«Η κατάσταση είναι πραγματικά κρίσιμη. Δυστυχώς, οι αρνητικές συνέπειες με οικολογικούς όρους είναι αναπόφευκτες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, σύμφωνα με τα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων.

Ο εκπρόσωπος κάλεσε τις κυβερνητικές υπηρεσίες να καταβάλουν τις «μέγιστες προσπάθειες» για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση που έχει προκληθεί από την εκροή χιλιάδων τόνων μαζούτ στις παραλίες της νοτιοδυτικής Ρωσίας.

«Είναι, δυστυχώς, αδύνατον να υπολογισθούν προς το παρόν οι διαστάσεις της βλάβης για το περιβάλλον, αλλά οι ειδικοί εργάζονται συστηματικά γι’ αυτό», πρόσθεσε ο Πεσκόφ.

Ο κυβερνήτης της Κριμαίας Σεργκέι Αξιόνοφ από την πλευρά του ανακοίνωσε στο Telegram την κήρυξη κατάστασης έκτακτη ανάγκης εξαιτίας της εκροής «πετρελαϊκών προϊόντων στο Στενό του Κερτς».

Σε άλλο μήκος κύματος, το ρωσικό υπουργείο Μεταφορών ανακοίνωσε σήμερα το πρωί ότι «όλες οι ζώνες ρύπανσης που εντοπίσθηκαν στην θαλάσσια ζώνη έχουν καθαρισθεί» και «δεν έχει ανιχνευθεί νέα ρύπανση».

Όμως, ο υπουργός Εκτάκτων Καταστάσεων Αλεξάντρ Κουρένκοφ επιμένει ότι ο κίνδυνος νέων διαρροών από τα βυθισμένα τάνκερ παραμένει.

Χιλιάδες εθελοντές κινητοποιήθηκαν για να αντιμετωπίσουν την ρύπανση των τουριστικών ακτών της νοτιοδυτικής Ρωσίας με μαζούτ, αλλά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο εξοπλισμός τους είναι ανεπαρκής.

«Η ενημέρωση που μου έχει δοθεί είναι ότι οι κάμερες του σκάφους λειτούργησαν επιχειρησιακά για να βλέπουν το γίνεται ευκρινώς. Δεν έγινε κάποια καταγραφή», είπε, μιλώντας στο MEGA και τον Νίκο Ευαγγελάτο, ο εκπρόσωπος Τύπου του Λιμενικού, Νίκος Αλεξίου.

«Αυτό έχω σαν ενημέρωση, δεν έχει γίνει καταγραφή», τόνισε, συμπληρώνοντας:

«Έγινε ενημέρωση 2 παρά από τον καπετάνιο του αλιευτικού ότι έχασε τη μηχανή. Άμεσα τα μέλη του πληρώματος (σ.σ. του Λιμενικού) μπήκαν σε κατάσταση συναγερμού για να πλησιάσουν το πλοίο. Η προτεραιότητα είναι η διάσωση και η επιχείρηση και όχι κάτι άλλο».

«Δεν έγινε καμία προσπάθεια ρυμούλκησης»

Σχετικά με τις αναφορές πως το ελληνικό Λιμενικό προσπάθησε να ρυμουλκήσει το αλιευτικό, ο εκπρόσωπος Τύπου σημείωσε:

«Η απάντηση είναι σαφής. Δεν έγινε σε καμία φάση ουδεμία προσπάθεια ρυμούλκησης του πλοίου».

Ο ίδιος σημειώνει πως στην πρώτη προσέγγιση του σκάφους του Λιμενικού προς το αλιευτικό, προκειμένου να διαπιστώσει την κατάσταση, ρίχθηκε «ένα μικρό σκοινί, ένας μικρός κάβος, έτσι ώστε να δεθούν τα δύο σκάφη, προκειμένου να μην ξεσύρει το ένα από το άλλο».

