτικής αστάθειας (στη Βουλγαρία χρειάστηκαν επτά (!) αναμετρήσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης), πάλι δεν είναι καθόλου εύκολο να επιτύχει αυτοδυναμία, ή ακόμα και να βρει κυβερνητικό εταίρο.

Το ακραίο (;) σενάριο

Υπάρχει, ωστόσο, και ένα ακραίο σενάριο που αρχίζουν να βλέπουν οι δημοσκόποι πίσω από τις μεγάλες αβεβαιότητες που αποτυπώνουν οι μετρήσεις, κυρίως, μάλιστα, από τα ποιοτικά στοιχεία τους.

Το όριο του 25%, ώστε να ενεργοποιηθεί το μπόνους που προβλέπει ο υφιστάμενος εκλογικός νόμος, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο (στο σημερινό πολιτικό κλίμα), καθώς η λεγόμενη απροσδιόριστη ψήφος ή “γκρίζα ζώνη” είναι κινούμενη άμμος. Με βάση το περιθώριο σφάλματος των μετρήσεων, το 26,7%, για παράδειγμα, που δίνει η MRB στη Ν.Δ στην εκτίμηση (αναγωγή) ψήφου, θα μπορούσε να είναι …24,9%. Αυτό σημαίνει πως σε μία τέτοια περίπτωση κανένα κόμμα δεν θα έφτανε στο όριο ενεργοποίησης του μπόνους που προβλέπει ο εκλογικός νόμος και θα δημιουργούνταν μία πρωτοφανής πολυδιάσπαση του πολιτικού τοπίου με μεσαία, μικρομεσαία, και μικρά κόμματα.

Κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με ένα ακραίο μεν σενάριο που, από την άλλη, ουδείς μπορεί να αποκλείσει εφόσον δεν προκύψουν ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν το πολιτικό κλίμα.

Μέχρις ώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει σε όλους τους τόνους ότι δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα. Το έχει επαναλάβει αρκετές φορές και ο υπουργός Εσωτερικών Θ. Λιβάνιος, όπως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Εφόσον πάρουμε όλα αυτά τοις μετρητοίς, τα σενάρια που επιμένουν δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα.

Σήμα από τις δημοσκοπήσεις

Οι δημοσκοπήσεις στις αρχές του νέου έτους θα αποτελέσουν την αφετηρία για νέο κύκλο συζητήσεων. Αυτές του τέλους του 2024, όμως, δείχνουν πως είναι πιθανό στις επόμενες εκλογές θα δούμε μία 8κομματική ή και 9κομματική Βουλή. Πρόκειται, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, για ένα “σενάριο τρόμου”, ένα πεδίο πολιτικής αστάθειας, σε συνδυασμό, μάλιστα, με το σοβαρό ενδεχόμενο που εξάγεται από τις ίδιες μετρήσεις ότι είναι από δύσκολο έως και απίθανο να προκύψει κοινοβουλευτική αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος- ήτοι, της Ν.Δ, σύμφωνα με το δημοσκοπικό αποτύπωμα.

Κάτι τέτοιο θα δυσχεράνει εκ των πραγμάτων τις κυβερνητικές συνεργασίες. Η Ν.Δ, εφόσον αναδειχθεί πρώτο κόμμα, όπερ και το πιθανότερο, από τις κάλπες, θα πρέπει, για παράδειγμα, να αναζητήσει εταίρους στα δεξιά της, χωρίς να είναι βέβαιο ότι αρκεί ένα κόμμα για μία συγκυβέρνηση. Η οποία, ούτως ή άλλως, θα είναι ασταθής και θα απομακρύνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη από το κέντρο, όπου καραδοκεί ο Νίκος Ανδρουλάκης με διεύρυνση της επιρροής του το τελευταίο διάστημα.

