Σύμφωνα με το κείμενο που συμφωνήθηκε, τα κράτη-μέλη χαράσσουν κοινή γραμμή σε μια σειρά κρίσιμων γεωπολιτικών και θεσμικών ζητημάτων, από τη Μέση Ανατολή και τις υβριδικές απειλές, έως τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ και τη διεύρυνση της Ένωσης.

Μέση Ανατολή: έμφαση στη λύση των δύο κρατών

Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή, η Ευρωπαϊκή Ένωση χαιρετίζει τις πρόσφατες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες στη Γάζα και επαναβεβαιώνει τη σταθερή της θέση υπέρ μιας «ολοκληρωμένης, δίκαιης και διαρκούς ειρήνης», η οποία θα βασίζεται στη λύση των δύο κρατών, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Υβριδικές απειλές: στο στόχαστρο Ρωσία και Λευκορωσία

Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η διατύπωση για τις υβριδικές επιθέσεις, με τους ηγέτες να καταδικάζουν απερίφραστα όλες τις πρόσφατες ενέργειες που στρέφονται κατά της ΕΕ και των κρατών-μελών. Υπό το φως της, όπως αναφέρεται, εντεινόμενης υβριδικής εκστρατείας της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά επιτάχυνση των προσπαθειών για:

• την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ένωσης,
• την προστασία των κρίσιμων υποδομών,
• καθώς και την πρόληψη, αποτροπή και αποτελεσματική αντιμετώπιση υβριδικών απειλών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Προϋπολογισμός ΕΕ: «κλείδωμα» πριν το τέλος του 2026

Σε θεσμικό επίπεδο, τα κράτη-μέλη τονίζουν την ανάγκη να υπάρξει έγκαιρη συμφωνία για το νέο μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης. Όπως αναφέρεται, αυτή θα πρέπει να επιτευχθεί πριν από το τέλος του 2026, ώστε να καταστεί δυνατή η υιοθέτηση των απαραίτητων νομοθετικών πράξεων το 2027. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση της ΕΕ θα συνεχιστεί χωρίς διακοπή από τον Ιανουάριο του 2028, προς όλους τους δικαιούχους.

Διεύρυνση: πράσινο φως με εσωτερικές μεταρρυθμίσεις

Τέλος, στο κεφάλαιο της διεύρυνσης, το κείμενο επαναλαμβάνει ότι η εισδοχή νέων κρατών-μελών πρέπει να προχωρήσει, υπογραμμίζοντας όμως ότι η ίδια η Ένωση οφείλει παράλληλα να προετοιμαστεί εσωτερικά. Όπως σημειώνεται, απαιτείται να τεθούν οι αναγκαίες θεσμικές βάσεις και μεταρρυθμίσεις, προκειμένου η ΕΕ να είναι έτοιμη να υποδεχθεί έναν νέο γύρο προσχωρήσεων.

Πιο συγκεκριμένα, η Koμισιόν φέρεται να τονίζει ότι η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών μελών και να δεσμευτεί στις σχέσεις καλής γειτονίας. Ουσιαστικά δηλαδή υπενθυμίζονται τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του Μαρτίου του 2021.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο και καλεί σε αποκλιμάκωση των εντάσεων προς το συμφέρον της περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης τα σοβαρά προβλήματα στους δημοκρατικούς θεσμούς και την επιδείνωση των ανθρωπίνων και θεμελιωδών δικαιωμάτων στη χώρα.

Επιπλέον, γίνεται αναφορά και στο μεταναστευτικό τονίζοντας ότι υπάρχει μεν κάποια πρόοδος αλλά παραμένει δε σε αναστολή η συμφωνία για επιστροφή των παράτυπων μεταναστών από την Ελλάδα.

Συγκεκριμένα αναφέρει:

Για πρώτη φορά θα γίνει πράξη το άρθρο 68, παράγραφος 2, του αναθεωρημένου Συντάγματος που δίνει την ευκαιρία στην αντιπολίτευση με 60 βουλευτές να ζητήσει και με 120 να συστήσει Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, που θα ερευνήσει πεπραγμένα της παρούσας κυβέρνησης.

Η ΝΔ μέσα στο πανικό της διαρρέει πως θα ζητήσει δήθεν διεύρυνση του πεδίου εξέτασης και πριν από τη δίκη της θητεία.

