Ειδικότερα, στο πλαίσιο στοχευμένων δράσεων που πραγματοποιούνται στο νησί της Μυκόνου από μεικτά κλιμάκια για τον εντοπισμό αυθαίρετων κατασκευών, χθες το μεσημέρι διαπιστώθηκε ότι ο 47χρονος παρακολουθούσε πομπή οχημάτων στα οποία επιβαίναν στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας και Υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος – Ενέργειας.

Ο 47χρονος ακινητοποιήθηκε από αστυνομικούς και όπως διακριβώθηκε κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, ο δράστης κατέγραφε μεταξύ άλλων τις κινήσεις των κλιμακίων, τις τοποθεσίες των ελέγχων, τα οχήματα τους και έστελνε πληροφορίες με φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό στους δύο συνεργούς του.

Ακολούθως εντοπίσθηκε ο 36χρονος, ενώ ο 40χρονος αναζητείται. Το όχημα που χρησιμοποιούσε ο 47χρονος, καθώς και το κινητό του τηλέφωνο κατασχέθηκαν.

Σημειώνεται ότι οι έλεγχοι για την τήρηση τόσο της πολεοδομικής, όσο και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, θα συνεχιστούν με αμείωτη ένταση, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε περιοχές που παρατηρούνται αυξημένα περιστατικά παραβατικότητας.

Με αφορμή τη δημοσιοποίηση των ευρημάτων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, διαμηνύει πως «η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να θέσει τέλος στη νέα, αυθαίρετη δόμηση», εξηγώντας, τους λόγους για τους ποίους είναι απολύτως αναγκαία αυτή η μεταρρύθμιση.

«Καταρχάς, διότι όσο συνεχίζεται το κτίσιμο νέων αυθαιρέτων, δεν μπορεί να στεριώσει οποιαδήποτε σοβαρή πολεοδομική πολιτική. Δεύτερον, και ακόμα σημαντικότερο, διότι η δια πράξεων -και προπαντός δια παραλείψεων- διαχρονική ανοχή στην αυθαιρεσία αποτελεί ύβρη εις βάρος των εκατομμυρίων συνεπών πολιτών και επιχειρήσεων που συμμορφώνονται στις υψηλές απαιτήσεις της περιβαλλοντικής, πολεοδομικής και οικοδομικής νομοθεσίας. Ύβρη, που εδώ και πολλές δεκαετίες υποσκάπτει τα θεμέλια του κράτους δικαίου σε θέματα περιβάλλοντος, πολεοδόμησης και δόμησης στη χώρα μας» υπογραμμίζει ο κ. Σκυλακάκης.

Υπενθυμίζεται πως το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τον νόμο που πέρασε την άνοιξη του 2024 (ν.5106/2024), θέσπισε μια ιδιαίτερα αυστηρή διαδικασία τιμωρίας των νέων αυθαιρέτων και προέβλεψε, για πρώτη φορά, σειρά προτεραιότητας στις κατεδαφίσεις, που διασφαλίζει, ότι τα νέα αυθαίρετα κατεδαφίζονται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Ταυτόχρονα, με τον διαγωνισμό -που βρίσκεται σε εξέλιξη- προετοιμάζει ένα σύστημα αξίας 130 εκατ. ευρώ, που θα επισημαίνει αυτόματα (με διαρκή συγκριτική χρήση δορυφορικών φωτογραφιών, σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και εξέταση της νομιμότητας, με βάση το σύστημα e-Άδειες), όλες τις νέες αυθαίρετες κατασκευές. Μέχρι τις 10 Μαρτίου ο σχετικός διαγωνισμός θα έχει προσωρινό ανάδοχο και το σύστημα θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία το καλοκαίρι του 2026. 

Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προτεραιοποίησε ως άμεσο στόχο την «αυθαιρεσία της βουλιμίας» σε περιοχές που η οικοδόμηση, νόμιμη ή αυθαίρετη, προϋποθέτει, πλούτο και αποδίδει υπέρμετρο πλούτο. Οι έλεγχοι θα συνεχιστούν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις συγκεκριμένες περιοχές, μέχρις ότου ελεγχθούν (κατ’ ελάχιστον) όλα τα νέα αυθαίρετα που έχουν δημιουργηθεί τον τελευταίο χρόνο στις δύο περιοχές, μπουν τα αντίστοιχα πολύ αυστηρά πρόστιμα και οδηγηθούν στη συνέχεια στην κατεδάφιση, με βάση τις νόμιμες διαδικασίες. Οι έλεγχοι γίνονται με διαρκή σύγκριση των σχετικών δορυφορικών φωτογραφιών, με ανθρώπινο μάτι, μέχρι να εγκατασταθεί το νέο σύστημα. Το Υπουργείο θα ενημερώνει το κοινό, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, για την εξέλιξη αυτών των ελέγχων, που θα επεκταθούν σε όλη την Ελλάδα, μόλις ξεκινήσει να εφαρμόζεται το νέο σύστημα, με προτεραιότητα σε όσα αυθαίρετα έχουν κτιστεί μετά την 1η.1.2024.

