Ο δικηγόρος της, Μοσταφά Νιλί, ανέφερε ότι το Επαναστατικό Δικαστήριο στη Μασχάντ της επέβαλε έξι χρόνια φυλάκισης για κατηγορία που αποδόθηκε ως «σύσταση ομάδας και συντονισμός ενεργειών», καθώς και ενάμιση χρόνο για «προπαγάνδα». Επιβλήθηκε επίσης διετής απαγόρευση ταξιδιών και υποχρεωτική διαμονή για δύο χρόνια στην πόλη Χοσφ, περίπου 740 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης.

Iran sentences locked-up Nobel Peace Prize winner to seven more years in prison during hunger strike https://t.co/El4XgIjbTG pic.twitter.com/D0FLuQiNw5

— New York Post (@nypost) February 8, 2026

Οι ιρανικές αρχές δεν επιβεβαίωσαν άμεσα την καταδίκη. Οι υποστηρικτές της Μοχαμαντί λένε ότι βρίσκεται σε απεργία πείνας από τις 2 Φεβρουαρίου.

Ποια είναι η Ναργκίς Μοχαμαντί

Η Μοχαμαντί συνελήφθη τον Δεκέμβριο σε εκδήλωση στη Μασχάντ, που έγινε προς τιμήν του δικηγόρου και ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων Χοσρόου Αλικορντί, ο οποίος είχε βρεθεί νεκρός στο γραφείο του. Βίντεο από τη συγκέντρωση την έδειχναν να φωνάζει συνθήματα και να ζητά δικαιοσύνη για τον ίδιο και άλλους.

Η 53χρονη θεωρείται από τους υποστηρικτές της σύμβολο για ένα κομμάτι του κινήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Τους προηγούμενους μήνες, οργανώσεις που την στηρίζουν προειδοποιούσαν ότι κινδυνεύει να επιστρέψει στη φυλακή, μετά την προσωρινή άδεια που είχε λάβει τον Δεκέμβριο του 2024 για λόγους υγείας.Η άδεια είχε δοθεί για τρεις εβδομάδες, όμως η παραμονή της εκτός φυλακής παρατάθηκε, ενώ η ίδια συνέχισε να εμφανίζεται δημόσια και να μιλά σε διεθνή μέσα.

🇮🇷 Iran: la prix Nobel de la paix Narges Mohammadi a été condamnée à six ans de prison pour "rassemblement et collusion en vue de commettre des crimes", a indiqué son avocat à l'AFP dimanche. La militante des droits humains est détenue en Iran depuis décembre. pic.twitter.com/24bE5MZosn

— Agence France-Presse (@afpfr) February 8, 2026

Πριν από τη νέα καταδίκη, η Μοχαμαντί εξέτιε ήδη ποινή 13 ετών και 9 μηνών για υποθέσεις που αφορούσαν «συνωμοσία κατά της κρατικής ασφάλειας» και «προπαγάνδα κατά της κυβέρνησης». Είχε στηρίξει τις κινητοποιήσεις που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022, όταν πολλές γυναίκες αψήφησαν ανοιχτά τους κανόνες για τη μαντίλα.

Οι υποστηρικτές της κάνουν συχνά λόγο για σοβαρά προβλήματα υγείας. Αναφέρουν ότι υπέστη πολλαπλά καρδιακά επεισόδια στη φυλακή και ότι το 2022 υποβλήθηκε σε επείγουσα επέμβαση. Ο δικηγόρος της είχε δηλώσει στα τέλη του 2024 ότι οι γιατροί εντόπισαν οστική αλλοίωση που τους ανησύχησε, πριν τελικά αφαιρεθεί. Ο Νιλί ανέφερε ότι, με δεδομένο το ιστορικό της, θα έπρεπε να εξεταστεί προσωρινή αποφυλάκιση με εγγύηση ώστε να συνεχίσει θεραπεία.

Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που το Ιράν επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό δίαυλο με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετά τις έμμεσες συνομιλίες που έγιναν στο Ομάν. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τις επαφές «βήμα προς τα εμπρός» και έγραψε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου, αλλά δεν δέχεται πιέσεις και απειλές.

Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έστειλε πιο σκληρό μήνυμα, επιμένοντας ότι το Ιράν δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, βασικό σημείο τριβής με την Ουάσιγκτον. Σε ομιλία του την Κυριακή στην Τεχεράνη, είπε ότι η «ισχύς» της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται στην ικανότητά της να λέει όχι στις πιέσεις των «μεγάλων δυνάμεων», επαναλαμβάνοντας ότι η χώρα δεν επιδιώκει πυρηνικό όπλο.

Στο παρασκήνιο, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι θα κινηθεί στρατιωτικά αν δεν υπάρξει συμφωνία. Παράλληλα, το γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι ο Νετανιάχου αναμένεται να μεταβεί στην Ουάσιγκτον μέσα στην εβδομάδα, με το Ιράν να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.

