Οι δημοσκόποι θυμούνται ακόμα το “κάζο” του δημοψηφίσματος του 2015, όπως και την μεγάλη απόκλιση των προβλέψεών τους από το αποτέλεσμα της αναμέτρησης του Σεπτεμβρίου εκείνη τη χρονιά. Όμως, από την άλλη, οι δημοσκοπήσεις πολύ συχνά επιβεβαιώνονται. Το γεγονός, για παράδειγμα, ότι όλες οι μετρήσεις από την ανάληψη της κομματικής ηγεσίας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη (2016) επιμένουν να φέρνουν τη Ν.Δ πρώτη. Δέκα χρόνια είναι πολλά, κι αυτό αποδείχτηκε αδιάψευστο.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι ο στόχος της αυτοδυναμίας είναι εφικτός, παρά το γεγονός ότι στην Πρόθεση Ψήφου των μετρήσεων κινείται πέριξ του 24% και στην Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος περιξ του 30% και δη, το τελευταίο διάστημα, με μικρή ανοδική τάση.

Επικαλείται, δε, την δημοσκοπική εικόνα πριν τις εκλογές του Μαϊου του 2023, όταν –και είναι ακριβές– σε όλες τις μετρήσεις προβλεπόταν εκλογικό ποσοστό μεταξύ 31% και 34% αλλά τελικά η Ν.Δ έπιασε το 40%. Τότε, οι μετρήσεις είχαν διαψευσθεί ως προς το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίο έφερναν κοντά στο 26% και τελικά περιορίστηκε στο 20%- για να επέλθει η συντριβή με το 17,8% στις κάλπες του Ιουνίου.

Με αυτή την εμπειρία, λοιπόν, ο στόχος της αυτοδυναμίας (απαιτείται ποσοστό περίπου 36,5% ανάλογα με το άθροισμα των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής) δεν είναι ανέφικτος. Έτι δε περαιτέρω εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δύο σφαίρες στη θαλάμη. Εάν δεν εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις πρώτες εκλογές μπορεί να το επιτύχει στις δεύτερες. Όταν θα εγερθεί ακόμα πιό επιτακτικά το δίλημμα σταθερότητα-ακυβερνησία το οποίο καλλιεργεί επιδέξια.

Ναι, αλλά είναι ηχηρό το αίτημα για πολιτική αλλαγή (70% στις μετρήσεις) επικαλούνται το ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ακριβές. Ωστόσο, στις επόμενες εκλογές -το εναρκτήριο λάκτισμα για τις οποίες έδωσε ήδη ο πρωθυπουργός- δεν θα αναμετρηθεί ο Μητσοτάκης με καθέναν από τους επτά στους δέκα ψηφοφόρους που δηλώνουν ότι επιθυμούν άλλη διακυβέρνηση, αλλά ο Μητσοτάκης με τον αντί-Μητσοτάκη.

Και είτε αμφισβητούν στο ΠΑΣΟΚ τις δημοσκοπήσεις είτε όχι, αυτό το πρόσωπο σήμερα δεν υπάρχει. Εάν είναι δύσκολο να φτάσει στο όριο αυτοδυναμίας η Ν.Δ, για την αξιωματική αντιπολίτευση το να νικήσει τον Μητσοτάκη θα είναι ένα άλμα επί κοντώ που θα ζήλευε και ο Ντουμπλάντις. Επί της ουσίας είναι αδύνατο.

Βεβαίως, δεν έχουμε ακόμα μπροστά μας μία διαμορφωμένη πολιτική και εκλογική αντιπαράθεση, άρα η σημερινή δημοσκοπική εικόνα δεν μπορεί να προακαταλαμβάνει το εκλογικό αποτέλεσμα σε περίπου ένα χρόνο. Μόλις εισέλθουν επίσημα στους πίνακες των μετρήσεων τα κόμματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού θα επέλθουν ανακατατάξεις τέτοιες που μπορεί να αλλάξει η σημερινή σειρά. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παραμείνει δεύτερο, το πιθανότερο, όμως, είναι να πέσει στην τρίτη ή και στην τέταρτη θέση.

Ακόμα κι έτσι, ωστόσο, ο κατακερματισμός στην αντιπολίτευση θα συνεχίσει να ισχύει και το αίτημα περί πολιτικής αλλαγής θα επιμερίζεται. Εκτός εάν σταθεί εφικτό να αποκτήσει συγκεκριμένη και αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης και πρόσωπο που θα μπορεί να αντιπαρατεθεί ως υποψήφιος πρωθυπουργός στον Μητσοτάκη.

Ο Ανδρουλάκης δεν είναι αυτό το πρόσωπο. Στη λίστα “καταλληλότητας για πρωθυπουργός” βρίσκεται πίσω από την Κωνσταντοπούλου και τον Βελόπουλο. Η Καρυστιανού θα συσπειρώσει, αναμφίβολα, το μπλοκ της διαμαρτυρίας και του λεγόμενου “αντισυστημισμού”, όμως την κρίσιμη ώρα είναι μάλλον απίθανο να προκριθεί ως πρόσωπο που μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα.

Εκ των πραγμάτων, μόνο ο Τσίπρας, ως πρώην πρωθυπουργός, διαθέτει ακόμα το κεφάλαιο και τα χαρακτηριστικά να σταθεί απέναντι στον Μητσοτάκη. Ανήκει, βεβαίως, στη σφαίρα του φανταστικού (με βάση τις μετρήσεις και την πολιτική λογική) η πρόβλεψη να τον νικήσει, δεν είναι απίθανο, από την άλλη, να αναγκάσει μεγάλο τμήμα της κατακερματισμένης (κεντροαριστερής) αντιπολίτευσης που θα προκύψει από τις πρώτες κάλπες να σταθούν δίπλα του στην τελική μάχη για τις δεύτερες. Μάλλον αυτός είναι και ο πραγματικός στόχος του.

Εφόσον κάτι τέτοιο δεν σταθεί εφικτό, ακόμα περισσότερο εάν προκύψουν μικρές ή μεγαλύτερες διασπάσεις -π.χ στο ΠΑΣΟΚ-, ο Μητσοτάκης θα κερδίσει τελικά την αυτοδυναμία. Μέχρι τώρα αυτή είναι η τάση…

Στην ίδια συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, ο πρωθυπουργός ανέδειξε ως μοναδική «μεγάλη διαφορά» με την Τουρκία την ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα, προανήγγειλε επίσκεψή του στην Άγκυρα πριν τις 15 Φεβρουαρίου και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν συζητά ζητήματα όπως «γκρίζες ζώνες» και αποστρατιωτικοποίηση νησιών.

Για πιθανό ταξίδι Τραμπ στην Ελλάδα

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν επίκειται επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ στη χώρα μας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε:

«Δεν έχω κάποια επίσημη ενημέρωση αν επίκειται κάποιο ταξίδι του Προέδρου Τραμπ στην πατρίδα μας, κ. Παπαχελά. Αυτά είναι ζητήματα τα οποία συζητιούνται πάντα, αλλά δεν έχω να σας πω κάτι περισσότερο επ’ αυτού. Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι σε αυτόν τον κόσμο, γεμάτο αβεβαιότητες, είναι απολύτως κατανοητό και η ελληνική κοινωνία να ανησυχεί για το πού πηγαίνουμε συνολικά ως χώρα, πού πηγαίνει η Ευρώπη, πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών».

