«Είναι συμπεριφορές αυτές; Τώρα βρίζει τους πάντες με ψέματα, επιτέθηκε σε σύζυγο υπουργού επειδή είναι δικαστής με ένα ψέμα που δημοσιεύθηκε σε εφημερίδα που το ανακάλεσε και είπε ότι ήταν ψέμα αυτό που είπε» είπε ο κ. Φλωρίδης στο Action 24.

Όσον αφορά, δε, τα δημοσκοπικά κέρδη της κυρία Κωνσταντοπούλου, ο υπουργός Δικαιοσύνης σχολίασε «τα ποσοστά αυτά τα έχω δει και παλαιότερα να ανεβαίνουν αλλά πέφτουν μετά τις αποκαλύψεις στη Βουλή που έγιναν από μένα».

Επανερχόμενος στο θέμα της εξεταστικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Φλωρίδης παρατήρησε ότι «έγινε ένα θέατρο κομματικής αντιπαράθεσης από τα κόμματα της αντιπολίτευσης που δεν προσπαθεί να δει τι έχει γίνει. Δεν έχουν όλα τα κόμματα το ίδιο μερίδιο ευθύνης. Το ΠΑΣΟΚ υιοθέτησε τη θεωρία των κουμπάρων και τη λούστηκε».

«Όταν πολιτικά κόμματα αμφισβητούν τον θεσμό της δικαιοσύνης, είναι η χειρότερη υπηρεσία για τη δημοκρατία. Τα τελευταία 3 χρόνια η δικαιοσύνη ως θεσμός έγινε αποδέκτης απίστευτης επίθεσης μέσα από τη συνωμοσιολογία για τα Τέμπη.

Αυτό έγινε από τη φρικαλέα απάτη ότι η εμπορική αμαξοστοιχία μετέφερε παράνομο υλικό με την κάλυψη της κυβέρνησης. Έβγαιναν διάφοροι τσαρλατάνοι στα κανάλια και τις εκθέσεις που είχαν εμφανίζονταν να ζωγραφίζουν την απάτη» κατέληξε ο υπουργός Δικαιοσύνης.

«Βγήκαν στους δρόμους και ακόμα δεν έχουν καταλήξει τι θέλουν» είπε χαρακτηριστικά, ενώ κατηγόρησε αυτούς που απέκλεισαν το αεροδρόμιο στο Ηράκλειο ότι δεν νοιάζονται αν θα πεθάνει ένας καρκινοπαθής.

Χαρακτήρισε, τέλος, γκάνγκστερς όλους όσοι προκάλεσαν επεισόδια και σχολιάζοντας την εισαγγελικά παρέμβαση, υποστήριξε ότι όσοι διαμαρτύρονται μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας, δεν έχουν να φοβούνται τίποτα.

«Η κυβέρνηση διά του πρωθυπουργού έχει καλέσει τους αγρότες να προσέλθουν σε διάλογο συντεταγμένα με τα προβλήματα που τους απασχολούν. Αυτή η πρόσκληση μέχρι στιγμής δεν γίνεται αποδεκτή γιατί από ό,τι καταλαβαίνουμε, βγήκαν στους δρόμους και ακόμα δεν έχουν καταλήξει ποια είναι τα αιτήματά τους.

Ο κόσμος πληρώνει ένα τεράστιο κόστος, οι εργαζόμενοι, οι καρκινοπαθείς που δεν πήραν τα φάρμακά τους γιατί αποκλείστηκε το αεροδρόμιο στο Ηράκλειο. Φαίνεται κάποιους από αυτούς που έκλεισαν το αεροδρόμιο δεν τους νοιάζει αν συνάνθρωποί τους θα χάσουν τη ζωή τους», είπε αρχικά ο Γιώργος Φλωρίδης και συνέχισε:

Καλό θα είναι λοιπόν να συγκροτηθούν, να έχουν μια αντιπροσωπεία για να μιλήσουν με την κυβέρνηση και να δούμε τι από αυτά που ζητούν μπορούμε να κάνουμε. Αν το βασικό αίτημα είναι γιατί άργησαν να πληρωθούν οι ενισχύσεις, η απάντηση είναι ότι οι κινητοποιήσεις άρχισαν αφού ξεκίνησαν οι πληρωμές. Όταν έχει εξαγγελθεί ότι θα πληρωθούν 600 εκατ. παραπάνω, είναι δυσανάλογο το κόστος που πληρώνει η χώρα με το κλείσιμο των δρόμων και των αεροδρομίων, επειδή καθυστέρησαν για έναν μήνα να πάρουν τα χρήματα. Κάθε μέρα, από κάθε μπλόκο, ακούμε κάτι διαφορετικό».

Σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση «το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η αποζημίωση που πρέπει να λάβουν για τα χαμένα κοπάδια και τα ζώα που θανατώνονται λόγω της ευλογιάς».

Για την εισαγγελική παρέμβαση και το αν πυροδοτεί ένταση σε μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης σημείωσε ότι «οι κινητοποιήσεις πρέπει να γίνονται με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τι λέει ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου; Ότι όπου διαπράττονται εγκλήματα και οι αστυνομικές Αρχές μπορούν να συγκροτήσουν δικογραφίες και οι εισαγγελείς να κάνουν διώξεις. Δεν υπάρχει κάποια απειλή. Δεν απειλείται κανείς από αυτούς που διαδηλώνουν μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας. Είναι αυτονόητη υποχρέωση η εφαρμογή της νομιμότητας. Απειλούνται μόνο οι γκάνγκστερς, αυτοί που αναποδογυρίζουν περιπολικά και κυνηγούν αστυνομικούς».

Σύμφωνα με τον κ. Φλωρίδη «με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης θα επανεξεταστούν όλες οι υποθέσεις της τελευταίας πενταετίας, που υπάρχουν τα εχέγγυα για να επανεξεταστούν και συγκεκριμένα όσες είχαν την ένδειξη φυσιολογικά αίτια για να διαπιστωθεί αν όντως ήταν φυσιολογικά ή όχι».

Παράλληλα, ο υπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε ότι η Ιατροδικαστική Υπηρεσία της Πάτρας θα επαναλειτουργήσει σύντομα, αναδιοργανωμένη και με πλήρη στελέχωση, τονίζοντας: «Η επίσκεψη που έγινε από κλιμάκιο της Γενικής Διεύθυνσης Ιατροδικαστικής του υπουργείου έδειξε ότι εκεί τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλά όσον αφορά τον τρόπο διεξαγωγής των ιατροδικαστικών πράξεων».

Ακόμη, ο υπουργός Δικαιοσύνης, ανέφερε «Διαπιστώσαμε ότι αυτές οι υπηρεσίες, αν και κατά νόμο και τυπικά υπάγονταν στο υπουργείο, δεν είχαν συγκροτηθεί σε μια δομή, που να τις εποπτεύει. Ήταν αδιοίκητες μονάδες, απλωμένες και χωρίς έλεγχο σε όλη την Ελλάδα. Εδώ και καιρό ξεκίνησε μια διαδικασία να δούμε τι γίνεται επί της ουσίας σε αυτές της Υπηρεσίες. Ήρθαν στο υπουργείο δικαστικές αποφάσεις και μιλούσαν για σημαντικές παραλείψεις των ιατροδικαστών σε υποθέσεις που τα δικαστήρια έκριναν. Αυτό μας οδήγησε στο πάρουμε γρήγορα μέτρα».

Για το λόγο αυτό, πρόσθεσε ο υπουργός «ψηφίσαμε τον περασμένο Ιανουάριο ένα καινούργιο νομοθετικό πλαίσιο και οργανώσαμε Γενική Διεύθυνση στο υπουργείο Δικαιοσύνης, Περιφερειακές Διευθύνσεις και τοπικές Διευθύνσεις. ‘Αρα, αυτό το σύστημα απέκτησε ραχοκοκαλιά. Σπονδυλώθηκε δηλαδή και διοικητικά».

