Προσερχόμενος στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μίλησε για τη στήριξη της Ουκρανίας και την ανάγκη συνέχισης της πίεσης μέσω στοχευμένων κυρώσεων, τόνισε τη σημασία της προώθησης της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή και υπογράμμισε την ανάγκη εξάντλησης κάθε διπλωματικού μέσου για την αποφυγή κλιμάκωσης στην κρίση του Ιράν.

   Η δήλωση του κ. Γεραπετρίτη:

   «Συμπληρώνονται, αύριο, τέσσερα χρόνια από την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, κατά σαφή παραβίαση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου και του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα θα δηλώσουν τη συνεχιζόμενη βούλησή τους για στήριξη της Ουκρανίας και ταυτόχρονα για στοχευμένες κυρώσεις, οι οποίες θα έχουν ένα ωφέλιμο αποτέλεσμα. Θα πρέπει να δηλώσουμε με κάθε κατηγορηματικότητα, ότι οι επιθέσεις κατά αμάχων και κατά ενεργειακών υποδομών αποτελούν σαφέστατη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν είναι ανεκτές.

   Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή, είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο να εισέλθουμε στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου. Η Ελλάδα, σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή, θα είναι εκεί, τόσο σε ό,τι αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια και την ανασυγκρότηση, όσο και τη σταθεροποίηση της περιοχής. Θα ήθελα να επισημάνω ότι η Παλαιστίνη συνιστά ένα ενιαίο σύνολο μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας και γι’ αυτό η οποιαδήποτε εποικιστική δραστηριότητα δεν θα πρέπει να αναπτύσσεται. Η Ελλάδα επιμένει ότι θα πρέπει να υπάρξει μια νέα ώθηση, έτσι ώστε να έχουμε πολιτική λύση, η οποία θα επιτρέψει την ίδρυση του παλαιστινιακού κράτους, ταυτόχρονα με ένα ασφαλές Ισραήλ.

   Σε σχέση με το Ιράν, η θέση της Ελλάδας είναι ότι θα πρέπει να εξαντληθεί κάθε διπλωματικό μέσο, έτσι ώστε να μην υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση, η οποία θα δημιουργήσει συνθήκες πολύ μεγάλης αναταραχής στην ευρύτερη περιοχή και στον κόσμο.

   Θα έχω την ευκαιρία σήμερα να τοποθετηθώ και να ενημερώσω τους συναδέλφους μου υπουργούς Εξωτερικών, για τη βούληση της Ελλάδας να αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών σε σχέση με την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αναπτύξει πολλές δράσεις, οι οποίες κατατείνουν στην ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της. Είναι σημαντικό η Ευρωπαϊκή Ένωση να παραμείνει συνεπής. Μετά το 2023 και την ατζέντα της Θεσσαλονίκης, να δώσουμε μια νέα ώθηση, ένα νέο όραμα στους λαούς των Δυτικών Βαλκανίων και η Ελλάδα θα φροντίσει να είναι επισπεύδουσα σε αυτό».

Συμφωνούμε, επίσης, πώς μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας υπάρχει μόνο μία διαφορά προς επίλυση υπό διεθνή δικαιοδοσία: η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Αυτή είναι η πάγια εθνική θέση και ως εκ τούτου το τουρκικό αφήγημα περί συνολικού “προβλήματος” στο Αιγαίο που περιλαμβάνει την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε πολλά νησιά και την αποστρατιωτικοποίησή τους κρίνεται ανυπόστατο και σε πλήρη αντίθεση με διεθνείς συνθήκες και διεθνές δίκαιο.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης ήταν σαφής: «το ιδεολόγημα της Τουρκίας περί γκρίζων ζωνών είναι απολύτως ανυπόστατο. Δεν έχει καμία απολύτως βάση και νομικό επιχείρημα. Η πάγια εθνική μας θέση είναι ότι το διεθνές δίκαιο έχει ξεκάθαρη τοποθέτηση. Δεν συζητούμε κανένα ζήτημα εθνικής κυριαρχίας. Καμία κυβέρνηση, κανένας υπουργός δεν πρόκειται να αποστεί από τη βασική αυτή θέση»

Γιατί χρειάστηκε να επαναλάβει ο υπουργός Εξωτερικών το σαφές; Μα, επειδή ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ Μακάριος Λαζαρίδης έσπευσε να κατακεραυνώσει το ΠΑΣΟΚ ότι με την πολιτική της περιόδου Σημίτη στη διαχείριση της κρίσης των Ιμίων “γκριζάρισε” το Αιγαίο! Είπε επί λέξη: «ήταν τραγική, μοιραία και άβουλη, οδηγώντας στο γκριζάρισμα του Αιγαίου με τις ενέργειες που έκανε εκείνες τις ημέρες».

Ο Γεραπετρίτης κατάλαβε το σοβαρό σφάλμα του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου. Διότι είναι σαν να ρίχνεις νερό στο μύλο της εγχώριας εμπορίας “πατριωτισμού” που υπονοεί ακόμα και “εθνικές προδοσίες”, όταν δηλώνεις ότι πριν τριάντα χρόνια η διαχείριση μιας κρίσης (που στοίχισε τρεις ζωές στελεχών των ενόπλων μας δυνάμεων) προκάλεσε αυτό που η Τουρκία επικαλείται ως βασική της θέση, αποτελεί μεγάλο δώρο στην τουρκική προπαγάνδα. Προ ημερών, άλλωστε, εξέδωσε Navtex διετούς διάρκειας που επισημαίνει αυτό ακριβώς που καταλογίζει στην κυβέρνηση Σημίτη ο Λαζαρίδης.