Σε ό,τι αφορά τους προβληματισμούς περί αμερικανικής μεσολάβησης, με δεδομένη τη συχνή επικοινωνία Τραμπ–Ερντογάν, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι δεν συμμερίζεται αυτές τις ανησυχίες, επιμένοντας πως η Ελλάδα διαθέτει στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ και ότι γνωρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη θητεία του.

Όπως είπε: «Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ. Και πρέπει κάποιος να αντιληφθεί ότι όταν μιλάμε για στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδος με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναφερόμαστε μόνο στις σχέσεις που έχουμε με τον Πρόεδρο Τραμπ και το Γραφείο του, αναφερόμαστε και σε διαχρονικές και σταθερές σχέσεις που έχουμε με το Κογκρέσο και με τους υπόλοιπους πόλους εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες».

«Δεν χρειαζόμαστε επιδιαιτητή» – Επίσκεψη στην Άγκυρα πριν τις 15 Φεβρουαρίου

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας είναι αυτοτελείς και πως η επικοινωνία με την Άγκυρα πρέπει να γίνεται απευθείας, χωρίς τρίτους. Όπως σημείωσε:
«Θα έχω την ευκαιρία να βρεθώ στην ‘Αγκυρα τις επόμενες εβδομάδες και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ -και νομίζω ότι αυτή την άποψη συμμερίζεται και η Τουρκία- ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες».

Παράλληλα επανέλαβε: «Η σχέση με Τουρκία είναι αυτοτελής. Θα πάω Άγκυρα τις επόμενες μέρες, δεν θεωρώ ότι χρειαζόμαστε επιδιαιτητή για να συζητήσουμε τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες», διευκρινίζοντας ότι η συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα γίνει πριν τις 15 Φεβρουαρίου.

Μείωση εντάσεων και «κεκτημένα» από τη Διακήρυξη των Αθηνών

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ύπαρξη ανοιχτών διαύλων με την Τουρκία είναι απαραίτητη, κάνοντας λόγο για χειροπιαστά αποτελέσματα μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών: «Από τότε που υπογράψαμε τη διακήρυξη των Αθηνών έχουμε σημαντικά κεκτημένα που δεν πρέπει να αμελούμε. Υπάρχει σημαντική μείωση εντάσεων στον αέρα. Έχουμε καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό, γρήγορη βίζα στα νησιά και οικοδομήσαμε ανοιχτούς διαύλους ώστε να εκτονώνουμε την ένταση αν προκύψει. Δεν τρέφω αυταπάτες».

«Η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη» – ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε ότι ο πυρήνας της ελληνοτουρκικής διαφοράς παραμένει συγκεκριμένος: «Το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά είναι μία και μόνη. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Όσο η Τουρκία προσθέτει στο μενού και άλλα θέματα, το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι δύσκολο σε αυτή τη συγκυρία».

Παράλληλα, ανέφερε ότι κρατά ως θετική τη δήλωση Φιντάν, σημειώνοντας ωστόσο ότι ακολούθησαν τοποθετήσεις του τουρκικού ΥΠΑΜ με πάγιες θέσεις, οι οποίες –όπως είπε– δεν τον αιφνιδιάζουν.

Και πρόσθεσε: «Το γεγονός ότι συνομιλώ απευθείας με Ερντογάν είναι καλό, δεν συζητάμε μόνο τα ελληνοτουρκικά. Θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης με Τουρκία, πρέπει να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας».

«Δεν υφίστανται για την Ελλάδα» γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποίηση

Σε ερώτηση για τις τουρκικές απαιτήσεις περί γκρίζων ζωνών και αποστρατιωτικοποίησης, ο πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός: «Για την Ελλάδα είναι θέματα που δεν υφίστανται. Δεν θα μπούμε σε τέτοια συζήτηση. Η Τουρκία θα πρέπει να το καταλάβει».

Παράλληλα, συνέδεσε μια πιθανή επίλυση με ευρύτερα οφέλη, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, και το πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, ενώ επανέλαβε ότι όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να αξιοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους.

Για την επ’ αόριστον τουρκική NAVTEX και την ηλεκτρική διασύνδεση

Αναφερόμενος στις τουρκικές NAVTEX, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε: «Έχουμε την πάγια θέση μας για τον παράνομο νομικό χαρακτήρα τους. Η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν θέλει να κάνει έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Αιγαίο».

Και συμπλήρωσε ότι «μερικές φορές επαναλαμβάνονται λίγο αυτιστικά» πάγιες θέσεις από τη γραφειοκρατία, ενώ για την Κάσο σημείωσε: «Δεν υπήρξε κάποια εκκρεμότητα στην Κάσο, ούτε κάποιο τετελεσμένο».

«Αναφαίρετο» το δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια

Για το ζήτημα των χωρικών υδάτων, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ν.μ. είναι κυριαρχικό και μονομερές: «Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα. Το δικαίωμα στα 12νμ είναι αναφαίρετο, θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες… Να επαναλάβω ότι είναι μονομερές δικαίωμα και σίγουρα δεν απαιτεί έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί».

Ουκρανία, ενέργεια και «γέφυρα» προς την Ευρώπη

Για τη στήριξη της Ουκρανίας, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε: «Η στήριξη της Ουκρανίας υποδείχθηκε όχι μόνο από την προσήλωση στο ΔΔ αλλά και από τα εθνικά συμφέροντα. Αλίμονο αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνομενο απέναντι στον επιτιθέμενο που έχει διεκδικήσεις…».

Παράλληλα, στάθηκε στη γεωπολιτική αξία του ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας, σημειώνοντας:
«Η ανάδειξη της Ελλάδας ως κρίσιμου παίκτη στο ενεργειακό γήπεδο έχει πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία… Θέλουμε να απεξαρτηθούμε από ρωσικό φυσικό αέριο». Και πρόσθεσε: «ΟΙ ΗΠΑ θέλουν να πουλήσουν αέριο και εμείς μπορούμε να είμαστε γέφυρα ώστε το στρατηγικό σχέδιο να γίνει πράξη…».

Μεταρρυθμίσεις, «βαθύ κράτος» και Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε προτεραιότητα τη σύγκρουση με το βαθύ κράτος, αναδεικνύοντας ως τομή τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου: «Η σύγκρουση με το βαθύ κράτος είναι προτεραιότητα. Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση είναι το gov που βοήθησε τους πολίτες και απομάκρυνε τη διαφθορά».

Στο πεδίο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, μίλησε για ανάγκη ουσιαστικής συζήτησης, θέτοντας ερωτήματα για τη μονιμότητα, την αξιολόγηση και το άρθρο 86.

