Κι αυτό διότι λόγω του δημογραφικού προβλήματος της χώρας και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) τα ΑΕΙ «αδειάζουν», με το πρόβλημα να γίνεται οξύτερο το 2026. Οι τόνοι των πρυτάνεων που μίλησαν στην «Καθημερινή» είναι δραματικοί, ζητώντας διάλογο από την Πολιτεία και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Το πρόβλημα θα είναι οξύτερο στα περιφερειακά ιδρύματα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2008 πριν από την έναρξη της οικονομικής κρίσης οι γεννήσεις ανήλθαν σε 118.302. Από το 2009 ο αριθμός των γεννήσεων άρχισε να μειώνεται κάθετα, σε συνδυασμό και με την εξωτερική μετανάστευση είτε Ελλήνων, κυρίως νέων και σε αναπαραγωγική ηλικία, είτε μεταναστών που είχαν εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Ως αποτέλεσμα, το 2020 οι γεννήσεις στην Ελλάδα έφτασαν τις 84.764. Το 2022 και το 2023 οι γεννήσεις σημείωσαν περαιτέρω μείωση, σε 76.095 και 71.455, ενώ το 2024 ήταν 62.500.

Οπως προκύπτει από τη χθεσινή ανακοίνωση των βαθμών των υποψηφίων στις φετινές Πανελλαδικές Εξετάσεις για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, οι ΕΒΕ και στα τέσσερα επιστημονικά πεδία δεν θα έχουν ιδιαίτερες αποκλίσεις σε σχέση με το 2024, ενώ ήπιες εκτιμάται ότι θα είναι οι αυξομειώσεις στις βάσεις εισαγωγής ανά επιστημονικό πεδίο.

Φέτος το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται η Εκθεση, αποδεικνύεται το «βαρίδι» για τις βάσεις όλων των επιστημονικών πεδίων. Κι αυτό διότι οι υποψήφιοι όλων των πεδίων τα πήγαν (με διαφοροποιήσεις ως προς το ποσοστό) χειρότερα από πέρυσι.

Και στα τέσσερα πεδία είχαμε μείωση των βαθμολογιών πάνω από 18 και αύξηση εκείνων κάτω από τη βάση του 10. Παράλληλα, είχαμε μείωση των μέσων επιδόσεων στα τέσσερα πεδία κατά περίπου μισή μονάδα με άριστα το 20. Οι ελάχιστες βάσεις εισαγωγής και στα τέσσερα επιστημονικά πεδία δεν θα έχουν ιδιαίτερες αποκλίσεις σε σχέση με το 2024.

Στο 1ο πεδίο (ανθρωπιστικών, νομικών και κοινωνικών επιστημών) η χαμηλότερη ΕΒΕ διαμορφώνεται στο 8,98 (από 9,1 πέρυσι) και η υψηλότερη στο 13,46 (13,64 πέρυσι). Στα Αρχαία Ελληνικά υπάρχει μικρή αύξηση των γραπτών πάνω από 18, ενώ καταγράφεται αύξηση των γραπτών κάτω από τη βάση. Ανοδικά επιδρούν στις βάσεις οι επιδόσεις στην Ιστορία (περισσότερα άριστα γραπτά, λιγότερα κάτω από τη βάση σε σύγκριση με το 2024), ενώ στα Λατινικά έχουμε περισσότερα γραπτά κάτω από 10, αλλά λιγότερα πάνω από 18. Από τη γενική εικόνα των επιδόσεων εκτιμάται ότι θα υπάρξει ήπια μείωση των βάσεων εισαγωγής, έως 200 μονάδες.