Εδώ ισχύει αυτό που έλεγε ο Εμανουήλ Ροϊδης: “Όταν έχει κανείς το δικαίωμα να λαθεύει απεριόριστα, είναι βέβαιος πως κάποτε θα πετύχει.”

Η δουλειά του Γεραπετρίτη είναι να κρατήσει ζωντανό το αφήγημα της Διακήρυξης των Αθηνών για “ήρεμα νερά”, παρότι εκπνέει, αυτή του Δένδια είναι να αναβαθμίσει το αποτρεπτικό δόγμα. Όταν υψώνεις την ελληνική σημαία στην Bel@arra “Κίμων” είναι λογικό να επισημαίνεις την “απειλή” που αιτιολογεί ένα γιγαντιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα.

Εκεί που ενδεχομένως εγκυμονεί ο κίνδυνος κάποιας αντίφασης είναι στο εάν η “λειτουργική σχέση” παραμένει λειτουργική όταν από την άλλη πλευρά συνεχίζουν να μας κατηγορούν ότι παραβιάζουμε κάποιο (ανύπαρκτο) καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, κι όταν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών μιλά για “σύνολο διαφορών” στο Αιγαίο και επιπλέον ενώ η Τουρκία έσπασε μετά από τρία χρόνια το άτυπο μορατόριουμ με τις προ ημερών εικονικές αερομαχίες.

Κι΄ όλα αυτά ενώ επίκειται (εάν δεν αναβληθεί ξανά) η σύγκλιση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας και η (οφειλόμενη) επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα.

Στα τουρκικά ΜΜΕ, ο Δένδιας είναι αυτός που υπονομεύει την ελληνοτουρκική προσέγγιση (ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την καθ΄ ημάς δημοφιλία του), ο Γεραπετρίτης (άρα και ο πρωθυπουργός) είναι ο πρόθυμος να συζητήσει. Πρόκειται για ένα παιχνίδι τουρκικής εσωτερικής κατανάλωσης, όπως παρόμοια που έχουν κάνει τον κύκλο τους και καθ΄ ημάς. Από τα Ίμια και εντεύθεν, αρκετοί στην Αθήνα, άλλωστε, είχαν την αντίληψη ότι μπορούμε να συζητούμε καλύτερα με τους ισλαμιστές παρά με τους κεμαλιστές.

Ας το κατανοήσουμε: Γεραπετρίτης και Δένδιας δεν είναι μόνο οι επικεφαλής της διπλωματίας και της άμυνας, είναι και δύο “ρόλοι” που πρέπει να συνυπάρχουν απέναντι σε έναν γείτονα-ταραξία. Έχει συμβεί και κατά το παρελθόν, αν και τότε ήταν η σημερινή κυβέρνηση ως αξιωματική αντιπολίτευση που επισήμαινε τις ίδιες αντιφάσεις για τις οποίες κατηγορείται σήμερα.

Οι Έλληνες πρωθυπουργοί είναι “καταδικασμένοι” να κρατούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία, την ίδια ώρα που φροντίζουν να είναι σε απόλυτη ετοιμότητα οι ένοπλες δυνάμεις. Αρκεί τα εξοπλιστικά προγράμματα να μην αποτελούν θερμοκήπιο σκανδάλων, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν, και το υστέρημα του λαού να πιάνει τόπο.

Εν όψει, μάλιστα, της αμερικανικής πρωτοβουλίας για διευθετήσεις στην ευρύτερη περιοχή μας αλλά και του παράδοξου τρόπου με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αντιλαμβάνεται το διεθνές δίκαιο και την γεωπολιτική, η Ελλάδα πρέπει να διατηρεί διπλωματικό προβάδισμα και, παράλληλα, να πραγματοποιεί προβολή αποτρεπτικής ισχύος.

Χωρίς, όμως, ψευδαισθήσεις και ακόμα περισσότερο χωρίς καμία σπουδή να κλείσουμε όπως όπως τα μέτωπα όπως οι άλλοι τα αντιλαμβάνονται.

«Με πίστη στο Διεθνές Δίκαιο, στη διεθνή πολυμέρεια, σε καιρούς, οι οποίοι είναι οι δυσκολότεροι μεταπολεμικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να είναι ένας πυλώνας σταθερότητας, ένας πυλώνας που θα επιμένει ότι ο αναθεωρητισμός, υπό οποιαδήποτε εκδοχή, δεν έχει καμία θέση στο σύγχρονο κόσμο», υπογράμμισε ο κ. Γεραπετρίτης και πρόσθεσε: «Θα επιμένουμε ότι το Διεθνές Δίκαιο θα πρέπει να εφαρμόζεται καθ’ ολοκληρίαν. Η επιθετικότητα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται καθολικά από όλους τους εταίρους της διεθνούς κοινότητας»

Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι «η Ελλάδα θα βρίσκεται εδώ σήμερα, στη Βιέννη, στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ. Θα συζητήσουμε τις μεγάλες προκλήσεις των καιρών. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη συγκεντρώνει το σύνολο των ευρωπαϊκών αλλά και πολλών άλλων συμμαχικών χωρών. Είναι το κατάλληλο φόρουμ για να συζητήσουμε ανοιχτά και με ειλικρίνεια για τα θέματα που ταλανίζουν τον κόσμο».

Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι δεν νοείται σήμερα η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, και επισήμανε ότι σε πολλές περιπτώσεις το Διεθνές Δίκαιο στερείται αυτής της αποτελεσματικότητας που απονέμει η κυριαρχία, που είναι η λογοδοσία και η εφαρμοστικότητα του Δικαίου. «Το Δίκαιο οφείλει να εφαρμόζεται» είπε, και αναφερόμενος στον σημερινό «μεταβαλλόμενο κόσμο» ανέφερε:«Αυτά που βιώνουμε σήμερα νομίζω είναι πραγματικά χωρίς προηγούμενο τόσο στην Ευρώπη, όσο και στον κόσμο. Δεδομένα, τα οποία υφίσταντο επί δεκαετίες, όπως για παράδειγμα ότι η Ευρώπη είναι απροσπέλαστη, είναι θωρακισμένη πλέον έχουν εκλείψει. Στην καρδιά της Ευρώπης υφίσταται ένας μεγάλος πόλεμος, ένας εξαιρετικά αιματηρός πόλεμος, ενώ η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση βάλλεται. Και βάλλεται τόσο εκ των έσω, αλλά βάλλεται και από τους ίδιους τους λαούς, οι οποίοι πλέον αμφισβητούν ανοιχτά την ισχύ, την πειθώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικό επιχείρημα ότι έχει αδυναμία στη λήψη των αποφάσεων. Αλλά, κυρίως, επειδή αδυνατεί να μπορέσει να εισφέρει στην απάμβλυνση των κρίσεων, οι οποίες βρίσκονται γύρω μας. Η βασική αρχή ότι η Ευρώπη είναι θωρακισμένη και ότι δεν νοείται η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, πλέον αποτελεί παρελθόν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Και μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον υπάρχουν μια σειρά από παράδοξα, τα οποία διαμορφώνουν αν θέλετε και τη νέα αντίληψη περί διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας».

Χαρακτήρισε ως «πραγματικά ισχυρό όπλο» το διεθνές δίκαιο για κράτη που βρίσκονται «σε δύσκολη γειτονιά» και είπε ότι παρά το γεγονός ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει μια μεγαλύτερη από ποτέ επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, η διεθνής πολιτική φαίνεται να ρέπει προς μια πολύ πιο συναλλακτική προσέγγιση. «Για να το πω με όρους νομικούς, μια και απευθύνομαι σε ένα ειδικό ακροατήριο, εκείνο, το οποίο θα περίμενε κανείς ακούγοντας το Διεθνές Δίκαιο ως μοχλό για την ειρηνική επίλυση των διαφορών – όπως εξάλλου απαιτεί και ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να έχουμε δηλαδή τον κανόνα και επί τη βάσει του κανόνα να προσπαθούμε να επιλύσουμε τα πραγματικά – εκείνο, το οποίο συμβαίνει είναι ότι έχουμε τη λύση και αναζητούμε μόνο το νομικό θεμέλιο. Το οποίο θα ενδύσει στην πραγματικότητα μια προειλημμένη απόφαση, η οποία είναι και η ωφέλιμη. Μια αμιγώς ωφελιμιστική προσέγγιση, στην οποία το Διεθνές Δίκαιο όχι μόνο υποχωρεί – αυτή θα ήταν η σχετικώς καλύτερη προσέγγιση – αλλά ακόμη-ακόμη αποτελεί και ένα νομιμοποιημένο άλλοθι για να λαμβάνονται αποφάσεις, οι οποίες πλήττουν την πειθώ του Δικαίου. Κυρίως, όμως πλήττουν τους αδύναμους» είπε ο κ.Γεραπετρίτης.

Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε παράδοξο το ότι ενόσω υπάρχει μια διεθνής αντίληψη ότι η δημοκρατία ανά τον κόσμο ενισχύεται και οι δημοκρατίες πολλαπλασιάζονται – άρα τα αυταρχικά καθεστώτα απομειώνονται – στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο.

«Οι δημοκρατίες στον κόσμο υποχωρούν, ο αυταρχισμός γίνεται όλο και πιο ορατός. Το δίκαιο του ισχυρού επιβάλλεται και τρέπει τις δημοκρατίες σε de facto αυταρχικά καθεστώτα. Στην καταμέτρηση του Democracy Index του Economist για το 2024 κατεγράφησαν 74 δημοκρατίες – και 74 είναι οι πλήρεις δημοκρατίες, αλλά και δημοκρατίες οι οποίες είναι ελλειμματικές -, ενώ μη χαρακτηριζόμενες δημοκρατίες έχουμε σε 93 κράτη. Μπορείτε να φανταστείτε πού θα ήταν αυτός ο δείκτης εάν η αναφορά γινόταν όχι στη δημοκρατία, που είναι ένα πολύ περισσότερο διαδικαστικό φαινόμενο του κόσμου μας, αλλά στο κράτος δικαίου, το οποίο έχει και πολύ ουσιαστικές διαδρομές να ανατρέξει» είπε.

Τρεις κίνδυνοι για την Ευρώπη

Ο κ.Γεραπετρίτης εξέφρασε τους φόβους του για τρία πράγματα. Πρώτον, μήπως η Ευρώπη, αλλά και το διεθνές σύστημα έχει την τύχη της αρχαίας Αθήνας, το «σύνδρομο της Αθήνας». Όπως είπε «η Αθήνα, ήταν ένα πολύ πιο ισχυρό πολίτευμα από όλες τις απόψεις σε σχέση με την Σπάρτη. Κατέπεσε όμως γιατί; Διότι υπέκυψε στον λαϊκισμό των δημαγωγών, όπως τον παρουσίασε ο Θουκυδίδης. Κι επειδή σήμερα ο λαϊκισμός είναι το έσχατο μέσο που χρησιμοποιείται από εκείνους που βρίσκονται εν αδίκω ή εκείνους, οι οποίοι επιθυμούν να έχουν αθέμιτη πρόσβαση στην εξουσία, ο μεγάλος κίνδυνος βρίσκεται πάντοτε μέσα μας. Και για την Ευρώπη ο κίνδυνος αυτός είναι πρωτίστως εντός».