Για το άρθρο 86, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Ζήτημα παραγραφής δεν υφίσταται πια… Η άποψη μου είναι σαφής ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή…». «Ζήτημα παραγραφής δεν υφίσταται πια. Καλό είναι όσοι μας ασκούν κριτική να το θυμούνται. Το βασικό πρόβλημα είναι η ίδια η λειτουργία της προανακριτικής επιτροπή. Δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση από τη Βουλή να κάνει τη δουλειά του εισαγγελέα, ειδικά όταν μπαίνουν κομματικές παράμετροι. Αναπόφευκτες. Δεν θέλω να μιλήσω με λεπτομέρεια. Η άποψη μου είναι σαφής ότι η δίωξη δεν μπορεί να ασκείται από τη Βουλή, από μια προανακριτική πρέπει ναασκειται από εισαγγελείς πρέπει να υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας δεν μπορεί η βουλή να τεκμηριώνει την άσκηση δίωξης».

Εκλογικός νόμος

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφής ότι δεν προτίθεται να αλλάξει ο εκλογικός νόμος: «Δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος… Δεν θα πειράξω τους κανόνες του παιχνιδιού για να γίνει το δικό μου. Αυτό θα ήταν αντιθεσμικό».

Εφικτός στόχος η αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές

Αναφορικά για τις δημοσκοπήσεις και το στόχο της αυτοδυναμίας στις επόμενες εκλογές ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε:

«Θέλω να θυμίσω ότι όλες οι δημοσκοπήσεις πριν από τις εκλογές του 2023 μας τοποθετούσαν στη ζώνη του 33%, 34% και πήραμε 41%. Εξίσου έξω έπεσαν και στις εκλογές του 2019.

Θεωρώ ότι είναι ένας στόχος εφικτός. Σίγουρα είναι πιο εφικτός αυτός ο στόχος από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα -το λέω σε αντιδιαστολή.

Το έχουμε κάνει δύο φορές, μπορούμε να το κάνουμε. Χρειάζεται πολλή δουλειά; Χρειάζεται πολλή δουλειά. Πρέπει να θέσουμε με σαφήνεια τα διλήμματα, πρέπει να εξηγήσουμε καταρχάς γιατί θέλουμε τρίτη τετραετία».

Η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα. Σταθερότητα σημαίνει, ναι, σταθερότητα στα γεωπολιτικά, αλλά σημαίνει και σταθερές αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων, σταθερή βελτίωση στην παιδεία, στην υγεία.

Άρα για εμάς είναι απολύτως κρίσιμο να εξηγήσουμε, αυτή την τρίτη θητεία δεν την επιδιώκουμε γιατί θέλουμε ντε και καλά να καθόμαστε σε αυτή την καρέκλα, αλλά γιατί έχουμε σχέδιο, πρόγραμμα. Κάνουμε την Ελλάδα πιο ισχυρή, έχουμε δώσει τεκμήρια συνέπειας».

Το δίλημμα δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος»

Σε ερώτηση αν το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή χάος», απάντησε:

«Όχι, δεν συμφωνώ. Το δίλημμα είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος». Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι λάθος να το λέτε. Αυτό είναι το δίλημμα.

Τώρα το τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες.

Αλλά όχι, εγώ δεν συγκρίνομαι με το χάος. Συγκρίνομαι με τους πολιτικούς μου αντιπάλους. Βλέπω, ας πούμε, αρκετούς συμπολίτες μας που αυτή τη στιγμή μπορεί να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, που σε έναν βαθμό μπορεί να συμφωνούν με τις πολιτικές μας και που αιφνιδιάζονται όταν το ΠΑΣΟΚ γίνεται «ουρά» της κας Κωνσταντοπούλου και όταν ταυτίζεται με έναν πιο ακραίο λόγο χωρίς προτάσεις, γιατί δεν έχουν συνηθίσει αυτό από το ΠΑΣΟΚ.

Άρα, για εμένα αυτό το δίλημμα είναι ένα ψεύτικο δίλημμα. Έχω συγκεκριμένους αντιπάλους, όλους τους σέβομαι. Δυσκολεύομαι μερικές φορές, δεν σας κρύβω, ως παλαιότερος κοινοβουλευτικός, σε μια Βουλή όπου πια όλα φαίνεται να παίζουν για την ατάκα του TikTok των 10 δευτερολέπτων και δυσκολευόμαστε να κάνουμε μία ουσιαστική συζήτηση σε βάθος.

Εγώ δεν είμαι «πολιτικός της ατάκας». Θα χρησιμοποιήσω και την ατάκα όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτό το χαρακτηριστικό μου.

Τα θέματα τα οποία συζητάμε σήμερα είναι σύνθετα. Πρέπει να τα εξηγήσουμε με απλά λόγια στον ελληνικό λαό. Ειδικά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Για το αν θα κυβερνούσε με κάποιον άλλο κόμμα σημείωσε ότι «το Σύνταγμα είναι απολύτως σαφές: εάν δεν υπάρχει πλειοψηφία, το πρώτο κόμμα οφείλει να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Δεν μπορώ να σας πω τίποτα παραπάνω από αυτό. Θα σεβαστώ το Σύνταγμα.

Οι αναλυτές της έρευνας επισημαίνουν ότι η κυρία Καρυστιανού δείχνει να κερδίζει έδαφος μεταξύ των αναποφάσιστων, καθώς πάνω από το 30% εκτιμά πως μπορεί να αποτελέσει τον κύριο αντίπαλο της ΝΔ και να κερδίσει τις εκλογές.

Στο χθεσινό πρώτο μέρος της έρευνας για λογαριασμό του OPEN, στην ερώτηση ποιο κόμμα μπορεί να συσπειρώσει ψηφοφόρους αριστερά της ΝΔ και να αποτελέσει κύριο αντίπαλο με πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές:

• Το 30,6% απαντά «το νέο κόμμα με αρχηγό τη Μ. Καρυστιανού»
• Το 20,4% επιλέγει «κανένα»
• Το 19,1% «το νέο κόμμα Τσίπρα»
• Το 17,8% «το ΠΑΣΟΚ με τον Ν. Ανδρουλάκη»

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η Καρυστιανού καταγράφει υψηλή αναγνωρισιμότητα και πολιτική δυναμική ήδη στο αρχικό στάδιο της παρουσίας της.

Η δημοσκόπηση αναλύει και τις απαντήσεις ανά πολιτικό χώρο:

• Μεταξύ ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 50,3% θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ υπό τον Ν. Ανδρουλάκη μπορεί να αποτελέσει τον κύριο αντίπαλο της ΝΔ, ενώ το 16,7% αναφέρει τον Αλ. Τσίπρα και το 15,9% τη Μ. Καρυστιανού.
• Στους αναποφάσιστους, το 33,3% θεωρεί ότι η Μ. Καρυστιανού μπορεί να κερδίσει τις εκλογές απέναντι στη ΝΔ, ακολουθεί ο Αλ. Τσίπρας με 14,4% και τρίτος ο Ν. Ανδρουλάκης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας που δημοσιεύεται στην εφημερίδα Παραπολιτικά, το 43,3% των ερωτηθέντων δηλώνει θετική γνώμη για τη Μαρία Καρυστιανού, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για πρόσωπο που μέχρι πρόσφατα δεν είχε κομματική παρουσία. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι αρνητικές γνώμες φθάνουν το 49,9%, γεγονός που καταδεικνύει έντονη πόλωση γύρω από το πρόσωπό της, ενώ ένα μικρό ποσοστό δηλώνει ότι δεν έχει σχηματίσει άποψη.

