Μία απάντηση έδωσε ο Παύλος Γερουλάνος (στην “Επόμενη Μέρα” στο Action24), συμφωνώντας επί της ουσίας με τον Χάρη Δούκα που το ζητάει μετ’ επιτάσεως. “Καλό θα ήταν”, είπε, με το επιχείρημα πώς κάποια στελέχη –ονόματα απέφυγε να δώσει- ρέπουν σε μία εκδοχή συγκυβέρνησης τύπου Σαμαρά- Βενιζέλου, είτε επειδή την δόξα αρκετοί μίσησαν την εξουσία ουδείς, είτε επειδή το εκλογικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι τέτοιο που να βάλει κάποιους σε δεύτερες σκέψεις. “Ορισμένοι μπορεί να ράβουν κοστούμια”, τόνισε, εννοώντας, προφανώς, κοστούμια ορκομωσίας στο Προεδρικό.

Στο τελευταίο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, άλλωστε, ελήφθη απόφαση για πολιτική και εκλογική αυτονομία. Χρειαζόταν; Όχι, αφ’ ης στιγμής το κατέστησε σαφές ο Νίκος Ανδρουλάκης και πολλοί άλλοι. Όμως, στις επίμονες προτάσεις του Σωκράτη Φάμελλου και του Αλέξη Χαρίτση για κοινή πορεία, ακόμα και κοινό ψηφοδέλτιο στις εκλογές, τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ προτάσσουν την συνεδριακή δέσμευση και περιορίζονται μόνο σε κοινές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες.

Το ένα συνέδριο τους δέσμευσε για την αυτονομία μέχρι τέλους και εάν αυτό το συνέδριο δεν τους δεσμεύσει πώς δεν θα συγκυβερνήσουν με τη Ν.Δ, υπό κάθε συνθήκη, είναι προφανές ότι θα προκύψει ένα λογικό κενό και πολλές συνακόλουθες υποψίες…

Από την άλλη, η συνεδριακή επικύρωση, ωστόσο, της απόφασης να μην συνεργαστεί μετεκλογικά το ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ ίσως παρέλκει πλέον. Η πρωτόδικη απόφαση για το σκάνδαλο των υποκλοπών δημιουργεί νέα δεδομένα. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για δικαίωση και όλα τα στελέχη του κόμματος –μαζί και ο συνταγματικός μέντορας του Ανδρουλάκη, Ευ. Βενιζέλος– στοιχήθηκαν σε αυτή την θέση.

Η υπόθεση θα εκδικαστεί σε δεύτερο βαθμό σε χρόνο κοντά στις επόμενες εκλογές, ως εκ τούτου το ζήτημα θα βρεθεί εκ νέου στις προθήκες της (προεκλογικής) επικαιρότητας και αντιπαράθεσης. Η εξάλειψη, δε, αποσβεστικής προθεσμίας από το Σύνταγμα θα επικρέμεται ως ευκαιρία του Νίκου Ανδρουλάκη να βάλει την τελική πολιτική του υπογραφή στην υπόθεση.

Θα ήταν, λοιπόν, τουλάχιστον παράδοξο να συναινέσει, υπό οποιοδήποτε εκλογικό αποτέλεσμα, σε μία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ του Κυριάκου Μητσοτάκη, εφόσον η τελευταία δεν επιτύχει ποσοστό αυτοδυναμίας στις πρώτες κάλπες. Ακόμα κι αν οι υποκλοπές δεν βαρύνουν στην τελική ψήφο των πολιτών (κάτι αρκετά πιθανό), το ΠΑΣΟΚ είναι εγκλωβισμένο στο “ηθικό πλεονέκτημα” που θεωρεί ότι απέκτησε ο πρόεδρός του όσον αφορά την υπόθεση μετά την πρωτόδικη απόφαση. Και δεν πρέπει να υποτιμάται η διάσταση μιας εσωτερικής αναταραχής στη Ν.Δ υπό το φως τέτοιων εξελίξεων. Ήδη αρκετοί συνωθούνται για να πάρουν καλύτερη θέση, παρότι η πολιτική κυριαρχία του πρωθυπουργού δεν αμφισβητείται από κανέναν.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης είπε ότι το βράδυ των εκλογών (σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας της Ν.Δ) το δίλημμα θα το έχει ο Νίκος Ανδρουλάκης. Θα ήταν ακριβές εάν δεν είχαμε τις τελευταίες (δικαστικές) εξελίξεις, κι αν δεν εκκρεμούσαν κι άλλες υποθέσεις.

Επιπροσθέτως, στην εκλογική εξίσωση θα έχει εισέλθει ακόμα και η παράμετρος του κόμματος Τσίπρα. Εάν είναι στη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ στην τρίτη, τυχόν προσχώρηση του τελευταίου στην ανάγκη να αποφευχθεί μία κρίση ακυβερνησίας θα σημάνει τον πολιτικό του αφανισμό –μαζί με την κατάπτωση του “ηθικού πλεονεκτήματος”– και την ενίσχυση του πρώην πρωθυπουργού στον ρόλο του μοναδικού ισχυρού αντιπάλου της Ν.Δ. Αλλά και δεύτερο να αναδειχθεί το ΠΑΣΟΚ ο φόβος του καραδοκούντος Τσίπρα πάλι σε μία τέτοια εξέλιξη είναι το πιθανότερο να οδηγήσει.

Εκείνη η βραδιά της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης και ανάλογα με τα ποσοστά εκάστου κόμματος ίσως γενήσει την ανάγκη συμπράξεων, το βέβαιο πάντως είναι ότι η δικαστική απόφαση για τις υποκλοπές καθιστά σχεδόν απίθανη την εκδοχή κυβερνητικής συνεργασίας, όσο κι αν κορυφαίοι υπουργοί δηλώνουν σήμερα πώς η Ν.Δ θα μπορούσε να συγκλίνει μόνο με το ΠΑΣΟΚ.

Τούτων δοθέντων δεν πρέπει να μας εκπλήξει ένας εκλογικός αιφνιδιασμός του πρωθυπουργού. Η δέσμευσή του για κάλπες νωρίς την άνοιξη του 2027 δείχνει την θεσμική -όπως λέγεται- επιμονή του, όμως η πραγματικότητα δημιουργεί συχνά νέες ανάγκες. Με το σημερινό δημοσκοπικό και πολιτικό σκηνικό η Ν.Δ εμφανίζεται να απέχει από τον στόχο της αυτοδυναμίας μπορεί, όμως, να παραθέσει ευκολότερα το δίλημμα διακυβέρνησης το οποίο σε ένα χρόνο από τώρα ίσως είναι ασθενέστερο.