Συνεργασίες

Η μοναδική “λογική” πιθανότητα θα ήταν αυτή ενός “μεγάλου συνασπισμού” (τύπου Γερμανίας) με τη Ν.Δ και το ΠΑΣΟΚ να συμφωνούν σε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, θα αποδεικνυόταν καταστροφικό για το δεύτερο κόμμα καθώς θα παρέπεμπε στην συμμαχία Σαμαρά- Βενιζέλου. Άλλοι, όμως, επισημαίνουν πως οι συνθήκες έχουν αλλάξει και πως το ΠΑΣΟΚ, εάν είναι δεύτερο κόμμα και σε σχετικά μικρή απόσταση από τη Ν.Δ, θα αποδείκνυε ότι είναι ισχυρός δεύτερος πυλώνας και κόμμα εξουσίας.

Στο πλαίσιο αυτό η συζήτηση για αλλαγή του εκλογικού νόμου βρίσκεται μεν στα σπάργανα αλλά έχει ξεκινήσει στα γραφεία του Μεγάρου Μαξίμου. Έχει ενδιαφέρον ότι η Χαριλάου Τρικούπη έσπευσε να διαψεύσει δημοσιεύματα που έφεραν το Νίκο Ανδρουλάκη να συναινεί σε οριακές αλλαγές, όπως η αύξηση του ορίου εισόδου ενός κόμματος στη Βουλή από το 3% στο 5%. Κάτι τέτοιο θα ευνοούσε πιθανώς τη Ν.Δ αφού ίσως απέκλειε μικρά κόμματα στα δεξιά της και έτσι θα βελτίωνε τις εκλογικές επιδόσεις της αλλά και εμμέσως το όριο αυτοδυναμίας.

Συνασπισμοί κομμάτων

Η μοναδική αλλαγή στην οποία φαίνεται ότι θα συμφωνούσε το ΠΑΣΟΚ, ενδεχομένως και ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, θα ήταν να μπορούν οι συνασπισμοί κομματων να παίρνουν το μπόνους των 40 εδρών που προβλέπει ο ισχύον εκλογικός νόμος (κλιμακωτά).
Λένε ότι όπου σηκώνεται καπνός υπάρχει και φωτιά. Κάπως έτσι ερμηνεύουν οι περισσότεροι τον νέο κύκλο συζήτησης που άνοιξε στη δημόσια σφαίρα για πιθανή αλλαγή του εκλογικού νόμου, με αφορμή δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή», σύμφωνα με το οποίο, το θέμα συζητήθηκε μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Ανδρουλάκη στη συνάντηση που είχαν στις αρχές του μήνα.

Η θέση που έχει εκφράσει ο Κ. Μητσοτάκης είναι ότι δεν θα το έκανε με δική του πρωτοβουλία, η οποία ουσιαστικά αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να κάνει το βήμα αν υπάρξει σχετική αποδοχή από την αξιωματική αντιπολίτευση. Ο Ν. Ανδρουλάκης, ωστόσο, σε όλους τους συνομιλητές του ξεκαθαρίζει ότι είναι κάθετα αρνητικός σε οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή του υφιστάμενου εκλογικού νόμου και δεν πρόκειται να προσφέρει στήριξη στην κυβερνητική πλειοψηφία.

Με δεδομένο ότι για να εφαρμοστεί από τις επόμενες εθνικές εκλογές η όποια αλλαγή, απαιτείται η υπερψήφισή της από τα δύο τρίτα της βουλής, δηλαδή από 200 βουλευτές, σε πρώτη ανάγνωση, η άρνηση του ΠΑΣΟΚ να βάλει «πλάτη», οδηγεί σε αδιέξοδο οποιοδήποτε τέτοιο σχέδιο του Μεγάρου Μαξίμου. Εκτός, κι αν, όπως υποστηρίζεται εσχάτως από κάποιους στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αναζητείται η «λύση» αλλού και συγκεκριμένα στον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Αν και ακραίο το σενάριο, κατά τις ίδιες πηγές, δεν θα πρέπει να αποκλείεται μία θετική στάση των κομμάτων του Σ. Φάμελλου και του Αλ. Χαρίτση, αν η κυβέρνηση τους πρόσφερε ένα «αντάλλαγμα», προκειμένου να συναινέσουν στις αλλαγές που η ίδια θα δρομολογούσε.