Γιατί άραγε; Υπήρχε λίστα Πέτσα πριν το 2019;

Και αν υπήρχε, γιατί εδώ και δυο χρόνια δεν σύστησε εξεταστική, αφού έχει τη πλειοψηφία ο κ. Μητσοτάκης;

Σε κάθε περίπτωση της απαντάμε:

Καλοδεχούμενη κάθε διερεύνηση.

Ας ψηφίσουν, λοιπόν, την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, εκτός των βουλευτών της αντιπολίτευσης και οι βουλευτές της συμπολίτευσης.

Και ας αποφασίσει η Επιτροπή που θα συσταθεί να διερευνήσει τυχόν χειραγώγηση ΜΜΕ και δημοσκοπήσεων με κρατικό χρήμα, χωρίς χρονικούς περιορισμούς.

Εμείς δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα. Μπορεί να πει το ίδιο και ο κος Μητσοτάκης για τα δικά του πεπραγμένα;

«Αν πούμε ότι μετατοπίζεται η ΝΔ, αυτό σημαίνει ότι αλλάζει ιδεολογικό πλαίσιο», είπε ευθέως ο κ. Τζαβάρας. «Θα πρέπει στην άποψη της διεύρυνσης να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Αυτό το πρόβλημα (σ.σ. της επιλογής προσώπων που ήταν ή και είναι μακριά από τις ιδέες και τις επιλογές της ΝΔ) το αναγνωρίζω, και ο πρωθυπουργός που έχει την ευθύνη της σύνθεσης της κυβέρνησης θεωρώ πως το έχει συνυπολογίσει. Θίγεται ένα μεγάλο ζήτημα, ίσως να επανέρχεται -μετά και την παρέμβαση του κ. Σαμαρά- ένα ζήτημα πολιτικό, εάν θέλετε και συνταγματικό, που είχε απασχολήσει την πολιτική ζωή επί ημερών Γιώργου Παπανδρέου.

Τότε είχε δημιουργηθεί μεγάλος σάλος και είχε τροφοδοτηθεί ο δημόσιος διάλογος, σχετικά με το εάν οι υπερεξουσίες που έχει ο πρωθυπουργός φτάνουν μέχρι το σημείο στο να διορίζει υπουργούς ακόμα και τους κηπουρούς του. Αυτό είναι ένα ζήτημα. Γιατί ο ελληνικός λαός είναι δεδομένο πως έδωσε αυτοδυναμία στο κόμμα της ΝΔ να κυβερνήσει, με τα στελέχη που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα, που στήριζαν το έργο και τον αγώνα που έκανε η ΝΔ για να νικήσει τον ΣΥΡΙΖΑ … το να προσφεύγουμε στις υπηρεσίες προσώπων τα οποία ανήκουν σε άλλους χώρους και εκφράζουν ιδεολογίες άλλων χώρων, δημιουργεί ένα ζήτημα που εγώ νομίζω ότι πρέπει να το έχει αντιμετωπίσει ο πρωθυπουργός και να ξέρει ότι προφανώς εδώ δημιουργούνται κάποια ζητήματα.

Τότε, περιεχόμενο της εντολής του ελληνικού λαού ήταν να κυβερνήσουμε και με άλλους χώρους π.χ. επί πρωθυπουργίας Σαμαρά, με το ΠΑΣΟΚ. Αυτό ήταν το περιεχόμενο της εντολής.

Όταν παίρνουμε αυτοδυναμία ο ελληνικός λαός θέλει τη ΝΔ ως συγκροτημένη πολιτική οργάνωση, με συγκεκριμένο ιδεολογικό πλαίσιο, με μια παράδοση δημοκρατική, αυτή ακριβώς την κυβέρνηση να την κάνει και ρυθμό της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής του τόπου.