Ο ξενοδόχος, βεβαίως, είναι άλλος και κανείς δεν μπορεί να λογαριάζει χωρίς αυτόν. Κι ο ξενοδόχος (εκλογικό σώμα) θυμάται και ξεχνάει και αξιολογεί τις προτεραιότητες με τον δικό του τρόπο. Αλλά ποιός μπορεί να βασίζεται μόνο στο τι θα σκεφτεί ο ξενοδόχος;

Η ψηφοφορία πραγματοποιείται ταυτόχρονα στη Λωρίδα της Γάζας, στη Δυτική Όχθη, αλλά και μεταξύ των στελεχών που βρίσκονται εκτός των παλαιστινιακών εδαφών, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της διαδικασίας για τη συνολική κατεύθυνση του κινήματος.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το αποτέλεσμα αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό δείκτη για τη στρατηγική πορεία της Χαμάς, ιδίως τη στιγμή που Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνείς μεσολαβητές επεξεργάζονται σενάρια για τη διοίκηση της Γάζας μετά τον πόλεμο, την ανοικοδόμηση της περιοχής και τον ρόλο των ένοπλων οργανώσεων.

Μυστική διαδικασία υπό τη σκιά του πολέμου

Η εσωτερική εκλογική διαδικασία διεξάγεται σε ένα περιβάλλον έντονης αστάθειας, μετά την εξόντωση σημαντικού μέρους της ηγεσίας της Χαμάς από ισραηλινά πλήγματα, που ακολούθησαν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ, κατά τις οποίες περίπου 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 251 απήχθησαν.

Στη Λωρίδα της Γάζας, όπως ανέφερε η ίδια πηγή, τα μέλη της οργάνωσης έχουν ήδη συμμετάσχει σε μυστική ψηφοφορία, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί σε όλες τις περιοχές όπου δρα η Χαμάς. Ο νέος ηγέτης που θα αναδειχθεί αναμένεται να έχει θητεία ενός έτους.

Η Χαμάς εξακολουθεί να ασκεί τον έλεγχο στη Γάζα, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει την επιρροή της και στη Δυτική Όχθη, παρά τους περιορισμούς που επιβάλλουν τόσο ο ισραηλινός στρατός όσο και οι δυνάμεις της Παλαιστινιακής Αρχής.

Υπενθυμίζεται ότι από τον Οκτώβριο βρίσκεται σε ισχύ εκεχειρία με τη στήριξη των ΗΠΑ, ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες για τα επόμενα στάδια της συμφωνίας. Με βάση το αμερικανικό σχέδιο που εξετάζεται, η Χαμάς δεν προβλέπεται να συμμετάσχει στη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας, με τη διοίκηση να περνά σταδιακά στην Παλαιστινιακή Αρχή, μετά από μεταρρυθμίσεις.

Ηγετικό κενό μετά τις στοχευμένες δολοφονίες

Η ανάγκη εκλογής νέας ηγεσίας προέκυψε μετά τον θάνατο κορυφαίων στελεχών της οργάνωσης. Ο γενικός επικεφαλής Γιαχία Σινουάρ σκοτώθηκε από ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2024, ενώ λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούλιο, ο πολιτικός ηγέτης Ισμαήλ Χανίγια έχασε τη ζωή του σε ισραηλινή επίθεση στο Ιράν.

Την ίδια περίοδο, ισραηλινό πλήγμα εξουδετέρωσε και τον στρατιωτικό διοικητή Μοχάμεντ Ντέιφ, επιτείνοντας την ηγετική κρίση στο εσωτερικό της οργάνωσης.

Μέχρι σήμερα, η Χαμάς διοικείται από μεταβατική επιτροπή υπό τον Μοχάμεντ Νταρουίς, με έδρα το Κατάρ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα μετά τη δολοφονία του προκατόχου του.

Οι δύο βασικοί διεκδικητές της ηγεσίας

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το BBC, η μάχη διαδοχής φαίνεται να επικεντρώνεται κυρίως ανάμεσα σε δύο ισχυρές προσωπικότητες:

• Τον Χαλίλ αλ-Χάγια, επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα, ο οποίος θεωρείται πολιτικά κοντά στην προηγούμενη ηγεσία των Σινουάρ και Χανίγια.
• Και τον Χάλεντ Μεσάαλ, επικεφαλής της Χαμάς στο εξωτερικό και μία από τις πλέον ιστορικές μορφές του κινήματος, ο οποίος έχει διατελέσει γενικός ηγέτης για σχεδόν δύο δεκαετίες και φέρεται να βρίσκεται σήμερα στη Ντόχα.

Παράλληλα, έχουν ακουστεί και άλλα ονόματα στις εσωτερικές διαβουλεύσεις, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί επίσημος κατάλογος υποψηφίων.

Εκλογή από το Συμβούλιο Σούρα

Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό της Χαμάς, ο νέος επικεφαλής εκλέγεται από ένα εκλεκτορικό σώμα περίπου 86 μελών, το οποίο προέρχεται από το Γενικό Συμβούλιο Σούρα, το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της οργάνωσης.

Το σώμα αυτό εκπροσωπεί τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, Παλαιστίνιους κρατουμένους στο Ισραήλ, αλλά και στελέχη της οργάνωσης που βρίσκονται στο εξωτερικό, καθιστώντας την εκλογή κομβικής σημασίας για το μέλλον της Χαμάς και τον ρόλο της στην επόμενη ημέρα της περιοχής.

Οι δημοσκόποι θυμούνται ακόμα το “κάζο” του δημοψηφίσματος του 2015, όπως και την μεγάλη απόκλιση των προβλέψεών τους από το αποτέλεσμα της αναμέτρησης του Σεπτεμβρίου εκείνη τη χρονιά. Όμως, από την άλλη, οι δημοσκοπήσεις πολύ συχνά επιβεβαιώνονται. Το γεγονός, για παράδειγμα, ότι όλες οι μετρήσεις από την ανάληψη της κομματικής ηγεσίας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη (2016) επιμένουν να φέρνουν τη Ν.Δ πρώτη. Δέκα χρόνια είναι πολλά, κι αυτό αποδείχτηκε αδιάψευστο.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι ο στόχος της αυτοδυναμίας είναι εφικτός, παρά το γεγονός ότι στην Πρόθεση Ψήφου των μετρήσεων κινείται πέριξ του 24% και στην Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος περιξ του 30% και δη, το τελευταίο διάστημα, με μικρή ανοδική τάση.

Επικαλείται, δε, την δημοσκοπική εικόνα πριν τις εκλογές του Μαϊου του 2023, όταν –και είναι ακριβές– σε όλες τις μετρήσεις προβλεπόταν εκλογικό ποσοστό μεταξύ 31% και 34% αλλά τελικά η Ν.Δ έπιασε το 40%. Τότε, οι μετρήσεις είχαν διαψευσθεί ως προς το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίο έφερναν κοντά στο 26% και τελικά περιορίστηκε στο 20%- για να επέλθει η συντριβή με το 17,8% στις κάλπες του Ιουνίου.

Με αυτή την εμπειρία, λοιπόν, ο στόχος της αυτοδυναμίας (απαιτείται ποσοστό περίπου 36,5% ανάλογα με το άθροισμα των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής) δεν είναι ανέφικτος. Έτι δε περαιτέρω εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δύο σφαίρες στη θαλάμη. Εάν δεν εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις πρώτες εκλογές μπορεί να το επιτύχει στις δεύτερες. Όταν θα εγερθεί ακόμα πιό επιτακτικά το δίλημμα σταθερότητα-ακυβερνησία το οποίο καλλιεργεί επιδέξια.