Μία τέτοια ρύθμιση, πάντως, θα ευνοούσε και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο επίσης αποτελεί άθροισμα διαφορετικών πολιτικών δυνάμεων. Ούτως ή άλλως, όμως, στο παρασκήνιο ακούγεται έντονα ότι στο επικείμενο Συνέδριο, είναι πιθανό να περάσει διάταξη με την οποία το ΠΑΣΟΚ θα μετατραπεί σε ενιαίο κόμμα, αν και σε αυτή την περίπτωση, θα υπάρξει ζήτημα με την κρατική χρηματοδότηση.

Tο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής το αποτελούν πέντε κόμματα και κινήσεις: Το ΠΑΣΟΚ, το ΚΙΔΗΣΟ υπό τον Γιώργο Παπανδρέου, η Ένωση Εθνικής Δημοκρατικής Μεταρρύθμισης υπό τον Απόστολο Πόντα, οι Κινήσεις Πολιτών για τη Σοσιαλδημοκρατία υπό τον Μιχάλη Χάλαρη και η Ανανεωτική Αριστερά υπό τον Θόδωρο Μαργαρίτη.

Κορυφαίοι υπουργοί, όπως ο Άδωνης Γεωργιάδης, είναι υπέρ της αλλαγής του εκλογικού νόμου ως προς την μεταβολή του ορίου αυτοδυναμίας. Ο φόβος είναι σαφής: η Ν.Δ κινείται δημοσκοπικά λίγο πιό πάνω από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών (28,3%) και η αυτοδυναμία μοιάζει μοιάζει πολύ δύσκολη. Όμως, οιαδήποτε αλλαγή θα πυροδοτούσε σενάρια ηττοπάθειας, ο δε πρωθυπουργός θα έπρεπε να αιτιολογήσει γιατί εγκαταλείπει την θεσμική στάση.

Η σύγκρουση με τον Αντώνη Σαμαρά είναι ουσιαστικά η κορύφωση μιας μακράς περιόδου διαφωνίας με την κυβερνητική γραμμή.

Το Μαξίμου εξέλαβε τη συνέντευξή ως ευθεία αμφισβήτηση της ηγεσίας Μητσοτάκη, εστιάζοντας στην εθνική στρατηγική στα ελληνοτουρκικά, στη δεξιά στροφή της κυβέρνησης ενώ η πρότασή του για τον Κώστα Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας απευθυνόταν στη συσπείρωση του δεξιού πυρήνα της ΝΔ.

Η απόφαση Μητσοτάκη να διαγράψει τον Αντώνη Σαμαρά έχει διπλή ανάγνωση. Καταρχάς ενισχύει την ηγετική του εικόνα στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ότι δεν ανέχεται αμφισβητήσεις που απειλούν την ενότητα και τη στρατηγική της ΝΔ. Η σύγκριση με τα χαμηλά ποσοστά του 18% της ΝΔ το 2012 υπό τον Σαμαρά αποτελεί επίσης προσπάθεια αποδυνάμωσης της πολιτικής του επιρροής. Από την άλλη πλευρά η διαγραφή ενός πρώην πρωθυπουργού ενέχει το ρίσκο διάσπασης.

Ραγδαίες εξελίξεις

Ήδη όπως όλα δείχνουν ο Αντώνης Σαμαράς που πραγματοποιεί επίσκεψη στις ΗΠΑ ετοιμάζεται να προχωρήσει άμεσα στις επόμενες κινήσεις του τις οποίες προδιέγραψε με συνέντευξή του στο MEGA, o Νίκος Τσιούτσιας, διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Απαντώντας στην ερώτηση, αν ο κ. Μητσοτάκης θα ξαναρίξει την κυβέρνηση», τόνισε ότι «πριν από 30 χρόνια ο κ. Σαμαράς παραιτήθηκε από βουλευτής και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης έμεινε με 150 βουλευτές και προκήρυξε εκλογές. Δεν ισχύει λοιπόν ότι θα τον ξαναρίξει».