Για αυτό εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια διάκριση μεταξύ διεύρυνσης και μετατόπισης. Διευρύνω τη βάση του κόμματος σημαίνει ότι τις ιδέες μου, τον φιλελευθερισμό που πρεσβεύει η ΝΔ και όχι τον κρατισμό τον καθιστώ ελκυστικό ώστε και ομάδες κοινωνικές του κέντρου ή και άλλων περιοχών του πολιτικού φάσματος να δείχνουν εμπιστοσύνη στη ΝΔ. Εάν η ΝΔ θέλει να αλλάξει την ιδεολογική της φυσιογνωμία για να προσεγγίσει αυτούς τους χώρους, εδώ υπάρχει ένα ζήτημα που τουλάχιστον θα πρέπει να έχει εγκριθεί από το συνέδριο, από τον ίδιο τον ελληνικό λαό, που μας έδωσε την εμπιστοσύνη γιατί είμαστε η ΝΔ».

Του Σωτήρη Μπολάκη

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είναι αποφασισμένος να προχωρήσει τη διεύρυνση όπως έχει αποφασιστεί στην Προοδευτική Συμμαχία.

Αυτό απέδειξε και η τριήμερη παρουσία του σε Βρυξέλλες και Βερολίνο. Από το die linke στη Γερμανία που είναι έτοιμο να μπει σε κυβέρνηση συνεργασίας με τους Πράσινους μέχρι το μπαράζ των επαφών του με τους αρχηγούς και τους σοσιαλδημοκράτες πρωθυπουργούς, ο αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος της Αριστεράς και του μοναδικού με κυβερνητική θητεία καλεί σε προοδευτικό μέτωπο και συνεργασίες σε όλη την Ευρώπη για την ανατροπή της νεοφιλελεύθερης ατζέντας.  

Κυβέρνηση συνεργασίας

Από το Βερολίνο μάλιστα όπου για πρώτη φορά διαγράφονται σοβαρές πιθανότητες στις εκλογές να αναδειχθεί για πρώτη φορά κυβέρνηση των Πρασίνων και μάλιστα με γυναίκα Καγκελάριο, ο κ. Τσίπρας δεν δίστασε να καλέσει το SPD στη δεξίωση που παρέθεσε στο περιθώριο της τακτικής συνάντησης των ευρωπαίων σοσιαλιστών να εργαστούν προς αυτή την κατεύθυνση.   

• «Η πιθανότητα να προκύψει προοδευτική κυβέρνηση σε μία κρίσιμη χώρα, όπως η Γερμανία το επόμενο διάστημα, θα είναι κρίσιμη για την επόμενη μέρα της Ευρώπης».

Ο κ. Τσίπρας όμως δεν εξαίρεσε και τον εαυτό του έχοντας το βλέμμα του στραμμένο στη Φώφη Γεννηματά, που ήταν παρούσα ως μέλος των σοσιαλιστών.

• «Η κρισιμότητα αυτή αφορά και την Ελλάδα» είπε κλείνοντας το προσκλητήριό του για «να μην μείνουμε προσηλωμένοι στις συνταγές του χθες, που μας οδήγησαν στη χρεοκοπία και την καταστροφή».

Αριστερές Συμμαχίες

Τα μέλη της ομπρέλας πάντως δε βλέπουν με καλό μάτι το γεγονός ότι πρώην στελέχη των κυβερνήσεων του Γιώργου Παπανδρέου περνούν το κατώφλι της Κουμουνδούρου. Οι προειδοποιητικές βολές έρχονται εν είδη συνεισφοράς στον διάλογο ενόψει της συνδιάσκεψης αλλά και ορισμένες αντανακλαστικά μετά από κινήσεις και διαθέσεις, όπως αυτές εκδηλώνονται μπροστά και πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας.

Χαρακτηριστική η αντίδραση του Νίκου Φίλη, ο οποίος σηκώνει σκόνη στο πολιτικό Συμβούλιο για υπογεγραμμένες μεγάλες συμβάσεις του κράτους από το ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια βάλει κατά του Αλέξη Τσίπρα γιατί η θετική ψήφος της αξιωματικής αντιπολίτευσης σήμερα δεν συνάδει με την αριστερές θέσεις του κόμματος.

Μάλιστα ο κ. Φίλης επιλέγει τα πυρά του να τα εξαπολύει ακόμη και φιλοκυβερνητικά έως εχθρικά για το ΣΥΡΙΖΑ κανάλια μαζικής επικοινωνίας, όπως στην πρόσφατη συνέντευξή του στα παραπολιτικά fm, όταν για το θέμα του πρώην Βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Συμεών Κεδίκογλου εξέφραζε την διαφωνία του γιατί «δεν θέλω ένα κόμμα που να έχουμε μεταγραφές, θέλω ένα κόμμα που να έχουμε συμμαχίες, και πολιτικές συμμαχίες» δείχνοντας όμως  ως εν δυνάμει σύμμαχο το Γιάνη Βαρουφάκη.