Αποτελέσματα δεύτερου κύματος ελέγχων 

• Ευρήματα και πρόστιμα από αυτοψίες στη Σαντορίνη

Τα μικτά κλιμάκια του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Οικονομικής Αστυνομίας, έχουν διενεργήσει αυτοψίες στη Σαντορίνη, κατά το χρονικό διάστημα 16 – 18.10.2024, καθώς και ένα μήνα μετά, 18 – 20.11.2024. Η επεξεργασία των στοιχείων συνεχίζεται για αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, έχουν ήδη γίνει ενέργειες από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς την οικεία Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ), στην οποία ανήκει η αρμοδιότητα.

Κατά τις αυτοψίες εντοπίστηκαν τα ακόλουθα:

1) Στην εκτός σχεδίου περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, όπου αναπτύσσεται σε δύο όμορα γήπεδα, συνολικής επιφάνειας 519,08 τ.μ.. Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων είναι 349,11 τ.μ.. Κατά τον έλεγχο, καθ’ υπέρβαση των στοιχείων νομιμότητας, διαπιστώθηκαν:

• κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφάνειας 5,30 τ.μ.
• κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφάνειας 6,00 τ.μ.,
• κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφανείας 5,30 τ.μ.,
• κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφανείας 5,80 τ.μ.
• κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφανείας 21,20 τ.μ.
• κατασκευή δεξαμενής νερού (jacuzzi) επιφάνειας 2,40 τ.μ.
• κατασκευή δεξαμενής νερού (jacuzzi) επιφάνειας 1,30 τ.μ.
• κατασκευή δεξαμενής νερού (jacuzzi) επιφάνειας 2,30 τ.μ.
• κατασκευή δεξαμενής νερού (jacuzzi) επιφάνειας 2,20 τ.μ.
• κατασκευή δεξαμενής νερού (jacuzzi) επιφάνειας 1,70 τ.μ.
• στεγασμένος χώρος με ξύλινη επικάλυψη επιφάνειας 12 τ.μ.
• ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 32 τ.μ.
• κλειστός χώρος επιφανείας 7 τ.μ., σε χαμηλή στάθμη στο πρανές της Καλντέρας.
• σκάλα από οπλισμένο σκυρόδεμα επιφάνειας 4,1 τ.μ. σε χαμηλή στάθμη στο πρανές της Καλντέρας.
• κατασκευή τοιχίου από οπλισμένο σκυρόδεμα συνολικού μήκους 3,55 μ. και μέσου ύψους 1,4 μ. στη χαμηλή στάθμη στο πρανές της Καλντέρας.
• κλειστός χώρος εγκατάστασης ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού επιφάνειας 3,8 τ.μ. στη χαμηλή στάθμη στο πρανές της Καλντέρας.

Για τις διαπιστωθείσες, αυθαίρετες κατασκευές συντάχθηκε πόρισμα-έκθεση αυτοψίας, με συνολικό ύψος προστίμου 191.000,029 ευρώ (πρόστιμο ανέγερσης 127.352,07 ευρώ και πρόστιμο διατήρησης 63.676,35 ευρώ), το οποίο διαβιβάστηκε αρμοδίως. Σημειώνεται ότι τα νομιμοποιητικά στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη κατά τον έλεγχο ήταν οικοδομικές άδειες επισκευών υφιστάμενων κτισμάτων που βρίσκονται εντός αρχαιολογικού χώρου. Επειδή στους φακέλους των οικοδομικών αδειών δεν βρέθηκαν στοιχεία από τα οποία να αποδεικνύεται ότι το υφιστάμενα κτίσματα είναι νομίμως υφιστάμενα (προ του 1955) -σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 23 Ν.4067/2012 ως ισχύει- και επίσης δεν βρέθηκε στους φακέλους η αναγκαία έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού, εστάλη στην ΥΔΟΜ Θήρας έγγραφο, με το οποίο ζητείται ο έλεγχος των οικοδομικών αδειών.

2)  Σε οικόπεδο εντός οικισμού της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, επιφάνειας 238,07 τ.μ., του οποίου τμήμα βρίσκεται εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.), με συνολική επιφάνεια των κτισμάτων βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων 214,46 τ.μ., στο τμήμα του οικοπέδου που εμπίπτει στην Ζώνη Ι, διαπιστώθηκε η κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής επιφάνειας 41,50 μ. και βάθους 1,40 μ., για την οποία είχε εκδοθεί Άδεια Μικρής Κλίμακας. Επειδή σύμφωνα με το Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π. δεν επιτρέπεται καμία εργασία, ούτε κολυμβητικές δεξαμενές, για την έγκριση εργασιών Μικρής Κλίμακας, ζητήθηκε έλεγχος νομιμότητας από την ΥΔΟΜ Θήρας.