ΟΠΕΚΕΠΕ: υπαρκτό σκάνδαλο που πρέπει να εκκαθαριστεί

Αναφορικά με τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής που ανακοίνωσε η Κυβέρνηση για την υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός Δικαιοσύνης τόνισε: «Πρόκειται για ένα υπαρκτό σκάνδαλο, που πρέπει να εκκαθαριστεί. Στην κατεύθυνση αυτή, η μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, η οποία θα γίνει με τη συνδρομή της αρμόδιας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα δημιουργήσει έναν οργανισμό χωρίς ενδιάμεσους και με απόλυτη διαφάνεια. Σε ό,τι αφορά τη δικαστική έρευνα, αυτή διεξάγεται από το τμήμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα. ‘Αρα το ζήτημα διερεύνησης των όποιων ποινικών ευθυνών θα γίνει από κει».

Επίσης, ο κ. Φλωρίδης αναφέρθηκε «στη σύσταση ομάδας task force με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού προκειμένου να εντοπιστούν αυτά που έχουν αποκτηθεί παράνομα, ώστε να ανακτηθούν».

Αναφερόμενος στην πολιτική διαδικασία ο κ. Φλωρίδης τόνισε: «Αυτή κινείται ανάμεσα στις απόψεις κάποιων που λένε ότι κάθε μήνα πρέπει να φτιάχνουμε και μια προανακριτική και στην άποψη της Κυβέρνησης ότι αφού ανταποκριθούμε σε αυτά που η ελληνική κοινωνία θέλει και σε αυτά που πρέπει να γίνουν σε επίπεδο ποινικό, διοικητικό και αναδιοργάνωσης, πρέπει να δούμε και τις πολιτικές ευθύνες. Πρέπει να γίνει μια συνολική αποτίμηση αυτού του Οργανισμού που σήμερα καταργήθηκε, στο επίπεδο της πολιτικής διαχείρισης.

Η εξεταστική επιτροπή στο βαθμό που θα καταλήξει ότι υπάρχει ανάγκη διερεύνησης ποινικών ευθυνών, η συνέχεια της διαδικασίας είναι γνωστή. Όταν ολοκληρώσει το έργο της θα γίνουν τα πορίσματα και εφόσον κάποια οδηγούν στην ανάγκη να συσταθεί προανακριτική επιτροπή και αν μαζευτούν 30 υπογραφές που απαιτεί το Σύνταγμα και ο κανονισμός της Βουλής και κατατεθεί σε αυτήν, τότε θα συζητηθεί σε εκείνο το επίπεδο».

Ο κ. Φλωρίδης ανέφερε χαρακτηριστικά στο Πρώτο Πρόγραμμα: «Κοιτώντας αυτή την κατάσταση, όχι στην Πάτρα, αλλά συνολικά το πώς είχε εξελιχθεί η Ιατροδικαστική υπηρεσία της χώρας, μόνο υπηρεσία δεν ήταν. Και δεν ήταν υπηρεσία με την έννοια ότι ενώ υπάγεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν είχε καμία δομή δική του για να τις εποπτεύει. Δηλαδή, στο υπουργείο δεν υπήρχε Γενική Διεύθυνση αρμόδια για τις ιατροδικαστικές. Ήταν, δυστυχώς, απολύτως ανεξέλεγκτη. Ο καθένας ήταν μια μονάδα οπουδήποτε, χωρίς καμία εποπτεία, χωρίς καμία διοίκηση, χωρίς καμία περιφερειακή διεύθυνση, χωρίς τίποτα».

Και συμπλήρωσε: «Εμείς, λοιπόν, φτιάξαμε ένα νόμο ο οποίος ήδη εφαρμόζεται. Οργανώσαμε Γενική Διεύθυνση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Περιφερειακές Διευθύνσεις και τοπικές Διευθύνσεις. Άρα, αυτό το σύστημα μπήκε στον έλεγχο (…). Τώρα, η τελευταία εξέλιξη οδήγησε στο να αναστείλουμε συνολικά τη λειτουργία της Πάτρας (…). Και θα διεξαχθεί η έρευνα που διέταξε ο εισαγγελέας Εφετών της Πάτρας για να δούμε τυχόν ποινικές ευθύνες. Άρα, ανεστάλη όλη η λειτουργία σε μια υπηρεσία που δεν είχε πια δυνατότητες να προσφέρει. Επομένως, τώρα πρέπει να την ανασυγκροτήσουμε από την αρχή και για να μπορέσει αυτή η υπηρεσία γρήγορα να λειτουργήσει. Δεν μπορεί η Πάτρα να μένει χωρίς ιατροδικαστική υπηρεσία. Είμαστε σε διαδικασία συνολικής αναδιάρθρωσης αυτής της υπηρεσίας που, προσέξτε, είναι πολύ απαραίτητη για την απονομή της δικαιοσύνης. Διότι, πάρα πολλές δικαστικές αποφάσεις και πάρα πολλές αστυνομικές και δικαστικές έρευνες εξαρτώνται από τα αποτελέσματα των δικών τους ερευνών».

Αναφορικά με την Κόρινθο, όπου υπάρχει ένας ιατροδικαστής, ο οποίος είχε κάνει την πρώτη άστοχη εξέταση, στην υπόθεση της Μουρτζούκου, ο κ. Φλωρίδης είπε: «Εγώ δεν το γνωρίζω αυτό. Θα το δούμε. Αλλά εν πάση περιπτώσει, υπάρχουν κι άλλοι ιατροδικαστές, αλλά είπαμε ότι θα ενισχύσουμε την Κόρινθο και από την Αθήνα, όπου χρειάζεται, για να μπορέσει να ανταποκριθεί κανονικά».

Ο Φλωρίδης τόνισε ακόμα πως «αυτό που κάναμε, λοιπόν, με την καινούργια νομοθεσία δεν είναι μόνο να συγκροτήσουμε αυτή την υπηρεσία ως μία κανονική υπηρεσία της χώρας, η οποία να ελέγχεται επιτέλους. Είναι ότι κάναμε τρία καινούργια πράγματα:

Νομοθετήσαμε μια τριμελή επιτροπή ιατροδικαστών, η οποία εδρεύει στην Αθήνα και μπορεί να επιλαμβάνεται όλων των ιατροδικαστών εκθέσεων που με εντολή κάποιου εισαγγελέα ή κάποιου ανακριτή, κάποιου πολίτη ή ένα αίτημα ενός πολίτη φαίνεται ότι αυτή ιατροδικαστική έκθεση πάσχει. Άρα, λοιπόν, αυτό ιδρύεται πρώτη φορά στην Ελλάδα. Θα είναι μια δευτεροβάθμια εξέταση, πρώτη φορά στη χώρα μας, η οποία αποκτά μια Εθνική επιτροπή ιατροδικαστών, η οποία εντός των επόμενων ημερών θα συντάξει και το πόρισμα για την υπόθεση Μουρτζούκου (…).