Ο κ. Αλεξίου σημείωσε πως δεν υπήρχε συνεργασία από το πλήρωμα του αλιευτικού για να τους παρασχεθεί βοήθεια.

«Εφόσον δεν υπήρχε και συνεργασία από τους ανθρώπους επί του καταστρώματος διότι ήθελαν να πάνε στην Ιταλία, το να λέμε ότι έχει δεθεί ένα τέτοιο σκοινί ρυμούλκησης για να γίνει όλη αυτή η διαδικασία, είναι άτοπο. Δέθηκε ο μικρός κάβος για 5 – 6 λεπτά, όσο διήρκησε η συνομιλία του πληρώματος με τους ανθρώπους επί του καταστρώματος, δηλώνεται ευθαρσώς ότι δε θέλουν οποιαδήποτε βοήθεια, το έλυσαν μόνη τους το σκοινί. Ξαναέβαλαν τις μηχανές τους μπροστά και έφυγαν προς την πορεία τους».

Την ίδια στιγμή, αναπάντητα παραμένουν τα ερωτήματα για το πώς βυθίστηκε αυτό το «πλωτό φέρετρο». Υπήρξε μετατόπιση φορτίου, όπως ειπώθηκε; Τι θα μπορούσε να έχει γίνει για να αποτραπεί η τραγωδία;

«Ένας κυματισμός μπορεί να το ανατρέψει»

«Το σκάφος ήταν γεμάτο. Δεν υπάρχει θέμα μετατόπισης φορτίου υποθέτοντας ότι και στα αμπάρια ο κόσμος θα ήταν στοιβαγμένος κατά τον ίδιο τρόπο», δήλωσε μιλώντας στην ΕΡΤ ο καθηγητής του ΕΜΠ στο Τμήμα Ναυπηγών, Γρηγόρης Γρηγορόπουλος.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι ο τρόπος που έγινε η φόρτωση οδήγησε σε οριακή ευστάθεια του σκάφους που βυθίστηκε και εξήγησε ότι η πλειονότητα των άτυχων μεταναστών βρίσκονταν πάνω από το κύριο κατάστρωμα.

«Το σκάφος όσο ταξίδευε, έχοντας τη μηχανή, ο καπετάνιος φρόντιζε με τον τιμονιέρη έτσι ώστε να μην έχει πλευρικούς κυματισμούς. Προφανώς είχε καύσιμα, είχε κάποια νερά, κάποιες προμήθειες οι οποίες έπαιξαν οριακό πιθανόν ρόλο στην ευστάθεια και οι οποίες εξαντλήθηκαν στην πορεία», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον κ. Γρηγορόπουλο, οι διακινητές φαίνεται να νόμιζαν ότι μπορούσαν να επιδιορθώσουν τη ζημιά κάτι που δεν κατάφεραν και το σκάφος πήρε κλίση.

• «Από την στιγμή που είναι χωρίς μηχανή το σκάφος δεν μπορεί να τιμονευθεί. Επομένως, αν δεχτεί κάποια κύματα στην πλευρά, τα οποία όταν το σκάφος είναι καθοδόν μπορεί να τα αποφύγει, ένας κυματισμός που θα οδηγήσει σε ένα συντονισμό, μπορεί να το ανατρέψει», υπογράμμισε.

«Είναι πλωτό νεκροταφείο»

Με τη σειρά του, ο ναύαρχος εν αποστρατεία του Λιμενικού και διεθνής πραγματογνώμονας, Νίκος Σπανός, χαρακτήρισε το πλοίο «πλωτό νεκροταφείο» και δήλωσε ότι η τραγωδία οφείλεται στην παλαιότητά του.