3) Στην εκτός σχεδίου περιοχή Χανάδες, Μεγαλοχώρι Βλυχάδας, που δραστηριοποιείται επιχείρηση, σε γήπεδο εμβαδού 6.602,40 τ.μ., για ακίνητο όπου υπήρχαν νομιμοποιητικά στοιχεία (είχε εκδοθεί οικοδομική άδεια και υπαγωγές), για συνολική δόμηση 200 τ.μ., βρέθηκαν οι εξής υπερβάσεις:

• Χώροι WC εμβαδού 8,70 τ.μ.,
• Μεταλλικός εξώστης εμβαδού 18,00 τ.μ.,
• Υπαίθριος χώρος, εμβαδού 21,25 τ.μ.,
• Κλειστός χώρος υποσκάφου στα πρανή με εκτιμώμενη επιφάνεια 9,00 τ.μ.
• Κλειστός χώρος υποσκάφου στα πρανή με εκτιμώμενη επιφάνεια 16,96 τ.μ.
• Χώρος ισογείου, εμβαδού 208,70 τ.μ. 

Για τη συγκεκριμένη ιδιοκτησία και τις παραπάνω υπερβάσεις συντάχθηκε πόρισμα, σύμφωνα με το οποίο το συνολικό πρόστιμο ανέγερσης διαμορφώνεται στα 338.049,54 ευρώ και το πρόστιμο διατήρησης στα 169.024.77 ευρώ. 

4) Στην εκτός σχεδίου περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα που αναπτύσσεται σε γήπεδα, συνολικής επιφάνειας 669,00 τ.μ.. Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων, βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων είναι 318,0 τ.μ. Κατά τον έλεγχο, διαπιστώθηκαν οι εξής υπερβάσεις:

• προσθήκη υπέργειου κλειστού χώρου 14,00 τ.μ.
• διεύρυνση υπόσκαφων χώρων συνολικής επιφάνειας 44 τ.μ.
• υπαίθριες κλίμακες 10,50 τ.μ.
• επέκταση της επιφάνειας και τροποποίηση σχήματος της κεντρικής κολυμβητικής δεξαμενής σε επιφάνεια 4,38 τ.μ.
• προσθήκη δύο δεξαμενών υδρομασάζ jacuzzi συνολικού εμβαδού 4,30τ.μ. 

Για τις παραπάνω υπερβάσεις συντάχθηκε πόρισμα μικτού κλιμακίου, σύμφωνα με το οποίο το συνολικό πρόστιμο ανέγερσης ανέρχεται στα 90.008,18 ευρώ και το πρόστιμο διατήρησης στα 45.004,09 ευρώ. 

5) Στην εκτός σχεδίου περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε γήπεδο επιφάνειας 131,11 τ.μ.. Η συνολική επιφάνεια των κτιρίων, βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων είναι 136,27 τ.μ.. Κατά τον έλεγχο, καθ’ υπέρβαση των στοιχείων νομιμότητας διαπιστώθηκαν τα κάτωθι:

• Στεγασμένοι χώροι 46,61 τ.μ.,
• Στέγαστρο 2,50 τ.μ. από οπλισμένο σκυρόδεμα,
• Αλλαγή θέσης ενός εξωτερικού jacuzzi και αύξηση της επιφάνειας του κατά 1,17 τ.μ.

Για τις παραπάνω διαπιστωθείσες αυθαίρετες κατασκευές συντάχθηκε πόρισμα-έκθεση αυτοψίας, με συνολικό ύψος προστίμου 459.455,18 ευρώ (πρόστιμο ανέγερσης 306.303,45 ευρώ και πρόστιμο διατήρησης 153.151,73 ευρώ). Σημειώνεται ότι τα νομιμοποιητικά στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη κατά τον έλεγχο ήταν οικοδομική άδεια επισκευών υφιστάμενων κτισμάτων, δήλωση ένταξης στο ν.4178/2013 και έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας για κατασκευή jacuzzi. Στους φακέλους των διοικητικών πράξεων δεν βρέθηκε η αναγκαία έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού (ιστορικός τόπος) και επιπλέον στη δήλωση ένταξης στον ν.4178/2013 δεν υπάρχουν επιμέρους στοιχεία, όπως τεχνική έκθεση, τοπογραφικό διάγραμμα, διάγραμμα κάλυψης, κατόψεις κ.λπ. Για τους παραπάνω λόγους αποστέλλεται στην ΥΔΟΜ Θήρας έγγραφο, με το οποίο ζητείται ο έλεγχος νομιμότητας των παραπάνω διοικητικών πράξεων.

6) Στην εκτός σχεδίου περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε όμορα γήπεδα επιφάνειας 901,93 τ.μ.. Κατά τον έλεγχο, καθ’ υπέρβαση των στοιχείων νομιμότητας διαπιστώθηκαν τα εξής:

1. Υπόγειος αποθηκευτικός χώρος αυθαίρετος 47,76 τ.μ.
2. ημιυπαιθρίου επιφάνειας 5,85 τ.μ
3. κατασκευή υπαίθριων υδατοδεξαμενών jacuzzi 4 τ.μ.
4. υπαίθριες διαμορφώσεις, κλίμακες, τοιχία,
5. προσθήκη νέας κολυμβητικής δεξαμενής 10,08 τ.μ.