«Από χθες με μία ιστορική απόφαση ο κ. Σαμαράς δεν είναι πια στη ΝΔ και αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη ο κ. Μητσοτάκης. Επηρεάζει πολύ κόσμο και κομμάτι της κοινωνίας. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι τις επόμενες ημέρες θα είναι στις ΗΠΑ» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τσιούτσιας και πρόσθεσε «Κάνει επισημάνσεις για λάθη που βλέπει, επιβεβαιώθηκε από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών».

Σύμφωνα με τον κ. Τσιούτσα, «ενόχλησε το Μαξίμου η πρόταση του κ. Σαμαρά να αναλάβει Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο κ. Καραμανλής».

«Ο κ. Σαμαράς είχε επισημάνει δημόσια και ο κ. Μητσοτάκης δεν επιθυμούσε να κάνει την παραμικρή επαφή», είπε. Και συμπλήρωσε: «Είχε μιλήσει για καρτέλ και ακρίβεια, είχε επισημάνει ζητήματα εξωτερικής, είχε επισημάνει ζητήματα ιδεολογικής ταυτότητας. Είχε επισημάνει ότι είναι λάθος που η ΝΔ αποκόπτεται από την κοινωνία με την woke ατζέντα. Το μόνο που δεν είχε πει είναι για τον Κώστα Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας».

Ερωτηθείς, αν διεγράφη γι’αυτό ο πρώην πρωθυπουργός, ο κ. Τσιούτσας απάντησε: «Δεν έχω άλλη υπόθεση να κάνω γιατί όλα τα άλλα τα είχε ξαναπεί».

Στην ερώτηση, αν ενόχλησε η πρόταση για δεξιό πρόεδρο της ΝΔ», είπε ότι η συζήτηση για πρόεδρο είχε ανοίξει και δεν τα έβγαλαν από την κοιλιά τους οι δημοσιογράφοι. Στη συνέχεια, ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, σημείωσε ότι «ο κ. Σαμαράς δεν θα μείνει αμέτοχος και σιωπηλός», ενώ για το ενδεχόμενο να κάνει δικό του κόμμα, δήλωσε ότι «δεν αποκλείω τίποτα»

Ούτως ή άλλως η διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά από τη Νέα Δημοκρατία συνιστά πολύ σοβαρή πολιτική εξέλιξη για τη ΝΔ αλλά και τη χώρα και εγείρει ερωτήματα για τη στρατηγική πορεία της κυβέρνησης και τις πιθανότητες πρόωρων εκλογών.

Η επιρροή του πρωην πρωθυπουργού σε τμήματα της κοινοβουλευτικής ομάδας και στη βάση της ΝΔ, καθιστά τις επόμενες εβδομάδες κρίσιμες, καθώς οι αντιδράσεις των «σαμαρικών» και άλλων εσωκομματικών παραγόντων θα καθορίσουν τις εξελίξεις.

Η πιθανότητα να καταφύγει η κυβέρνηση σε εκλογές αυξάνεται, ειδικά εάν υπάρξει σημαντική εσωκομματική πίεση ή δυσκολίες στη διαχείριση της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Παράλληλα αν και στη συνέντευξή του στο libre ο αρμόδιος υπουργός Θοδωρής Λιβάνιος απέκλεισε αλλαγή του εκλογικού νόμου η συζήτηση παραμένει στη δημόσια σφαίρα. Άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι το σχέδιο του νέου εκλογικού νόμου κατεβάζει τον πήχη της αυτοδυναμίας από το περίπου 38% στην περιοχή του 33-34%, διατηρώντας αμετάβλητο το κατώφλι εισόδου ενός κόμματος στη Βουλή, στο 3%. 