Ναι, αλλά είναι ηχηρό το αίτημα για πολιτική αλλαγή (70% στις μετρήσεις) επικαλούνται το ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ακριβές. Ωστόσο, στις επόμενες εκλογές -το εναρκτήριο λάκτισμα για τις οποίες έδωσε ήδη ο πρωθυπουργός- δεν θα αναμετρηθεί ο Μητσοτάκης με καθέναν από τους επτά στους δέκα ψηφοφόρους που δηλώνουν ότι επιθυμούν άλλη διακυβέρνηση, αλλά ο Μητσοτάκης με τον αντί-Μητσοτάκη.

Και είτε αμφισβητούν στο ΠΑΣΟΚ τις δημοσκοπήσεις είτε όχι, αυτό το πρόσωπο σήμερα δεν υπάρχει. Εάν είναι δύσκολο να φτάσει στο όριο αυτοδυναμίας η Ν.Δ, για την αξιωματική αντιπολίτευση το να νικήσει τον Μητσοτάκη θα είναι ένα άλμα επί κοντώ που θα ζήλευε και ο Ντουμπλάντις. Επί της ουσίας είναι αδύνατο.

Βεβαίως, δεν έχουμε ακόμα μπροστά μας μία διαμορφωμένη πολιτική και εκλογική αντιπαράθεση, άρα η σημερινή δημοσκοπική εικόνα δεν μπορεί να προακαταλαμβάνει το εκλογικό αποτέλεσμα σε περίπου ένα χρόνο. Μόλις εισέλθουν επίσημα στους πίνακες των μετρήσεων τα κόμματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού θα επέλθουν ανακατατάξεις τέτοιες που μπορεί να αλλάξει η σημερινή σειρά. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παραμείνει δεύτερο, το πιθανότερο, όμως, είναι να πέσει στην τρίτη ή και στην τέταρτη θέση.

Ακόμα κι έτσι, ωστόσο, ο κατακερματισμός στην αντιπολίτευση θα συνεχίσει να ισχύει και το αίτημα περί πολιτικής αλλαγής θα επιμερίζεται. Εκτός εάν σταθεί εφικτό να αποκτήσει συγκεκριμένη και αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης και πρόσωπο που θα μπορεί να αντιπαρατεθεί ως υποψήφιος πρωθυπουργός στον Μητσοτάκη.

Ο Ανδρουλάκης δεν είναι αυτό το πρόσωπο. Στη λίστα “καταλληλότητας για πρωθυπουργός” βρίσκεται πίσω από την Κωνσταντοπούλου και τον Βελόπουλο. Η Καρυστιανού θα συσπειρώσει, αναμφίβολα, το μπλοκ της διαμαρτυρίας και του λεγόμενου “αντισυστημισμού”, όμως την κρίσιμη ώρα είναι μάλλον απίθανο να προκριθεί ως πρόσωπο που μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα.

Εκ των πραγμάτων, μόνο ο Τσίπρας, ως πρώην πρωθυπουργός, διαθέτει ακόμα το κεφάλαιο και τα χαρακτηριστικά να σταθεί απέναντι στον Μητσοτάκη. Ανήκει, βεβαίως, στη σφαίρα του φανταστικού (με βάση τις μετρήσεις και την πολιτική λογική) η πρόβλεψη να τον νικήσει, δεν είναι απίθανο, από την άλλη, να αναγκάσει μεγάλο τμήμα της κατακερματισμένης (κεντροαριστερής) αντιπολίτευσης που θα προκύψει από τις πρώτες κάλπες να σταθούν δίπλα του στην τελική μάχη για τις δεύτερες. Μάλλον αυτός είναι και ο πραγματικός στόχος του.

Εφόσον κάτι τέτοιο δεν σταθεί εφικτό, ακόμα περισσότερο εάν προκύψουν μικρές ή μεγαλύτερες διασπάσεις -π.χ στο ΠΑΣΟΚ-, ο Μητσοτάκης θα κερδίσει τελικά την αυτοδυναμία. Μέχρι τώρα αυτή είναι η τάση…

Απόστολος Χονδρόπουλος

Μαζί με τις κυβερνητικές προτεραιότητες ως το 2027, αλλά και τους στόχους μέχρι το 2030, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσδιόρισε και τις μεγάλες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ΝΔ στην προσπάθεια να συσπειρώσει την εκλογική της βάση, κυρίως στα δεξιά όπου εξακολουθεί να καταγράφει τις μεγαλύτερες διαρροές και να επιτύχει την  βασική εκλογική επιδίωξη της αυτοδυναμίας, από την οποία δημοσκοπικά εξακολουθεί να απέχει σημαντικά: 

• Το υψηλό κόστος ζωής και την επίμονη ακρίβεια, επαναλαμβάνοντας ότι «αντίδοτο» σε αυτήν είναι  η τόνωση του διαθέσιμου εισοδήματος, με αυξήσεις ονομαστικών, αλλά και πραγματικών μισθών, οι οποίες θα παραμείνουν και μετά την υποχώρηση του πληθωριστικού κύματος
• Τα προβλήματα  του τόπου, που είναι “οι αληθινοί μας εχθροί”, όπως είπε χαρακτηριστικά, συνιστώντας “επιμονή στην υλοποίηση και προβολή του έργου μας”. Με αφορμή μάλιστα και το Συνέδριο του Μαίου ζήτησε να απλωθεί το κυβερνών κόμμα ακόμα πιο δυναμικά στην κοινωνία και “να εξηγήσουμε με επιχειρήματα από πού ξεκινήσαμε μετά την χρεοκοπία, τι πετύχαμε και κυρίως πού μπορούμε να φτάσουμε”
• Τις “εσωτερικές αδυναμίες μας, που μπορεί να γίνουν και μια πρόσθετη απειλή”, όπως είπε. “Ξεπερνώντας λάθη και ενίοτε τον κακό μας εαυτό εμείς οι ίδιοι να εντείνουμε τη μάχη με το «βαθύ» κράτος, εγκαθιστώντας οριστικά αποτελεσματικότητα και διαφάνεια στη δημόσια ζωή”, τόνισε χαρακτηριστικά. Εκτίμησε ωστόσο ότι “είμαστε μια καλή, μία ικανή κυβέρνηση, που μπορεί να κάνει και λάθη” και υποστήριξε ότι “κάθε άλλη επιλογή θα οδηγήσει τελικά σε λάθος κυβέρνηση”.
• Την κόπωση της κοινωνίας από την πολυετή διακυβέρνηση της ΝΔ.  Το μήνυμα μάλιστα του πρωθυπουργού  προς όσους αναρωτιούνται «και γιατί μία τρίτη τετραετία;», ήταν ότι “θα πρέπει πρώτα να απαντήσουν σε ένα άλλο ερώτημα: προτιμούν μήπως να γυρίσουν τρεις τετραετίες πίσω;”.

Απάντησε όμως και σε  όσους προβληματίζονται ότι μία νέα εκλογική νίκη μπορεί να εκληφθεί από τη ΝΔ ως “λευκή επιταγή”, διαβεβαιώνοντας πως “μία τρίτη λαϊκή εντολή δεν είναι για εμάς λευκή επιταγή, είναι ένα συμβόλαιο για όσα πρέπει να πετύχουμε”.