Στο 2ο πεδίο (θετικών και τεχνολογικών επιστημών) η χαμηλότερη ΕΒΕ διαμορφώνεται στο 9,79 (από 9,69 πέρυσι) και η υψηλότερη στο 14,69 (14,53 πέρυσι). Στη Φυσική οι επιδόσεις είναι καλύτερες από πέρυσι λόγω των ευκολότερων θεμάτων, όπως και οι άριστες επιδόσεις στα Μαθηματικά. Αντίθετα, χειρότερη εικόνα σε σχέση με το 2024 έχουν οι επιδόσεις στη Χημεία. Ετσι, εκτιμάται ότι οι βάσεις σε όσα τμήματα έχουν μάθημα αυξημένης βαρύτητας τη Φυσική και τα Μαθηματικά θα κινηθούν ανοδικά. Στα υπόλοιπα θα έχουμε οριακές πτώσεις.

Στο 3ο πεδίο (επιστημών υγείας και ζωής) η χαμηλότερη ΕΒΕ διαμορφώνεται στο 9,58 (από 9,57 πέρυσι) και η υψηλότερη στο 14,38 (14,35 πέρυσι). Στη Φυσική οι επιδόσεις ήταν καλύτερες και στη Χημεία χειρότερες. Στη Βιολογία –μάθημα αυξημένης βαρύτητας– μειώθηκαν τα γραπτά πάνω από 18 (19,47% έναντι 22,34% το 2024) και αυτό θα επηρεάσει τις βάσεις των ιατρικών σχολών (πέρυσι η χαμηλότερη ήταν στις 17.975 μονάδες στο Δημοκρίτειο). Ετσι, για τις σχολές – τμήματα του πεδίου αναμένεται ήπια πτώση περί τις 150-200 μονάδες.

Στο 4ο πεδίο (επιστημών οικονομίας και πληροφορικής) η χαμηλότερη ΕΒΕ διαμορφώνεται στο 8,43 (από 8,34 πέρυσι) και η υψηλότερη στο 12,65 (12,52 πέρυσι). Οι επιδόσεις στην Οικονομία (μάθημα βαρύτητας για τα σχετικά τμήματα) είναι εντυπωσιακές. Ενδεικτικά, το 29,33% των υποψηφίων βαθμολογήθηκε με πάνω από 18 (πέρυσι 20,19%), ενώ μειώθηκαν και τα γραπτά κάτω από 10 (33,12% από 40,90% το 2024). Αντιθέτως, στην Πληροφορική είχαμε λιγότερα άριστα γραπτά (16,64% από 21,71% το 2024) και λίγο περισσότερα κάτω από το 10 (42,64%-41,27%). Στα Μαθηματικά, τα άριστα γραπτά ήταν περισσότερα σε σχέση με το 2024 (2,1%-1,16%) αλλά αυξήθηκαν τα κάτω από τη βάση (73,68%-72,94%). Ετσι, αναμένεται άνοδος στις σχολές Οικονομίας και μικρή πτώση σε εκείνες της Πληροφορικής.

Νίκος Γιαννόπουλος

Η βάση αυτή υπολογίζεται με βάση τους μέσους όρους των επιδόσεων των υποψηφίων στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα κάθε επιστημονικού πεδίου, οι οποίοι πολλαπλασιάζονται με έναν συντελεστή που ορίζεται από κάθε τμήμα ΑΕΙ (συνήθως μεταξύ 0,80 και 1,20). Οι συντελεστές αυτοί καθορίζονται μετά από εισήγηση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και σχετική υπουργική απόφαση.

Αρα, συνοπτικά η ΕΒΕ δεν είναι τίποτα άλλο από το κατώτατο όριο βαθμολογίας που πρέπει να επιτύχει ένας υποψήφιος σε κάθε σχολή για να έχει δικαίωμα εισαγωγής, με στόχο, στη θεωρία τουλάχιστον, την αναβάθμιση της ποιότητας των εισακτέων και την αποφυγή εισαγωγής υποψηφίων με πολύ χαμηλές επιδόσεις.

Πέρυσι οι υποψήφιοι που δεν μπόρεσαν να καταθέσουν καν μηχανογραφικό δελτίο λόγω της ΕΒΕ υπολογίστηκαν σε 20.134 μόνο στα γενικά Λύκεια. Ο αριθμός είναι πολύ μεγάλος για να αγνοηθεί, ειδικά αν εφέτος επαναληφθεί κάτι που δεν αποκλείεται.