Η δημοσκόπηση προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εξετάζοντας το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου πολιτικού φορέα με πρωτοβουλία της Μαρία Καρυστιανού. Στο σχετικό ερώτημα, το 22,8% απαντά ότι θα μπορούσε να ψηφίσει ένα τέτοιο κόμμα, ενώ το 64,8% απορρίπτει αυτό το ενδεχόμενο. Στο ίδιο ερώτημα, το ποσοστό για ένα κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα φτάνει στο 17,5%.

Σύμφωνα με την δημοσκόπηση, η Καρυστιανού, που συνεχίζει ανοδικά, έχει προκαλέσει απώλειες σε ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση ΚΚΕ και Πλεύση, ενώ κερδίζει κόσμο και από αυτούς που θα στήριζαν τον Αλέξη Τσίπρα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 10,2% δηλώνει πως σίγουρα θα στήριζε ένα κόμμα της Καρυστιανού. Αν προστεθούν και όσοι απαντούν ότι κάτι τέτοιο είναι «αρκετά πιθανό», το συνολικό εν δυνάμει ποσοστό στήριξης ανέρχεται στο 12,6%, στοιχείο που αποτυπώνει μια μικρή αλλά σαφώς υπαρκτή πολιτική βάση.

Στο ερώτημα εάν ένα νέο κόμμα θα μπορούσε να ενισχύσει τον αγώνα για δικαιοσύνη στην υπόθεση των Τεμπών, το 33,4% απαντά θετικά, ενώ η πλειοψηφία, 57,6%, εκφράζει αρνητική άποψη.

Σε ό,τι αφορά την πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει οριακή υποχώρηση στο 23,5%, από 23,7% τον Δεκέμβριο και 24,5% τον Νοέμβριο. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει την πτωτική του πορεία, φτάνοντας στο 4,1%, ενώ το ΠΑΣΟΚ διαμορφώνεται στο 11,2%.

Η Ελληνική Λύση υποχωρεί στο 9,6% από 10,1%, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας συγκεντρώνει 9,1% από 8,5%. Το ΚΚΕ κινείται στο 7,5%.

Τα μικρότερα κόμματα –όπως η Νίκη, το Κίνημα Δημοκρατίας, η Φωνή Λογικής και το ΜέΡΑ25– καταγράφουν ποσοστά μεταξύ 1,6% και 2,2%, με μικρές διακυμάνσεις.

Όσον αφορά στην εκτίμηση ψήφου με αναγωγή στα έγκυρα, η ΝΔ συγκεντρώνει ποσοστό 28,9%, το ΠΑΣΟΚ 13,7%, 11,8% η Ελληνική Λύση, 11,1% η Πλεύση Ελευθερίας, 9,2% το ΚΚΕ και 5% ο ΣΥΡΙΖΑ. 

Ράνια Τραγόμαλλου

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει ήδη θέσει το κεντρικό δίλημμα στον δρόμο προς τις κάλπες.

Σύμφωνα με τη στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη, οι πολίτες καλούνται να αποφασίσουν αν θα συνεχιστεί η διακυβέρνηση Μητσοτάκη ή αν θα ανοίξει ο δρόμος για μια νέα περίοδο, με το ΠΑΣΟΚ να διεκδικεί ρόλο ηγέτιδας δύναμης μιας σταθερής πολιτικής μετάβασης.   

Η «εντολή» Ανδρουλάκη

Ηγεσία και στελέχη του κόμματος επιδιώκουν να μεταφέρουν τη συζήτηση από τη διαχείριση στην πολιτική αλλαγή, παρουσιάζοντας το ΠΑΣΟΚ  ως τη δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί μια διαφορετική πορεία διακυβέρνησης με θεσμική σοβαρότητα και κοινωνικό πρόσημο. Σε αυτή τη λογική  εντάσσεται και η σαφής απόρριψη κάθε ενδιάμεσης λύσης ή ρόλου συμπληρώματος, ξεκαθαρίζοντας ότι η μάχη δίνεται αποκλειστικά απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Βουλευτές και στενοί συνεργάτες  του προέδρου  έχουν λάβει σαφή εντολή για κλιμάκωση της πίεσης προς την κυβέρνηση, μέσω μιας εφ’ όλης της ύλης και πολυθεματικής αντιπολίτευσης. Την ίδια στιγμή, στο ΠΑΣΟΚ δεν υποτιμούν τις κινήσεις που αναδιατάσσουν το πολιτικό σκηνικό. Οι πρωτοβουλίες της Μαρίας Καρυστιανού, η οποία σφραγίζει μεθοδικά την κάθοδο του νέου φορέα της στις εκλογές -χωρίς βιασύνη όπως λέει η ίδια-, προκαλούν αναταράξεις.

Αντίστοιχα, οι διεργασίες γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα παρακολουθούνται με προσοχή, χωρίς όμως,  όπως επιμένουν κομματικά στελέχη,  να μεταβάλλουν τον βασικό στρατηγικό προσανατολισμό.

Τα πρόσφατα ευρήματα της δημοσκόπησης της Interview, που κατέγραψε την πρόθεση ψήφου υπό το σενάριο δημιουργίας νέων κομμάτων, αποτυπώνουν  τη ρευστότητα στο πολιτικό σκηνικό. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση με 23,9%, ενώ η Μαρία Καρυστιανού εμφανίζεται δεύτερη με 14,5%. Το ΠΑΣΟΚ καταγράφεται τρίτο με 10,5%, ακολουθούμενο από ένα κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα με 10%. Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας κινούνται κάτω από το 5%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ περιορίζεται στο 2,3%.

«Διαβάζουν» τις δημοσκοπήσεις

Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται ψύχραιμο αλλά σε εγρήγορση.  Θεωρούν  ότι τα  δημοσκοπικά ποσοστά  συνιστούν βατήρα για μια εκλογική «πτήση» υψηλότερων απαιτήσεων, με στρατηγικό στόχο την πρώτη θέση και την πολιτική αλλαγή. Η ανθεκτικότητα που εμφανίζει το κόμμα, παρά τις ανακατατάξεις, εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για μια σταδιακή αλλά σταθερή εκλογική άνοδο, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενισχυθεί η πολιτική παρουσία του ΠΑΣΟΚ και θα γίνει πειστικό το σχέδιό του.  

Απορρίπτοντας την άποψη ότι η κρίση του πολιτικού συστήματος οφείλεται στην αντιπολίτευση ή ότι έχουν εκλείψει οι ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές, το κόμμα θέτει στον πυρήνα της στρατηγικής του  την αμφίπλευρη πολιτική διεύρυνση, από την αριστερά έως το κέντρο, η οποία αναμένεται να αποτυπωθεί οργανωτικά και πολιτικά στο συνέδριο.

Στο  αυτό το μήκος κύματος κινείται και η καθαρή στόχευση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, την οποία επαναβεβαιώνει και ο Κώστας Τσουκαλάς. «Αντίπαλός μας είναι η Νέα Δημοκρατία. Δεν είναι ούτε το κόμμα του κ. Τσίπρα ούτε το κόμμα της κας Καρυστιανού που δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη πολιτικά. Το ΠΑΣΟΚ έχει μια καθαρή θέση και η στάση μας θα αξιολογηθεί από τον κόσμο και όταν έρθει η στιγμή, θα υπάρξει η αντίστοιχη αύξηση των ποσοστών μας».