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι -όπως είπε- ο κίνδυνος της πτώσης τύπου «Μακεδονικής Αυτοκρατορίας», δηλαδή η έλλειψη ηγεσίας ή η έλλειψη ανθεκτικών θεσμών.

«Δυστυχώς παρατηρούμε σήμερα την έλλειψη ανθεκτικών θεσμών, την υποχώρηση γενικώς των θεσμών, όπως επίσης και την έλλειψη ηγεσίας αρκετές φορές στα διεθνή fora. Για να μπορέσει να επιβιώσει η ειρήνη και η ευημερία απαιτούνται θεσμοί. Όπου υπάρχουν κενά θεσμικά είναι βέβαιο ότι αυτά θα καλυφθούν από εκείνους που επιβουλεύονται τη λειτουργία τους. Θα πρέπει λοιπόν όλοι να μην είμαστε επιλήσμονες της σημασίας που έχει να χτίσουμε ανθεκτικούς θεσμούς» είπε.

Ο τρίτος κίνδυνος σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη είναι η πτώση «του αρχαίου καθεστώτος το οποίο στην πραγματικότητα κατέπεσε από αντίπαλες ιδεολογίες».

Όπως είπε ο Υπ.Εξ. «οι ιδεολογίες, οι οποίες εμφανίζονται και στην πραγματικότητα μεταδίδονται με αστραπιαία ταχύτητα παντού, μπορούν να λειτουργήσουν ως ψυχολογικός μοχλός για την απομείωση της αξίας των θεσμών. Η ιδεολογική αυτή μάχη μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλα προβλήματα εκείνους, οι οποίοι στηρίζονται στις αξίες».

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε επίσης ότι η χώρα μας σήμερα έχει διπλωματικό κεφάλαιο διότι στηρίζεται σε αρχές και κανόνες και όχι στη συναλλαγή.

«Να μπορεί να συνομιλεί με όλους, ακόμη και όταν αυτοί μεταξύ τους δεν μπορούν να συνομιλήσουν. Η Ελλάδα είναι στρατηγικός συνομιλητής του Ισραήλ, όταν ταυτοχρόνως μιλούμε σε άριστο επίπεδο με όλο τον αραβικό κόσμο και με την Παλαιστινιακή Αρχή. Είμαστε προνομιακός συνομιλητής της Παλαιστινιακής Αρχής. Λίγες ώρες μετά τη Διάσκεψη για την Ειρήνη στη Γάζα, στο Sharm El-Sheikh της Αιγύπτου, είχα την ευκαιρία να υποδεχθώ την Παλαιστίνια υπουργό Εξωτερικών σε ένα πολύ υψηλό συμβολισμό. Η Ελλάδα ενώνει τον Βορρά και τον Νότο, την Ανατολή και τη Δύση. Αυτή είναι η παρουσία μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Θέσαμε μια σειρά από προτεραιότητες, οι οποίες προτεραιότητες συνδέονται με την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Κάτι που δυστυχώς ο σύγχρονος κόσμος το έχει ξεχάσει και αμελήσει. Για την προστασία των παιδιών σε ένοπλες συρράξεις, την προστασία των γυναικών και τη θαλάσσια ασφάλεια» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

Τόνισε ακόμη ότι οι ίδιος αισθάνεται υπερήφανος γιατί σήμερα η Ελλάδα έχει θέσει επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ όπως «ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός με τα απώτατα όρια της δικής μας δυνητικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, δεν υπήρχε και σήμερα είναι ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τα θαλάσσια πάρκα, τα οποία εκτείνονται σε περιοχές κυριαρχίας της χώρας, είναι σημαντικά, διότι εξουδετερώνουν επιχειρήματα, τα οποία υπάρχουν δεκαετίες εναντίον της Ελλάδας».

Προσέθεσε ότι το γεγονός ότι αμερικανικοί κολοσσοί έρχονται και επενδύουν και συμμετέχουν στα προγράμματα της Ελλάδας για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων είναι στην πραγματικότητα η απτή αποτύπωση ότι αναγνωρίζονται κυριαρχικά δικαιώματα.

«Όλα αυτά είναι πρωτοβουλίες, όπως πρωτοβουλία είναι και η πρόταση που έθεσε ο πρωθυπουργός για τη σύγκληση μιας διεθνούς διάσκεψης της Ανατολικής Μεσογείου με όλες τις όμορες θαλάσσιες χώρες, μας καθιστά στην πραγματικότητα επισπεύδοντες, μας φέρνει στο προσκήνιο, μας καθιστά ιδιοκτήτες των πολιτικών για εμάς. Και το λέω αυτό εντίμως. Δεν υπάρχει λογική της αντίδρασης, υπάρχει η λογική της δράσης. Μόνο έτσι κερδίζεις σε αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης.

Δυτικά Βαλκάνια

Αναφερόμενος στα Δυτικά Βαλκάνια έκανε λόγο για εθνικισμό που διαχρονικά υφίσταται σε αυτή την περιοχή, και τώρα αναπτερώνεται.

«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απειλή από έναν λανθάνοντα εθνικισμό που βγαίνει στην επιφάνεια σε ένα ναρκοθετημένο περιβάλλον. Γι’ αυτό τον λόγο τα Δυτικά Βαλκάνια θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ύψιστη προτεραιότητα. Ο δρόμος είναι ένας, προς την ευρωπαϊκή οικογένεια» είπε.