Ταυτόχρονα ο κ. Μητσοτάκης έθεσε και “σκληρά διλήμματα” με τα οποία θα πορευθεί το κυβερνών κόμμα ως τις επόμενες εκλογές, επιχειρώντας να αξιοποιήσει και το δύσκολο και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον προς όφελος του γαλάζιου κυβερνητικού αφηγήματος που έχει στο επίκεντρο την σταθερότητα ως συγκριτικό πλεονέκτημα της ίδιας της χώρας.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, τα μεγάλα ερωτήματα των επόμενων εκλογών είναι: 

• “Εάν θα παραμείνει η Ελλάδα ασφαλής, ισχυρή και σταθερή σε μια τροχιά προόδου ή θα ρισκάρει τις κατακτήσεις της για να μετατραπεί σ’ ένα ακυβέρνητο καράβι μέσα σε αχαρτογράφητα διεθνή νερά;”
• Εάν θα επιλέξουμε και πάλι τον δρόμο των αποτελεσμάτων, των έργων, τον δρόμο της συνέπειας ή το γεμάτο παγίδες μονοπάτι των πειραματισμών; “Αιχμάλωτοι, όπως είπε, μίας κατακερματισμένης κομματικής σκηνής που οδηγεί τελικά μόνο προς τα πίσω και μόνο προς τα κάτω”;

Ταυτόχρονα ο κ. Μητσοτάκης προσδιόρισε και συγκεκριμένα ορόσημα όσον αφορά το κυβερνητικό αφήγημα της ΝΔ για την επόμενη τετραετία:

• Την Συνταγματική Αναθεώρηση, ως «κορωνίδα» των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η πατρίδα μας, στην οποία θα πρέπει να προχωρήσει η επόμενη Βουλή.
• Την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης την οποία αναλαμβάνει η χώρα μας το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
• Την συνέχιση από την επόμενη κυβέρνηση της σύγκλισης με την Ευρώπη, διατηρώντας υψηλή την εθνική ανάπτυξη και αυξάνοντας περισσότερο τα εισοδήματα.
• Το ορόσημο του 2030 που το ελληνικό κράτος θα γιορτάζει τα 200 χρόνια από την επίσημη συγκρότησή του και ο ίδιος φιλοδοξεί, όπως έχει δηλώσει, να έχουμε κλείσει μέχρι τότε “”όλες τις εκκρεμότητές μας με το πελατειακό κράτος”.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση «η Ελλάδα χρειάζεται μια μεγάλη πολιτική αλλαγή», «μια νέα αρχή που θα ξαναδώσει στους πολίτες ελπίδα, ασφάλεια και προοπτική». 

Το ΠΑΣΟΚ τονίζει ότι δεσμεύεται «για ένα κράτος που στέκεται δίπλα στον πολίτη – με διαφάνεια, αξιοκρατία και σεβασμό στους θεσμούς» και ότι αγωνίζεται «για μια οικονομία που παράγει πλούτο δίκαια, δίνει ανάσα στους μικρομεσαίους, που συνδέει την καινοτομία με την περιφέρεια και την πράσινη ανάπτυξη. Μια Ελλάδα που κοιτά μπροστά με αυτοπεποίθηση και πίστη στις δυνάμεις της».

«Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής είναι ο εγγυητής της νέας δημιουργικής πορείας που έχει ανάγκη ο τόπος», αναφέρεται.

Αναλυτικότερα, σε ανακοίνωσή της αναφέρει: «Θέσαμε άμεσα σε αναστολή την κομματική ιδιότητα του Γιάννη Παναγόπουλου, έως ότου διαλευκανθεί η υπόθεση για την οποία ερευνάται και δηλώνουμε για μια ακόμα φορά ότι ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας, όπως για κάθε Έλληνα πολίτη.

Πιστεύουμε επίσης, από θέση αρχής, για την προάσπιση του κύρους και της αξιοπιστίας του συνδικαλιστικού κινήματος ότι ο κ. Παναγόπουλος οφείλει να διευκολύνει, παραιτούμενος των φιλοδοξιών του να ηγηθεί της ΓΣΕΕ».

Ακολούθως στην ανακοίνωσή της αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «Το ΠΑΣΟΚ ούτε εκβιάζεται, ούτε απειλείται» και σημειώνει: «Οφείλουμε όλοι και πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ, που έχει ιστορική σχέση με τους εργαζόμενους, να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που έφεραν στην επιφάνεια, για μια ακόμα φορά, τα τελευταία γεγονότα και αφορούν, μεταξύ άλλων, την κρίση αντιπροσωπευτικότητας και αξιοπιστίας, τον αναγκαίο απεγκλωβισμό από κατεστημένες εξουσιαστικές αντιλήψεις, καθώς και από κάθε είδους εξαρτήσεις.

Όσον αφορά για τις αποφάσεις της Πολιτικής Γραμματείας, παραθέτει τα εξής: 

• Η Πολιτική Γραμματεία της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου συνεδρίασε σήμερα και εξέτασε διεξοδικά το σύνολο της ατζέντας που αφορά την πορεία προς το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, καθώς και την πολιτική στρατηγική ενόψει των επερχόμενων εθνικών εκλογών, που αποτελούν το μείζον πολιτικό διακύβευμα της περιόδου.
• Το ΠΑΣΟΚ είναι και παραμένει κόμμα εξουσίας, με στόχο τη διακυβέρνηση της χώρας.
• Δεν είναι κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά κόμμα με σχέδιο, πρόγραμμα και ευθύνη διακυβέρνησης.
• Το ΠΑΣΟΚ θα δώσει τη μάχη των εκλογών ως αυτόνομο πολιτικό κίνημα, με πλήρη πολιτική και προγραμματική αυτοτέλεια.

Για τη διεύρυνση αναφέρει:

• Το ΠΑΣΟΚ προχωρά προς το Συνέδριο και τις εκλογές με σαφή στρατηγική αμφίπλευρης διεύρυνσης.
• Η διαδικασία της διεύρυνσης θα συνεχιστεί δυναμικά και στην Περιφέρεια, με τη συμμετοχή σημαντικών στελεχών.
• Κατέστη σαφές ότι το ζήτημα της πρόσκλησης και της ένταξης βουλευτών αποτελεί αρμοδιότητα του Προέδρου, ο οποίος έχει και την ευθύνη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
• Το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει και θα εντείνει τη συνεργασία του με κόμματα, πολιτικές ομάδες, οργανώσεις και κοινωνικούς φορείς: στο επίπεδο του Κοινοβουλίου, στο επίπεδο της κοινωνίας και στο επίπεδο των συνδικάτων, με στόχο την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του ελληνικού λαού και την προώθηση της πολιτικής αλλαγής.

Στρατηγικός στόχος:

• Το αντίπαλο δέος του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές είναι η Νέα Δημοκρατία, ως ο κύριος πολιτικός και ιδεολογικός του αντίπαλος.
• Επαναβεβαιώνεται ο κεντρικός στόχος του ΠΑΣΟΚ: να αναδειχθεί πρώτο κόμμα στις εκλογές και να προχωρήσει στη συγκρότηση κυβέρνησης με κορμό το ΠΑΣΟΚ.