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

– Κύριε υπουργέ, υποστηρίζοντας την επιπλέον μοριοδότηση με κριτήριο την εντοπιότητα, αναφέρατε ως παράδειγμα την ανάγκη να παραμείνουν οι νέοι στον τόπο τους. Αυτό όμως έχει σχέση με το πόσο ενισχύεται η Αυτοδιοίκηση, σε όλες τις βαθμίδες και με τον ρόλο της κεντρικής εξουσίας; Εννοώ ότι το ζήτημα είναι ευρύτερο και μπορεί να λυθεί όταν οι Περιφέρειες και ο Δήμοι πάρουν τη διοικητική αλλά και οικονομική εξουσία υπό τη δική τους ευθύνη. Δεν συμφωνείτε;

Αδιαμφισβήτητα η ενίσχυση του ρόλου των Περιφερειών και των Δήμων πρέπει να είναι πολυεπίπεδη, με ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων τους, οικονομική αυτάρκεια και απόλυτη διαφάνεια, καθώς και τη δημιουργία ενός σύγχρονου μοντέλου διοίκησης και λειτουργίας στους ΟΤΑ. Μέσω των αλλαγών που προτείναμε στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ, με συγκεκριμένες προτάσεις για τη μεταρρύθμιση στο χώρο της Αυτοδιοίκησης, επιχειρούμε να «θεραπεύσουμε» όλες αυτές τις παθογένειες του παρελθόντος, που αποτελούν μέχρι σήμερα «τροχοπέδη», προκειμένου να προσφερθούν ποιοτικές υπηρεσίες στους κατοίκους κάθε Δήμου.

Ειδικότερα, αναφορικά με την επιπλέον μοριοδότηση στις προσλήψεις του Δημοσίου μέσω ΑΣΕΠ με κριτήριο την εντοπιότητα, είναι ένα ζήτημα που εστιάζει στους ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους και ευελπιστούμε ότι πλέον θα μπει ένα τέλος στην αέναη αναζήτηση προσωπικού και στο πρόβλημα υποστελέχωσης των υπηρεσιών τους.

Η Αυτοδιοίκηση συνεχίζει να αποτελεί τον πρώτο σύνδεσμο επαφής κάθε πολίτη με τις δημόσιες υπηρεσίες και το κράτος. Οφείλουμε, λοιπόν, όλοι να εργαστούμε για να καταστούν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού πιο εύρωστοι, με χρηματοδοτικά εργαλεία και ανθρώπινους πόρους.

– Στη δημόσια συζήτηση έχει τεθεί η αύξηση του ορίου για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή από 3% σε 5%. Οι πληροφορίες προέρχονται από κυβερνητικές πηγές και έχουν τοποθετηθεί δημόσια βουλευτές της ΝΔ. Θα ήθελα να σας ρωτήσω καταρχάς, αν υπάρχει τέτοιου είδους σκέψη. Μελετάτε ως Υπουργείο Εσωτερικών αυτό το ενδεχόμενο;

Όπως έχει τοποθετηθεί πολλές φορές ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, αλλά και εγώ, δεν υπάρχει ενδεχόμενο αλλαγής του εκλογικού νόμου και επομένως, ούτε του ορίου εισόδου στη Βουλή.

– Κύριε Λιβάνιε, έχετε αρθρογραφήσει πολλές φορές στο παρελθόν για τους λόγους αποχής των πολιτών από τις κάλπες, να θυμίσω ότι στις ευρωεκλογές η αποχή έφτασε στο 60% αν και είχε προβλεφθεί και η επιστολική ψήφος. Μήπως οφείλετε να αλλάξετε το εκλογικό σύστημα; Σας ρωτώ γιατί, δεν είναι δυνατόν ένα ή περισσότερα κόμματα που λαμβάνουν το 40% ενός εκλογικού σώματος, που αντιστοιχεί σε λιγότερους από τους μισούς ψηφοφόρους, να μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση.

Το ζήτημα της αποχής σε κάθε εκλογική αναμέτρηση χρήζει ειδικής ανάλυσης, σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες οι ψηφοφόροι επιλέγουν να απέχουν από τις κάλπες. Γνωρίζετε καλά ότι είναι διαφορετικά τα κριτήρια επιλογής των πολιτών στις εθνικές εκλογές, διαφορετικά στις ευρωεκλογές όπου η ψήφος χαρακτηρίζεται περισσότερο ως «χαλαρή» και τελείως διαφορετικά σε επίπεδο αυτοδιοικητικών εκλογών.