«Πρόκειται για ένα σάπιο πλοίο, ένα πλωτό νεκροταφείο στην κυριολεξία, ένα σκάφος που δεν είχε καθόλου πιστοποιητικά και έσυρε στον θάνατο, στον υγρό τάφο, δεν ξέρω πόσους ανθρώπους. Πραγματικά ποτέ δεν θα μάθουμε πόσοι έχασαν τη ζωή τους. Οι διακινητές συνήθως τους βάζουν σε τέτοια παλιά σκάφη γιατί δεν τα χρειάζονται. Δεν αξίζουν άλλωστε», είπε ο κ. Σπάνος στην ΕΡΤ και υπογράμμισε ότι οι διακινητές κλειδώνουν στο αμπάρι τις γυναίκες και τα παιδιά μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους.

Επίσης, ο ναύαρχος εν αποστρατεία εκτίμησε ότι η κλίση που οδήγησε στη βύθισή του προκλήθηκε σκόπιμα από τους διακινητές. «Είναι μια κατάσταση πολύ τραγική, ένας θάνατος πολύ σκληρός», σχολίασε.

Οι επίσημοι «αριθμοί» του Λιμενικού

Σύμφωνα με πληροφορίες του Λιμενικού ο επίσημος αριθμός των νεκρών είναι 78 και όχι 79 όπως είχε αναφερθεί αρχικά. Από τους διασωθέντες, οι 47 είναι Σύροι, οι 43 Αιγύπτιοι, οι 12 Πακιστανοί και οι 2 Παλαιστίνιοι. Ανάμεσά τους υπάρχουν και 10 ανήλικοι, 5 Αιγύπτιοι και 5 Σύροι.

Δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί εάν ο οδηγός του σκάφους βρίσκεται μεταξύ των αγνοούμενων, καθώς οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες. Ωστόσο σύμφωνα με την μαρτυρία της ακτιβίστριας που πρώτη επικοινώνησε με τους πρόσφυγες πριν το ναυάγιο, φαίνεται πως οι επιβάτες της είπαν ότι ο οδηγός του σκάφους το είχε εγκαταλείψει και έτσι δεν μπορούσαν να κατευθυνθούν προς την Ιταλία καθώς δεν ήξεραν προς τα πού να κινηθούν.

Ακόμη και αν επαληθευθεί το πιο αισιόδοξο σενάριο του ΟΗΕ, το 2050 το ένα τρίτο της πόλης είτε δεν θα είναι κατοικήσιμο είτε θα έχει καλυφθεί από τη θάλασσα. Το 1,5 από τα 6 εκατομμύρια κατοίκους της θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τις εστίες του. Είναι προφανές πως οι αρχαιότητες και οι ιστορικοί θησαυροί της πόλης κινδυνεύουν να χαθούν διά παντός.

Σύμφωνα με τις επιστημονικές εκτιμήσεις, η Αλεξάνδρεια καταβυθίζεται κάθε χρόνο κατά περίπου τρία χιλιοστόμετρα. Το φαινόμενο οφείλεται στις γεωτρήσεις ανοικτά των ακτών της, αλλά και στα φράγματα του ποταμού Νείλου, που παρεμποδίζουν τη μεταφορά λάσπης που ήταν το συνδετικό στοιχείο του υπεδάφους της πόλης.

Αυξάνεται η στάθμη

Την ίδια στιγμή, η στάθμη των υδάτων στη Μεσόγειο παρουσιάζει αύξηση, η οποία τις επόμενες τρεις δεκαετίες μπορεί να φτάσει το ένα μέτρο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών επιστημών της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ, που σημειώνουν ότι στη Μεσόγειο η αύξηση του επιπέδου των υδάτων είναι ταχύτερη από οπουδήποτε αλλού.

«Η κλιματική αλλαγή είναι μια πραγματικότητα και μια μεγάλη απειλή», επισημαίνει ο Αχμέντ Αμπντέλ Καντέρ, επικεφαλής της Αρχής που επιβλέπει την προστασία της ακτογραμμής της Αιγύπτου. Ακόμη, όμως, και αν τελικά επαληθευθεί το πιο αισιόδοξο σενάριο που περιγράφουν επιστημονικές μελέτες, η στάθμη των υδάτων της Μεσογείου, έως το 2050, θα αυξηθεί κατά 50 εκατοστά. Αυτό σημαίνει ότι το 30% της Αλεξάνδρειας θα καλυφθεί από τα νερά, το 25% του πληθυσμού της θα χρειαστεί μετεγκατάσταση και θα χαθούν 194.000 θέσεις εργασίας.