Κυβερνητικά στελέχη έχουν αρχίσει και διατυπώνουν, μαζί με την ανάγκη για πολιτική σταθερότητα, και το επιχείρημα για ένα “μέτωπο λογικής”. Τι είναι λογικό δεν έχει απαντηθεί ακόμα, όπως και το ποιά πολιτικά υποκείμενα και ποιά πρόσωπα εντάσσονται –κατά την κυβέρνηση– στους “λογικούς” του πολιτικού συστήματος.

Το επιχείρημα δεν είναι λάθος, αν και προκρίνεται από τους κυβερνώντος η βολική ερμηνεία του που, επί της ουσίας, επιδιώκει να αναδείξει τη Ν.Δ ως την μοναδική πολιτική δύναμη λογικής. Μέτωπο του ενός, όμως, δεν νοείται. Η δε δημοσκοπική προβολή στο μετεκλογικό τοπίο …βγάζει “τέρατα”.

Στην επόμενη Βουλή είναι πολύ πιθανό το 1/3 των βουλευτών να προέρχονται από προσωποπαγή κόμματα διαμαρτυρίας, αντισυστημισμού και ακροδεξιάς. Ίσως, στο πιό ακραίο αλλά όχι απίθανο σενάριο το άθροισμα μίας τέτοιας εκπροσώπησης να πλησιάσει και το 1/2!

Εφόσον, δηλαδή, το εκλογικό σώμα αποκηρύξει κατά την πλειονότητά του το δίλημμα της σταθερότητας, η Ν.Δ δεν κατορθώσει να πείσει ότι της αξίζει μία “καθαρή” τρίτη θητεία και η κεντροαριστερά οδηγηθεί στις κάλπες πολυδιασπασμένη και αμφίσημη (κυρίως το ΠΑΣΟΚ), οι δημοσκόποι δεν αποκλείουν να είναι πολύ ψηλά -ακόμα και δεύτερο- το κόμμα Καρυστιανιού, η Ελληνική Λύση, μεθοδικά και σταθερά να εδραιωθεί σε διψήφιο ποσοστό, η Πλεύση Ελευθερίας να επιβιώσει παρά τις μετακινήσεις ψηφοφόρων που θα υποστεί προς τα δύο νέα κόμματα και η Αφροδίτη Λατινοπούλου να βρει αρκετά έδρανα στο κοινοβούλιο. Δεν είναι πιά σενάριο, είναι μία διαβρωτική πραγματικότητα.

Θα πρόκειται για την απόλυτη αταξία, με ένα ισχυρό αντισυστημικό μπλοκ, τα πρόσωπα του οποίου, μάλιστα, θα ανταγωνίζονται για τις πιό ακραίες εκφορές πολιτικού λόγου.

Και, επιπλέον, αυτή η “βαβέλ” θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνεννοηθεί για την προώθηση απλών καθημερινών πολιτικών, πολλώ δε μάλλον για την αναθεώρηση του Συντάγματος, ή τα εθνικά θέματα. Όποια κυβέρνηση κι αν προκύψει θα είναι σχεδόν πρακτικώς αδύνατο να κινήσει μεγάλα ζητήματα που αφορούν, για παράδειγμα, την εξωτερική πολιτική, νοιώθοντας το χνώτο των υπερδεξιών κραυγών περί μειοδοσίας στον αυχένα της.

Από την άλλη, αυτό που προσπάθησε να περιγράψει ο πρωθυπουργός, όταν προσωποποίησε το χάος στην τελευταία συνέντευξή του, περιέχει ένα σφάλμα που μπορεί να στοιχίσει ακόμα περισσότερο μέσα στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα του “όλοι το ίδιο είναι” που ενισχύθηκε και από την περίπτωση του ερευνώμενου σκανδάλου για την διασπάθιση δημόσιου χρήματος μέσω ΓΣΕΕ- υπουργείου Εργασίας. Κι ενώ έχει ήδη αποθηκευτεί μεγάλη οργή στους πολίτες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Και είναι λάθος διότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβαλε στο ίδιο κάδρο του χάους, όπως είπε, τον Ανδρουλάκη, τον Βελόπουλο και την Κωνσταντοπούλου. Εφόσον η τακτική συνεχιστεί εικάζει κανείς πώς το επόμενο βήμα είναι να εντάξει και τον Τσίπρα και την Καρυστιανού.

Εάν, όμως, όλοι οι άλλοι είναι… χάος και μένει μόνο η Ν.Δ να εκπροσωπεί την λογική, τα πράγματα δυσκολεύουν και θα δυσκολέψουν πολύ περισσότερο στην επόμενη Βουλή, είτε επιτύχει το κυβερνών κόμμα μία οριακή αυτοδυναμία είτε όχι. Διότι, στην μεν δεύτερη περίπτωση (μη αυτοδυναμία) το πρόβλημα γίνεται εκρηκτικό, δεν δε πρώτη ανοίγει ο ασκός του Αιόλου.

Η επόμενη εκλογική μάχη δεν θα είναι (μόνο) μία μάχη για την ανάδειξη κυβέρνησης. Θα είναι η πιό σκληρή αντιπαράθεση των πολλών τελευταίων ετών ανάμεσα στον ορθολογισμό και τον ανορθολογισμό. Και καθένας απ΄ όσους επικαλούνται είτε τη λογική και τη σταθερότητα, είτε την πολιτική αλλαγή, πρέπει να αποφασίσει εάν θέλει αυτή η μάχη να καταλήξει σε Βατερλώ ή σε Αούστερλιτς. Πρώτη η κυβέρνηση.

Γι’ αυτό, λοιπόν, ο πρωθυπουργός πρέπει να διευκρινίσει ότι δεν είναι όλοι οι άλλοι χάος, η ταύτιση, φερ΄ ειπείν, του Ανδρουλάκη και του Τσίπρα με την Καρυστιανού δημιουργεί δομικό πρόβλημα, εκλογικεύει τον ανορθολογισμό και, τελικά, γυρίζει γίνεται αυτεπίστροφο. Ιδιαίτερα στην πιθανότητα που θα κληθεί να συνομιλήσει με κάποιους για τον σχηματισμό κυβέρνησης –στο πλαίσιο των τριών εντολών που θα αναθέσει ο ΠτΔ-, αλλά ακόμα και εάν κατορθώσει να εξασφαλίσει μία σχετικά εύθραυστη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Επειδή κάποιοι επικαλούνται τη λογική, πόσο λογικό, για παράδειγμα, είναι να εικονοποιείται το χάος στον Τσίπρα ή τον Ανδρουλάκη; Είναι ίδιοι με την Καρυστιανού, τον Βελόπουλο, την Κωνσταντοπούλου. Κι αν, επιπλέον, εκπροσωπεί το χάος το κόμμα Καρυστιανού πώς εξηγείται ότι οι απόψεις της περί “εισβολέων” (μεταναστευτικό), αμβλώσεων και άλλων βρίσκονται και στην πολιτική διάλεκτο της δεξιάς πτέρυγας της Ν.Δ;

Η όχθη του ορθολογισμού στο πολιτικό μας σύστημα έχει βαθιές ιδεολογικές και πολιτικές διαχωριστικές γραμμές. Κόμματα και πολιτικά πρόσωπα έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και συγκρούονται με σφοδρότητα γι αυτές. Έχουν, όμως, αντίληψη του εσωτερικού και διεθνούς περιβάλλοντος και αίσθηση κινδύνου.