Εμείς, ως Υπουργείο Εσωτερικών, στις τελευταίες ευρωεκλογές θεσπίσαμε την επιστολική ψήφο προκειμένου να διευκολύνουμε όλους αυτούς τους πολίτες οι οποίοι αδυνατούσαν να φθάσουν μπροστά στην κάλπη. Το εγχείρημα κατά γενική ομολογία πέτυχε και γι’ αυτό το λόγο σκοπεύουμε να εφαρμόσουμε την επιστολική ψήφο και στις εθνικές εκλογές του 2027 για τους εκτός Επικρατείας εκλογείς. Η συγκεκριμένη εξαγγελία, όπως έχει επιβεβαιώσει και ο Πρωθυπουργός, ισχύει στο ακέραιο και ευελπιστούμε σε μια ευρύτερη κοινοβουλευτική συναίνεση, καθώς χρειάζονται 200 βουλευτικές ψήφοι.

Από εκεί και πέρα, η ψήφος είναι δικαίωμα και υποχρέωση κάθε πολίτη. Η αποχή δεν λύνει κανένα ζήτημα.

– Το λεγόμενο «γερμανικό» εκλογικό σύστημα θα μπορούσε να είναι κάποιου είδους διέξοδος;

Παρακολουθώ πάντα τον επιστημονικό διάλογο που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες δεκαετίες για τα εκλογικά συστήματα στην Ελλάδα. Κάθε εκλογικό σύστημα έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του και πρέπει να λαμβάνει υπόψη και την πολιτική παράδοση κάθε χώρας, αλλά και το διαμορφωμένο πολιτικό σύστημα.

– Μήπως πρέπει να γίνουν κάποιες ευρύτερες κινήσεις που αφορούν συνολικά το σύστημα των κομμάτων, αυτό που γενικά αόριστα ορίζουμε ως «πολιτικό σύστημα»;

Εάν με ρωτάτε για τον ρόλο που διαδραματίζει η σημερινή κυβέρνηση και συνολικότερα η παράταξη της ΝΔ στο πολιτικό σκηνικό, γνωρίζετε πολύ καλά ότι όλα αυτά τα χρόνια πορευόμαστε και επιδιώκουμε ένα κλίμα συναίνεσης, ζητώντας και από τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα να συμμετέχουν σε έναν ευρύ και εξαντλητικό διάλογο που αφορά -μεταξύ άλλων- στη βελτίωση τομέων όπως η Δημόσια Υγεία, η Δημόσια Παιδεία και προφανώς τα Εθνικά θέματα.

Από εκεί και πέρα, το πολιτικό σύστημα διαμορφώνεται από την ίδια την κοινωνία και τις ανάγκες που εκφράζει η ίδια. Η Νέα Δημοκρατία έχει αποδείξει όλα αυτά τα χρόνια ότι αποτελεί τον σταθερό πυλώνα του πολιτικού συστήματος και αυτό συμβαίνει γιατί διαχρονικά εκφράζει μεγάλο κομμάτι των πολιτών. Η χώρα χρειάζεται ισχυρή κυβέρνηση και αντιπολίτευση με προτάσεις, προκειμένου να προχωρήσουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η χώρα.

– Το κόμμα «Σπαρτιάτες» δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις να λάβει μέρος στις ευρωεκλογές, διότι σύμφωνα με το σκεπτικό του Αρείου Πάγου «ο πραγματικός αρχηγός του κόμματος δεν είναι ο Βασίλης Στίγκας, αλλά ο Ηλίας Κασιδιάρης, ο οποίος ελέγχεται ποινικά ως ηθικός αυτουργός της εξαπάτησης του εκλογικού σώματος». Ωστόσο, το κόμμα «Σπαρτιάτες» πληροί τις προϋποθέσεις να λαμβάνουν εκλογική χρηματοδότηση. Δεν είναι αντιφατικό αυτό; Και δεν έρχεται να προστεθεί στους λόγους που το «πολιτικό σύστημα» είναι αναξιόπιστο;

Η κυβέρνηση στα ζητήματα αυτά δεν δρα εν θερμώ και εξετάζει αναλυτικά όλες τις παραμέτρους. Όπως ασφαλώς θυμάστε το ίδιο έγινε με τη διάταξη, η οποία απαγόρευσε σε διάφορα μορφώματα τη συμμετοχή στις εθνικές εκλογές του 2023.