Τουναντίον. Με δεδομένο ότι δεν αναμένονται σημαντικές διαφοροποιήσεις το 2025 (σύμφωνα και με τα πρώτα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας) ο αριθμός των “κομμένων” λόγω της ΕΒΕ αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 20.000 και 25.000 υποψηφίων.

Υπάρχει όμως μία τεράστια διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Εφέτος οι υποψήφιοι θα έχουν μία επιλογή παραπάνω αφού από το Σεπτέμβριο του 2025 θα αρχίσουν τη λειτουργία τους (για πρώτη φορά στην Ελλάδα) μη κρατικά ΑΕΙ (όσα αποκτήσουν τη σχετική αδειοδότηση, κάτι που θα ανακοινωθεί μέχρι τον Ιούλιο).

Υπό το αστερίσκο ότι ο νόμος που καθιερώνει τα ελληνικά μη κρατικά Πανεπιστήμια δεν έχει κριθεί τελεσίδικα συνταγματικός (εκκρεμεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας), φαίνεται ότι υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρόν για όσα ιδρύματα (κυρίως από την Αγγλία) αδειοδοτηθούν.

Οι “κομμένοι” λόγω της ΕΒΕ προφανώς και συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο πιθανών πελατών των μη κρατικών ελληνικών ΑΕΙ, αν και εφόσον διαθέτουν τα χρήματα για κάτι τέτοιο. Αλλωστε οι κακές γλώσσες η καθιέρωση της ΕΒΕ έγινε κυρίως γι’ αυτό το λόγο, για να βρίσκουν δηλαδή εύκολα πελατεία όσα ιδρύματα αδειοδοτηθούν ως μη κρατικά ΑΕΙ σύμφωνα με τα κριτήρια που βάζει ο νόμος Πιερρακάκη.

Όπως, έτσι και αλλιώς, έχουμε γράψει και άλλες φορές στο Libre, η ελληνική εκπαίδευση αναμένεται να αλλάξει εντελώς πρόσωπο τα αμέσως επόμενα χρόνια. Η καθιέρωση του IB απολυτηρίου στα Πρότυπα και τα Ωνάσεια Λύκεια αφενός και αφετέρου οι ριζικές αλλαγές που θα ανακοινωθούν στο σύστημα εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα βάζει για τα καλά στο κόλπο τον ιδιωτικό τομέα και καθιστά τον ανταγωνισμό πάρα πολύ σκληρό για μία θέση στον ήλιο των Πανεπιστημίων.

Ηδη από εφέτος, με τις τουλάχιστον πέντε εξαγορές ελληνικών ιδιωτικών σχολείων από ξένα funds, έγινε σαφές ότι ο ιδιωτικός τομέας θα διεκδικήσει και θα πάρει μεγαλύτερο μερίδιο στα εκπαιδευτικά πράγματα την ώρα που το δημόσιο σχολείο αντιμετωπίζει πολύ συγκεκριμένα προβλήματα που δεν βρίσκουν, προσώρας, τη λύση τους (από το κτιριακό μέχρι την ομαλή στελέχωση με εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό).

Το φετινό καλοκαίρι θα λειτουργήσει λοιπόν ως οδοδείκτης για τα πράγματα στην ελληνική παιδεία τα επόμενα χρόνια. Σε κάθε περίπτωση το ποτάμι των εξελίξεων, τουλάχιστον όπως ξέρουμε σήμερα τα πράγματα, δεν πρόκειται γυρίσει πίσω κάτι που σημαίνει ότι το εκπαιδευτικό σύστημα θα αποκτήσει έντονα ταξικά χαρακτηριστικά. Εκτός και αν υπάρξουν θεαματικές αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική, πράγμα μάλλον απίθανο αν όχι εξωπραγματικό.   