Παραμένει ασαφές αν, πότε και πού θα γίνει ο επόμενος γύρος συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.

Μια κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Οι επικεφαλής των διεθνών οργανισμών υπογραμμίζουν ότι ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων στερείται οποιασδήποτε ιατρικής ή θρησκευτικής δικαιολογίας. Πρόκειται για μια πράξη που συνιστά θεμελιώδη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πλήττοντας ανεπανόρθωτα τη σωματική και ψυχική ακεραιότητα των γυναικών.

Οι τραγικές επιπτώσεις στην υγεία

Οι πρακτικές αυτές, που εφαρμόζονται συνήθως πριν από την ήβη, συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους. Τα κορίτσια έρχονται αντιμέτωπα με ακατάσχετες αιμορραγίες, μολύνσεις και μακροχρόνια προβλήματα υγείας. Στο μέλλον, πολλές από αυτές τις γυναίκες παρουσιάζουν αδυναμία τεκνοποίησης ή αντιμετωπίζουν επικίνδυνες επιπλοκές κατά τη διάρκεια της μητρότητας.

Τα νούμερα που τρομάζουν την παγκόσμια κοινότητα

Τα στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν ότι ο αριθμός των γυναικών που ζουν σήμερα έχοντας υποστεί ακρωτηριασμό αγγίζει τα 230 εκατομμύρια σε ολόκληρο τον κόσμο. Η έκταση του φαινομένου καταδεικνύει ότι, παρά τα βήματα προόδου, η ριζωμένη αυτή παράδοση εξακολουθεί να στερεί το μέλλον από εκατομμύρια παιδιά.

Στρατηγικές για τον τερματισμό της πρακτικής και η χρηματοδότηση

Παρά τα ανησυχητικά νούμερα, οι προσπάθειες των τελευταίων 30 ετών έχουν αποδώσει καρπούς. Σήμερα, σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσμού στις χώρες όπου εφαρμόζεται ο ακρωτηριασμός τάσσονται υπέρ της οριστικής εγκατάλειψής του.

Η εκπαίδευση ως μέσο κοινωνικής αλλαγής

Η ανακοίνωση του ΟΗΕ επισημαίνει ότι η συνεργασία με θρησκευτικούς ηγέτες, υγειονομικούς και τοπικές κοινότητες είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την εξάλειψη του φαινομένου. Η χρήση των παραδοσιακών ΜΜΕ αλλά και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην ενημέρωση των γονέων για τους κινδύνους που διατρέχουν τα παιδιά τους.

Η απειλή των οικονομικών περικοπών

Οι υπηρεσίες του ΟΗΕ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη μείωση της χρηματοδότησης των διεθνών προγραμμάτων. Χωρίς την απαραίτητη οικονομική στήριξη, οι δράσεις ενημέρωσης και προστασίας κινδυνεύουν να ατονήσουν, αφήνοντας εκατομμύρια κορίτσια εκτεθειμένα στον ακρωτηριασμό.

Οι ειδικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα της Παρασκευής, 30 Ιανουαρίου, από το Τμήμα Καταπολέμησης Διακίνησης και Εμπορίας Ανθρώπων και Αντικειμένων, στο πλαίσιο επιχείρησης για τον εντοπισμό πιθανών θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και γενετήσιας εκμετάλλευσης, αλλά και για τη νομιμότητα λειτουργίας των συγκεκριμένων χώρων.

Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, οι αστυνομικοί έλεγξαν δύο οίκους ανοχής, οι οποίοι φέρονται να λειτουργούσαν χωρίς άδεια, ενώ είχε προηγηθεί απόφαση σφράγισης από τον αρμόδιο δήμο. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης συνελήφθησαν δύο γυναίκες, οι οποίες φέρονται να εκμεταλλεύονταν οικονομικά τα έσοδα από την πορνεία. Παράλληλα, στους συγκεκριμένους χώρους εντοπίστηκαν δύο γυναίκες που εκδίδονταν επ’ αμοιβή.

Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν, μεταξύ άλλων, το ποσό των 300 ευρώ, τετράδια με χειρόγραφες σημειώσεις, αντικείμενα που σχετίζονται με ερωτικές υπηρεσίες, καθώς και διαφημιστικές κάρτες.

Οι συλληφθείσες αντιμετωπίζουν κατηγορίες για μαστροπεία και παραβίαση σφραγίδων που έθεσε η Αρχή και αναμένεται να οδηγηθούν στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, ενώ κινείται η διαδικασία για την επανασφράγιση των οίκων ανοχής.

,,,

Το ανεξάρτητο δικαστήριο ανέδειξε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και προειδοποίησε για τις συνέπειες της διπλωματικής «κανονικοποίησης» του καθεστώτος.