• Το κόμμα του 3% δεν λησμονεί ούτε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ο οποίος όμως για να ενισχύσει το επιχείρημά του επιμένει ότι εκείνο το κόμμα ήταν που έκανε το ΣΥΡΙΖΑ κόμμα εξουσίας.

Μάλιστα υπάρχουν και εκείνοι οι οποίοι μέσα από την αρθρογραφία τους σημειώνουν ότι η τακτική των μεταγραφών δεν αποδίδει τα αναμενόμενα και ζητούν την επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ στα κοινά εκείνα τα οποία όπως και το 14-15 προσέγγισε και πολλαπλασίασε τις δυνάμεις του.

Το ΄15 δεν γυρνά

Στον αντίποδα μια μεγάλη μερίδα του ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως από την προεδρική τάση αλλά και τους λεγόμενους συνεργαζόμενους ή ΠΑΣΟΚογενείς θυμίζουν ότι το κόμμα του 3% που πήρε την κυβέρνηση προέκυψε μέσα από τη συγκυρία των μνημονίων και ενός κύματος αμφισβήτησης των κομμάτων εξουσίας.

• Αναφερόμενος στο κύμα δυσπιστίας απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ ο Νίκος Μπίστης απαντά σε όσους επιθυμούν την επιστροφή στις δόξες του 3% ότι «οι συνθήκες και η συνταγή της περιόδου 2010 – 2015, που έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση πάνω σε ένα ορμητικό κύμα, είναι ανεπανάληπτες και ότι μια νοσταλγική αναπόληση τους πολιτικά θα είναι ατελέσφορη και αποπροσανατολιστική».

Το κλίμα της πρόσφατης συνεδρίασης του πολιτικού Συμβουλίου φαίνεται να θορύβησε τους συνεργαζόμενους της Προοδευτικής Συμμαχίας με τον Δημήτρη Χατζησωκράτη σε αντίστοιχο μήκος κύματος να καλεί σε ευρύτερο ακόμη μέτωπο συνεργασίας από αριστερά μέχρι το κέντρο για να επιτευχθεί ο στόχος της αποτροπής των επαναληπτικών  εκλογών.  

Του Σωτήρη Μπολάκη

• Αφήνοντας κατά μέρος κάθε σκέψη για αυτοκριτική στα πεπραγμένα της διακυβέρνησής του στόχος του κ. Τσίπρα δεν είναι άλλος το επόμενο διάστημα και για όσο η διαρκέσει η καμπή της πανδημίας να επιταχυνθεί η διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία.

Η αρχή έγινε με το τετ α τετ Τσίπρα – Συμεών Κεδίκογλου με τον δεύτερο να εκφράζει την πρόθεσή του να προσχωρήσει στο ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί κάποιοι να μην νιώθουν ακόμη άνετα να συνυπάρχουν με πρόσωπα που έχουν συνδεθεί με σκληρές μνημονιακές περιόδους ή έχουν διατελέσει υπουργοί στην τρικομματική κυβέρνηση του ΄12–΄14, ωστόσο αυτό που θυμίζουν τα στελέχη κοντά στον Αλέξη Τσίπρα είναι ότι η απόφαση για τη διεύρυνση έχει παρθεί συλλογικά.

Το στοίχημα  

Σε αυτή την πορεία προς τα μπρος του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ δυο στοιχεία αποτελούν στόχους υψηλής προτεραιότητας.

• Το ένα είναι η παρουσίαση ενός εναλλακτικού κυβερνητικού  προγράμματος και μάλιστα «σπασμένο» σε θεματικές ενότητες με κρυστάλλινες και κοστολογημένες προτάσεις.

 Μέχρι στιγμής αυτό έχει γίνει κατορθωτό τόσο με το σχέδιο για τα ιδιωτικά χρέη από την περίοδο της πανδημίας, όσο και με την πρόταση αναδιαπραγμάτευσης και ανακατανομής των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

• Το δεύτερο στοιχείο είναι η προσέγγιση της ίδιας της κοινωνία για να σταθεί το νέο κοινωνικό συμβόλαιο στο οποίο προειδοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας θα γίνουν όλοι συμμέτοχοι και θα το συνυπογράψουν. Και οι υπογραφές πρέπει να τιμώνται στο χρόνο.