Εσωτερικές ανησυχίες  

Στο εσωτερικό του κόμματος, πάντως, δεν απουσιάζουν οι ανησυχίες. Η συμμετοχή του Αντώνη Σαουλίδη σε εκδήλωση για την παρουσίαση της «Ιθάκης» στη Θεσσαλονίκη προκάλεσε αναταραχή, με κομματικές πηγές να υποβαθμίζουν το γεγονός, σημειώνοντας ότι ο ίδιος είχε εδώ και καιρό απομακρυνθεί πολιτικά από το ΠΑΣΟΚ.

Παράλληλα, πληροφορίες από διάφορες περιοχές κάνουν λόγο για επιτροπές αυτοοργάνωσης υπέρ του Αλέξη Τσίπρα, στις οποίες συμμετέχουν και πρόσωπα με κομματική αναφορά στο ΠΑΣΟΚ, ενισχύοντας τον προβληματισμό για πιθανή μετακίνηση στελεχών.

Σε οργανωτικό επίπεδο, οι συνεργάτες του προέδρου έχουν λάβει σαφή εντολή για αύξηση της πίεσης προς την κυβέρνηση, τόσο εντός Βουλής όσο και στην κοινωνία. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εκστρατείες άμεσης επαφής με τους πολίτες, περιοδείες σε γειτονιές και δήμους, με ιδιαίτερη έμφαση στο λεκανοπέδιο της Αττικής, αλλά και συστηματική παρουσία σε χώρους όπου καταγράφονται έντονες κοινωνικές πιέσεις.

Στόχος είναι το πολιτικό μήνυμα του ΠΑΣΟΚ να φτάσει σε κοινά που μέχρι σήμερα παραμένουν αποστασιοποιημένα ή πολιτικά αμφίρροπα.  «Εγώ πρώτος και όλες και όλοι ξεχωριστά, πρέπει να αγωνιστούμε και στις επόμενες εθνικές εκλογές να ηττηθεί η αλαζονεία, η διαφθορά και η αμετροέπεια του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας», τονίζει ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Παράλληλα, προετοιμάζεται κλιμάκωση της κοινοβουλευτικής παρουσίας, με αξιοποίηση κρίσιμων νομοθετικών πρωτοβουλιών και κοινωνικών μετώπων, ώστε να αποτυπώνεται καθαρά η πολιτική διαφοροποίηση από τη γραμμή της κυβέρνησης. Το επόμενο διάστημα θεωρείται  κομβικό για τη δημοσκοπική και πολιτική εικόνα του κόμματος, σε ένα περιβάλλον όπου νέες κινήσεις και σενάρια αναδιατάξεων προκαλούν πολιτικές δονήσεις .

Στη διάρκεια της χρονιάς που πέρασε, λοιπόν, παρατηρούνται τα εξής:

Πρώτον, η Ν.Δ διατηρείται περίπου στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2023 στην Εκτίμηση Ψήφου (λίγο κάτω από το 30%) εκκινώντας πιά από μία βάση (Πρόθεση Ψήφου) μεταξύ 22 και 24%. Σε αυτούς τους 12 μήνες σημείωσε απώλειες έως και δύο μονάδες ανάλογα με την επιβαρυντική γι’ αυτήν συγκυρία (συλλαλητήρια για τα Τέμπη, εξεταστική για την τραγωδία, σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, εξεταστική για το ίδιο θέμα), τις οποίες ανακτούσε χάρη στην επικοινωνιακά προωθητική δύναμη κάποιων γεγονότων (ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, ενεργειακές συμφωνίες κ.ά).

Η γενική τάση δείχνει μία κυβέρνηση επταετίας συχνά αμήχανη και πάντως κουρασμένη, χωρίς μεταρρυθμιστική πνοή. Ούτε μία στιγμή, ωστόσο, σε αυτό το διάστημα δεν κινδύνεψε να χάσει το άνετο προβάδισμά της απέναντι στο δεύτερο κόμμα και γενικότερα μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση. Ο στόχος, ωστόσο, για αυτοδυναμία φαίνεται πολύ μακρινός.

Δεύτερον, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εμφανίζεται να έχει χάσει πέντε μονάδες από τον Δεκέμβριο πέρυσι που είχε φτάσει περίπου στο 18,5%, η δε διαφορά μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ, από περίπου 11 μονάδες άνοιξε στις 15 μονάδες. Παρά την σκληρή και συχνά τεκμηριωμένη και ουσιαστική αντιπολίτευση, τις νομοθετικές παρεμβάσεις που ενίοτε υιοθετούνται από την κυβέρνηση, και το οικονομικό πρόγραμμα που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί αντί να αναπτύσσει δυναμική διακυβέρνησης. Ο στόχος για νίκη έστω και με μία ψήφο μοιάζει, αυτή τη στιγμή, ουτοπικός.

Τρίτον, το άθροισμα των κομμάτων της κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά) πλησίαζε πέρυσι τέτοια εποχή το 28%, δημοσκοπικά τα κόμματα αυτά συγκροτούσαν ένα άτυπο μπλοκ ανταγωνιστικό στη Ν.Δ, σήμερα θυμίζουν πλίνθους και κέραμους ατάκτως ερριμμένους παρά την γενικόλογη και ως φαίνεται ατελέσφορη συζήτηση περί συμπόρευσης. Η αδυναμία συνεννόησής τους ενισχύει, αν μη τι άλλο, το κυβερνών κόμμα και δημιουργεί την εντύπωση της παντελούς απουσίας αντίπαλου δέους. Κι αυτό, μέχρις ώρας, ευνοεί το κυβερνητικό αφήγημα περί πολιτικής σταθερότητας.

Τέταρτο, δύο κόμματα καταγράφουν σημαντική άνοδο τον τελευταίο χρόνο: η Πλεύση Ελευθερίας που διπλασιάζει το δημοσκοπικό ποσοστό της, περίπου από το 5% στο 10% (αν και κατά τη διάρκεια της χρονιάς είχε εκτιναχθεί έως και το 15%), και η Ελληνική Λύση που ανεβαίνει σταθερά και εμφανίζει στο ίδιο διάστημα αύξηση του ποσοστού της κατά 4 μονάδες (από το 7% στο 11%+). Εάν συνυπολογίσει κανείς και την εδραίωση της Φωνής Λογικής σε ποσοστά πάνω από το 3% που είναι το κατώφλι για εκπροσώπηση στη Βουλή, το συγκεκριμένο “αντισυστημικό μπλοκ” (με τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες) αθροίζει περίπου 25%!

Πέμπτο, την ίδια περίοδο η λεγόμενη γκρίζα ζώνη των μετρήσεων εκτινάσσεται κατά περίπου 5 μονάδες και φτάνει πιά στο 25% (ένας στους τέσσερις πολίτες), ενώ τον τελευταίο καιρό ενισχύεται σταθερά η επιλογή “άλλο κόμμα”, κάτι που αποκτά ενδιαφέρον διότι πλέον εκτιμάται πώς δεν αναφέρεται γενικά σε κάποιο από τα μικρότερα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα αλλά παραπέμπει σε προσδοκία ενόψη της ίδρυσης ή πιθανής ίδρυσης νέων πολιτικών φορέων (Τσίπρας, Καρυστιανού, Σαμαράς).