Το Λαϊκό Δικαστήριο για τις Γυναίκες του Αφγανιστάν έκρινε τους Ταλιμπάν ένοχους για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας της δίωξης λόγω φύλου. Αν και το συγκεκριμένο δικαστήριο της κοινωνίας των πολιτών δεν διαθέτει νομική ισχύ, δημιουργήθηκε ως βήμα για να ενισχύσει δυναμικά τις φωνές των γυναικών εντός και εκτός Αφγανιστάν, να ενεργοποιήσει τα εθνικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης και να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία για μελλοντικές διώξεις.

Οι ακροάσεις πραγματοποιήθηκαν στη Μαδρίτη τον Οκτώβριο, ενώ το διεθνές πάνελ των οκτώ δικαστών εξέτασε τα στοιχεία και ανακοίνωσε την ετυμηγορία στη Χάγη. Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχίες για τις πολιτικές συνέπειες οποιασδήποτε «κανονικοποίησης» της διπλωματικής αναγνώρισης του Εμιράτου.

Η Δίκη: Μαρτυρίες και Κατηγορητήριο

Στις ακροάσεις, γυναίκες μάρτυρες –μερικές αυτοπροσώπως, άλλες ανώνυμα ή μέσω ηχητικών μηνυμάτων– περιέγραψαν με συγκλονιστικό τρόπο τη σιωπή και τον πόνο που βιώνουν τέσσερα χρόνια υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν. Όπως κατέθεσε η Μάρτυρας 14, αφιέρωσε τη μαρτυρία της σε όσες έχουν φιμωθεί: «Ήταν ζωντανές αλλά δεν ζούσαν, απλώς ανέπνεαν».

Το δικαστήριο οργανώθηκε κυρίως από τέσσερις αφγανικές ΜΚΟ με τη στήριξη του Permanent People’s Tribunal (PPT), που λειτουργεί από το 1979. Παράλληλα, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για δύο κορυφαία στελέχη των Ταλιμπάν τον Ιούλιο του 2025, ωστόσο οι διοργανωτές φοβούνται ότι οι συλλήψεις απέχουν πολύ από την πραγματικότητα.

Οι τέσσερις Αφγανές εισαγγελείς παρουσίασαν το κατηγορητήριο εναντίον δέκα ηγετών των Ταλιμπάν αλλά και του ίδιου του κινήματος ως de facto εξουσίας, επισημαίνοντας συστηματική δίωξη λόγω φύλου και πλήθος παραβιάσεων των διεθνών δικαιωμάτων.

Το Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν (IEA), που υπερασπίζεται τις πολιτικές του ως θρησκευτικά επιβεβλημένες, αγνόησε επανειλημμένες προσκλήσεις να παρουσιαστεί στην υπεράσπιση. Η δίκη μεταδόθηκε ζωντανά από αφγανικά μέσα, με περίπου 350.000 θεατές ή συμμετέχοντες στα social media.

Σοκαριστικές Μαρτυρίες: Διαδηλώσεις, Βασανιστήρια & Απαγόρευση Εκπαίδευσης

Πολλές μάρτυρες ανέφεραν βίαιες επιθέσεις στους δρόμους, βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις αλλά και ψυχικό και οικονομικό μαρασμό λόγω απώλειας εργασίας και εκπαιδευτικών ευκαιριών. Για λόγους ασφαλείας, τα ονόματα αντικαταστάθηκαν από αριθμούς.

Χαρακτηριστική η κατάθεση της Μάρτυρας 13, πρώην δασκάλας που βασανίστηκε μαζί με τις κόρες της το 2023: «Από τα χτυπήματα υπέστην βλάβη στον εγκέφαλο και τραυματισμό στον αυχένα· τα αυτιά μου αιμορραγούσαν για έναν μήνα». Το τραύμα ανάγκασε την οικογένεια να καταφύγει στην εξορία.

Άλλη μάρτυρας περιέγραψε σεξουαλική παρενόχληση από την αστυνομία Ηθών λόγω εθνοτικής καταγωγής. Επίσης, περιπτώσεις οικογενειακής βίας αντιμετωπίστηκαν με αδιαφορία ή τιμωρία από τους Ταλιμπάν, που δήλωσαν: «Ο άνδρας σου είναι ο ιδιοκτήτης σου – έχει δικαίωμα να σε χτυπά». Η μαρτυρία της αναδεικνύει τον φαύλο κύκλο καταπίεσης χωρίς διέξοδο.

Απαγόρευση Εκπαίδευσης & Εργασίας – Υγειονομική Κρίση

Η απαγόρευση εκπαίδευσης αποτέλεσε κοινό τόπο στις μαρτυρίες. Η Μάρτυρας 18 είπε πως χάθηκε «η ελπίδα μας, τα σχέδιά μας και οι αποφάσεις για το μέλλον». Πρώην φοιτήτριες αντιμετώπισαν προσβολές από αξιωματούχους όταν ζητούσαν απλά πιστοποιητικά σπουδών.