Ναι, ευθύνονται για λάθη που διαπράχθηκαν και, ακόμα εντονότερα, διαπράττονται (η κυβέρνηση, ως κυβέρνηση, έχει μεγάλο μερίδιο). Ναι, ευθύνονται διότι άφησαν να διογκωθεί αυτό το κύμα οργής στην κοινωνία που βρίσκει διέξοδο σε ακραίες φωνές. Ναι, προκάλεσαν απαξίωση του πολιτικού και θεσμικού οικοδομήματος. Όμως, είναι κι αυτά που, εφόσον πρυτανεύσει η αυτοκριτική και η λογική μπορούν να δώσουν λύσεις…

Υ.Γ Ο Κώστας Τασούλας προσφέρει καλή υπηρεσία με τις συναντήσεις του με πρώην πρωθυπουργούς και σημαίνοντα πολιτικά πρόσωπα. Ο Καραμανλής, ο Παπανδρέου, ο Χριστοδουλάκης (που ήδη πέρασαν από το προεδρικό μέγαρο) και οι Σαμαράς, Τσίπρας (που αναμένεται να περάσουν) δείχνουν τι έχει λογική και τι εκπροσωπεί τον ανορθολογισμό στις μέρες μας. Ας το κρατήσουμε.

“Ο Βίκτορ Όρμπαν είναι ένας πραγματικός φίλος, ένας αγωνιστής και ένας νικητής, και έχει την πλήρη και αμέριστη υποστήριξή μου για την επανεκλογή του ως πρωθυπουργός της Ουγγαρίας – ΔΕΝ ΘΑ ΑΦΗΣΕΙ ΠΟΤΕ ΤΟΝ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΟΥΓΓΑΡΙΑΣ”, έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στο δίκτυό του Truth Social.

Κρατώντας τα ηνία της Ουγγαρίας εδώ και σχεδόν 16 χρόνια, ο Όρμπαν είναι πίσω στις ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις εδώ και μήνες με φόντο την οικονομική στασιμότητα, την αυξανομένη δυσαρέσκεια για δημόσιες υπηρεσίες και τα σκάνδαλα που συνδέονται με την προστασία της παιδικής ηλικίας.

Το κόμμα του Fidesz βρίσκεται πίσω από τον σχηματισμό Tisza του Πέτερ Μαγιάρ, ενός πρώην μέλους του κόμματος του Όρμπαν που έγινε ένας από τους πιο δριμείς επικριτές του, και μέσα σε διάστημα ενάμιση χρόνου κατάφερε να ενώσει την ψήφο της αντιπολίτευσης.

Ο Βίκτορ Όρμπαν είναι ένας από τους ελάχιστους Ευρωπαίους ηγέτες που διατηρούν στενές σχέσεις ταυτόχρονα με τον Αμερικανό πρόεδρο και με τον Ρώσο προεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Αντιθέτως, διατηρεί ταραχώδεις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία κατηγορεί ότι ενθαρρύνει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Σε γενικές γραμμές, οι παράμετροι που θα προσδιορίσουν τους συσχετισμούς στην τελική ευθεία προς τις επόμενες εκλογές -χωρίς να αποκλείεται να διεξαχθούν συντομότερα από το όριο της άνοιξης του 2027 που έθεσε ο πρωθυπουργός- είναι οι εξής:

-Η επιβάρυνση της εικόνας διακυβέρνησης από την διαχείριση της τραγωδίας των Τεμπών, του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, ακόμα και το πρόσφατο εργατικό δυστύχημα στην “Βιολάντα” που όλα μαζί σωρρευτικά αναδεικνύονται με το αίτημα για Δικαιοσύνη και αντιμετώπιση της διαφθοράς το οποίο κατατάσσεται δεύτερο μετά την οικονομία σε όλες τις δημοσκοπήσεις.

-Η εντυπωσιακή αντοχή, αν και σε αισθητά χαμηλότερο επίπεδο, του πρωθυπουργικού προφίλ του Κυριάκου Μητσοτάκη (επί μία δεκαετία, πιά, είναι το πρόσωπο που κυριαρχεί), σε συνδυασμό με την αδυναμία της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης να προβάλλει, έως τώρα, κάποιο ισχυρό “αντίπαλο δέος”.

-Οι ισχυρές ενδείξεις ότι είναι πολύ δύσκολο στις επόμενες εκλογές να προκύψει αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος (Ν.Δ), κάτι που εκ των πραγμάτων βάζει στη συζήτηση τις πιθανότητες συνεργασιών, είτε για τον σχηματισμό κυβέρνησης είτε για να αντιμετωπιστεί το προβάδισμα του κυβερνώντος κόμματος.

Τα focus groups και τα “μικρά” προβλήματα που γίνονται μεγάλα

Ειδικότερα τα focus groups του Μαξίμου (δημοσιεύτηκαν στην “Καθημερινή”) εμφανίζουν μία μετατόπιση της επιρροής της Ν.Δ από την περιοχή του φιλελευθερισμού -με αιχμή το μεταρρυθμιστικό προφίλ- στον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων που έμμεσα ή άμεσα εξαρτώνται από το κράτος, όπως οι συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι.

Σε αυτά τα τμήματα του εκλογικού σώματος σημειώνονται μικρότερες απώλειες απ΄ ότι, για παράδειγμα, στους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες (αποτέλεσμα της τεκμαρτής φορολόγησης) και στους αγρότες (μπλόκα) που είχαν δώσει ποσοστό πάνω από 45% στη Ν.Δ στις εκλογές του 2023. Οι θύλακες αντοχής σε αυτά τα εκλογικά κοινά οφείλονται, αφενός στις κατά καιρούς επιδοματικές πολιτικές και τις αυξήσεις, αφετέρου στο ότι πρόκειται για περισσότερο συντηρητικούς πολίτες που δεν επιθυμούν ανατροπές.

Η κυβέρνηση, πάντως, έχει χάσει τα αντανακλαστικά της προηγούμενης περιόδου και δείχνει ενίοτε να πνίγεται στο ποτήρι θεωρητικά μικρών συμβάντων με σωρρευτική, όμως, επιρροή στο δυνητικό εκλογικό της ακροατήριο. Για παράδειγμα, η υπόθεση της διάταξης περί συνεπιμέλειας που αξιολογήθηκε ως “φωτογραφική” για την Όλγα Κεφαλογιάννη, ή η απερίσκεπτη τοποθέτηση του Λευτέρη Αυγενάκη σε αναπτυξιακό αγροτικό οργανισμό στην Κρήτη, ήταν δύο μόνο τέτοια περιστατικά.