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΨΗΦΟΥ ΣΕ 12 ΜΗΝΕΣ

ΚΟΜΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2024 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025 ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Ν.Δ 30,2 29,7 -0,5
ΠΑΣΟΚ 18,6 13,6 -5
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ 7,8 11,9 +4,1
ΚΚΕ 7,9 8,6 +0,7
ΣΥΡΙΖΑ 6,6 4,5 -2,1
ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ 6,3 4,0 -2,3
ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 5,8 10,1 +4,3
ΚΙΝΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 5,1 2,4 -2,7
ΝΙΚΗ 4,1 2,6 -1,5
ΜΕΡΑ 25 2,8 3,1 +0,3
ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ 1,6 1,2 -0,4
ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ 1,7 1,2 -0,5
ΑΛΛΟ 1,6 7,0 +5,4

Η ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ

Λευκό/Άκυρο 2,6 2,9 +0,3
Αποχή 5,2 4,7 -0,5
Αναποφάσιστοι 13,2 18,3 +5,1
Σύνολο γκρίζας ζώνης 21,0 25,9 +4,9
ΑΛΛΟ ΚΟΜΜΑ 1,2 5,2 +4,0

Οι τρεις περιοχές του πολιτικού χάρτη και οι απρόβλεπτες μεταβλητές για το 2026

Τα στοιχεία οδηγούν σε ένα ασφαλές συμπέρασμα: ο πολιτικός χάρτης αποκτά τρεις “περιοχές”.

Μερίδα του εκλογικού σώματος επιλέγει, έστω και δυσφορώντας, το αφήγημα περί πολιτικής σταθερότητας που εκφωνεί η κυβέρνηση επειδή δεν διακρίνει ισχυρή αντι-πρόταση διακυβέρνησης που να το αφορά. Μία άλλη, περίπου ίσης δημοσκοπικής εμβέλειας, οχυρώνεται στα κόμματα διαμαρτυρίας και διαχείρισης της απογοήτευσης ή και του θυμού της. Μία τρίτη παραμένει σε κατάσταση αναμονής, μεταξύ παραίτησης και χαμηλών προσδοκιών ή ελπίδας ότι κάτι θα προκύψει ώστε να σπάσει την “παγωμένη λίμνη”.

Σε αυτό το τοπίο, οι απρόβλεπτες μεταβλητές θα είναι, δίχως άλλο, τα νέα κόμματα που προσώρας βρίσκονται υπό σχεδιασμό ή υπό σκέψη. Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, για παράδειγμα, εμφανίζεται δημοσκοπικά με βάση εκκίνησης ποσοστό μεταξύ του 9-11% που, όμως, προσβλέπει σε μία περίπου διπλάσια δυνητική δεξαμενή ψηφοφόρων. Εφόσον κάτι τέτοιο επιβεβαιωθεί στις πρώτες μετρήσεις μετά την ίδρυσή του (η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, επιταχύνεται) είναι πιθανό να “τρυπήσει” τον πολιτικό χάρτη, ιδιαίτερα στην περίπτωση που βρεθεί στη δεύτερη θέση πάνω από το ΠΑΣΟΚ.

Σε μία τέτοια περίπτωση το “παιχνίδι” αλλάζει και στη θέση του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος σήμερα αδυνατεί να προβληθεί στην “καταλληλότητα για πρωθυπουργός” ως αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, θα βρεθεί ο πρώην πρωθυπουργός. Κάτι τέτοιο θα προκαλέσει σημαντικές μετακινήσεις από ολόκληρο το φάσμα της κεντροαριστεράς και αριστεράς, πιθανώς και τμήματος του κέντρου, και θα αλλάξει άρδην την παραπάνω εικόνα.

Η δεύτερη μεταβλητή θα είναι ένα κόμμα Καρυστιανού, αν και οι μέχρι τώρα δηλώσεις της επικεφαλής του κινήματος για τα Τέμπη απεκδυθεί εντελώς τον συγκεκριμένο ρόλο και μετακινηθεί ανταγωνιστικά στο επίκεντρο της πολιτικής. Η βάση εκκίνησης για ένα τέτοιο κόμμα φτάνει και το 14% και η δυνητική δεξαμενή ψήφων εκτιμάται διπλάσια.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η Ν.Δ μπορεί μεν να ελπίζει σε συσπείρωση της εκλογικής της βάσης λόγω της επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα (αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο), μπορεί, όμως, να χάσει ψηφοφόρους στα δεξιά της ειδικά στην περίπτωση που προστεθεί και η τρίτη μεταβλητή ενός κόμματος Σαμαρά, ή, έστω, η (αρνητική) αποστασιοποίηση του Κ. Καραμανλή.

Από την άλλη, το κόμμα Τσίπρα θα σαρώσει το τοπίο που καταλαμβάνει ο άλλοτε ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ και θα προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο ασθμαίνων ΠΑΣΟΚ. Η βραδιά της Κυριακής των πρώτων εκλογών -που πιθανότατα θα οδηγήσουν σε δεύτερες- θα είναι θρυαλλίδα εξελίξεων, ακόμα και διασπάσεων, και μπορεί να οδηγήσει είτε σε οριακή τρίτη θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη και εκκίνηση ενός νέου διπόλου είτε σε συνεργατικά σχήματα.

Η διαπίστωση καθιστά έτι δυσκολότερη την πολιτική διαχείριση ενός ούτως ή άλλως πολύ δύσκολου προβλήματος σχετικά με τον πρωτογενή τομέα που θνήσει με το κόστος παραγωγής να έχει εκτιναχθεί. Διότι εάν η κυβέρνηση δεν κατορθώσει να το επιλύσει η εκλογική επιρροή της στην ύπαιθρο θα μειωθεί και ο στόχος της αυτοδυναμίας θα απομακρυνθεί ακόμα περισσότερο.

Εκείνο το οποίο υποτίμησαν στην κυβέρνηση είναι η σύνδεση των αιτημάτων των αγροτών με το άλλο σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα, την ακρίβεια. Οι πολίτες αντιλαμβάνονται ότι η τιμή που πληρώνουν για κάθε αγροτικό ή κτηνοτροφικό προϊόν στο σούπερ μάρκετ είναι τρεις έως και πέντε φορές αυξημένη σε σχέση με αυτήν που πουλούν οι παραγωγοί. Λογικό είναι να σταθούν στο πλευρό των τελευταίων.

Εκεί, όμως, που η κυβέρνηση χάνει κατά κράτος είναι στην επικοινωνιακή διαχείριση της σύγκρουσής της με τους εκπροσώπους των αγροτικών μπλόκων.