Οι ιατροδικαστικές εκθέσεις δεν ήταν αναγκασμένες να τηρούν έναν τύπο, όπου δηλαδή περιλαμβάνονται οπωσδήποτε κάποια σημαντικά στοιχεία ή κάποια βασικά στοιχεία. Αυτό το νομοθετήσαμε και τώρα έχει δημιουργηθεί ένα πρωτόκολλο, το οποίο λέει ότι κάθε ιατροδικαστική έκθεση για να μπορέσει να γίνει αποδεκτή από οπουδήποτε, θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε κάποια στοιχεία (…). Άρα, τώρα οι ιατροδικαστικές εκθέσεις θα οφείλουν να είναι πλήρεις και να απαντούν στα συγκεκριμένα ερωτήματα, τα οποία θέτει αυτό το πρωτόκολλο και να μην υπεκφεύγουν.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι εξελίσσεται αυτό τον καιρό μία πρωτοποριακή έρευνα στην Ελλάδα, με μια προγραμματική σύμβαση που έκανε το Υπουργείο Δικαιοσύνης με το Πανεπιστήμιο Πειραιά με ένα ειδικό τμήμα εκεί, για να μπορέσουν οι Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες της χώρας, παντού σε όλη την Ελλάδα, να αποκτήσουν δυνατότητα ιατροδικαστικών εξετάσεων με τεχνητή νοημοσύνη. Πράγμα που σημαίνει ότι ο ιατροδικαστής έχει στα χέρια του ένα εργαλείο πολύ πιο προωθημένο επιστημονικά για να μπορεί να κάνει τη δουλειά του ταχύτατα και να την κάνει πιο αξιόπιστα. Όταν θα το παρουσιάσουμε αυτό, θα καταλάβει ο κόσμος τι ακριβώς εννοούμε. Και δεν είναι τυχαίο ότι αυτή ακριβώς η παρέμβαση πολεμείται λυσσαλέα από κάποια κυκλώματα αυτή τη στιγμή».

Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε σήμερα (25/06) από τον Υπουργό Γιώργο Φλωρίδη και τον Υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα και αναμένεται να τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση, ενώ βασικός στόχος των αλλαγών είναι η έκδοση τελεσίδικης απόφασης εντός 730 ημερών από την άσκηση της αγωγής.

Το νομοσχέδιο φέρνει σειρά παρεμβάσεων που επιταχύνουν και εκσυγχρονίζουν τη διαδικασία, δίνοντας έμφαση στη μείωση των καθυστερήσεων και την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Ανάμεσα στις βασικές προβλέψεις περιλαμβάνονται η σύντμηση των προθεσμιών σε όλα τα στάδια της πολιτικής δίκης, η καθιέρωση προελέγχου της αγωγής από τον δικαστή πριν αυτή προσδιοριστεί για συζήτηση, καθώς και η θέσπιση περιορισμού στον αριθμό σελίδων που μπορούν να έχουν τα αναιρετήρια και τα λοιπά δικόγραφα που κατατίθενται στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Παράλληλα, το σχέδιο νόμου εισάγει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα των διαθηκών. Εφεξής, η δημοσίευση διαθηκών και η κήρυξη διαθήκης ως κυρίας θα πραγματοποιούνται από τους συμβολαιογράφους, αντί των δικαστηρίων, γεγονός που αναμένεται να επιφέρει θεαματική επιτάχυνση της διαδικασίας. Σήμερα, η έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών και η ολοκλήρωση της διαδικασίας δημοσίευσης μπορεί να χρειαστεί έως και 300 ημέρες. Με τις νέες ρυθμίσεις, ο χρόνος αυτός μειώνεται σε μόλις 1 έως 7 ημέρες.

Όλες οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας

Α’ Μέρος

Οι νέες διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας υλοποιούν μια σειρά στοχευμένων παρεμβάσεων, οι οποίεςαναμένεται να λειτουργήσουν ως θεσμικό εργαλείο για τη μείωσητου χρόνου έκδοσης οριστικής και τελεσίδικης απόφασης. Η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στον οδικό χάρτη που είχε εξαγγείλει το Υπουργείο Δικαιοσύνης κατά την ψήφιση του Δικαστικού Χάρτη, με σκοπό τη μεγιστοποίηση των ωφελειών εφαρμογής του και τη συμπληρωματική λειτουργία του με άλλα νομοσχέδια του Υπουργείου Δικαιοσύνης, όπως η μεταφορά δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους με το Ν.5095/2024. Συγκεκριμένα, ο στόχος είναι η Ελλάδα, από 1.492 ημέρες για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης σήμερα, να επιτύχει τον μέσο όρο των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης, δηλαδή το ένα έτος(περίπου 350 ημέρες) για την έκδοση οριστικής απόφασης και τα δύο έτη (περίπου 650 ημέρες) για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης. Για το λόγο αυτό, η αναμόρφωση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αφορά όλη τα διαδικαστικά στάδια, από τηνκατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου στον πρώτο βαθμό έως και την έκδοση τελεσίδικης (κι εν συνεχεία) αμετάκλητης απόφασης.

Αρχικά, όσον αφορά τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, θεσπίζονται διατάξεις με σκοπό την εκτενή μεταρρύθμιση της τακτικής διαδικασίας. Με τις προθεσμίες που ισχύουν σήμερα, στο Πρωτοδικείο Αθηνών, η υπόθεση συζητείται μετά την πάροδο 3 ετών από την κατάθεση της αγωγής και η απόφαση εκδίδεται 6 έως 7 μήνες αργότερα. Συνολικά, κατά μέσο όρο, στο Πρωτοδικείο Αθηνών απαιτούνται 3 έως 4 χρόνια για την έκδοση οριστικής απόφασης, γεγονός που δεν συνάδει με την αξίωση των πολιτών για γρήγορη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη. Οι νέες ρυθμίσεις αντιμετωπίζουν ριζικά το πρόβλημα, θέτοντας με τρόπο δεσμευτικό ως στόχο την έκδοση της οριστικής απόφασης σε απώτατο χρόνο ενός έτους από την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου. Ειδικότερα, για πρώτη φορά προβλέπεται οπροσδιορισμός δικασίμου άμεσα, με την κατάθεση της αγωγής, και σε χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των 6 μηνών. Στη συνέχεια,ακολουθεί μια σειρά από προθεσμίες ενέργειας, οι οποίες έχουν περιοριστεί σημαντικά, όπως για παράδειγμα η επίδοση της αγωγής, η οποία πλέον προβλέπεται ότι γίνεται εντός 20 ημερών από την κατάθεση του δικογράφου.

Με τις νέες διατάξεις επιχειρείται επίσης η αξιοποίηση του χρόνου της «προδικασίας», ο οποίος σήμερα παρέρχεται άπρακτος, χωρίς ουσιαστικές ενέργειες. Η σπουδαιότερη ρύθμιση, η οποία έχει ως στόχο τον περιορισμό και την ορθή αξιοποίηση του χρόνου της προδικασίας, είναι αυτή του νέου άρθρου 237 ΚΠολΔ. Σε αυτήθεσπίζεται για πρώτη φορά ο προέλεγχος της αγωγής από τον δικαστή, ο οποίος, εφόσον διαπιστώσει τυχόν ελλείψεις ή ελαττώματα στον φάκελο της υπόθεσης, εκδίδει διάταξη με την οποία κρίνει την αγωγή απαράδεκτη ή αόριστη και τάσσει στον διάδικο συγκεκριμένη προθεσμία, προκειμένου να τη διορθώσει ή να τη συμπληρώσει, εάν αυτό είναι δυνατό. Σε περίπτωση πουαυτή η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τότε η διάταξη επικυρώνεται, η δίκη περατώνεται και η υπόθεση διαγράφεται από το πινάκιο. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η κατάργηση τυχόν επαναληπτικής συζήτησης, δεδομένου ότι κάθε παράλειψη ήελάττωμα της αγωγής μπορεί να έχει συμπληρωθεί ή διορθωθεί από τον διάδικο πριν από τη συζήτηση, χάρη στην αναφερθείσαδιάταξη που θα εκδίδει ο δικαστής.