Οι απώλειες στα δεξιά και η μάχη στο Κέντρο

Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο στην τελική ευθεία προς τις εκλογές θα ευδοκιμήσει το δίλημμα περί πολιτικής σταθερότητας. Όχι επειδή δεν είναι υπαρκτό με όσα συμβαίνουν διεθνώς και ειδικότερα στην ζώνη γεωπολιτικών συμφερόντων της χώρας (και στα ελληνοτουρκικά), αλλά διότι διευρύνεται σημαντικά (πάνω από 30%) το τμήμα εκείνο του εκλογικού σώματος που διακατέχεται από απογοήτευση και οργή και δείχνει να κατευθύνεται σε προσωποπαγή “αντισυστημικά” κόμματα. Σε αυτή την ζώνη του ανορθολογισμού είναι αμφίβολο εάν μπορεί να αποδόσει το σχετικό δίλημμα.

Μέχρις ώρας, το επιτελικό κέντρο του Μαξίμου εκπονεί μεθοδικά εστιασμένες πολιτικές παρεμβάσεις με στόχο να προσελκύσει τα ειδικά αυτά κοινά που θα κρίνουν σε σημαντικό βαθμό και την τελική εκλογική επίδοση. Από την άλλη, γίνεται σαφές ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται πώς δεν μπορεί να ικανοποιήσει τους πάντες και στοχεύει πολιτικά περισσότερο στον χώρο του Κέντρου (κατά το γνωστό κλισέ είναι αυτό που θα γείρει τελικά την εκλογική πλάστιγγα) επειδή εκτιμά, παράλληλα, ότι οι απώλειες προς τα δεξιά της δεν είναι εύκολα αναστρέψιμες.

Έχοντας αντιληφθεί ότι η βασική μάχη θα δοθεί στο Κέντρο, η κυβέρνηση φαίνεται πώς θα εστιάσει την προσοχή της ακριβώς εκεί και προς τούτο θα αξιοποιήσει και το μομέντουμ της έναρξης της διαβούλευσης για το (προ)αναθεωρητικό πλαίσιο του Συντάγματος. Θα προσπαθήσει, δηλαδή, να αναζωγονήσει, ταυτόχρονα, το μεταρρυθμιστικό της προφίλ (βάζοντας μεγάλο αριθμό διατάξεων προς αναθεώρηση στο τραπέζι: από το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών μέχρι τα ιδιωτικά ΑΕΙ και την μερική τουλάχιστον άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων) και την εκμαίευση της συνεννόησης με το ΠΑΣΟΚ.

Η πλαγιοκόπηση του ΠΑΣΟΚ

Ως προς το τελευταίο, στο Μαξίμου αναγνωρίζουν ότι, εφόσον προκύψει η ανάγκη συνεργασιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, μόνο το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα μπορούσε να γίνει εταίρος. Προκαλώντας και προσκαλώντας το ΠΑΣΟΚ στο θέμα της Συνταγματικής αναθεώρησης, λοιπόν, ίσως αναγκάσει τις μεταρρυθμιστικές δυνάμεις που υπάρχουν εκεί να αντιδράσουν και, παράλληλα, θα ωθήσει τον Νίκο Ανδρουλάκη σε ακόμα εντονότερη αριστερή στροφή. Με αυτόν τον τρόπο ο πρωθυπουργός θα επεκτείνει την επιρροή του στο Κέντρο και θα διαμορφώσει συνθήκες μίας πιθανής μετεκλογικής συνεργασίας με κάποιους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που δεν υιοθετούν την συγκρουσιακή στρατηγική (Δούκας, Γερουλάνος, Κατρίνης κ.ά) και κινούνται πιό κοντά στην μετριοπαθέστερη στάση της Άννας Διαμαντοπούλου που επιμένει πώς βασικό επιχείρημα στο μετεκλογικό τοπίο θα είναι το “συμφέρον της χώρας”.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, άλλωστε, ότι ο πρωθυπουργός αποφάσισε να συγκροτηθεί προαναθεωρητική κοινοβουλευτική επιτροπή, όπου θα γίνει το πείραμα της συναίνεσης, την ίδια ώρα που τη Ν.Δ θα εκπροσωπήσουν πολιτικοί με κεντρώο και κεντροδεξιό προφίλ, όπως ο Γ. Γεραπετρίτης, ο Θ. Ρουσσόπουλος και ο Ευρ. Στυλιανίδης. Οι δύο τελευταίοι προέρχονται από την καραμανλική πτέρυγα, ενώ ειδικότερα ο Θόδωρος Ρουσσόπουλος (με περγαμηνές από την θητεία του στην προεδρία της κοινοβουλευτικής συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης) τοποθετείται και πρόεδρος του συνεδρίου της Ν.Δ και αναμένεται να αξιοποιηθεί περαιτέρω στην τελική ευθεία προς τις εκλογές- λέγεται ότι μπορεί να περιληφθεί στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας ώστε να μην δεσμεύεται από το “απαγορευτικό” των περιορισμένων τηλεοπτικών εμφανίσεων κι έτσι να προωθήσει την στρατηγική προς το Κέντρο.

Οι ανεξέλεγκτες μεταβλητές που θα προσδιορίσουν και τον χρόνο των εκλογών

Οι πιό “θερμόαιμοι” στη Ν.Δ επιχαίρουν πάντως για την “βαβέλ” στο πολιτικό σκηνικό, με το κύμα του “αντισυστημισμού” να διογκώνεται και την κρίση στο ΠΑΣΟΚ να εντείνεται, θεωρώντας ότι έτσι αναδεικνύεται περισσότερο πώς δεν υπάρχει εναλλακτική διακυβέρνησης. Οι πιό ψύχραιμες φωνές, όμως, στο επιτελείο του πρωθυπουργού τονίζουν ότι είναι ακόμα νωρίς για συμπεράσματα δεδομένου ότι επίκειται η ίδρυση των δύο νέων κομμάτων, αυτών της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα. Η πρώτη εκτιμάται ότι θα προσελκύσει ψηφοφόρους της δεξιάς πτέρυγας της Ν.Δ (ήδη στις μετρήσεις εμφανίζεται ποσοστό άνω του 15% όσων ψήφισαν το κυβερνών κόμμα στις τελευταίες εκλογές που δηλώνει σίγουρα ή μάλλον να την ψηφίσει) και θα μοχλεύσει τον χώρο του “αντισυστημισμού” όπου κυριαρχούν η Πλεύση Ελευθερίας και η Ελληνική Λύση. Ο πρώην πρωθυπουργός, όμως, κινείται με βήματα αργά αλλά σταθερά και, παρότι δημοσκοπικά φαίνεται να μην δημιουργεί δυναμική ρεύματος, είναι πιθανό να αναδειχθεί ως εναλλακτική διακυβέρνησης με πολιτικά και ορθολογικά χαρακτηριστικά.