Η απώλεια εργασίας οδήγησε πολλές οικογένειες στη φτώχεια. Η Μάρτυρας 19, δημοσιογράφος που απολύθηκε μαζί με άλλες γυναίκες συναδέλφους, περιέγραψε τη σύλληψη και τη βίαιη εισβολή στο σπίτι της: ο σύζυγός και τα παιδιά της ξυλοκοπήθηκαν μπροστά στα μάτια της. Τα τραύματα παραμένουν ανεξίτηλα: «Ακόμη ξυπνάω έντρομη στον παραμικρό θόρυβο…».

Στον τομέα της υγείας, οι μάρτυρες μίλησαν για αδύνατη πρόσβαση ακόμη και σε βασική περίθαλψη λόγω περιορισμών μετακίνησης, έλλειψης γυναικών γιατρών και απαγόρευσης ανδρών ιατρών να εξετάζουν γυναίκες. Στην Κανταχάρ, η Μάρτυρας 9 τόνισε πως οι γυναίκες πεθαίνουν «από απλές ασθένειες», καθώς αναγκάζονται να γεννούν στο σπίτι όπως πριν έναν αιώνα.

Διπλή Διάκριση – Γυναίκες με Αναπηρία & Θρησκευτική Τεκμηρίωση

Γυναίκες με αναπηρία βιώνουν ακόμη μεγαλύτερη απομόνωση. Η Μάρτυρας 6 περιέγραψε πώς η αστυνομία Ηθών αγνόησε τις ανάγκες μετακίνησής της παρά την αναπηρία στα πόδια: «Ο συναισθηματικός πόνος του να σε θεωρούν ανήμπορη είναι χειρότερος από τη φυσική αναπηρία».

Στις ακροάσεις κατέθεσε επίσης η Ινδονήσια θεολόγος Dr Nur Rofiah, καταδικάζοντας τη στρέβλωση της Σαρία από τους Ταλιμπάν: «Το Ισλάμ θεωρεί άνδρες και γυναίκες ίσους ανθρώπους με δικαίωμα στη γνώση και την υγεία».

Η Ετυμηγορία στη Χάγη – Πολιτικές Προεκτάσεις

Μετά από δύο μήνες αξιολόγησης στοιχείων, οι δικαστές στη Χάγη, στις 11 Δεκεμβρίου 2025, έκριναν πως η συστηματική δίωξη λόγω φύλου συνιστά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς ποινικού δικαίου. Παρότι ο όρος «φυλετικό απαρτχάιντ» δεν έχει ακόμη θεσμοθετηθεί διεθνώς, οι δικαστές εισηγήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη να υποστηρίξουν την καθιέρωσή του ως έγκλημα.

Επιβεβαίωσαν παραβιάσεις βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων: δικαίωμα στη ζωή, εκπαίδευση, εργασία, υγεία, ελευθερία έκφρασης & μετακίνησης κ.ά. Οι συνέπειες περιγράφονται τόσο σε σωματικό όσο και ψυχοκοινωνικό επίπεδο για τις γυναίκες αλλά και συνολικά την αφγανική κοινωνία.

Οι δικαστές τόνισαν τον κίνδυνο διεθνούς κανονικοποίησης του καθεστώτος:
«Η άμεση πολιτική επίπτωση είναι ότι θα ενθαρρύνει τους Ταλιμπάν μειώνοντας παράλληλα τα διεθνή περιθώρια πίεσης… Η νομιμοποίηση διακυβεύει την καθολικότητα των δικαιωμάτων των γυναικών».

Συνέστησαν διακοπή διπλωματικών σχέσεων μέχρι να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στα δικαιώματα των γυναικών και κάλεσαν μουσουλμανικές χώρες να απορρίψουν δημόσια τους περιορισμούς ως αντι-ισλαμικούς.

Eλπίδα & Διεθνής Αντίδραση – Τι Ακολουθεί;

Aφγανές γυναίκες είδαν στο δικαστήριο μια σπάνια ευκαιρία να ακουστεί η φωνή τους:
«Το γεγονός ότι μπορώ επίσημα να πω την ιστορία μου σημαίνει ότι ανακτώ την αξιοπρέπειά μου», δήλωσε η Μάρτυρας 1 στη Χάγη. Πολλές μαρτυρίες παρακολούθησαν κρυφά γυναίκες στο Αφγανιστάν μέσω τηλεόρασης ή YouTube.

Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ Richard Bennett, παρών τόσο στη Μαδρίτη όσο και στη Χάγη, χαρακτήρισε την ετυμηγορία «σταθμό» για τα θύματα: «Η καταγραφή αλήθειας είναι κρίσιμο εργαλείο μεταβατικής δικαιοσύνης». Υπογράμμισε πως δεν υποκαθιστά τη δικαστική λογοδοσία αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά ως αποκατάσταση προς τα θύματα.