7) Στην περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε τέσσερα όμορα γήπεδα, συνολικής επιφάνειας 421,18 τ.μ.. Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων είναι 350 τ.μ. Κατά τον έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν διαφοροποιήσεις σε σχέση με τα νομιμοποιητικά στοιχεία, με τα οποία διεξήχθη ο έλεγχος (εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια). Ωστόσο, επειδή στους φακέλους των οικοδομικών αδειών δεν βρέθηκαν στοιχεία από τα οποία να αποδεικνύεται ότι το υφιστάμενα κτίσματα είναι νομίμως υφιστάμενα (προ του 1955) και επίσης δεν βρέθηκε στους φακέλους η αναγκαία έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού, αποστέλλεται στην ΥΔΟΜ Θήρας έγγραφο, με το οποίο ζητείται ο έλεγχος των οικοδομικών αδειών.

8) Στην περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα που αναπτύσσεται σε γήπεδο εμβαδού 225 τ.μ. Από τα στελέχη των οικοδομικών αδειών οι επιφάνειες των κτισμάτων είναι 168 τ.μ. Από τα σχέδια της άδειας λειτουργίας το εμβαδό των κτισμάτων είναι 331,40 τ.μ.. Υπερβάσεις υπάρχουν στην επέκταση της πισίνας κατά 25 τ.μ., κλειστοί χώροι 13 τ.μ., υπαίθριο μπαρ και τουαλέτες. Για την περίπτωση αυτή συντάσσεται σχετικό πόρισμα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

9) Στην περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε γήπεδο επιφανείας 83,81 τ.μ. και σύμφωνα με τα νομιμοποιητικά στοιχεία το εμβαδόν των υπόσκαφων κατοικιών είναι  επιφάνειας 116 τ.μ. Κατά τον έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν μεν διαφοροποιήσεις, σε σχέση με τα νομιμοποιητικά στοιχεία με τα οποία διεξήχθη ο έλεγχος, ενώ σημειώνεται ότι για την τοποθέτηση ασκεπούς δεξαμενής -jacuzzi είχε εκδοθεί άδεια μικρής κλίμακας. Ωστόσο, σύμφωνα με το Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π. δεν επιτρέπεται καμία εργασία, ούτε κολυμβητικές δεξαμενές, για την έγκριση εργασιών Μικρής Κλίμακας ζητήθηκε έλεγχος νομιμότητας από την ΥΔΟΜ Θήρας.

10) Στην περιοχή Μοναστήρι Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε γήπεδο επιφανείας 207 τ.μ. και σύμφωνα με τα νομιμοποιητικά στοιχεία το εμβαδόν των κτισμάτων είναι επιφάνειας 300 τ.μ. Κατά τον έλεγχο, τα νομιμοποιητικά στοιχεία που προσκομίστηκαν ήταν υπαγωγές στο νόμο αυθαιρέτων και εγκρίσεις εργασιών μικρής κλίμακας σε κτίσματα που δηλώνονται υφιστάμενα προ του 1955. Διαπιστώθηκαν ως υπερβάσεις: η μετατροπή χώρου 6,6 τ.μ. από κύριο χώρο σε ημιυπαίθριο και η κατασκευή δύο επιπλέον ασκεπών δεξαμενών -jacuzzi συνολικού εμβαδού 7,0 τ.μ. Δεδομένου ότι για δύο άλλες ασκεπές δεξαμενές jacuzzi, είχε εκδοθεί Άδεια Μικρής Κλίμακας, ενώ σύμφωνα με το Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π. δεν επιτρέπονται οι κολυμβητικές δεξαμενές, ζητείται έλεγχος νομιμότητας από την ΥΔΟΜ Θήρας, για την έγκριση εργασιών Μικρής Κλίμακας.

11) Στην περιοχή της Άγιος Λάζαρος, της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα που αναπτύσσεται σε γήπεδο επιφανείας 1.490 τ.μ. και σύμφωνα με τα νομιμοποιητικά στοιχεία το εμβαδόν των κτισμάτων είναι επιφάνειας 1.500 τ.μ. Διαπιστώθηκαν ως υπερβάσεις, η κατασκευή έξι επιπλέον ασκεπών δεξαμενών -jacuzzi συνολικού εμβαδού 21 τ.μ., μίας πισίνας εμβαδού 14 τ.μ. και ημιυπαίθριος χώρος εμβαδού 7 τ.μ. Με δεδομένο ότι για το συγκεκριμένο ακίνητο έχει εκδοθεί Άδεια Μικρής Κλίμακας, για κατασκευή κολυμβητικής δεξαμενής, κατά παράβαση του από 27.04.2012 – Π.Δ (Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.), ζητείται έλεγχος νομιμότητας από την ΥΔΟΜ Θήρας, της εν λόγω έγκρισης εργασιών Μικρής Κλίμακας.