Σημειώνεται ότι για να επιτύχει ένας υποψήφιος, θα πρέπει η βαθμολογία του στις εξετάσεις να είναι ίση ή μεγαλύτερη της ΕΒΕ ανά σχολή, τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση (λ.χ. >8,26 με άριστα το 20). Στα τμήματα των ΑΕΙ, που εντάσσονται σε περισσότερα του ενός επιστημονικά πεδία, για τον υπολογισμό της ΕΒΕ λαμβάνεται υπόψη ο μικρότερος μέσος όρος των μέσων όρων των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων των επιστημονικών πεδίων.

Για να υπολογιστούν οι ΕΒΕ (Ελάχιστες βάσεις Εισαγωγής), κάθε Πανεπιστημιακό Τμήμα θέτει ως ΕΒΕ ποσοστό Χ% του μέσου όρου (ΜΟ) των μέσων επιδόσεων (ΜΕ) όλων των υποψηφίων στο σύνολο των τεσσάρων μαθημάτων (Μ1, Μ2, Μ3, Μ4), του επιστημονικού πεδίου του υποψηφίου [ΜΟ=ΜΕΜ1+ΜΕΜ2+ΜΕΜ3+ΜΕΜ4)/4]. Το Υπουργείο καθορίζει το εύρος για το ποσοστό Χ%.

Ως ελάχιστη και μέγιστη τιμή του συντελεστή της ΕΒΕ των σχολών, τμημάτων ή εισαγωγικών κατευθύνσεων για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ορίστηκαν οι τιμές 0,80 και 1,20 αντιστοίχως. Ως συντελεστής της ΕΒΕ μπορεί να οριστεί αριθμός με έως δύο δεκαδικά ψηφία, ο οποίος βρίσκεται εντός του ανωτέρω διαστήματος ελάχιστης και μέγιστης τιμής.

Για παράδειγμα:

Ας υποθέσουμε ότι ο Μέσος Όρος των μέσων επιδόσεων όλων των υποψηφίων ενός επιστημονικού πεδίου είναι 12/20. Η ΕΒΕ που ορίζεται από Πανεπιστημιακό τμήμα: 90% του Μέσου Όρου, δηλ. 10,8. Ο Μέσος Όρος των μέσων επιδόσεων όλων των υποψηφίων ενός επιστημονικού πεδίου: 11/20.

H ΕΒΕ που θα οριστεί από Πανεπιστημιακό τμήμα: 90% του Μέσου Όρου, δηλ. 9,9. Στις σχολές, τμήματα ή εισαγωγικές κατευθύνσεις, που εντάσσονται σε περισσότερα του ενός επιστημονικά πεδία, για τον υπολογισμό της ΕΒΕ λαμβάνεται υπόψη ο μικρότερος μέσος όρος των μέσων όρων των βαθμολογικών επιδόσεων των υποψηφίων στα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα των επιστημονικών πεδίων, στα οποία εντάσσονται οι συγκεκριμένες σχολές, τμήματα ή εισαγωγικές κατευθύνσεις.

Σημειώνεται ότι ο συντελεστής της Ελάχιστης Βάσης εισαγωγής για κάθε σχολή, τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση είναι ενιαίος για την εισαγωγή υποψηφίων από ημερήσια ή εσπερινά ΓΕ.Λ. ή ΕΠΑ.Λ.

• Στις σχολές, τμήματα και εισαγωγικές κατευθύνσεις, όπου απαιτείται η εξέταση ειδικού μαθήματος ή ειδικών μαθημάτων ή πρακτικών δοκιμασιών λόγω της φύσης του γνωστικού τους αντικειμένου, η εξέταση του ειδικού μαθήματος ή των ειδικών μαθημάτων ή των πρακτικών δοκιμασιών γίνεται πανελλαδικά.

Για την εισαγωγή απαιτείται η επίτευξη της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής του ειδικού μαθήματος ή των ειδικών μαθημάτων ή πρακτικών δοκιμασιών της σχολής, τμήματος ή εισαγωγικής κατεύθυνσης, καθώς και της ΕΒΕ της σχολής, τμήματος ή εισαγωγικής κατεύθυνσης.