Tο υλικό του δικαστηρίου (αρχεία μαρτυριών & ετυμηγορία) θα χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πίεσης προς κυβερνήσεις αλλά και στην έρευνα διεθνών μηχανισμών όπως ο νέος ανεξάρτητος μηχανισμός του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν. Οι διοργανωτές σκοπεύουν να εντείνουν τις προσπάθειες ενημέρωσης μουσουλμανικών χωρών ώστε να απομονωθεί περαιτέρω το καθεστώς των Ταλιμπάν.

Iστορικότητα Λαϊκών Δικαστηρίων & Συμβολισμός της Χάγης

Tα λαϊκά δικαστήρια έχουν ιστορικά λειτουργήσει ως αντίδραση στην αδράνεια επίσημων θεσμών:
Το πρώτο ήταν το Russell Tribunal το 1966, ενώ το PPT έχει διοργανώσει πάνω από πενήντα συνεδριάσεις – μεταξύ αυτών δύο στο παρελθόν για το Αφγανιστάν τη δεκαετία του ’80.
Έμπνευση αποτέλεσε επίσης το Aban Tribunal που ανέδειξε τις βιαιοπραγίες κατά διαδηλωτών στο Ιράν υπό συνθήκες φίμωσης των μέσων ενημέρωσης.

Tο γεγονός ότι η τελική ετυμηγορία ανακοινώθηκε στη Χάγη προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς εκεί εδρεύει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Οι συλλήψεις κορυφαίων στελεχών των Ταλιμπάν θεωρούνται ακόμη μακρινό ενδεχόμενο· ωστόσο η δημιουργία δημόσιου αρχείου εγκλημάτων μπορεί να επηρεάσει διπλωματικές αποφάσεις και να αυξήσει το κόστος οποιασδήποτε προσπάθειας νομιμοποίησης του καθεστώτος.

Για τις γυναίκες που κατέθεσαν στο Λαϊκό Δικαστήριο η μαρτυρία τους δεν είναι το τέλος αλλά η αρχή της λογοδοσίας:
«Περιμένω τη μέρα που θα δω τους Ταλιμπάν μπροστά σε έναν δικαστή – ή ακόμα καλύτερα στη φυλακή», δήλωσε χαρακτηριστικά μία μάρτυρας.

Πηγή: afghanistan-analysts.org

Ο υποδόριος σεξισμός που διαπερνά την καθημερινότητά μας συχνά αντιμετωπίζεται με αδιαφορία. Ωστόσο, επιστημονικές μελέτες δείχνουν πως ακόμη και οι φαινομενικά αθώες πράξεις σεξισμού μπορούν να έχουν μακροχρόνιες ψυχολογικές επιπτώσεις – συμπεριλαμβανομένης της «αραίωσης» περιοχών του εγκεφάλου.

Αν έχετε δεχθεί σεξουαλικά σχόλια στον δρόμο αργά το βράδυ, ίσως γνωρίζετε το αίσθημα άγχους που προκαλεί. Η αίσθηση ευαλωτότητας μπορεί να σας αναγκάσει να είστε σε συνεχή επιφυλακή. Πολλές γυναίκες, όπως και οι φίλες μου, έχουμε περπατήσει στο σκοτάδι κρατώντας τα κλειδιά στα χέρια μας για ασφάλεια. Προσωπικά, γράφτηκα ακόμη και σε λέσχη καράτε στο πανεπιστήμιο για να μάθω πώς να αμύνομαι αποτελεσματικά.

Όταν η ανεπιθύμητη σεξουαλική προσοχή δεν αποτελεί άμεση απειλή, συχνά αγνοείται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν αφήνει βαθύ ψυχολογικό αποτύπωμα. Σύγχρονες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι ακόμα και ο καθημερινός σεξισμός μπορεί να έχει επιπτώσεις που επηρεάζουν ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου.

Όπως τονίζει η Patricia Homan, κοινωνιολόγος από το Florida State University, το πρόβλημα εντοπίζεται στην ανισότητα εξουσίας, κύρους και πόρων μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Οι διακρίσεις παραμένουν παρά την πρόοδο

Το γυναικείο κίνημα πέτυχε σημαντικά βήματα τον τελευταίο αιώνα. Σε πολλές χώρες η ισότητα αμοιβών και η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου είναι πλέον νόμος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπήρξαν τρεις γυναίκες πρωθυπουργοί, ενώ αυξάνεται ο αριθμός των γυναικών σε ηγετικές θέσεις.

Ωστόσο, παραμένει η ανησυχία ότι η ισότητα των φύλων έχει σταματήσει ή ακόμη και υποχωρεί. Τα στατιστικά του gender pay gap επιμένουν, ενώ η βία κατά των γυναικών και κοριτσιών αυξάνεται. Παγκοσμίως, σχεδόν μία στις τρεις γυναίκες έχει υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία.