Όσον αφορά το μεταγενέστερο στάδιο έκδοσης οριστικής απόφασης, ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει για πρώτη φορά συγκεκριμένες προθεσμίες για κάθε διαδικαστικό στάδιο. Ειδικότερα, ορίζεται ότι η έκδοση απόφασης για υπόθεση τακτικής διαδικασίας γίνεται εντός 6 μηνών από τη συζήτηση, για υπόθεση εκουσίας δικαιοδοσίας εντός 4 μηνών και για υπόθεση ασφαλιστικών μέτρων εντός 1 μήνα. Σε περίπτωση που ο δικαστής διαπιστώσει ότι κατ’ εξαίρεση δεν μπορεί να εκδώσει την απόφασηεντός αυτών των προθεσμιών, θεσπίζεται η υποχρέωσή του να ενημερώσει εγγράφως τον προϊστάμενο του δικαστηρίου για την καθυστέρηση στην έκδοση της απόφασης, καθώς και για τους σοβαρούς λόγους που τη δικαιολογούν. Στη συνέχεια, ο προϊστάμενος οφείλει να διαβιβάσει το εν λόγω έγγραφο στον Επιθεωρητή και στον Άρειο Πάγο και ενημερώνει τους διαδίκους για την καθυστέρηση.

Οι νέες διατάξεις που ρυθμίζουν τη διαδικασία στα δευτεροβάθμια δικαστήρια έχουν στόχο την έκδοση τελεσίδικης απόφασης σε απώτατο χρόνο δύο ετών από την κατάθεση της αγωγής. Συγκεκριμένα, για πρώτη φορά προβλέπεται η κατάθεση του ενδίκου μέσου στη γραμματεία του δικαστηρίου προς το οποίο απευθύνεται, καθώς και ο άμεσος προσδιορισμός δικασίμου απευθείας στο ίδιο δικαστήριο (κατάργηση δηλαδή των δύο σταδίων στην κατάθεση έφεσης, με υποβολή στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση και κατόπιν προσδιορισμό της στο ανώτερο δικαστήριο). Επίσης, θεσπίζεται νέα διάταξη, με την οποία περιορίζεται η καταχρηστική προθεσμία της έφεσης στο ένα έτος, αντί δύο ετών σήμερα. Τέλος, με νέα ρύθμιση αυξάνεται η καθ’ ύλην αρμοδιότητα των πολυμελών πρωτοδικείων για την εκδίκαση εφέσεων στις 80.000€, ενώ θεσπίζεται και η απαγόρευση χορήγησης αναβολής στη δευτεροβάθμια δίκη.

Στο δίκαιο της αναίρεσης επέρχονται επίσης σημαντικές αλλαγές. Προβλέπεται η κατάθεση του δικογράφου της αναίρεσης απευθείας στη γραμματεία του Αρείου Πάγου, ενώ κατά το πρότυπο της δικονομίας του Συμβουλίου της Επικρατείας πλέον ο αριθμός των σελίδων του αναιρετηρίου και των λοιπών δικογράφων ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου. Επίσης, σημαντική είναι και η αντικατάσταση του άρθρου 571 του ΚΠολΔ με επαναφορά της εισήγησης και ενεργοποίηση της εν συμβουλίω διαδικασίας σχετικά με το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης.

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η επίτευξη του βασικού στόχου των δύο ετών για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης, θεσπίζεται νέα γενική διάταξη, η οποία προβλέπει την αποκλειστικότητα και δεσμευτικότητα των προθεσμιών του νόμου, τόσο για τους διαδίκους όσο και για το δικαστήριο, ενώ θεμελιώδη ρύθμιση του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αποτελεί η διάταξη, με την οποία εισάγεται ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας για κάθε υπόθεση. Επίσης, προτείνονται διατάξεις με σκοπό την περαιτέρω αποφόρτιση των δικαστηρίων και τη μείωση του όγκου εργασίας των δικαστικών υπαλλήλων. Μια τέτοια πρόβλεψη αποτελεί η τροποποίηση που αφορά τη διαταγή πληρωμής και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, η αρμοδιότητα έκδοσης των οποίων περνά εξ ολοκλήρου στους δικηγόρους (ειδικά επιλεγμένους και καταρτισμένους), χωρίς τη μεσολάβηση των γραμματειών των δικαστηρίων εφεξής. Επίσης, παρέχεται η δυνατότητα έκδοσης διαταγής απόδοσης μισθίου εξαιτίας του λόγου της παρέλευσης του ορισμένου χρόνου συμβατικής σχέσεως που καταρτίζεται εγγράφως, επ’ ωφελεία πολλών πολιτών/ιδιοκτητών που καθίστανται όμηροι ορισμένων κακόπιστων μισθωτών λόγω της μη δυνατότητας προσήκουσας αξιοποίησης των ακινήτων τους.

Τέλος, με τις προτεινόμενες διατάξεις, η δημοσίευση των διαθηκών και η κήρυξη διαθήκης ως κυρίας θα γίνεται πλέον από τους συμβολαιογράφους, με σκοπό τη μεγάλη επίσπευση της διαδικασίας (καθώς και της έκδοσης των σχετικών πιστοποιητικών, που σήμερα καθυστερούν υπερβολικά λόγω της δικαστικής διαδικασίας), ενώ η σφράγιση και η αποσφράγιση μεταφέρονται ως αρμοδιότητες από τους συμβολαιογράφους στους δικαστικούς επιμελητές, ως πλέον αρμοδίους.

Β’ Μέρος

Το Β’ μέρος του νομοσχεδίου αφορά το υψίστης σημασίας κεφάλαιο της αναγκαστικής εκτέλεσης. Το πρόβλημα που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί είναι η σημαντική καθυστέρηση που παρατηρείται στην εκδίκαση των ανακοπών κατά της εκτέλεσης, που συχνά αγγίζει τα όρια της αρνησιδικίας. Ειδικότερα, οι σχετικές ανακοπές που εκκρεμούν στα πρωτοδικεία προκαλούν υπερφόρτωση των πινακίων, με αποτέλεσμα ο χρόνος συζήτησης των ανακοπών που κατατίθενται σήμερα να προσδιορίζεται -ειδικά στο Πρωτοδικείο Αθηνών- ακόμη και το μακρινό 2036 (!).

Ο λόγος είναι ότι για τις εν λόγω ανακοπές, των οποίων η συζήτηση έχει προσδιοριστεί αρχικά σε ημερομηνία μετά τον πλειστηριασμό του ακινήτου, ο διάδικος καταθέτει αίτηση προτίμησης και με αυτόν τον τρόπο το ένδικο βοήθημαεκδικάζεται σε ημερομηνία προ του πλειστηριασμού, λόγω του επείγοντος. Ωστόσο, η αρχική δικάσιμος παραμένει εγγεγραμμένη στα πινάκια και για τεχνικούς λόγους δεν αφαιρείται από αυτά, παρότι η ανακοπή έχει εντωμεταξύ συζητηθεί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα πινάκια να φαίνονται γεμάτα με προσδιορισμένες ανακοπές, οι οποίες ωστόσο, κατόπιν αίτησης προτίμησης, έχουν ήδη εκδικαστεί, εντούτοις η συζήτηση νέων ανακοπών να προσδιορίζεται πολύ καιρό μετά την κατάθεσή τους. Στην ουσία πρόκειται για «πλασματική» υπερφόρτωση των πινακίων, όχι πραγματική.

Η κατάσταση αυτή καθιστά αναγκαία τη λήψη δραστικών μέτρων. Προς αυτήν την κατεύθυνση κινούνται και οι νέες ρυθμίσεις για τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας επαναπροσδιορισμού ανακοπών, κατά το παράδειγμα του νόμου των υπερχρεωμένων νοικοκυριών (Ν.3869/2010). Η κατασκευήκαι λειτουργία της πλατφόρμας έχει στόχο την εκκαθάριση των πινακίων των πρωτοδικείων, μέσω της υποχρεωτικής για τους ενδιαφερομένους υποβολής αίτησης επαναπροσδιορισμού της συζήτησης των εκκρεμών ανακοπών και ταυτόχρονα τηνεπίσπευση της συζήτησης και έκδοσης αποφάσεων επί των υποθέσεων αυτών.