Εμείς, ακούμε τις προτάσεις που διατυπώνονται και είμαστε διατεθειμένοι να συζητήσουμε οποιαδήποτε θετική νομοθετική τροπολογία. Αρκεί η ρύθμιση να είναι στέρεη και να αντιμετωπίζει με προσοχή όλα τα ζητήματα.

Υπενθυμίζω, εξάλλου, ότι το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν αυτοί που, το 2019, με διάταξη που ψήφισαν αποσυνέδεσαν σκόπιμα την εκλογική χρηματοδότηση από τη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία, όχι η Νέα Δημοκρατία.

Ο Υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης κατά τη συνέντευξή του, στο dnews τάχθηκε υπέρ της αλλαγής του εκλογικού νόμου διότι όπως είπε «πάντα πίστευα στις ισχυρές κυβερνήσεις. Η θέση μου παραμένει η ίδια διαχρονικά. Είμαι υπέρ της ενισχυμένης πλειοψηφίας, θέλω αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Δεν πιστεύω καθόλου πια σε κυβερνήσεις συνεργασίας. Έχω υπηρετήσει σε δύο τέτοιες κυβερνήσεις, στην Κυβέρνηση Παπαδήμου και στην Κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου και σας διαβεβαιώ ότι αδυνατώ να πιστέψω πως μπορεί να κυβερνηθεί αυτή η χώρα με μία Κυβέρνηση πολλών κομμάτων».

Για το μεταναστευτικό και την αύξηση ροών είπε ότι είναι δεδομένο ότι στην Ελλάδα έχει την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος σε σχέση μ την υπόλοιπη Ευρώπη, και η κυβερνητική πολιτική έχει επιτυχία. Αυτό δεν σημαίνει -όπως είπε- ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, αλλά προσέθεσε πως η μεγάλη εικόνα είναι πως, από 93 χιλιάδες διαμένοντες στη χώρα, σήμερα έχουμε 20 χιλιάδες και οι δομές ήταν κάποτε φαβέλες ενώ σήμερα είναι σύγχρονες και ανθρώπινες. Η συνεργασία με την Τουρκία οδηγεί στην αντιμετώπιση δικτύου λαθροδιακινητών, συμπλήρωσε.Unmute

Ερωτώμενος για το επεισόδιο με την πρόεδρο της Φιλοσοφικής στο ΕΣΠΑ που κατήγγειλε ότι τις πέταξαν τρικάκια, και την εικόνα στα πανεπιστήμια, ο κ. Μαρινάκης είπε ότι είναι αυτονόητη καταδίκη κάθε τέτοιας επίθεσης. Οι άνθρωποι αυτοί εκπροσωπούν τη χειρότερη μορφή φασισμού-είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος- και προσέθεσε πως κάθε φορά που υπάρχει τέτοιο επεισόδιο επεμβαίνει η αστυνομία, η οποία ορθώς αναδεικνύει αυτά τα γεγονότα. Είπε επίσης ότι μέχρι πριν λίγα χρόνια «κάναμε ότι δεν καταλαβαίναμε όταν ακούγαμε για κατάληψη» και υπογράμμισε ότι «δεν υποσχεθήκαμε ότι οι εγκληματίες θα σταματήσουν να εγκληματούν. Αυτό δεν συμβαίνει πουθενά στον κόσμο». Προσέθεσε ότι οι παραβατικοί θα συνεχίσουν να παραβατούν στα πανεπιστήμια, αλλά οι πράξεις τους θα έχουν συνέπειες και η σύλληψη τους δεν θα συνεπάγεται απελευθέρωση την επόμενη μέρα ενώ κατέληξε λέγοντας ότι παίζουν τα ρέστα τους όσοι βλέπουν ότι σταμάτησαν οι εποχές της ασυδοσίας.