Σε ολόκληρο το δέλτα του Νείλου η θάλασσα έχει προχωρήσει προς την ενδοχώρα για περισσότερο από τρία χιλιόμετρα από το 1960 έως σήμερα. Το 1980 «κατάπιε» τον εικονικό φάρο του 19ου αιώνα στη γειτονική Ροζέτα.

O Καμπέρ τονίζει ότι οι Αρχές έχουν λάβει κάποια μέτρα προκειμένου να προστατεύσουν την πόλη από την κλιματική αλλαγή. Στα 69 χιλιόμετρα της ακτογραμμής της έχει φυτευθεί μια πλατιά ζώνη από καλαμιές. «Η άμμος προσκολλάται πάνω τους και όλα μαζί δημιουργούν ένα φυσικό φραγμό», υπογραμμίζει ο Καμπέρ προσθέτοντας ότι στο προσεχές μέλλον θα εγκατασταθούν και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, αλλά και μέτρησης της στάθμης των νερών.

H σταδιακή καταστροφή της πόλης εξελίσσεται ταυτόχρονα με πληθυσμιακή έκρηξη, αφού τουλάχιστον δύο εκατομμύρια άνθρωποι εγκαταστάθηκαν εδώ την τελευταία δεκαετία. Οι επενδύσεις για έργα υποδομής που θα μπορούσαν να την προστατεύσουν από τις κλιματικές προκλήσεις καθυστερούν. O κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, Μοχάμεντ αλ Σαρίφ, υποδεικνύει ένα τέτοιο πρόβλημα: «Το σύστημα όμβριων υδάτων του οδικού δικτύου κατασκευάστηκε με δυνατότητα απορρόφησης ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων νερού.

Ομως η κλιματική αλλαγή προκαλεί πολύ ισχυρότερες καταιγίδες, με αποτέλεσμα μέσα σε μία μόνον ημέρα να πέφτουν περισσότερα από δεκαοκτώ εκατομμύρια κυβικά μέτρα βροχής».

Ιδιαίτερα ευάλωτη, βέβαια, είναι και η πολιτισμική κληρονομιά της Αλεξάνδρειας, όπως το Φρούριο του Καιάτ Μπέι, που βρίσκεται εκεί όπου κάποτε στεκόταν ο Φάρος της, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου. Γύρω του έχουν τοποθετηθεί 500 τεράστιοι τσιμεντένιοι κύβοι, με στόχο κυρίως την προστασία τoυ παραλιακού πεζοδρόμου του 19ου αιώνα.

Το πλοίο είναι φορτηγό με σημαία Τόγκο και 16 άτομα πλήρωμα, όλοι υπήκοοι Συρίας. Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας στη θαλάσσια περιοχή ο καιρός είναι καλός ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει νεότερη πληροφόρηση για την κατάσταση του πλοίου.

Αφού ξεκίνησε η πυρκαγιά, το πλήρωμα άφησε το πλοίο και μετακόμισε στο κοντινό λιμάνι του Γιασκ στο νότιο Ιράν.

Η αιτία της πυρκαγιάς δεν προσδιορίστηκε στην αναφορά, με τον Fars να αναφέρει μόνο ότι η φωτιά ξέσπασε “σε ένα από τα συστήματα”.

Το περιστατικό συνέβη όταν το πλοίο βρισκόταν στην περιοχή κοντά στο λιμάνι Γιασκ, που βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Ιράν.

Πριν από αρκετές ημέρες το πλοίο φέρεται να αναχώρησε για εκπαιδευτική αποστολή στα ανοιχτά νερά του Περσικού Κόλπου.