Μια ανακοπή που τυχόν δεν θα υποβληθεί εκ νέου στην πλατφόρμα, θα θεωρείται ότι δεν έχει ασκηθεί καν και θα διαγράφεται από τα πινάκια. Με αυτόν τον τρόπο θα ελαφρυνθούντα πινάκια που είναι γεμάτα κυρίως με ανακοπές μετά τονπλειστηριασμό, οι οποίες όμως πρακτικά εκδικάζονται πριν από αυτόν λόγω του επείγοντος, όπως αναφέρθηκε. Υπολογίζεται ότι μόνο το 1/3 των υποθέσεων που είναι εγγεγραμμένες στα πινάκια και εκκρεμείς0, συνεπώς για αυτές θα υποβληθεί αίτηση επαναπροσδιορισμού. Τέλος, ρητά ορίζεται ότι η έκδοση της απόφασης θα γίνεται το αργότερο εντός 2 μηνών από τη συζήτηση της αίτησης επαναπροσδιορισμού, ενώ όλες οι υποθέσεις ανακοπών που θα επαναπροσδιοριστούν αναμένεται να έχουν εκδικαστεί το αργότερο εντός 3 ετών από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας.

Γ’ Μέρος

Εισάγονται ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της θεσμικής υποστήριξης των ανώτατων δικαστηρίων και στη βελτίωση της διοικητικής λειτουργίας τους. Συγκεκριμένα, θεσπίζεται η δυνατότητα καταβολής αποζημίωσης στους υπαλλήλους και επιμελητές του ΣτΕ για τη συμμετοχή τους σε Επιτροπές, Υπηρεσιακά και Πειθαρχικά Συμβούλια, αναγνωρίζοντας εμπράκτως τη σημασία της υποστήριξης που προσφέρουν στο Δικαστήριο και ενισχύοντας την εύρυθμη λειτουργία του.Επίσης, προβλέπεται η σύσταση 50 νέων οργανικών θέσεων δικαστικών υπαλλήλων, των οποίων η πλήρωση θα πραγματοποιηθεί μέσω ειδικού διαγωνισμού με διαδικασία που θα διενεργήσει το ίδιο το ΣτΕ.

Επιπλέον, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που ανταποκρίνονται στο ζήτημα του υπερβολικού φόρτου υποθέσεων που επωμίζονται οι λειτουργοί της δικαιοσύνης. Ειδικότερα, θεσπίζονται δεσμευτικά και αριθμητικά όρια στη χρέωση υποθέσεων προς κάθε δικαστικό ή εισαγγελικό λειτουργό. Οι ρυθμίσεις αυτές προβλέπουν ότι η χρέωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο του κανονισμού σε ποσοστό μεγαλύτερο του 20%, ενώ για την πολιτική δικαιοσύνη προβλέπεται ανώτατο όριο 150 υποθέσεων ετησίως στον πρώτο βαθμό και 70 στον δεύτερο. Σε περιπτώσεις έκτακτης επιβάρυνσης δικαστικού σχηματισμού, τίθεται υποχρέωση άμεσης ενημέρωσης του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου για τη λήψη μέτρων ενίσχυσης.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων ή την επεξεργασία δικογραφιών δεν θα θεωρούνται αδικαιολόγητες, όταν αυτές οφείλονται σε υπέρβαση του ανώτατου ορίου φόρτου, είτε με βάση τον νόμο είτε με βάση τον κανονισμό του εκάστοτε δικαστηρίου ή εισαγγελίας. Η πρόβλεψη αυτή ενσωματώνεται τόσο στις διατάξεις για την προαγωγή δικαστικών λειτουργών, όσο και σε εκείνες για την πειθαρχική αντιμετώπιση της καθυστέρησης στην άσκηση καθηκόντων, εισάγοντας μια δίκαιη και ρεαλιστική προσέγγιση στις διαδικασίες αξιολόγησης και εσωτερικής λογοδοσίας.

   Αναλυτικότερα, η ανακοίνωση του ΔΣΑ έχει ως εξής:

   «Το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, κατά τη σημερινή του συνεδρίαση (23.6.2025), εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

    1. Η επιλογή του υπουργού Δικαιοσύνης να κατονομάσει δημόσια, στο πλαίσιο πολιτικής αντιπαράθεσης στη Βουλή, τέσσερις γυναίκες θύματα βιασμού τυγχάνει απόλυτα αποδοκιμαστέα από το ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

   Τα θύματα βιασμού αξίζουν απόλυτου σεβασμού και προστασίας, δεν πρέπει να εμπλέκονται σε πολιτικές διαμάχες και μάλιστα με αδόκιμο και αλυσιτελή τρόπο, δεδομένου ότι, η αναφορά των ονομάτων τους, και ανεξάρτητα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ουδέν προσέφερε στη σχετική συζήτηση.

   2. Ο δικηγόρος, σύμφωνα με τον Κώδικα Δικηγόρων, εκπροσωπεί τον εντολέα του και ουδέποτε ταυτίζεται με αυτόν. Έχει υποχρέωση να αναλαμβάνει κάθε υπόθεση, εκτός αν αυτή είναι προδήλως αβάσιμη, δεν είναι δεκτική υπεράσπισης, έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα άλλων εντολέων του ή αντιβαίνει στις αρχές του και οφείλει, κατά την άσκηση του λειτουργήματός του, να τηρεί απαρέγκλιτα τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Δικηγόρων και στον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγορικού Λειτουργήματος.

   3. Οι αναβολές/ματαιώσεις και εν γένει καθυστερήσεις στην ποινική διαδικασία δεν αποτελούν ευθύνη των δικηγόρων αλλά πρωτίστως των δικαστικών συνθέσεων που λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις όσο και των εν γένει ανεπαρκειών και ελλείψεων υποδομών της Ελληνικής Δικαιοσύνης.

   4. Τέλος, τα δημόσια πρόσωπα για πράξεις ή παραλείψεις τους υπόκεινται στη σφαίρα της δημόσιας κριτικής και δη αυστηρής και οφείλουν να αποτελούν παράδειγμα υποδειγματικής συμπεριφοράς, σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες που διέπουν την εκάστοτε δράση τους».

Και συνεχίζει η πρόεδρος της ΠΛεύσης Ελευθερίας: «Αυτές οι καταγγελίες, επί 2 ημέρες «θάβονται» κάτω από τη συκοφαντική λάσπη που εκτόξευσε ο Φλωρίδης εναντίον μου.

Η αλήθεια όμως δεν μπορεί να κρυφτεί.

Στο τέλος της ομιλίας μου, η αναλυτική, αποστομωτική διάψευση των χυδαιολογιών Φλωρίδη, διάψευση που έρχεται από τον αντίδικο δικηγόρο, σε υπόθεση που διαστρέβλωσε και παραποίησε, κακοποιώντας την αλήθεια ο πανικόβλητος Υπουργός, εκπροσωπώντας τον πανικόβλητο Κ.Μητσοτάκη…»

Έτσι, πλέον οι παραβατικοί νέοι από 12 έως 18 ετών δεν θα εγκλείονται σε σωφρονιστικά ιδρύματα και δεν θα τους επιβάλλονται άλλα σωφρονιστικά μέτρα, αλλά ως αναμορφωτικό μέτρο, θα τους παρέχεται η δυνατότητα παρακολούθησης προγραμμάτων αθλητισμού και πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Το καινοτόμο, όπως το χαρακτήρισαν οι συναρμόδιοι υπουργοί, νέο αναμορφωτικό μέτρο αποτελεί ιστορική αλλαγή στη σελίδα της Ελλάδας στον τομέα της ποινικής αντιμετώπισης των ανηλίκων παραβατικών ατόμων και έχει κάνει τα πρώτα βήματά του στις περιφέρειες της Αττικής, Ιωαννίνων, Λασιθίου, Χανιων και Καστοριάς.