Ερωτώμενος για δήλωση του υφυπουργού Μεταφορών κ. Οικονόμου ότι λένε ψέματα οι μηχανοδηγοί για την ασφάλεια του σιδηροδρόμου και κατεβαίνουν σε απεργία, είπε ότι δεν σημαίνει ότι κάθε αιτίαση σε απεργία είναι ντε φάκτο αληθής. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός γνωρίζει -είπε- ποιες από τις αιτιάσεις των εργαζόμενων είναι αληθείς και ισχύουν.

Εξέφρασε τη συμφωνία του με τις αντιδράσεις για την προβολή «Ντραγκ σόου» στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» στο πλαίσιο του 2ου Διαπολιτισμικού Φεστιβάλ με τίτλο «Ένας Κόσμος Μεγάλος» που γίνεται από τις 27 έως τις 29 του μήνα που είναι υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, και είπε ότι η αιγίδα δεν πρέπει να δίνεται αψήφιστα και χωρίς έλεγχο. Είπε επίσης ότι υπήρξαν μια σειρά από αιτήματα στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημιουργική Ελλάδα» που αξιολογήθηκαν από τον «τότε υφυπουργό Πολιτισμού» και η έγκριση δόθηκε μετά από θετική εισήγηση της Επιτροπής που δεν συνόδευε το αναλυτικό πρόγραμμα. Προσέθεσε ότι πρέπει να γίνεται εξαντλητικός έλεγχος και εκτίμησε ότι δεν ήταν υπερβολικές οι αντιδράσεις των πολιτών.

Για τις περιπτώσεις Αυγενάκη και Σαλμά, είπε αφενός ότι δεν γνωρίζει αν επιστρέφει ο κ. Αυγενάκης στη ΝΔ, ενώ για την περίπτωση του κ. Σαλμά είπε ότι έδωσε απαντήσεις και πως ο βουλευτής δεν διεγράφη επειδή κατέθεσε ερώτηση.

Αναφερόμενος στο εάν η ΝΔ είναι συνεπής με την ιδρυτική διακήρυξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή είπε ότι «αλίμονο εάν η ΝΔ δεν ήταν συνεπής και πιστή στην ιδρυτική διακήρυξη» και προσέθεσε ότι «στη ΝΔ -όπως είπε κι ο πρωθυπουργός- είμαστε όλοι Καραμανλικοί». Τέλος αναφερόμενος στους δυο πρώην πρωθυπουργούς κ.κ. Καραμανλή και Σαμαρά, είπε ότι οι δυο πρώην πρωθυπουργοί έχουν δικαίωμα να λένε ότι θέλουν και η κυβέρνηση δεν κρίνει τις απόψεις τους.

Είπε ακόμη με αφορμή ερώτηση για δείπνα υπουργών με βουλευτές ότι η ΝΔ είναι ανθεκτική, έχει μάθει να συνομιλεί στα όργανα και ότι «δεν υπάρχει κάποιος δράκος στο παραμύθι που να λέει ότι είναι κάτι διαφορετικό οι πρώην πρόεδροι της ΝΔ».

Τέλος αναφερόμενος στην κριτική για τις δαπάνες της υπουργού Τουρισμού κ. Όλγας Κεφαλογιάννη, είπε ότι δεν υπάρχει θέμα, αλλά -σημείωσε- σίγουρα η πορεία και η παρουσία ενός υπουργού κρίνεται από το αποτέλεσμα. Είπε ότι καταγράφηκε άλλη μια χρονιά ρεκόρ στον τουρισμό, αλλά διαχώρισε τα ζητήματα λέγοντας ότι δεν είναι ίδιο το ζήτημα ανακαίνισης με το ταξίδι στην Ιαπωνία. Είναι δεδομένο ως προς το πρώτο θα πρέπει να δίνουμε περισσότερη προσοχή με τα χρήματα των Ελλήνων πολιτών είπε ο κ. Μαρινάκης, και προσέθεσε ότι το κονδύλι για το ταξίδι στην Ιαπωνία είναι μια από τις δουλειές του υπουργείου σε σημαντικά ταξίδια, για να προβάλλει την Ελλάδα.