Υπάρχουν επίσης οι πιο διακριτικές μορφές σεξισμού, όπως ο υποτιμητικός λόγος ή τα «ευγενικά» σχόλια που ενισχύουν στερεότυπα – π.χ. ότι οι γυναίκες είναι πιο ευγενικές ή συναισθηματικές από τους άνδρες. Αυτές οι αντιλήψεις υπονομεύουν την ενδυνάμωση των γυναικών και διαιωνίζουν τη μειονεκτική τους θέση.

Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με έκθεση στη The Lancet, πρόσφατα αφαιρέθηκαν ή αλλοιώθηκαν πληροφορίες για την υγεία των γυναικών από κυβερνητική ιστοσελίδα. Το υλικό που αφαιρέθηκε αφορούσε τη μητρική και αναπαραγωγική φροντίδα, περιλαμβάνοντας πληροφορίες για αντισύλληψη, επείγουσα περίθαλψη και άμβλωση.

Δομικός σεξισμός και επιπτώσεις στον εγκέφαλο

Όλα τα παραπάνω αποτελούν παραδείγματα αυτού που ορίζεται ως «δομικός σεξισμός», δηλαδή τη συστηματική ανισότητα που είναι ενσωματωμένη στους θεσμούς της κοινωνίας μας. Όπως εξηγεί η Homan, αφορά τον τρόπο με τον οποίο η εξουσία, το κύρος και οι πόροι κατανέμονται άνισα μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Οι συνέπειες στην υγεία των γυναικών είναι σημαντικές αλλά όχι πάντα εμφανείς. Μεγάλη διεθνής μελέτη που ανέλυσε πάνω από 7.800 εγκεφαλικές απεικονίσεις από 29 χώρες, έδειξε ότι οι γυναίκες που ζουν σε κοινωνίες με μεγαλύτερη ανισότητα φύλων έχουν λεπτότερο φλοιό εγκεφάλου σε περιοχές που σχετίζονται με τον έλεγχο των συναισθημάτων, την ανθεκτικότητα και τις διαταραχές άγχους ή κατάθλιψης.

Ο ψυχίατρος Nicolas Crossley από το Pontifical Catholic University of Chile, δήλωσε πως είναι σαν η ανισότητα που βιώνουν οι γυναίκες να αφήνει «ουλή» στον εγκέφαλό τους. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στη νευροπλαστικότητα – την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται ανάλογα με τις εμπειρίες μας.

Εντυπωσιακό είναι ότι αυτές οι διαφορές στον εγκέφαλο μειώνονται στις χώρες με μεγαλύτερη ισότητα φύλων και δεν παρατηρούνται στον ίδιο βαθμό στους άνδρες. «Η βελτίωση της ισότητας θα ωφελούσε την υγεία των γυναικών και θα μείωνε το κόστος για όλους», σχολιάζει ο Crossley.

Ψυχική υγεία και διακρίσεις λόγω φύλου

Οι αρνητικές συνέπειες του σεξισμού στην ψυχική υγεία έχουν τεκμηριωθεί και από άλλες έρευνες. Μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσε ότι γυναίκες που είχαν βιώσει διακρίσεις λόγω φύλου εμφάνισαν χειρότερη ψυχική υγεία τέσσερα χρόνια αργότερα. Μία στις πέντε από τις σχεδόν 3.000 συμμετέχουσες ανέφερε εμπειρίες σεξισμού – από αίσθημα ανασφάλειας μέχρι προσβολές ή σωματική επίθεση.

Αυτές οι γυναίκες είχαν τριπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ψυχολογική καταπόνηση και χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή τους. Όπως σημειώνει η Ruth Hackett, ψυχολόγος υγείας στο Kings College London, «η επαναλαμβανόμενη έκθεση στο στρες φθείρει το σώμα και οδηγεί σε χειρότερη ψυχική ευημερία».

Σε μεταγενέστερη έρευνα με γυναίκες άνω των 52 ετών, όσες ανέφεραν διακρίσεις λόγω φύλου εμφάνισαν χειρότερη ψυχική υγεία έξι χρόνια μετά, καθώς και μεγαλύτερη μοναξιά και χαμηλότερη ποιότητα ζωής. Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο σεξισμός προκαλεί μακροχρόνια βλάβη στην υγεία των γυναικών.

Αντίθετα, άλλες μελέτες καταγράφουν χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης στις γυναίκες που ζουν σε κοινωνίες ή σχέσεις με μεγαλύτερη ισότητα φύλων.

Iατρικές ανισότητες εις βάρος των γυναικών

Πέραν της ψυχικής υγείας, υπάρχει σοβαρό ζήτημα άνισης ιατρικής μεταχείρισης στις γυναίκες. Είναι τεκμηριωμένο επιστημονικά πως οι ανησυχίες τους για τη σωματική υγεία λαμβάνονται λιγότερο σοβαρά στα νοσοκομεία.