Γιώργος Φλωρίδης

Αρχικά, όπως ανέφερε ο κ. Φλωρίδης, βρέθηκε στο ΟΑΚΑ 20 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τότε που είχε την ιδιότητα του υφυπουργού Πολιτισμού (αρμόδιου για τον Αθλητισμό) και διοργάνωσε τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων. Στη συνέχεια ο κ. Φλωριδης, ανέφερε: «Λέγεται ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει απ’ έξω μια πινακίδα που αναβοσβήνει και γράφει: “Όλοι μέσα”. Όμως, ισχύει το αντίθετο. Και ζωντανό παράδειγμα είναι η σημερινή παρουσίαση των νέων σωφρονιστικών μέτρων για τους ανήλικους που κάποια στιγμή έκαναν κάποιο λάθος».

Παράλληλα, ο υπουργός Δικαιοσύνης σημείωσε: «Στον Ποινικό Κώδικα νομοθετήσαμε τρία πρωτοποριακά αναμορφωτικά μέτρα για τους ανήλικους παραβάτες.

Το πρώτο είναι ότι ο δικαστής ανηλίκων μπορεί να επιβάλλει το αναμορφωτικό μέτρο της ένταξης σε αθλητικές δραστηριότητες, αυτό που κάνουμε σήμερα εδώ. Και είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που από την πρώτη στιγμή ο κ. Βρούτσης αυτό το ενστερνίστηκε, το αγκάλιασε.

Το δεύτερο είναι ότι θα υπογραφεί σύντομα μια αντίστοιχη υπουργική απόφαση, η οποία θα οργανώσει το πλαίσιο της επιβολής του αναμορφωτικού μέτρου με τη συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες και ιδιαίτερα σε θεατρική ομαδική δράση, όπου τα παιδιά στην πραγματικότητα θα μπορούν να μετασχηματίζουν το θυμό τους σε θετική ενέργεια. Περί αυτού πρόκειται.

Τα παιδιά τα οποία είναι παραβάτες είναι θυμωμένα παιδιά. Άρα, αυτός ο θυμός, ο οποίος είναι μια αρνητική ενέργεια, πρέπει να μετατραπεί σε θετική ενέργεια. Και ο αθλητισμός είναι ένα από τα καλυτέρα οχήματα για να γίνει αυτό και ο πολιτισμός επίσης.

Το τρίτο μέτρο που νομοθετήσαμε είναι η παροχή κοινωφελούς εργασίας. Υπάρχει ένα ωραίο παράδειγμα εδώ: Αν ένα παιδί βανδαλίζει έργα τέχνης, ο καλύτερος τρόπος για να το αναμορφώσεις και να το εντάξεις στην κοινωνία, είναι να το στείλεις να εργαστεί μαζί με τους συντηρητές των έργων τέχνης.

Δηλαδή, να πάρεις τον θυμό της καταστροφής και να τον μετατρέψεις σε μια ενέργεια θετική. Να δει πώς τα έργα τέχνης τα ομορφαίνουμε και τα κρατάμε στη ζωή και τους δίνουμε τη δυνατότητα να διατηρούνται, ώστε να τα χαίρονται οι άνθρωποι στο μέλλον.

Η Ελλάδα δεν είναι τυχαίο ότι επελέγη από τις 46 χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης μαζί με άλλες 2 χώρες να γράψουν τα βασικά κείμενα για τη Φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη. Η Ελλάδα είναι στις 3 από τις 46 που θα γράψει τα κείμενα για όλες τις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Ελλάδα προχθές επελέγη πάλι στις 8 βασικές χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης, που θα διαμορφώσει ειδικές δράσεις για τα παιδιά και για τη Φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη.

Είμαστε παρόντες και αναγνωρίζεται η δουλειά μας εκεί και πρέπει να το μετασχηματίσουμε σε κάτι καλό και για εμάς εδώ».

Και κατέληξε ο κ. Φλωρίδης: «Επενδύουμε πάρα πολλά σε αυτό το σχέδιο. Άρα, δεν είναι ο στόχος μας τα παιδιά να οδηγούνται σε σκληρά αναμορφωτικά μέτρα. Δηλαδή να εγκλείονται στα αναμορφωτήρια ή να πηγαίνουν στις φυλακές ανηλίκων. Στόχος είναι τα παιδιά να σώζονται και να αποδίδονται στην κοινωνία ως παιδιά, τα οποία μπορούν να προσφέρουν. Δεν αποκλείεται κάποια από αυτά τα παιδιά να γίνουν μελλοντικοί μας πρωταθλητές σε κάποια αθλήματα».

Γιάννης Βρούτσης

Από την πλευρά του ο κ. Βρούτσης τόνισε ότι με ενθουσιασμό αγκάλιασε ο αθλητικός κόσμος το νέο πρόγραμμα για τους παραβατικούς ανήλικους, οι οποίοι κάποια στιγμή λάθεψαν και τώρα θα επανενταχθούν στην κοινωνία μέσω του αθλητισμού.

Έκανε λόγο για «ιστορική μέρα» και, μεταξύ άλλων, τόνισε:

«Μόνο ο αθλητισμός, με τον παιδαγωγικό του χαρακτήρα, μπορεί να διδάξει σε όλα τα παιδιά, στη νέα γενιά, αξίες όπως η πειθαρχία, ο σεβασμός, η αλληλεγγύη, η συνεργατικότητα, η πίστη, η αυτοεκτίμηση και η αφοσίωση στη συνεχή αυτοβελτίωση.

Άλλωστε, ο αθλητισμός, όπως είναι παγκοσμίως αποδεκτό, με τις αξίες και τα ιδεώδη του, λειτουργεί ως κοινωνικό εργαλείο θετικών προτύπων συμπεριφοράς, ενσωμάτωσης, συμπερίληψης, ίσης μεταχείρισης, άρσης των ανισοτήτων και εξάλειψης των διακρίσεων.

Ξεκινάμε πιλοτικά σε πέντε περιφέρειες της χώρας (Αττική, Ιωάννινα, Χανιά, Καστοριά και Λασίθι, τις οποίες επισκεφθήκαμε, αλλά και διοργανώσαμε διήμερο διαδικτυακό επιμορφωτικό σεμινάριο για τους προπονητές των κατά τόπους σωματείων), προτού εκκινήσει η καθολική εφαρμογή του μέτρου από το δικαστικό έτος 2025-2026.

Καθορίσαμε τις αυστηρές προϋποθέσεις που χρειάζεται να πληρούν τα σωματεία, τα οποία δηλώνουν εθελοντική συμμετοχή στο πρόγραμμα, τις λεπτομερείς διαδικασίες από την ώρα επιβολής του αναμορφωτικού μέτρου, την απαιτούμενη συνεργασία με τους Επιμελητές κ.λπ.».

Ακόμη, ο κ. Βρούτσης ανέφερε:

«Χαίρομαι ιδιαίτερα που η ανταπόκριση των αθλητικών σωματείων, που καλλιεργούν ατομικά και ομαδικά αθλήματα, ήταν ενθουσιώδης! Συμφώνησαν απολύτως στον κοινωνικό ρόλο που οφείλουν να διαδραματίσουν, αλλά και για την ευκαιρία που θα παράσχουν σε παιδιά ήπιας παραβατικότητας, προκειμένου εκείνα να επωφεληθούν από τα ευεργετήματα που προσφέρει η ενασχόληση με τον αθλητισμό, σε ένα υγιές και προστατευμένο περιβάλλον». Και κατέληξε: «Κάθε παιδί, που θα επανεντάσσεται μέσω του αθλητισμού, θα αξίζει περισσότερο και από τα κύπελλα και από τα μετάλλια».