12) Στην εκτός σχεδίου περιοχή της Οίας Σαντορίνης, στο πρανές της Καλντέρας, εντός της Ζώνης Ι απολύτου προστασίας (Π.Δ. από 27.04.2012 – Φ.Ε.Κ. 144 Α.Α.Π.) ελέγχθηκε τουριστικό κατάλυμα, που αναπτύσσεται σε γήπεδο επιφάνειας 436,02 τ.μ.. Η συνολική επιφάνεια των κτιρίων βάσει των νομιμοποιητικών στοιχείων είναι 75,21 τ.μ. Κατά τον έλεγχο, διαπιστώθηκαν οι εξής υπερβάσεις:

• Στεγασμένοι χώροι 197,31 τ.μ.
• Έξι εξωτερικά jacuzzi συνολικής επιφάνειας 14,09 τ.μ. 

Σημειώνεται ότι τα νομιμοποιητικά στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη είναι μια δήλωση ένταξης στο ν.4178/2013 με τα συνημμένα αυτής, στην οποία δεν αναφέρεται η αναγκαία έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού (ιστορικός τόπος). Για τον παραπάνω λόγο αποστέλλεται στην ΥΔΟΜ Θήρας έγγραφο, με το οποίο ζητείται ο έλεγχος νομιμότητας της παραπάνω διοικητικής πράξης.

Τα ευρήματα από τις νεότερες αυτοψίες στη Μύκονο

Σε συνέχεια των καθημερινών αυτοψιών για τον εντοπισμό νέων αυθαίρετων κατασκευών από τα μικτά κλιμάκια του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Οικονομικής Αστυνομίας, με την παρουσία και συνδρομή του διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος Μυκόνου κατά το διάστημα 18 – 20 Φεβρουαρίου 2025, καταγράφηκαν τα εξής ευρήματα:

1)  Στη χώρα της Μυκόνου, σε ξενοδοχείο που εκτείνεται σε γήπεδο επιφάνειας 5.350 τ.μ. και κατασκευάζεται πισίνα και υπόγειοι βοηθητικοί χώροι πιθανότατα ντουζ, κ.λπ., στην άδεια αποτυπώνεται μόνο η πισίνα και θα διερευνηθεί αν οι υπόγειοι βοηθητικοί χώροι περί των 200 τ.μ. καλύπτονται νομιμοποιητικά έγγραφα.

2)  Στην εκτός σχεδίου περιοχή, «Άνω Μερά» της Μυκόνου, σε γήπεδο επιφανείας περίπου 1.800 τ.μ. εντοπίστηκαν: 

1. κατασκευή ασκεπούς κτίσματος από τσιμεντόλιθους διαστάσεων 6 Χ 6 τ.μ.
2. βάση από μπετόν 36 τ.μ., με περιμετρικά τοιχία ύψους 2,5 μ.
3. έξι αποπερατωμένα παλιότερα κτίσματα, συνολικού εμβαδού 280 τ.μ. Δεδομένου ότι κατά δήλωση του ιδιοκτήτη έχει γίνει υπαγωγή των κτισμάτων σε νόμο αυθαιρέτων ως κτίσματα προ του 2011, θα ακολουθήσει διερεύνηση της υπαγωγής από το Υπουργείο και θα σταλεί έγγραφο στην ΥΔΟΜ για τον σχετικό έλεγχο νομιμότητας της υπαγωγής ως προς το χρόνο κατασκευής.

3)  Στην εκτός σχεδίου περιοχή «Λειβαδάκια» στην Ελιά Μυκόνου, σε γήπεδο επιφάνειας περίπου 1.500 τ.μ., εντοπίστηκαν:

1. κατασκευή πισίνας, στο στάδιο του σιδερώματος, με διαστάσεις σκάμματος 8 X 9 τ.μ. και βάθος εκσκαφής 2 μ., για την οποία προσκομίστηκε η έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας.
2. επισκευές σε υφιστάμενα κτίσματα, για τα οποία προσκομίστηκε η δήλωση του ν.4178/2013, με σχέδιο που συνοδεύει την υπαγωγή αυθαιρέτων, που περιλαμβάνει την τακτοποίηση όλων των κτισμάτων, συνολικής επιφάνειας 445,84 τ.μ.

Ωστόσο, δεδομένου ότι το σχέδιο που προσκομίστηκε στο κλιμάκιο διαφοροποιείται από το σχέδιο που είναι αναρτημένο στο σύστημα των δηλώσεων του ΤΕΕ, θα γίνει συσχέτιση αυτών ως προς το χρόνο κατασκευής και θα σταλεί σχετικό έγγραφο προς την ΥΔΟΜ Μυκόνου για τον έλεγχο νομιμότητας της υπαγωγής. Επίσης, δεδομένου ότι η κατασκευή που βρέθηκε έχει μεγαλύτερο βάθος από το προβλεπόμενο στην έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας, θα καταγραφούν οι υπερβάσεις.