Μελέτη έδειξε πως οι γυναίκες στα επείγοντα είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν ισχυρά παυσίπονα συγκριτικά με τους άνδρες – ακόμη κι όταν τα συμπτώματα πόνου είναι τα ίδια. Οι ερευνήτριες της έρευνας του 2024 σημειώνουν: «Υπάρχει συστηματική ανισότητα στη διαχείριση του πόνου: μια γυναίκα ασθενής έχει σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να λάβει θεραπεία για πόνο κατά την έξοδο από τα επείγοντα».

Ο φαύλος κύκλος του δομικού σεξισμού

Ο δομικός σεξισμός περιορίζει την πρόσβαση των γυναικών σε βασικούς πόρους ευημερίας όπως δίκαιη αμοιβή ή αυτονομία. Επιπλέον αυξάνει την έκθεσή τους στη βία, την ανασφάλεια στους χώρους εργασίας και το χρόνιο στρες.

Υπάρχουν όμως αρνητικές συνέπειες και για τους άνδρες: ενώ φαίνεται να ωφελούνται οικονομικά ή οικογενειακά, ο δομικός σεξισμός ενθαρρύνει πρότυπα τοξικής αρρενωπότητας που οδηγούν σε ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, χρήση ουσιών ή αποφυγή αναζήτησης ιατρικής βοήθειας.

Μετα-ανάλυση με πάνω από 19.000 συμμετέχοντες έδειξε ότι άνδρες που αποδέχονται χαρακτηριστικά κυριαρχίας επί των γυναικών ή επιδίωξης κύρους αντιμετωπίζουν περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας. Όπως καταλήγουν οι ερευνητές: «Ο σεξισμός δεν είναι μόνο κοινωνική αδικία αλλά προκαλεί προβλήματα ψυχικής υγείας ακόμη κι όσους τον αποδέχονται».

Tρόποι αλλαγής: Από την οικογένεια στην κοινωνία

Για αλλαγή απαιτούνται τόσο προσωπικές όσο και συλλογικές δράσεις. Οι γονείς μπορούν να μιλούν στα παιδιά για κατάλληλες συμπεριφορές ήδη από νωρίς – καθώς τα στερεότυπα αρχίζουν να προβάλλονται ακόμα κι από τριών μηνών.

Στο σπίτι, οι οικογένειες πρέπει συνειδητά να αμφισβητούν τις στερεοτυπικές αντιλήψεις γύρω από τα φύλα. Η «εχθρική αρρενωπότητα», όπως αποκαλείται όταν οι άνδρες εκδηλώνουν εχθρότητα προς τις γυναίκες, έχει συνδεθεί με αυξημένα περιστατικά βίας κατά των γυναικών.

Σε επίπεδο πολιτικής, μέτρα όπως η αμειβόμενη γονεϊκή άδεια για όλους εφαρμόστηκαν επιτυχώς στις σκανδιναβικές χώρες – βοηθώντας στην εξομάλυνση της φροντίδας παιδιών από άνδρες αλλάζοντας σταδιακά τα πρότυπα αρρενωπότητας προς πιο φροντιστικούς ρόλους («caring masculinities»).

Όταν οι γυναίκες ενδυναμώνονται ωφελείται όλη η κοινωνία: συχνά επενδύουν περισσότερο στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και το κράτος πρόνοιας – βελτιώνοντας συνολικά τη δημόσια υγεία.

Kαθοριστικός ο δημόσιος διάλογος για αλλαγή νοοτροπίας

Η ανοιχτή συζήτηση γύρω από τις συνέπειες του σεξισμού αυξάνει την ευαισθητοποίηση – ενώ υπάρχουν ενδείξεις πως η δημόσια καταγγελία διακρίσεων ενισχύει τη ψυχική ανθεκτικότητα μέσω της κοινωνικής στήριξης.

Eίναι ωστόσο σημαντικό να αναγνωρίζουμε ότι απαιτούνται συλλογικές αλλαγές στους θεσμούς – η ατομική δράση δεν επαρκεί για την εξάλειψη ενός τόσο βαθιά ριζωμένου προβλήματος.

Tα στοιχεία δείχνουν πως έχουμε ακόμη δρόμο ώστε όλες οι γυναίκες να νιώθουν πραγματικά ασφαλείς – χωρίς η υγεία τους να πλήττεται από τον δομικό σεξισμό. Η αλλαγή είναι εφικτή εφόσον περισσότερες φωνές μιλούν ανοικτά για το τι διακυβεύεται.

Πηγή

Ο δράστης φέρεται να στήνει καρτέρι σε σκοτεινά ή απομονωμένα σημεία της περιοχής, αιφνιδιάζοντας τα υποψήφια θύματά του. Περιγράφεται ως ηλικίας 25-30 ετών, ύψους περίπου 1,65 μ., με μαύρα μαλλιά, και εκτιμάται ότι πιθανότατα είναι αλλοδαπός.