Οι κραυγές των πιό ακραίων γαλάζιων βουλευτών για επέμβαση της αστυνομίας έπεσαν στο κενό για τον απλό λόγο ο αρμόδιος υπουργός δεν διακατέχεται από τάσεις αυτοχειρίας για να δώσει σχετική εντολή που θα είχε πολύ αυξημένο κίνδυνο. Ακόμα και οι προσπάθειες “κοινωνικού αυτοματισμού” δεν λειτούργησαν, αφενός επειδή το 85% των πολιτών στις δημοσκοπήσεις τάσσονται υπέρ των αγροτικών κινητοποιήσεων (με το 65%, μάλιστα, να δικαιολογούν και τους κλειστούς δρόμους), αφετέρου διότι οι αγρότες αποδείχθηκαν ευφυείς και προσαρμοστικοί, με αποκορύφωμα την απόφαση να ανοίξουν εντελώς το οδικό δίκτυο τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Το επικοινωνιακό της Νίκαιας (Λάρισας) νίκησε εύκολα το επικοινωνιακό του Μαξίμου. Θέμα γείωσης στην κοινωνία είναι. Επιπλέον, υποτιμήθηκε ο αντίκτυπος του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ στον αγροτικοκτηνοτροφικό κόσμο και σε όλους τους πολίτες.

Η Εξεταστική κλείνει τον κύκλο της ως προς την περίοδο 2019-2025 και η εντύπωση που μένει είναι οι η κόντρα για τις κουμπαριές μεταξύ Ν.Δ και ΠΑΣΟΚ, οι ιαχές της Κωνσταντοπούλου, οι μηνύσεις της Συρεγγέλα, του Σκέρτσου και του Άδωνι εναντίον της και ο ευτελισμός του κοινοβουλίου από τον “Τζιτζή- Φραπέ”. Οι κατά την αστυνομία εγκληματικές οργανώσεις των παράνομων επιδοτήσεων δεν συσχετίστηκαν με υψηλότερα πολιτικά κλιμάκια, συμπέρασμα πολιτικής εμπλοκής δεν προέκυψε.

Όλα αυτά άφησαν το στίγμα τους, δημοσκοπικά δε φαίνεται πώς ενίσχυσαν τον δήθεν αντισυστημισμό: από δύο μονάδες άνοδο εισέπραξαν Πλεύση Ελευθερίας και Ελληνική Λύση. Διόλου αμελητέο.

Μετά τις γιορτές, όμως, αγρότες και κτηνοτρόφοι θα επιστρέψουν στα μπλόκα και το πνεύμα των Χριστουγέννων δεν πρόκειται μόνο του να επιλύσει το πρόβλημα.

Τα λάθη που έγιναν έως τώρα είναι προφανή, η στρατηγική πρέπει να αλλάξει, όπως και κάποιοι από τους …ενδιάμεσους κρίκους διαχείρισης. Η πανελλαδική συνδιάσκεψη των μπλόκων στις Σέρρες είχε ένα σημαντικό νέο χαρακτηριστικό: όλοι μίλησαν για έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τον πρωθυπουργό. Επειδή, όμως, …πιό πάνω απ΄ αυτόν δεν υπάρχει και εκείνος πρέπει να επιτύχει συμφωνία και αποκλιμάκωση, ας σπεύσουν να τον προετοιμάσουν σωστά. Και κάτι τελευταίο: καμιά φορά εκείνο το “αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ”, μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμο. Ακόμα κι αν εκεί προς τη Λάρισα δεν έχει βουνά, μόνο κάμπο…

Ο Μπαρντελά θα επικρατούσε άνετα στον πρώτο γύρο των εκλογών, εάν διεξάγονταν τώρα, με ποσοστό 35,5% έως 36,5% στην πρόθεση ψήφου, διατηρώντας ισχυρό προβάδισμα έναντι των δύο επόμενων υποψηφίων.

Πολύ χαμηλότερα είναι τα ποσοστά άλλων δύο υποψηφίων, του πρώην πρωθυπουργού της Δεξιάς Εντουάρ Φιλίπ (16,5%-17%) και του ηγέτη του αριστερού κόμματος Δημόσια Πλατεία (Place publique) Ραφαέλ Γκλικσμάν (11,5%-13%).

Σε πολύ κοντινή απόσταση, ο επικεφαλής του κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία (La France insoumise- ριζοσπαστική αριστερά) Ζαν Λικ Μελανσόν συγκεντρώνει ποσοστό 11%-12% στην πρόθεση ψήφου, ενώ ακολουθεί ο αρχηγός των Ρεπουμπλικάνων (δεξιά) Μπρουνό Ρεταγιό (7,5%) και η επικεφαλής των Οικολόγων Μαρίν Τοντελιέ (5%).

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ο Μπαρντελά βρίσκεται στην κορυφή των προτιμήσεων όλων των ηλικιακών ομάδων.

Ένα από τα διακυβεύματα των εκλογών θα είναι η μετακίνηση των ψηφοφόρων του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, που δεν θα μπορεί να θέσει υποψηφιότητα. Σύμφωνα με αυτήν τη δημοσκόπηση, το 52% εξ αυτών θα έδιναν την ψήφο τους στον Εντουάρ Φιλίπ στον πρώτο γύρο και το 20% στον Ραφαέλ Γκλικσμάν.

Η δημοσκόπηση διεξήχθη διαδικτυακά το διάστημα μεταξύ 18-20 Νοεμβρίου σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.000 Γάλλων, ηλικίας 18 ετών και άνω. Το περιθώριο λάθους είναι μεταξύ 1,4-3,2%.

Το τελευταίο έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Όταν σε πολλές δημοσκοπήσεις η προβολή καταλήγει ακόμα και σε 9κομματική (!) Βουλή μετά τις επόμενες εκλογές, πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι θέλουν ακόμα περισσότερα κόμματα; Τι δεν τους ικανοποιεί στην σημερινή πολύχρωμη κομματική παλέτα;

Ενόψει της βέβαιης ίδρυσης κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, και της πιθανολογούμενης από τον Αντώνη Σαμαρά, το συγκεκριμένο στοιχείο αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον, χωρίς, ωστόσο, να σημαίνει πώς αυτοί οι 7 στους 10 που δηλώνουν ότι θέλουν νέα κόμματα θα σπεύσουν να ψηφίσουν ένα κόμμα Τσίπρα, ή ένα κόμμα Σαμαρά. Οι δυνητικές δεξαμενές ψήφων είναι πολύ πιό περιορισμένες, για τον πρώτο μεταξύ 25-30%, για τον δεύτερο περίπου στο 15%.

Το ερώτημα, λοιπόν, επιστρέφει: όταν έχει κανείς να επιλέξει από Νατσιό και Λατινοπούλου, μέχρι Βαρουφάκη, Ζωή, και Βελόπουλο, και βεβαίως Μητσοτάκη, Ανδρουλάκη, Φάμελλο, ή Χαρίτση -για να μην ξεχάσουμε τον ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τους Κυνηγούς και άλλους…-, πόθεν εκπηγάζει αυτή η επιθυμία για την ίδρυση νέων κομμάτων. Πόσα κόμματα μπορεί, τελικά, να αντέξει αυτό το έρημο το πολιτικό μας σύστημα;

Μία πρώτη εξήγηση θα μπορούσε να είναι πώς εκεί έξω υπάρχουν πολλοί αμφιταλαντευόμενοι, κομματικά άστεγοι, ή και “ορφανοί”, πολίτες που επιθυμούν διεύρυνση των πιθανών επιλογών τους, ακόμα κι αν μέχρι σήμερα έχουν ψηφίσει κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα ψηφίσουν Τσίπρα, Σαμαρά, ή άλλον/άλλη, ίσως, όμως, θέλουν να ανοίξει το πολιτικό παιχνίδι. Λογικό είναι οι δύο πρώην πρωθυπουργοί να κεντρίζουν περισσότερο το ενδιαφέρον, σε αυτούς, δηλαδή, να εστιάζεται πρωτίστως η υποδόρια επιθυμία για νέα πολιτικά υποκείμενα.