4) Στην εκτός σχεδίου περιοχή «Μαού» της Μυκόνου, σε γήπεδο επιφάνειας περίπου 1.268 τ.μ., εντοπίστηκε νέα, ισόγεια κατοικία 120 τ.μ. από λιθοδομή, στο στάδιο των επιχρισμάτων. Δεδομένου ότι πρόκειται για νέα κατασκευή, σύμφωνα με το σήμα και το φωτογραφικό υλικό της αστυνομίας, θα γίνει συσχέτιση των στοιχείων αυτών και θα ζητηθεί ο έλεγχος νομιμότητας και ακύρωσης της υπαγωγής από την ΥΔΟΜ και της έγκρισης δόμησης μικρής κλίμακας από τη Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων (ΔΑΟΚΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

5) Στην εκτός σχεδίου περιοχή Κάβος Γλυφάδι – Αλαιομάνδρα της Μυκόνου, σε γήπεδο επιφάνειας περίπου 4.000 τ.μ., και σε συνέχεια εκδοθέντος σήματος της αστυνομίας εντοπίστηκαν:

1. κατασκευή κτίσματος, περίπου 50 τ.μ. στη φάση επιχρισμάτων
2. γήπεδο ποδοσφαίρου διαστάσεων 21 Χ 11,70 μ.
3. προσθήκη ορόφου, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη κατασκευές, εμβαδού 60 τ.μ.

Στο συγκεκριμένο ακίνητο, παρά το γεγονός ότι υπάρχει υπαγωγή στο ν. 4495/2017, εντοπίζονται υπερβάσεις στο «κλείσιμο» ανοιχτών χώρων. Θα ζητηθεί έλεγχος νομιμότητας της υπαγωγής και στη συνέχεια θα συνταχθεί το σχετικό πόρισμα.

6) Στην εκτός σχεδίου περιοχή, στη θέση Βρύση της Μυκόνου, κατόπιν σήματος της αστυνομίας για αυθαίρετες εργασίες, σε γήπεδο επιφανείας 4 στρεμμάτων διαπιστώθηκαν: προσθήκες ως νέες κατασκευές εμβαδού 100 τ.μ. περίπου, σε υφιστάμενη κατασκευή που καλύπτεται από παλιότερες άδειες, του 1986, 1995 (200 τ.μ.), και δήλωση α/α 11785187 του ν.4495/2017 (145 τ.μ.). Θα γίνει συσχέτιση με τα στοιχεία των υπαγωγών και των σημερινών μετρήσεων και ταυτόχρονα θα σταλεί έγγραφο προς την ΥΔΟΜ για έλεγχο των υπαγωγών.

7) Σε ιδιοκτησία, αγνώστου ιδιοκτήτη, στην εκτός σχεδίου περιοχή, στη θέση Μάου της Μυκόνου, σε γήπεδο επιφανείας περίπου 1 στρέμματος, εντοπίστηκαν πρόσφατες εργασίες προσθήκης κατ’ επέκταση 40 τ.μ. και προσθήκη ορόφου 60 τ.μ., σε παλαιότερη υφιστάμενη ισόγεια κατοικία 100 τ.μ. περίπου. Θα διερευνηθεί η νομιμότητα του υφιστάμενου κτίσματος.

Υπογραμμίζεται ότι όπου απαιτείται, ζητείται ο έλεγχος της νομιμότητας των οικοδομικών αδειών από την οικεία ΥΔΟΜ και όπου εντοπίζεται αυθαίρετη κατασκευή/αυθαίρετη αλλαγή χρήσης, ακολουθείται η διαδικασία που έχει θεσπιστεί από το Υπουργείο.

Ειδικότερα, με την οριστική διαπίστωση των αυθαιρεσιών, ο ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να κατεδαφίσει εντός 30 ημερών. Σε διαφορετική περίπτωση, θα βρίσκεται αντιμέτωπος με διοικητικές, αλλά και ποινικές κυρώσεις, ενώ τα προβλεπόμενα υψηλά πρόστιμα μετά τη βεβαίωσή τους αναζητούνται μέσω της ΑΑΔΕ.

«Έχουμε αντισυνταγματικότητα που ανακαλύπτεται μετά από 12 χρόνια που ψηφίστηκε ο ΝΟΚ», είπε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσιάζοντας την τροπολογία που επιχειρεί να ρυθμίσει το πολεοδομικό πλαίσιο έως την έκδοση της τελικής απόφασης του ΣτΕ για να προσθέσει σε άλλο σημείο:

«Έχουμε πάνω από 14 χιλ άδειες οικοδομημάτων που είναι κατά τον ΝΟΚ και οι οποίες δεν έχουν καλέσει ακόμα ελεγκτή δόμησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν ξεκινήσει οι εργασίες τους αλλά η ανακοίνωση του ΣτΕ δεν ορίζει τι σημαίνει έναρξη εργασιών. Αυτοί πρέπει να προστατευτούν. Πρέπει να προστατευτούν γιατί πίσω από αυτές τις άδειες έχουμε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες οι οποίοι είναι νόμιμοι και για ένα σφάλμα κράτους καθίστανται παράνομοι.

Αυτό συμβαίνει σε μια χώρα στην οποία έχουν νομιμοποιηθεί εκατομμύρια παρανομίες. Είναι δυνατόν με νομιμοποιήσεις εκατομμυρίων παρανομιών να συμπεριφερθούμε εκδικητικά σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που είναι νόμιμοι; Πρέπει να προστατεύσουμε την σοβαρότητα του Κράτους. Προφανώς η κυβέρνηση θα έρθει να νομοθετήσει στον σωστό χρόνο όταν θα έχουμε την τελική απόφαση του ΣτΕ».