Για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας των υποψηφίων, προστίθεται στη βαθμολογία των τεσσάρων πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων η βαθμολογία που προκύπτει από το γινόμενο του βαθμού του ειδικού μαθήματος ή των ειδικών μαθημάτων ή των πρακτικών δοκιμασιών με τον αντίστοιχο συντελεστή βαρύτητας.

Ως ελάχιστη και μέγιστη τιμή του συντελεστή της ΕΒΕ των ειδικών μαθημάτων ή πρακτικών δοκιμασιών για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022 και εφεξής έχουν οριστεί οι τιμές 0,70 και 1,10 αντιστοίχως. Ως συντελεστής της ΕΒΕ μπορεί να οριστεί αριθμός με έως δύο δεκαδικά ψηφία, ο οποίος βρίσκεται εντός του ανωτέρω διαστήματος ελάχιστης και μέγιστης τιμής.

Την Τρίτη άνοιξε η πλατφόρμα μέσω της οποίας οι μαθητές θα κάνουν το μηχανογραφικό τους για την είσοδο τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ενώ σε λειτουργία βρίσκεται η πλατφόρμα Παράλληλου Μηχανογραφικού Δελτίου για εισαγωγή σε Δημόσιες ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ).

• Σε ανάρτησή του ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης για τα μηχανογραφικά των Πανελληνίων αλλά και για τις ΣΑΕΚ αναφέρει: «Η πλατφόρμα https://michanografiko.it.minedu.gov.gr είναι προσβάσιμη.»

Ο υπουργός αναφέρει στην ανάρτηση του ότι «Οι υποψήφιοι μπορούν μέχρι και τις 18 Ιουλίου να υποβάλουν μηχανογραφικό και παράλληλο μηχανογραφικό, για την εισαγωγή τους σε ΑΕΙ και δημόσιες ΣΑΕΚ αντίστοιχα».

Ο κ. Συρίγος μιλώντας στη Βουλή κατά τη συζήτηση στη Βουλή του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας, για το νέο σχολείο, διαβεβαίωσε παράλληλα, ότι αν διαπιστωθούν στρεβλώσεις κατά την εφαρμογή του θα γίνουν διορθωτικές αλλαγές.

«Τέλεια συστήματα δεν υπάρχουν. Τα τέλεια συστήματα τα φτιάχνουν μόνον ολοκληρωτικά καθεστώτα και είναι τέλεια, διότι κανείς δεν τολμάει να τα αμφισβητήσει. Στις δημοκρατίες κρινόμαστε διαρκώς, αλλά κρινόμαστε σωστά βάσει του αποτελέσματος.

«Εάν σε κάποιες εξαιρετικά ειδικές περιπτώσεις -αντικειμενικά, πολύ λίγες- υπάρχει κάποια στρέβλωση που δεν μπορούσε να προβλεφθεί, θα το διαπιστώσουμε. Πότε; Όταν βγουν τα αποτελέσματα του Σεπτεμβρίου. Τα αποτελέσματα θα μελετηθούν με προσοχή και εδώ είμαστε, όπως είπε χθες ο Πρωθυπουργός, για να γίνουν, αν χρειαστεί, κάποιες διορθωτικές κινήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Συρίγος, και πρόσθεσε:

«Είναι πολύ σημαντικό, για μια χώρα σαν τη δική μας, που δεν διακρίνεται για τη σταθερότητα των θεσμών της, ότι έχει δημιουργήσει έναν θεσμό αδιάβλητο, που αφορά στην είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που είναι και το βασικό σύστημα κοινωνικής κινητικότητας στη χώρα. Οι υποψήφιοι διαγωνίζονται επί ίσοις όροις για να διεκδικήσουν θέση στο δημόσιο πανεπιστήμιο, μέσα από μια αυστηρή μεν, αλλά αντικειμενική και αξιοκρατική διαδικασία».