Σχολιάζοντας τις παρεμβάσεις Σαμαρά και Καραμανλή για τα ελληνοτουρκικά, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε «δεν έχω αλλάξει τη ρητορική μου, ούτε κατ’ ελάχιστον.(…) Η ρητορική μας είναι ξεκάθαρη: Επιδιώκουμε με την Τουρκία λειτουργική σχέση, ώστε να μπορούμε να μην έχουμε κρίσεις, αναγνωρίζοντας τα θεμελιώδη προβλήματα. Η Τουρκία έχει συγκεκριμένη στρατηγική. Δεν περίμενα πως θα εγκαταλείψει τη θεωρία της Γαλάζιας Πατρίδας. Χωρίς καμία απολύτως παραχώρηση, χωρίς συζήτηση για την κυριαρχία μας, χωρίς διάθεση κατευνασμού, σήμερα η θέση της Ελλάδας είναι καλύτερη από τη θέση της Ελλάδας που παρέλαβα. Κάναμε πρωτοβουλίες που δεν κάναμε εδώ και 50 χρόνια».

Αναφερόμενος στα λεγόμενα των κκ. Σαμαρά και Καραμανλή τόνισε: «Σέβομαι την πορεία των δύο πρώην πρωθυπουργών, μπορούν να διατηρούν τις θέσεις τους. Εγώ εφαρμόζω των εξωτερική πολιτική που αποφασίζεται από τον πρωθυπουργό και το ΚΥΣΕΑ και θεωρώ πως αυτή η πολιτική είναι προς όφελος της πατρίδας. Πρέπει να δεχθούμε ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που δεν είχαν ληφθεί στο παρελθόν -αναφέρομαι στην αντιπολίτευση που έχει κυβερνήσει», συνέχισε αναφερόμενος στους δύο πρωθυπουργούς.

«Η Γαλάζια Πατρίδα, η αποστρατικοποίηση, είναι θεωρίες που σταδιακά δημιουργήθηκαν από τη δεκαετία του ’90. Δεν έχω δει τα τελευταία δύο χρόνια την Τουρκία να αναβαθμίζει τις διεκδικήσεις της. Σήμερα η πατρίδα μου έχει ισχυρότατο λόγο στο διεθνές περιβάλλον, συνομιλεί με όλους στο ΣΑ του ΟΗΕ, έχει ισχυρότατα ερείσματα σε όλες τις συμμαχικές χώρες», συνέχισε ο κ. Γεραπετρίτης.

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Νίκου Δένδια για το μηχανισμό SAFE και τα ελληνοτουρκικά, σημείωσε: «Υπάρχει μία και ενιαία εξωτερική πολιτική, την οποία καθορίζει ο πρωθυπουργός και το ΚΥΣΕΑ. Για το ζήτημα της Τουρκίας προφανώς ο κ. Δένδιας αναφέρεται στο ζήτημα του casus belli που είναι πράγματι ενεργό και πράγματι αποτελεί απειλή για τη χώρα, εντούτοις θεωρούμε πως είμαστε στο πεδίο εκείνο που έχουμε συνεργασία με την Τουρκία χωρίς να υπάρχουν κρίσεις. Από την άλλη για το SAFE, θα το πω ευθέως: Στην περίπτωση των εξοπλιστικών της ΕΕ, ήταν σαφέστατη επιτυχία της ελληνικής διπλωματίας. Η Τουρκία θα μπορούσε να είχε μπει στα εξοπλιστικά της ΕΕ, γιατί επρόκειτο για ψήφιση ενός κανονισμού που δεν απαιτείτο απόλυτη πλειοψηφία. Εμείς καταφέραμε να περιληφθεί στον κανονισμό οι όποιες χωρες να συμμετάσχουν στο μέτρο που δεν αντιστρατεύονται εθνικά συμφέροντα. Είπα με πως για να συμμετέχει μια τρίτη χώρα σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα, θα πρέπει πρώτα να υπάρξει διμερής συμφωνία της ΕΕ με την τρίτη χώρα. Δεν είναι αυτόματη η ένταξη της Τουρκίας στο SAFE. Η Ελλάδα διαθέτει βέτο σε αυτή την διμερή συμφωνία, εκεί που δεν προβλεπόταν», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας.

Για τις κινήσεις προσέγγισης του Χαλίφα Χαφτάρ με την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε: «Δεν υπήρξε λάθος, υπάρχει συγκροτημένη πολιτική σε ο,τι αφορά με τη Λιβύη και τα αποτελέσματά της θα φανούν. Ποια είναι η προσέγγισή μας; Με τη Λιβύη είμαστε άμεσα γειτονική χώρα και επιδιώκουμε μια αγαστή σχέση. Η προσπάθειά μας ήτα να αναβαθμιστεί η σχέση αυτή και στα δύο επίπεδα. Η Λιβύη είναι χώρα ειδικών συνθηκών, έχει πρακτικά δύο κυβερνήσεις, η αναγνωρισμένη κυβέρνηση δέχεται πίεση από άτακτα στρατεύματα. Προσπαθήσαμε να αναβαθμίσουμε τη σχέση μας και με τις δύο πλευρές, ώστε να έχουμε μια ισόρροπη στάση. Με τη Δυτική Λιβύη είχαμε φτάσει σε σημείο που δεν είχαμε καλές σχέσεις. Φτάσαμε στο άκυρο και ανυπόστατο τουρκολιβυικό σύμφωνο».