Ο κ. Σκυλακάκης εξήγησε ότι η τροπολογία που κατέθεσε στην Βουλή για το «πάγωμα» των νέων οικοδομικών αδειών κρίνεται απαραίτητη καθώς η ανακοίνωση του ΣτΕ έχει προκαλέσει σύγχυση.

«Η ανακοίνωση του ΣτΕ σημειώνει ότι η αντισυνταγματικότητα πρέπει να καταλάβει τις άδειες των οποίων οι οικοδομικές εργασίες δεν έχουν ξεκινήσει αλλά δεν ορίζει τι σημαίνει «έναρξη εργασιών”», είπε ο Υπουργός για να προσθέσει «αυτό είχε ως αποτέλεσμα να βγαίνουν οι Δήμοι και να δίνουν δικές τους ερμηνείες.

Για παράδειγμα ο Δήμος Αλίμου ταυτίζει την έναρξη εργασιών με εργασίες σκυροδέματος. Δεν μπορούμε λοιπόν να αφήσουμε το απόλυτο πολεοδομικό χάος που θα προκληθεί αν επιτρέψουμε στους Δήμους να ερμηνεύσουν πριν βγει η τελική απόφαση ΣτΕ».

Οι έλεγχοι αυτοί, που έγιναν κατόπιν κυβερνητικής απόφασης και εντολής της ηγεσίας του αρμόδιου υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αποκάλυψαν συνολικά δομικές αυθαιρεσίες που διαπράχθηκαν από 13 μεγάλες επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, εστιατόρια, μπαρ), καθώς και έναν ιδιώτη.

Κατά την διάρκεια των επισκέψεών τους στο νησί, οι επιθεωρητές υπέδειξαν και παρακολούθησαν τις διαδικασίες κατεδάφισης και συμμόρφωσης εκ μέρους όσων αυθαιρετούσαν έναντι των πολεοδομικών διατάξεων στο νησί της Μυκόνου, «με στόχο την τήρηση της πολεοδομικής νομιμότητας, τον σεβασμό στο φυσικό και αστικό περιβάλλον, καθώς και στο δικαίωμα της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών και επισκεπτών στις ακτές», σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι έλεγχοι βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και θα συνεχιστούν τόσο στη Μύκονο όσο και σε άλλους τουριστικούς προορισμούς, τα ευρήματα των οποίων θα δημοσιοποιούνται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Δείτε αναλυτικά τα ευρήματα του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Μύκονο:

1. PRINCIPOTE

Κατά την πρώτη αυτοψία, στις 11.04.2023, είχε συνταχθεί πόρισμα που περιελάμβανε αυθαίρετες κατασκευές, κλειστούς χώρους με χρήση αποθήκης, μπαρ, τουαλέτες, εμπορικά κέντρα, κ.λπ., συνολικής έκτασης 9.200 τ.μ., πέργκολες και ξύλινο δάπεδο εμβαδού 5.300 τ.μ., διάστρωση γηπέδου με σκυρόδεμα 21.500 τ.μ. και ξύλινο τοίχο 300 μ., που έκλειναν την πρόσβαση του κοινού στην κοινόχρηστη παραλία του Πανόρμου. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες στην επιχείρηση, τον Ιούλιο και τον Δεκέμβριο του 2023, για την παρακολούθηση των διαδικασιών κατεδάφισης. Τον Απρίλιο του 2024 κατεδαφίστηκε το σύνολο των αυθαίρετων κατασκευών. Έχουν παραμείνει οι κατασκευές που έφεραν στοιχεία νομιμότητας (οικοδομική άδεια και υπαγωγές).

2. PASAJI

Στην επιχείρηση διαπιστώθηκαν αυθαίρετες κατασκευές, όπως πέργκολες 60 τ.μ., μαντρότοιχοι 14 μ., κλειστοί χώροι 107 τ.μ. και ξύλινα πετάσματα 40 τ.μ.Το τμήμα της επιχείρησης που εκτείνεται με πέργκολα και ημιυπαίθριο χώρο έμπροσθεν του αιγιαλού και της παραλίας έχει υπαχθεί σε νόμο αυθαιρέτων και έχει ζητηθεί από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ), να ελέγξει τις υπαγωγές.Έχει διενεργηθεί η κατεδάφιση των αυθαιρέτων, για τα οποία δεν έγινε δεκτή η προσφυγή στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) και έχει διαπιστωθεί από ιδιώτη Ελεγκτή Δόμησης.Το μικτό κλιμάκιο θα διενεργήσει νέα αυτοψία στην επιχείρηση, μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα.