Η Αστυνομία πραγματοποιεί εντατικές έρευνες για τον εντοπισμό του δράστη, ενώ η μαρτυρία μιας γυναίκας στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1 είναι συγκλονιστική, περιγράφοντας καρέ-καρέ την επίθεση.

«Είχα πάρει το λεωφορείο να πάω στη δουλειά μου. Στην αρχή δεν κατάλαβα ότι με ακολουθούσε, αλλά λίγα μέτρα πιο κάτω με πλησίασε χωρίς να μου μιλήσει, με άρπαξε, με φίλησε στο στόμα και με χούφτωσε στα γεννητικά μου όργανα. Εγώ άρχισα να φωνάζω, τον απώθησα με τα χέρια μου και εκείνος έφυγε τρέχοντας. Αμέσως κατευθύνθηκα προς τη δουλειά μου και κάλεσα το 100».

«Τρεις γυναίκες ύποπτες για αυτό το αδίκημα τέθηκαν υπό κράτηση», ανέφεραν κύκλοι της Εισαγγελίας διευκρινίζοντας ότι «ένα σχέδιο επίθεσης ματαιώθηκε το φθινόπωρο». Η εφημερίδα Le Parisien αναφέρει ότι μία από αυτές φέρεται να δημοσίευσε τζιχαντιστικό περιεχόμενο σε έναν λογαριασμό TikTok με 20.000 ακόλουθους και ενήργησε ως επικεφαλής. Επισημαίνει επίσης ότι οι τρεις γυναίκες συζητούσαν σχέδια για βίαιες ενέργειες στο διαδίκτυο, αναφέροντας μια αίθουσα συναυλιών ή ένα μπαρ στο Παρίσι ως πιθανούς στόχους, και ότι προς τον σκοπό αυτό συναντήθηκαν στην Λυόν.

Οι δύο γυναίκες βρίσκονταν μπροστά στον επιβατικό σταθμό και φέρεται να τσακώθηκαν για επιβάτες κρουαζιερόπλοιου.

Λίγο πιο πέρα βρισκόταν ο σύζυγος της μίας, ο οποίος παρενέβη και επιτέθηκε στην 56χρονη επαγγελματία οδηγό λεωφορείου, τραυματίζοντάς την.

Η γυναίκα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου υποβάλλεται σε χειρουργική επέμβαση καθώς φέρει τραυματισμούς στο ισχίο και στην λεκάνη, σύμφωνα με το neakriti.gr.

Την υπόθεση διερευνά η Λιμενική Αστυνομία Ηρακλείου, ενώ ο δράστης αναζητείται.

Το επεισόδιο έγιναν τα ξημερώματα του Δεκαπενταύγουστου στην Άνω Πόλη, όπου καθόταν ο 38χρονος με την παρέα του.

Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στη δικογραφία και όσα είπε ο ίδιος στην καταγγελία, η μία γυναίκα πήγε στην αρχή εκεί που κάθονταν όλοι τους και πέταξε τις μπύρες από το τραπέζι. Εκείνοι δεν συνέχισαν τον καβγά και πήραν άλλες μπίρες, όπως περιγράφει.

Ωστόσο όμως η γυναίκα επέστρεψε και του έριξε χλωρίνη στο πρόσωπο, με συνέπεια να αντιμετωπίζει πρόβλημα στο μάτι του, όπως φαίνεται από τις ιατρικές εξετάσεις που έκανε.

Αμέσως μετά το επεισόδιο, οι δύο γυναίκες συνελήφθησαν. Ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος τους για απόπειρα βαριάς σκοπούμενης σωματικής βλάβης εναντίον της 46χρονης και για απλή συνέργεια στην πράξη στην 44χρονη ενώ παραπέμφθηκαν να απολογηθούν στον ανακριτή, από τον οποίο πήραν προθεσμία για την ερχόμενη Τετάρτη.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος, στελέχη της Λιμενικής Αρχής της Κορίνθου, προέβησαν στη σύλληψη ενός 43χρονου ο οποίος φωτογράφιζε γυναίκες και ανήλικα, σε παραλία στο Λουτράκι της Κορινθίας. Υπήρξε εντολή του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κορίνθου, να γίνει έρευνα στα σπίτια του 43χρονου, στο Λουτράκι και στο Γαλατάκι Κορινθίας.

Εκεί, κατασχέθηκαν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και αποθηκευτικά μέσα. Αυτά που κατασχέθηκαν, θα προωθηθούν στη Διεύθυνση των Εγκληματολογικών Ερευνών,προκειμένου να ελεγχθούν. Την προανάκριση της υπόθεσης διενεργεί το Λιμεναρχείο της Κορίνθου.