Συνεχίζοντας υποστήριξε πως «αυτή τη στιγμή έχουμε φτάσει σε σημείο που έχουμε λειτουργική και ικανοποιητική σχέση και με τις δύο πλευρές. Αυτό σημαίνει πως ότι είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που συνομιλεί σε υψηλό επίπεδο και με τις δύο πλευρές. Ενόσω είχαμε πράγματι υψηλές μεταναστευτικές ροές κατά το παρελθόν από τον άξονα του Τομπρούκ, αυτή τη στιγμή οι ροές έχουν ελαχιστοποιηθεί λόγω της συνεργασίας που έχει υπάρξει με την Ανατολική Λιβύη. Επίσης η κυβέρνηση της Δυτικής Λιβύης με την υπογραφή του άκυρου μνημονίου με την Τουρκία δημιούργησε μια κατάσταση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Σήμερα βρισκόμαστε σε θέση να συνομιλούμε με την κυβέρνηση αυτή για την οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας- Λιβύης. Για το ζήτημα της Ανατολικής Λιβύης, ουδέποτε κόψαμε τους διαύλους. Είδατε τον τρόπο που με υποδέχτηκαν και στις δύο πλευρές κατά τις πρόσφατες επισκέψεις μου. Δεν είναι σημερινό φαινόμενο η προσπάθεια της Τουρκίας να έχει μεγαλύτερη επιρροή εκεί. Με τον Χαφτάρ δεν υπήρξε διάρρηξη σχέσεων, δεν έχουμε καμία κύρωση μνημονίου».

Σε ό, τι αφορά στο ενδεχόμενο γεωτρήσεων συνοδεία πολεμικών σκαφών, ο υπουργός ανέφερε: «Η Λιβύη προκήρυξε οικόπεδα που είναι νοτίως της δικής μας μέσης γραμμής. Το ένα ζήτημα είναι ότι πράγματι ο καθένας μπορεί να έχει όποια αξίωση θέλει. Το κρίσιμο είναι το πεδίο. Στο πεδίο, η Λιβύη σεβάστηκε την ελληνική μέση γραμμή. Εάν ήταν έτσι και θεωρείται ότι η Λιβύη είχε κάποια εφαρμόσιμη αξίωση, θεωρείτε πως ενεργειακοί κολοσσοί θα έρχονται να επενδύσουν συνέχεια;»

«Η Ελλάδα δεν πρόκειται να επιτρέψει οποιαδήποτε παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων, υπό οποιαδήποτε προϋπόθεση», ανέφερε με έμφαση ο κ. Γεραπετρίτης.

Τι θα γίνει εάν έχουμε νέα Κάσο;

Απαντώντας σε ερώτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, σημείωσε: «Η μόνη κυβέρνηση μετά από 50 χρόνια που τόλμησε να καταγράψει τα απώτατα όρια της υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ και σε Ευρωπαϊκά Όργανα, είναι η δικιά μας».

«Η περίοδος της παθητικότητας πέρασε. Θα βγαίνουμε και ας υπάρχουν αντιδράσεις. Η πόντηση του καλωδίου είναι ευρωπαϊκό πρόγραμμα και θα συνεχιστεί κανονικά. Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας, θα μετρηθούμε στο πεδίο. Η θέση μας είναι πως η έρευνα και η πόντηση ηλεκτρικών καλωδίων απορρέει από το διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να παρεμποδιστεί. Εάν η Τουρκία θεωρεί ότι αυτό το έργο, θα αναλάβει το τίμημά της. Η Ελλάδα δεν θα ετεροκαθοριστεί», είπε ο κ. Γεραπετρίτης και συνέχισε: «Έχουμε αυτόνομη εξωτερική πολιτική και μια ισχυρή άμυνα που την έχουμε ενισχύσει».

Ερωτώμενος για την αντίδραση της Ελλάδας σε πιθανή παρεμπόδιση από τουρκικά πολεμικά πλοία, ο υπουργός σημείωσε πως «θα ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Έχουμε έτοιμα όλα τα δυνητικά σενάρια. (…) Δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε κανένα δικαίωμα που απορρέει από το διεθνές δίκαιο, υπό οποιαδήποτε συνθήκη».

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Το θέμα είναι από μόνο του σοβαρό, καθώς είναι η δεύτερη προκλητική πράξη σε βάρος της Ελλάδας από την προσωρινή κυβέρνηση της Τρίπολης μέσα σε δύο εβδομάδες. Γίνεται, όμως, ακόμα σοβαρότερο διότι μόλις πριν λίγες ημέρες βρέθηκε στην πρωτεύουσα της Δυτικής Λιβύης ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, ο οποίος, μάλιστα, στις δηλώσεις που έκανε εξήρε το επίπεδο συνεννόησης των δύο πλευρών και προϊδέασε για προσπάθειες σύγκλισης ενώπιον του διεθνούς δικαίου.

Αυτομάτως προκύπτουν δύο πιθανότητες: ή ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας δεν γνώριζε για τη δεύτερη ρηματική διακοίνωση κατά της χώρας μας από τους συνομιλητές του, ή είχε ενημερωθεί αλλά προσποιήθηκε ότι δεν συμβαίνει κάτι ανησυχητικό και συνέχισε να διαπραγματεύεται (τι;).

Και οι δύο εκδοχές είναι ιδιαιτέρως προβληματικές, μάλλον πρέπει να επιλέξουμε τη δεύτερη, ειδάλλως θα έπρεπε να “ξηλωθούν” πολλοί από υπηρεσιακούς παράγοντες στο νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας, στο προξενείο της Τρίπολης, ακόμα και στις μυστικές μας υπηρεσίες που υποτίθεται παρακολουθούν τις σχετικές εξελίξεις.

Ως προς τη δεύτερη εκδοχή: προφανώς πρέπει να εκτιμήσουμε ότι βασίζεται στη γνωστή άποψη ότι συνομιλούμε ακόμα και με αυτούς που προκαλούν έμμεσα ή άμεσα την εθνική μας κυριαρχία και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, ώστε να μην κλείνουμε τους διαύλους επικοινωνίας- κάτι τέτοιο, όπως λέγεται, θα ήταν χειρότερο.