Μία δεύτερη, αφορά την κατανομή που βασανιστικά επαναλαμβάνεται σε όλες τις μετρήσεις ως προς την “καταλληλότητα για πρωθυπουργός”. Εκεί “βασιλεύει” ο Κανένας, ακολουθεί σε υψηλά ποσοστά ο Κυριάκος Μητσοτάκης και μετά το …χάος: Ζωή Κωνσταντοπούλου, Νίκος Ανδρουλάκης, και Κυριάκος Βελόπουλος έπονται με υποτετραπλάσια ποσοστά!

Συμπερασματικά, οι 7 στους 10 που θέλουν κι άλλα κόμματα είναι πιθανό κατά βάση να αναζητούν έναν ή περισσότερους εναλλακτικούς αντιπάλους στην κυριαρχία του πρωθυπουργού. Ίσως, δηλαδή, να θέλουν να “βαφτίσουν” τον Κανένα.

Σε κάθε περίπτωση προκύπτουν δύο συμπεράσματα:

• Διαπιστώνεται ένα έλλειμμα εκπροσώπησης του εκλογικού σώματος, η αίσθηση, δηλαδή, ότι το σημερινό πολιτικό φάσμα δεν καλύπτει σε ικανοποιητικό βαθμό την γκάμα επιλογών που θα ήθελαν οι πολίτες.

• Αναζητείται ένα εναλλακτικό μοντέλο διακυβέρνησης, μία νέα προγραμματική πρόταση, δεδομένου ότι η μοναδική που υπάρχει σήμερα ειναι αυτή της Ν.Δ και του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα νέο κόμμα, ακόμα και μία νέα πρόταση με νέα υπογραφή αρχηγού, μπορεί να αντιπαρατεθεί ευθέως, ή, ακόμα περισσότερο να νικήσει, όμως κουνάει τις…”βελόνες”.

Η δημοσκόπηση της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο κεντρικό δελτίων ειδήσεων του Mega «βλέπει» οκτακομματική βουλή αν αύριο το πρωί είχαμε εκλογές.

Η εκτίμηση ψήφου που κάνουν οι αναλυτές της Metron Analysis δίνει μια μικρή άνοδο της Νέας Δημοκρατίας στο 29,3%, κάτω από το «ψυχολογικό όριο» του 30%.

Ο ΣΥΡΙΖΑ καταγράφει άνοδο στο 6,1% όπως και το ΠΑΣΟΚ στο 13,5%. Το ΚΚΕ υποχωρεί στο 7.5%, η Ελληνική Λύση στο 10% και η Πλεύση Ελευθερίας διατηρεί τις δυνάμεις της. Ανοδική τάση καταγράφουν ακόμη το ΜέΡΑ25 και η Φωνή Λογικής, ενώ η Νέα Αριστερά εξακολουθεί να απέχει πολύ από το όριο του 3%.

Στην πρόθεση ψήφου τα ποσοστά των κομμάτων είναι τα εξής:

Ως προς τους κομματικούς συσχετισμούς και ειδικότερα την πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει μια μικρή άνοδο της συσπείρωσής της, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ και η Πλεύση Ελευθερίας, με την αδιευκρίνιστη ψήφο να βρίσκεται στο 11.5%

Στην ερώτηση για το ποιον θεωρούν καταλληλότερο πρωθυπουργό οι πολίτες, μια ερώτηση διαφορετική από την απλή δημοφιλία, καθώς εδώ μετριέται η εικόνα ικανότητας διακυβέρνησης και όχι απλώς η θετική γνώμη, ο «Κανένας» παραμένει η ισχυρότερη απάντηση με 34% και ακολουθεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με 26%.

Πώς αποτιμούν οι πολίτες τον ενδεχόμενο αντίκτυπο ενός κόμματος υπό τον Αλέξη Τσίπρα

Το 37% των πολιτών θεωρεί ότι θα ήταν θετική για το πολιτικό μας σύστημα η ίδρυση ενός κόμματος υπό τον Αλέξη Τσίπρα, με το 52% να έχει αρνητική γνώμη. Οι απαντήσεις είναι πολωμένες με βάση την ιδεολογική αυτοτοποθέτηση. Θετικές οι γνώμες μεταξύ των κεντροαριστερών και αριστερών ψηφοφόρων και αρνητικές μεταξύ των κεντροδεξιών και των δεξιών.

Ως προς την πιθανότητα υποστήριξης ενός κόμματος υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Η έρευνα αποτυπώνει ότι ένα 10% θεωρεί πολύ πιθανό να το ψηφίσει και ένα 13% πολύ πιθανό, ενώ ένα 62% θεωρεί αυτό το ενδεχόμενο απίθανο. Αυτό δείχνει ότι αυτή τη στιγμή ένα κόμμα που δεν έχει εξαγγελθεί, ούτε έχει διατυπώσει προγραμματικές θέσεις, έχει μια αθροιστική αφετηρία γύρω στο 23% και έναν «σκληρό πυρήνα» στο 10%, δηλαδή μια αφετηρία μάλλον καλύτερη από αυτή των σημερινών κομμάτων της αντιπολίτευσης στα αριστερά του κέντρου.

Ως προς την πολιτική προέλευση των δυνητικών ψηφοφόρων ενός κόμματος υπό τον Αλέξη Τσίπρα, αυτοί κυρίως έρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, την Πλεύση Ελευθερίας, το ΠΑΣΟΚ και την αδιευκρίνιστη ψήφο.

Ποια η απήχηση ενός πιθανού «Κόμματος Σαμαρά»

Ως προς την πιθανότητα να υπάρξει ένα κόμμα υπό την ηγεσία του Αντώνη Σαμαρά, το 5% δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να το ψηφίσει και ένα 11% ότι είναι αρκετά πιθανό, ενώ το 64% ότι είναι απίθανο. Αυτό σημαίνει ότι ο πρώην πρωθυπουργός έχει έναν «σκληρό πυρήνα» δυνητικής εκλογικής υποστήριξης που υπερβαίνει το όριο του 3% και μια δυνητική επιρροή στο 16%.

Ως προς την προέλευση όσων θα ψήφιζαν ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά αυτοί προέρχονται κυρίως από τη Νέα Δημοκρατία, την Ελληνική Λύση, το ΠΑΣΟΚ και όσους ψηφίζουν άκυρο, λευκό κ.λπ.

Ως προς τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, η δημοσκόπηση της Metron Analysis δείχνει ότι κορυφαίο πρόβλημα παραμένει η ακρίβεια, την οποία αναφέρει το 49% των ερωτηθέντων και ακολουθείται από την οικονομία, που παραπέμπει στο ίδιο εύρος προβλημάτων, ενώ ψηλά παραμένει η κρίση θεσμών. Ενδιαφέρον έχει ότι αυξάνει και το ποσοστό των πολιτών που επικαλούνται και τη διαφθορά ως πρόβλημα.