Μια από αυτές τις υπογραφές θα πέσει την ερχόμενη Πέμπτη κατά πάσα πιθανότητα με την παρουσίαση του προγράμματος και των θέσεων για την Πράσινη Ανάπτυξη και το Περιβάλλον, ένα πεδίο στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ επιθυμεί να αναπτύξει ακόμη βαθύτερη διείσδυση με σαφή στόχο το κόμμα του να αποκτήσει και τα χαρακτηριστικά των Πρασίνων, όπως τους γνωρίζουμε στην υπόλοιπη Ευρώπη.  

Η μετακόμιση της ΠΑΣΚΕ

Η αρχή της διεύρυνσης από τη βάση έγινε από την κα Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, την τομεάρχη εργασίας του ΣΥΡΙΖΑ.

Η τηλεδιάσκεψη για το εργασιακό νομοσχέδιο και την οργάνωση της παρέμβασης του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στα σχέδια Χατζηδάκη για το 8ωρο ήταν μόνο η αρχή.

Στην προσυγκέντρωση στην οδό Σταδίου την 6^η Μάη γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα είχαν μαζευτεί περίπου 200 άτομα και κατά πληροφορίες του libre  ακούστηκε η φράση:

• «Σαν reunion της ΠΑΣΚΕ» είμαστε. Μια φράση που περιέγραφε με απόλυτο ρεαλισμό τη συμπόρευση σε αυτή τη φάση του ΣΥΡΙΖΑ με δυνάμεις που υπερβαίνουν τον οργανωτικού του πυρήνα.

Κοινώς αυτό που διαμηνύουν σε όλους τους τόνους από την Κουμουνδούρου είναι ότι δεν είναι μόνο ζήτημα προσώπων η διεύρυνση αλλά και γείωσης με τις δυνάμεις της εργασίας και της παραγωγής.

Το στόχο εξάλλου τον είχε θέσει ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας τον περασμένο Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ όταν στην ερώτηση γιατί δεν ακούγεται ο ΣΥΡΙΖΑ εκείνος ουσιαστικά αποδεχόμενος τη βάση του ερωτήματος έδειχνε την πρόθεσή του να φέρει το κόμμα και πάλι κοντά στα συνδικάτα και στους κοινωνικού φορείς για να αυξήσει τις αναφορές της Κουμουνδούρου και τις δικές σε ένα ευρύτερο κοινωνικό δίκτυ.

Προσχώρηση και όχι… scouting

Η διεύρυνση δεν προχωρά με λογικές σκάουτινγκ διαμηνύουν στελέχη της Κουμουνδούρου.

• Ακόμη κι αν πίσω από την έλξη προσώπων με σαφή αναφορά στο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου πολλοί θέλουν να βλέπουν το χέρι της Ρεγγίνας Βάρτζελη, πρώην στενή συνεργάτη του κ. Παπανδρέου και σήμερα από τους κοντινούς συνομιλητές του Αλέξη Τσίπρα, από το ΣΥΡΙΖΑ επιχειρούν να καταστήσουν σαφές ότι ο πρόεδρος δεν θα μπει στις παλιές λογικές παζαρέματος πριν από κάθε προσχώρηση.

«Δεν υπάρχει εδώ πια η λογική της προσχώρησης με το δικαίωμα της διατήρησης της αυτονομίας των θέσεων του καθενός»  σημειώνουν με νόημα από την Κουμουνδούρου.

Έτσι κάθε νέα προσχώρηση γίνεται στο όνομα της Προοδευτικής Συμμαχίας και των θέσεών της και η όποια καλόπιστη ή κακόπιστη κριτική περί ΠΑΣΟΚοποίησης αφορά μόνο πρόσωπα και όχι την φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ.

• Σε κάθε άλλη εκδοχή της ΠΑΣΟΚοποίησης η συνοχή του ΣΥΡΙΖΑ θα δοκιμαζόταν έντονα μόνο και μόνο από την αλλοίωση της Αριστερής ταυτότητας του κόμματος.