Ας δούμε τι απαντά το υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με τη δεύτερη κατά σειρά “επιθετική” ενέργεια της Τρίπολης:

• Υπογραμμίζει ότι η ρηματική διακοίνωση δεν έχει νομική ισχύ και δεν επηρεάζει την υπάρχουσα διεθνή τάξη πραγμάτων.
  -Οι θέσεις αυτές έχουν τεθεί στο παρελθόν και απαντηθεί προσηκόντως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο.

Ερώτημα: Τέθηκαν και κατά τις επαφές Γεραπετρίτη στην Τρίπολη; Εάν ναι, γιατί δεν ανακοινώθηκαν και η ελληνική πλευρά περιορίστηκε να περιγράφει ένα σχεδόν “ειδυλλιακό” περιβάλλον συνομιλιών;

• Όπως σημειώνουν, επίσης, το διεθνές δίκαιο δεν επικαθορίζεται από μονομερείς ρηματικές διακοινώσεις, ούτε από ευσεβείς πόθους τρίτων. Τέτοιες θέσεις δεν παραπέμπουν σε ετοιμότητα για επανέναρξη συνομιλιών για οριοθέτηση Υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

• Η Ελλάδα θα συνεχίσει στον δρόμο του διεθνούς δικαίου και των στέρεων περιφερειακών συμμαχιών που πολλαπλασιάζουν τη διπλωματική της ισχύ.

Ερώτημα: Ποιές ακριβώς είναι οι στέρεες περιφερειακές συμμαχίες; Μέχρις ώρας κανείς δεν άσκησε με δυναμικό τρόπο κριτική στη νέα λιβυκή πρόκληση, ίσως κάτι πρέπει να αναμένουμε από την Αίγυπτο.

• Σε αντίθεση με άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, η Ελλάδα βαδίζει και ενεργεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου και δεν διστάζει να διατυπώνει ευθέως τις θέσεις της σε κάθε συνομιλητή της, όπως έπραξε και πρόσφατα ο Υπουργός Εξωτερικών κατά την επίσκεψή του στη Λιβύη. Σημείωση: Εάν, όντως, το έπραξε, δεν μας το είπε…

Πάμε τώρα σε κάποια πρώτα συμπεράσματα:

1. Η Αθήνα επιμένει να μην συνδέει άμεσα και δημόσια τις προκλήσεις της Τρίπολης με τον γεωπολιτικό της πάτρονα, την Τουρκία. Είναι, όμως, πασιφανές ότι ακολουθεί κατά γράμμα το αφήγημα του Ερντογάν για τις θαλάσσιες ζώνες στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για ένα δόγμα “Γαλάζιας Πατρίδας” από τη Λιβύη, “copy paste” του (μητρικού) δόγματος του τουρκικού αναθεωρητισμού. Γιατί,άραγε, δεν ομολογείται ότι η Τρίπολη δρά ως γεωπολιτικός “μισθοφόρος” για λογαριασμό της Τουρκίας, πράττει, ουσιαστικά, αυτό που ευθέως δεν θέλει να κάνει η Άγκυρα ώστε να συνεχίσει να εμφανίζεται ως πρόβατο (ενώ είναι λύκος) ενώπιον των Ευρωπαίων και των ΗΠΑ μέχρις ότου εξασφαλίσει τα μείζονα: συμμετοχή στην ευρωπαϊκή κοινή άμυνα (ReArm, SAFE), συμφωνίες με Ουάσιγκτον για τα F35, και με Βερολίνο και Λονδίνο για τα Eurofighter, κονδύλια για το μεταναστευτικό, και αναγνώριση του γεωπολιτικού διαμεσολαβητικού ρόλου τους στην ευρύτερη περιοχή.

2. Δεν επισημαίνεται ότι το ανυπόστατο και παράνομο (μεν) τουρκολιβυκό μνημόνιο –ο μεγάλος αιφνιδιασμός της εξωτερικής μας πολιτικής το 2019– μπορεί να μην παράγει έννομα αποτελέσματα, όπως λέμε, προκαλεί(δε), ωστόσο, γεωπολιτικές στρεβλώσεις που όσο περνάει ο χρόνος αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα. Δηλαδή, “κανονικοποιούνται” έναντι μιας διεθνούς κοινότητας που ανέχεται πλέον τον αναθεωρητισμό κάθε είδους, και, επιπλέον, αποφεύγει να αναγνωρίσει το ανοικτό μέτωπο των τουρκικών κινήσεων στην περιοχή μας (Αιγαίο, Ν.Α Μεσόγειος, Κυπριακό). ως εκ τούτου, η αντίδραση με την επίκληση του διεθνούς δικαίου μπορεί να είναι ορθή και υποχρεωτική, δεν φαίνεται, όμως, αποτελεσματική, διότι σχεδόν κανείς από τους εταίρους και συμμάχους μας δεν πολυνοιάζεται για το διεθνές δίκαιο.

3. Η εξωτερική μας πολιτική δείχνει να μην δηλώνει δημόσια (θεωρώ ότι είναι απίθανο να μην λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό στα κλειστά δωμάτια του υπουργείου Εξωτερικών) ότι αυτή τη στιγμή η Τουρκία κινείται εναντίον μας “δια αντιπροσώπων”:

–μέσω της Τρίπολης για να αναιρέσει ή να “φρενάρει” την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη Ν.Α Μεσόγειο και, κυρίως, την υλοποίηση των σχεδίων ερευνών και εξόρυξης από τις αμερικανικές πολυεθνικές Exxon και Chevron, (θετικό, μέχρις ώρας το ότι, όπως ενημερώνει ο αρμόδιος υπουργός Στ. Παπασταύρου, οι εταιρείες δεν προτίθενται να υποχωρήσουν από τους σχεδιασμούς τους)

-και μέσω της Βεγγάζης με “εργαλειοποίηση” των μεταναστευτικών ροών προς την Κρήτη. Προτιμά, δηλαδή, να προσποιείται ότι τα “ήρεμα νερά” (κανείς δεν υποτιμά την αξία τους) στο Αιγαίο είναι υπέρτερης σημασίας από την διευρυνόμενη και ολοένα και πιό προκλητική παρουσία της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή.