Αυτό θεωρητικά ευνοεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αφενός γιατί τον έχει ήδη νικήσει δύο φορές, αφετέρου επειδή, όπως εκτιμάται, θα ξυπνήσουν τα αντανακλαστικά του “αντιΣΥΡΙΖΑ μετώπου” στους κεντρώους ψηφοφόρους, όμως, από την άλλη, ένα κόμμα Τσίπρα χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος θα βάλει τη συζήτηση σε καθαρά πολιτική βάση. Άλλωστε, ο Αλέξης Τσίπρας έχει διατελέσει πρωθυπουργός και έχει εκείνα τα χαρακτηριστικά που δεν έχει κανένας άλλος στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Σε κάθε περίπτωση, ο πρωθυπουργός θα μπορέσει να προσδιορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια την προεκλογική του τακτική μετά τον Απρίλιο, όταν όπως φαίνεται θα έχουν εκκινήσει οι πρωτοβουλίες του (Σύνταγμα κ.ά) και θα έχει αποτυπωθεί ο νέος πολιτικός χάρτης, και θα αξιολογήσει εάν και κατά πόσο τον συμφέρει να φτάσει στις κάλπες την άνοιξη του 2027, όπως έχει δηλώσει, ή να τις φέρει λίγο νωρίτερα. Η περίοδος μετά την επόμενη ΔΕΘ, ή τα τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου του 2027 είναι δύο εναλλακτικές που εξετάζονται σοβαρά με την πρώτη να κερδίζει αρκετούς υποστηρικτές.

Τα πράγματα σήμερα είναι πολύ διαφορετικά: πρώτον, σε διεθνές επίπεδο έχει ανατραπεί η σχετική “κανονικότητα” περί διεθνούς δικαίου, δεύτερον, στον ανταγωνισμό ισχύος, που παίρνει τη θέση του δικαιϊκού συστήματος που, έστω και προσχηματικά ή και υποκριτικά, αποτελούσε βασική αρχή στις διεθνείς σχέσεις, η Ελλάδα είναι σε καλύτερη θέση απ΄ ότι παλαιότερα, τρίτον, οι εσωτερικές πολιτικές αντιστάσεις εντείνονται σε υπερθετικό βαθμό εξαιτίας του ρεύματος “αντισυστημικότητας” που σαρώνει οριζόντια το πολιτικό σύστημα και εκφράζεται πλέον από προσωποπαγή κόμματα διαμαρτυρίας, τα οποία δημοσκοπικά αθροίζουν πάνω από το 30% του εκλογικού σώματος.

Πριν από 23 χρόνια, η κυβέρνηση Σημίτη είχε φτάσει σε συμφωνία με την αντίστοιχη του Αμπντουλάχ Γκιούλ για τα χωρικά ύδατα: έξι μίλλια για τα νησιά, δώδεκα για την ηπειρωτική χώρα. Οι τελευταίες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δείχνουν την πρόθεση της Άγκυρας να βάλει το ίδιο θέμα στο τραπέζι, κάνοντας λόγο για το “πρόβλημα στο Αιγαίο”.

Οι αισιόδοξοι στην Αθήνα διαπιστώνουν ένα “παράθυρο ευκαιρίας”, κυρίως επειδή ο Τούρκος αξιωματούχος απέφυγε, αυτή τη φορά, να μιλήσει για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και για γκρίζες ζώνες, παρότι η γειτονική χώρα δεν έχει καμία πρόθεση να αποστεί από το αφήγημα της “γαλάζιας πατρίδας”. Αλλά και επειδή η Τουρκία δείχνει να θέλει να κλείσει μέτωπα, να μειώσει την διασπορά των δυνάμεών της και να επιδείξει καλή θέληση έναντι της Δύσης.

Η απάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη ήταν κατηγορηματική:” η Ελλάδα επιμένει και θα επιμένει εσαεί ότι υπάρχει ένα και μόνο ζήτημα, το οποίο μπορεί να αρθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας κι αυτό είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν παρελκόμενα ζητήματα, αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, άρα δεν μπορεί να γίνει συζήτηση”. Και προανήγγειλλε ότι η κυβέρνηση θα φέρει στη Βουλή το θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων έως τα 12 μίλια.

Είναι δεδομένο πώς η Τουρκία αισθάνεται ενοχλημένη από την μετατόπιση του κέντρου βάρους των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή προς την δική μας πλευρά. Οι συμφωνίες με την Chevron και την Exxon Mobil, τα ενεργειακά deals για το αμερικανικό LNG και ο ενεργειακός διάδρομος, η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων με τις Belhara, τα Rafale και τα F35 και η τριμερής με το Ισραήλ και την Κύπρο έχουν δημιουργήσει μία ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία για τη χώρα μας.

Το ερώτημα είναι εάν αυτή την συγκυρία την αξιοποιούμε μόνο για να συντηρηθεί η εύθραυστη ηρεμία στο Αιγαίο (οι Τούρκοι έσπασαν το τελευταίο διάστημα το μορατόριουμ των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου), ή για να μπούμε πιό βαθιά σε έναν ουσιαστικό διάλογο. Δεν είναι εύκολο να δώσει κανείς απάντηση, ούτε είναι εύκολο να προβλέψει πώς ακριβώς θα κινηθεί ο αμερικανικός παράγοντας. Η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν τον Φεβρουάριο (για τον προγραμματισμό της οποίας πληροφορηθήκαμε από την Άγκυρα!) αποκτά ιδιαίτερη σημασία και θα αποκαλύψει τις πραγματικές προθέσεις των δύο πλευρών.

Ο Τραμπ έχει κάθε λόγο να διασφαλίσει την περίμετρο ασφαλείας για τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή -που δεν αποκλείουν την Τουρκία, το αντίθετο– και εφόσον κινηθεί (αν δεν έχει ήδη κινηθεί, κρίνοντας και από πρόσφατες δηλώσεις του αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ) δεν θα το κάνει με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.

Από την άλλη, η Ελλάδα πορεύεται προς τις εκλογές του 2027 και η Τουρκία το 2028. Κι αν το καθεστώς Ερντογάν είναι σχετικά πιό ευέλικτο να λαμβάνει αποφάσεις, η ελληνική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να κινηθεί στην κόψη του ξυραφιού μπροστά σε μία αμφίρροπη εκλογική σύγκρουση.

Με μία κοινωνία εν βρασμώ, τρία προσωποπαγή κόμματα (Βελόπουλος, Κωνσταντοπούλου, Καρυστιανού) που δημοσκοπικά συγκεντρώνουν το 30% της εκλογικής δεξαμενής, μπορεί και περισσότερο, και μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση στον χώρο της κεντροαριστεράς, είναι πολύ δύσκολο για τον πρωθυπουργό να δρομολογήσει πρωτοβουλίες στα ελληνοτουρκικά ένα χρόνο πριν τις κάλπες. Επιπλέον, και με δύο πρώην πρωθυπουργούς της παράταξής του να ασκούν δριμεία κριτική στους χειρισμούς του στα εθνικά θέματα και όχι μόνο.

Τούτων δοθέντων εγκυμονεί ο κίνδυνος η κυβέρνηση, αντί να αξιοποιήσει το μομέντουμ, έστω ως προθάλαμο για τις κινήσεις της επόμενης κυβέρνησης, να περιπέσει στην ευκολία ενός προεκλογικού “πατριωτισμού” για να οχυρώσει στα δεξιά της σύνορα. Όμως οι γεωπολιτικές συγκυρίες πιθανώς δεν θα υφίστανται εσαεί…