Τις λεπτομέρειες της υλοποίησης του νέου αναμορφωτικού μέτρου και τη λογική της «φιλικής προς το παιδί Δικαιοσύνης» ανέλυσε η Ευτυχία Κατσιγαράκη, εγκληματολόγος και προϊστάμενη Γενικής Διεύθυνσης Ειδικών Νομικών Ζητημάτων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Τον σχεδιασμό από πλευράς του υπουργείου Αθλητισμού, τα κριτήρια επιλογής των αθλητικών σωματείων, τον ρόλο των προπονητών και τα φίλτρα προστασίας ώστε κάθε ανήλικος με τέτοιο αναμορφωτικό μέτρο να αφομοιωθεί στην αθλητική οικογένεια, εξήγησε ο Βασίλης Κάκκος, προϊστάμενος Διεύθυνσης Αγωνιστικού Αθλητισμού της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Τις διεθνείς καλές πρακτικές παρουσίασε σε διαδικτυακή σύνδεση με τη Βιέννη η Γεωργία Δημητροπούλου, εμπειρογνώμονας αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας μέσω του αθλητισμού στο Γραφείο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα ναρκωτικά και το έγκλημα.

Υπογραφή κοινής υπουργικής απόφασης

Πριν από λίγα 24ωρα υπεγράφη η κοινή υπουργική απόφαση η οποία καθορίζει το πλαίσιο επιλογής και εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου που προβλέπει ο νέος Ποινικός Κώδικας για τους ανήλικους παραβάτες άνω των 12 ετών. Παράλληλα, καθορίζει και τους κανόνες υλοποίησή τους, με την παρακολούθηση προγραμμάτων αθλητισμού και της συμμετοχής των ανηλίκων σε νομίμως λειτουργούντα αθλητικά σωματεία.

Ως αναμορφωτικά μέτρα ανηλίκων, προβλέπεται η επιβολή παρακολούθησης ειδικών εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών και πολιτιστικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς. Παράλληλα, προβλέπεται η παρακολούθηση αθλητικών προγραμμάτων, όπως και τη συμμετοχή σε αθλητικά σωματεία.

Μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να υπάρξει και ανάλογη νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να μπορούν τα αναμορφωτικά μέτρα να εφαρμοστούν στο χώρο του πολιτισμού.

Η πρώτη εφαρμογή στο Λασίθι

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των νέων νομοθετικών μέτρων έγινε και διαδικτυακή σύνδεση με το δικαστήριο του Λασιθίου Κρήτης, όπου για πρώτη φορά δόθηκε η δυνατότητα σε 3 ανήλικους, χαμηλής ποινικής παραβατικότητας, να ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα. Οι δύο ανήλικοι είχαν παραβιάσει τον ΚΟΚ και στον τρίτο είχε βρεθεί μικροποσότητα ναρκωτικών ουσιών. Οι δύο πρώτοι εντάχθηκαν σε πρόγραμμα ποδοσφαιρικού Σωματείου και ο τρίτος σε Σωματείο άρσης βαρών.

Επαφές με ΠΑΕ

Στο πλαίσιο της διεύρυνσης των αναμορφωτικών μέτρων είχε συσταθεί από τον κ. Φλωρίδη ομάδα εργασίας για την προετοιμασία της πιλοτικής εφαρμογής των νέων αναμορφωτικών μέτρων.

Στο πλαίσιο αυτό, τα μέλη της ομάδας εργασίας πραγματοποίησαν τις αναγκαίες συναντήσεις και είχαν επαφές για την υλοποίηση των μέτρων που επρόκειτο να εφαρμοστούν.

Μάλιστα, κάποια από τα μέλη της ομάδας εργασίας μετέβησαν σε τέσσερις πόλεις, στα Χανιά, Λασίθι, Καστοριά και Ιωάννινα. Στις πόλεις αυτές πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς (οι οποίοι θα είναι εφαρμοστές των νεών διατάξεων) και αθλητικά σωματεία, τα οποία είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετάσχουν και να υποδεχτούν τους ανηλίκους.

Αντίστοιχη συνάντηση έγινε και στο υπουργείο Δικαιοσύνης, με τη συμμετοχή αθλητικών σωματείων της Αθήνας και του Πειραιά, μεταξύ των οποίων ήταν η ΑΕΚ, ο Παναθηναϊκός, ο Ολυμπιακός, ο Πανιωνίος, ο Μίλωνας και άλλες ΠΑΕ.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, «το αναμορφωτικό μέτρο της παρακολούθησης προγραμμάτων αθλητισμού και της συμμετοχής σε αθλητικά σωματεία έχει κατ’ εξοχήν παιδαγωγικό χαρακτήρα και προϋποθέτει το σεβασμό της προσωπικότητας του ανηλίκου καθ’ όλη τη διάρκεια της υλοποίησής του από τα εμπλεκόμενα μέρη».

Κατά το περιεχόμενο της υπουργικής απόφασης, «η επιλογή του αναμορφωτικού μέτρου της παρακολούθησης προγραμμάτων αθλητισμού και της συμμετοχής σε αθλητικά σωματεία, το περιεχόμενο και η διάρκεια αυτού, διέπεται από την αρχή της αναλογικότητας αναφορικά με τη βαρύτητα της πράξης που έχει τελεστεί, την προσωπικότητα του ανηλίκου, την προηγούμενη ενασχόληση με τον αθλητισμό και τις δεξιότητες αυτού, καθώς και τις συνθήκες διαβίωσής του».

Δικαιώματα και υποχρεώσεις ανήλικου

Σύμφωνα με το άρθρο 6 της υπουργικής απόφασης, κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου, ο ανήλικος οφείλει να τηρεί το προπονητικό πρόγραμμα και τον κανονισμό του αθλητικού σωματείου στο οποίο συμμετέχει και να συνεργάζεται με τον προπονητή και τους άλλους συναθλητές του.

Σε περίπτωση ασθένειας ή άλλου σοβαρού κωλύματος, ο ανήλικος ενημερώνει τον επόπτη επιμελητή ανηλίκων και τον προπονητή του, προκειμένου να καλύψει μελλοντικά τις ώρες της απουσίας του, αν και εφόσον τούτο είναι εφικτό.

Ακόμη, ο ανήλικος οφείλει να συνεργάζεται με τον επιμελητή ανηλίκων κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του στο αθλητικό πρόγραμμα και έχει την υποχρέωση να τον ενημερώνει για τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζει κατά την παρακολούθηση του προγράμματος.

Πάντως, ο ανήλικος «δεν είναι υποχρεωμένος να συμμετέχει στο αθλητικό πρόγραμμα πέραν των ωρών προπόνησης που ορίζονται στο πρωτόκολλο συνεργασίας για την εφαρμογή του επιβληθέντος αναμορφωτικού μέτρου, εκτός και αν ο ίδιος επιθυμεί να συμμετέχει και σε αθλητικούς αγώνες του Σωματείου».

Σε περίπτωση κατά την οποία ο ανήλικος δεν τηρεί ή τηρεί ελλιπώς ή πλημμελώς τις υποχρεώσεις του προς το αθλητικό σωματείο στο οποίο έχει ενταχθεί, τότε μπορεί, να εφαρμοστούν οι διατάξεις του άρθρου 124 του Ποινικού Κώδικα. Οι διατάξεις αυτές προβλέπουν ότι το δικαστήριο που επέβαλε τα αναμορφωτικά μέτρα, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να τα αντικαταστήσει με άλλα και μάλλον αυστηρότερα.