Εν κατακλείδι, εάν συνεχιστεί αυτή η πολιτική της Τουρκίας, τα μέτωπα για τη χώρα μας θα αυξάνονται, και η διαχείρισή τους θα γίνεται δυσκολότερη. Οι συσχετισμοί στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ δεν μας ευνοούν όσο πριν λίγα χρόνια όταν επαιρόμεθα για τις ισχυρές φιλίες και συμμαχίες μας. Εφόσον δεν αναθεωρηθεί η στρατηγική της εξωτερικής μας πολιτική και δεν γίνουν γρήγορα κινήσεις για την ανάκτηση γεωπολιτικού “εδάφους”, τότε θα βρεθούμε μπροστά σε τετελεσμένα που θα εκλαμβάνονται ως ανεκτά από τη διεθνή κοινότητα, όσο κι αν καταστρατηγούν το διεθνές δίκαιο. 

Το Υπουργείο Εξωτερικών διερευνούσε εδώ και αρκετό καιρό τις δυνατότητες να κλειστεί το ραντεβού Γεραπετρίτη – Ρούμπιο στην Ουάσιγκτον στο τέλος Φεβρουαρίου, με αφορμή και το ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών στις ΗΠΑ προκειμένου να συμμετάσχει στις συζητήσεις για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο και της θητείας της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Γιατί, όμως, μπορεί να είναι αυτό το ραντεβού ένα από τα τελευταία σημαντικά, σε μία εξαιρετικά κρίσιμη όσο και ταραχώδη περίοδο στη γεωπολιτική σκηνή;

Οι πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πως ο κ. Γεραπετρίτης είναι πολύ πιθανό να μετακινηθεί από το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας σε αυτό του Μεγάρου Μαξίμου, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακρύτερα.

Μετά τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες σχετικά με την υπόθεση των Τεμπών, ήτοι την συγκρότηση της προανακριτικής επιτροπής (Τριαντόπουλος), την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, ή την πρόταση δυσπιστίας που αναμένεται να ζητήσει το ΠΑΣΟΚ, ο πρωθυπουργός θα προχωρήσει στον θρυλούμενο ανασχηματισμό. Αφού αποφασιστεί ποιοί βουλευτές θα μετάσχουν στην προανακριτική (αναζητούνται “πρόθυμοι”…), αναμένονται οι αλλαγές στην κυβέρνηση. Όμως, ο βασικός στόχος του ανασχηματισμού δεν είναι τόσο ο διορισμός νέων υπουργών ή υφυπουργών, οι μετακινήσεις άλλων, ή ο χωρισμός του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, όπως έχει ήδη γραφτεί. Το βασικό πρόβλημα που έχει διαπιστώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι οι “αρρυθμίες” στον συντονισμό της κυβέρνησης και το έλλειμμα επικοινωνίας με την κοινοβουλευτική ομάδα της Ν.Δ, όπως και η ανάγκη εποπτείας του κοινοβουλευτικού έργου.

“Το επιτελικό κράτος δεν δουλεύει όπως θέλει ο πρωθυπουργός και κάτι πρέπει να γίνει γι αυτό”, έλεγε στο libre κορυφαίος υπουργός που θεωρείται αμετακίνητος.

Οι πληροφορίες, λοιπόν, θέλουν τον κ. Γεραπετρίτη να επιστρέφει στο γραφείο του στο Μέγαρο Μαξίμου, ως υπουργός Επικρατείας, για να αναλάβει αυτόν τον συντονισμό. Παράλληλα, θα “απελευθερωθεί” περισσότερο ο Μάκης Βορίδης που έχει ήδη αναλάβει την εκπροσώπηση της κυβέρνησης στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τις συγκρούσεις στη Βουλή με τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Δεν έχει ακόμα αποφασιστεί ποιός θα αντικαταστήσει τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο υπουργείο Εξωτερικών, κάτι που είναι κρίσιμο ενόψη των διεθνών εξελίξεων αλλά και της διαχείρισης της επόμενης φάσης του ελληνοτουρκικού διαλόγου και της επανεκκίνησης των συζητήσεων στο Κυπριακό. Είναι, όμως, βέβαιο πως ο πρωθυπουργός θέλει έναν άνθρωπος της απόλυτης εμπιστοσύνης του, με ικανότητες να κινηθεί στις διεθνείς επαφές, και ως προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη κατά νου κάποια πρόσωπα. Αυτό που ακούγεται έντονα είναι του πρώην υπουργού Επικρατείας Σταύρου Παπασταύρου. Μπορεί να είναι εκτός κεντρικής σκηνής εσχάτως, όμως επισκέπτεται συχνά το Μέγαρο Μαξίμου.

Κατά τη συνάντηση, συζητήθηκαν ζητήματα διμερούς, διασυνοριακής και περιφερειακής συνεργασίας, ενώ τονίσθηκε από τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών ότι η ευόδωση της ευρωπαϊκής προοπτικής όλων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας Μακεδονίας, συναρτάται από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το κοινοτικό κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο, μεταξύ των οποίων η προσήλωση σε διεθνείς συμφωνίες όπως η Συμφωνία των Πρεσπών και από την τήρηση σχέσεων καλής γειτονίας.