Το αναμορφωτικό μέτρο της παρακολούθησης προγραμμάτων αθλητισμού και συμμετοχής σε αθλητικά σωματεία, «πραγματοποιείται σε ορισμένες ημέρες της εβδομάδας, εκτός σχολικού, εκπαιδευτικού ή εργασιακού ωραρίου και με τρόπο που να μην εμποδίζει την εκπλήρωση των εκπαιδευτικών ή εργασιακών υποχρεώσεων του ανηλίκου». Το χρονικό διάστημα επιβολής του αναμορφωτικού μέτρου ορίζεται από τη δικαστική απόφαση με την οποία επιβάλλεται το αναμορφωτικό μέτρο.

Σε περίπτωση κατά οποία ο ανήλικος με τη θέλησή του συμμετέχει σε αγωνιστικές δραστηριότητες του αθλητικού σωματείου, αυτό αποτελεί μέρος του προγράμματος που παρακολουθεί.

Όμως, εάν ο ανήλικος συμμετέχει σε προπονητικές και αγωνιστικές δραστηριότητες του αθλητικού σωματείου, τότε απαιτείται η έκδοση δελτίου αθλητικής ιδιότητας και κάρτα υγείας.

Επίβλεψη προγραμμάτων

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, ο επιμελητής ανηλίκων θα συνεργάζεται στενά με το αρμόδιο υπεύθυνο πρόσωπο που έχει οριστεί από το αθλητικό σωματείο και είναι συναρμόδιο για την επίβλεψη του αναμορφωτικού μέτρου.

Ο επιβλέπων έχει υποχρέωση «να παρακολουθεί την τήρηση των υποχρεώσεων του ανηλίκου και να του παρέχει την αναγκαία καθοδήγηση και υποστήριξή του». Επιπρόσθετα, «συνεργάζεται στενά με τον επιμελητή ανηλίκων, πραγματοποιεί συναντήσεις μαζί του και τον ενημερώνει για την πρόοδο εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου και την εν γένει συμπεριφορά του ανηλίκου».

Ο επιμελητής θα επισκέπτεται τον ανήλικο στις εκδηλώσεις-προπονήσεις σε τακτά χρονικά διαστήματα, «κατά την κρίση του ή όταν τούτο κρίνεται χρήσιμο ή μετά από σχετική πρόσκληση του σωματείου ή του ανηλίκου».

Επιπρόσθετα, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου Ανηλίκων, ο εισαγγελέας Ανηλίκων και ο ανακριτής εποπτεύουν τη γενικότερη εφαρμογή του μέτρου και έχουν την δυνατότητα να ενημερώνονται ανά πάσα στιγμή από τον επιμελητή και από το αθλητικό σωματείο σχετικά με την πορεία του ανηλίκου.

Ασφαλιστική κάλυψη ανηλίκων

Ο ανήλικος στον οποίο έχει επιβληθεί το αναμορφωτικό μέτρο της παρακολούθησης προγραμμάτων αθλητισμού και συμμετοχής σε αθλητικά σωματεία, υπάγεται στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ κατά του κινδύνου ατυχήματος, στις περιπτώσεις που κανένας από εκείνους που έχουν τη γονική μέριμνα του ανηλίκου (γονείς, ιδρύματα, κ.λπ.) δεν έχουν ασφαλιστική κάλυψη.

Η εισφορά για την ασφάλιση του ανηλίκου καθορίστηκε στο 1% επί του βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών και τα σχετικά κονδύλια βαρύνουν τον προϋπολογισμό του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Να σημειωθεί εδώ, ότι τα εν λόγω αναμορφωτικά μέτρα προκαλούν, κατ’ εκτίμηση, δαπάνη σε βάρος του τακτικού προϋπολογισμού του υπουργείου Δικαιοσύνης ύψους μέχρι 49.000 ευρώ για καθένα από τα επόμενα οικονομικά έτη.

Δαπάνες εξοπλισμού – εισιτήρια

Ο απαιτούμενος αθλητικός εξοπλισμός για την κάλυψη των προπονητικών και αγωνιστικών αναγκών του προγράμματος, στο οποίο συμμετέχει ο ανήλικος, χορηγείται από το αθλητικό σωματείο.

Ωστόσο, οι δαπάνες για τον αθλητικό εξοπλισμό, την έκδοση κάρτας υγείας, καθώς και τα έξοδα μετακίνησης ανήλικου με τα μέσα μαζικής μεταφοράς από και προς τον τόπο των προπονήσεων, βαρύνει τον προϋπολογισμό του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Αναφερόμενος στην τραγωδία των Τεμπών, ο κ. Φλωρίδης σημείωσε ότι βρέθηκε το κτίριο για να φιλοξενήσει τη δίκη και θα είναι έτοιμο σε 15 ημέρες.

Όσον αφορά τα αιτήματα άρσης προστασίας των προστατευόμενων μαρτύρων στην υπόθεση Novartis, δήλωσε πως με τους νέους ποινικούς κώδικες που ισχύουν από την 1η Μαΐου υπάρχει πρόβλεψη που ολοκληρώνει το πλαίσιο προστασίας και είναι πλέον στα χέρια του αρμόδιου εισαγγελέα, ο οποίος έχει το δικαίωμα ανά πάσα στιγμή χωρίς καν να υποβληθούν αιτήματα να εξετάζει το πώς εξελίσσεται αυτό το καθεστώς προστασίας.

«Η υπόθεση είναι στα χέρια της Δικαιοσύνης, η οποία θα κρίνει αν θα πρέπει να συνεχίσει αυτό το καθεστώς προστασίας ή όχι», ανέφερε ο υπουργός.

Υπογράμμισε πως όσα έχουν αποκαλυφθεί για κάποιους προστατευόμενους μάρτυρες -ότι είχαν οικονομικό όφελος να καταγγείλουν τα όσα κατήγγειλαν- όλα αυτά τα στοιχεία έχουν υποβληθεί αρμοδίως.

«Ο κόσμος πρέπει να ξέρει ότι όλο αυτό έγινε με βάση τη νομοθεσία που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ» υπογράμμισε. Συμπληρώνοντας, μάλιστα, ο υπουργός ανάφερε ότι με βάση τον νέο ποινικό κώδικα που ψήφισε η Νέα Δημοκρατία και τίθεται σε ισχύ από την 1η Μαΐου, πως το δικαστήριο θα είχε την ευχέρεια να επιβάλλει μεγαλύτερες ποινές: «Στον νέο ποινικό κώδικα υπάρχει διάταξη που λέει ότι αν υπάρχει παραβίαση προληπτικών μέτρων, δηλαδή μέτρων που έχει ανακοινώσει η Πολιτική Προστασία, η Πυροσβεστική κλπ, η ποινή είναι από 10 έως 20 χρόνια κάθειρξη, με δήμευση περιουσίας».

«Αυτή τη διάταξη την ψήφισε μόνο η Νέα Δημοκρατία», επισήμανε ακόμα ο κ. Φλωρίδης, μιλώντας στην ΕΡΤ.

Στην επισήμανση πως η πλειονότητα των κατηγορουμένων κρίθηκε αθώα από το δικαστήριο σήμερα, ανεξαρτήτως ισχύοντος ποινικού κώδικα, ο κ. Φλωρίδης δήλωσε πως «η δικαιοσύνη και τα όργανά της θα κρίνουν εάν πρέπει να ασκήσουν έφεση» και πως η πρόθεση της προέδρου του Αρείου Πάγου να ζητήσει να καθαρογραφεί άμεσα η σημερινή δικαστική απόφαση στοχεύει πιθανώς στην τάχιστη εξέλιξη της υπόθεσης, προκειμένου να μην υπάρξει παραγραφή (Ιούλιος 2026): «Είδα την παρέμβαση του Αρείου Πάγου, η οποία προφανώς αποσκοπεί στο να οδηγηθεί τάχιστα και σε ένα ανώτερο δικαστήριο με μεγαλύτερη εμπειρία, μπορεί να ολοκληρωθεί η διαδικασία πριν την παραγραφή».