3. KUZINA

Στην επιχείρηση διαπιστώθηκαν υπερβάσεις της αδείας σε όλες τις πτέρυγες του ξενοδοχείου και στο εστιατόριο ΚUZINA. Συγκεκριμένα οι κατασκευές αυτές ήταν ημιυπαίθριοι χώροι, εμβαδού 50 τ.μ., κλειστοί χώροι 200 τ.μ., γυμναστήριο κ.λπ.,τοιχία 50 τ.μ. και ξύλινη γέφυρα. Ωστόσο, κατατέθηκε ένσταση στο ΚΕΣΥΠΟΘΑ, όπου το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αυθαιρέτων κατασκευών παρουσιάστηκαν να έχουν υπαχθεί σε νόμο αυθαιρέτων, ενώ οι υπόλοιπες αυθαίρετες κατασκευές που δεν εντάχθηκαν, κατεδαφίστηκαν από τον ιδιοκτήτη. Για τη νομιμότητα αυτών των υπαγωγών έχει αποσταλεί σχετικό έγγραφο με στοιχεία στην αρμόδια ΥΔΟΜ.

4. AEONICSUITS&SPA

Έγινε αυτοψία, στις 10.04.2023 και στις 01.04.2024. Πραγματοποιήθηκε έλεγχος του ξενοδοχειακού καταλύματος, σύμφωνα με το εγκεκριμένο (από Ιανουαρίου 2018) διάγραμμα δόμησης και διαπιστώθηκαν: μετατροπή υπόγειων χώρων αντλιοστασίου και μηχανοστασίου σε χώρους δωματίων με jacuzzi, κλειστοί χώροι μπαρ, εστιατορίου, στη θέση παλιάς πέργκολας, αποθηκευτικοί υπέργειοι χώροι, προσθήκες στη στάθμη 3, κλειστών και ημιυπαίθριων χώρων με χρήση ξενοδοχείου, γυμναστηρίου, spa κ.λπ., συνολικής επιφάνειας 2.000 τ.μ. H επιχείρηση έχει καταθέσει προσφυγή στο ΚΕΣΥΠΟΘΑ και δεν έχει τελεσιδικήσει, ακόμη. Σε επόμενη φάση μετά την τελεσιδικία αυτής, θα διενεργηθεί αυτοψία για την παρακολούθηση της υπόθεσης και την επιβολή των σχετικών κυρώσεων.

5. Alemagou

Κατά την αυτοψία του Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές, κυρίως βοηθητικής χρήσης ως αποθηκευτικοί χώροι υλικών και στεγάστρων, συνολικής επιφάνειας 440 τ.μ. Κατά την αυτοψία του μικτού κλιμακίου του Απριλίου του 2024 διαπιστώθηκε η συμμόρφωση της επιχείρησης με την απομάκρυνση των κατασκευών/υπερβάσεων της αδείας. Παράλληλα, εκδόθηκε νέα άδεια, μικρής κλίμακας, για “διαμόρφωση εξωτερικού χώρου προσθήκη πέργκολας με αντιανέμιο, πέργκολα για χώρο στάθμευσης και επισκευή υφιστάμενης πέργκολας χώρου καταστήματος και εγκατάσταση και απεγκατάσταση εξέδρας εκδηλώσεων και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου”. Οι εργασίες που αφορούν στην παραπάνω έγκριση δεν είχαν ολοκληρωθεί, ενώ δεν διαπιστώθηκαν νέες υπερβάσεις.

6. Superparadise

Κατά την αυτοψία του Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές, κυρίως βοηθητικής χρήσης (αποθηκευτικοί χώροι) και προσθήκες κατ’ επέκταση κτιρίων, συνολικής επιφάνειας 181 τ.μ. Κατά την αυτοψία του μικτού κλιμακίου του Απριλίου του 2024 διαπιστώθηκε η συμμόρφωση της επιχείρησης με την απομάκρυνση των αυθαίρετων κατασκευών, πλην ενός αυθαίρετου τοιχίου εσωτερικά του οικοπέδου, που διαχωρίζει τον βόρειο προαύλιο χώρο, για τον οποίο έχει προσφύγει η επιχείρηση στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων του Υπουργείου και μέχρι και σήμερα εκκρεμεί η απόφαση του Συμβουλίου. Για τις αυθαίρετες κατασκευές που εντοπίστηκαν από το κλιμάκιο και είχαν ενταχθεί σε νόμο αυθαιρέτων, εστάλη έγγραφο από την Υπηρεσία προς την αρμόδια ΥΔΟΜ για τον έλεγχο νομιμότητας αυτών λόγω του χρόνου κατασκευής, ωστόσο δεν έχει ακόμη απαντήσει. Δεν έχει εκδοθεί απόφαση προστίμου.

7. Lohan

Κατά την αυτοψία του Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές, κυρίως βοηθητικής χρήσης, ως αποθηκευτικοί χώροι και προσθήκες κατ’ επέκταση κτιρίων συνολικής επιφάνειας 970 τ.μ., καθώς και κατασκευές/διαμορφώσεις έμπροσθεν του καταστήματος εντός αιγιαλού/παραλίας. Κατά την αυτοψία του μικτού κλιμακίου του Απριλίου του 2024 διαπιστώθηκε η συμμόρφωση της επιχείρησης με την απομάκρυνση όλων των αυθαίρετων κατασκευών.

8. Solymar

Κατά την αυτοψία του Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές που αφορούσαν σε μικρές επεκτάσεις κτιριακές επιφάνειας 68 τ.μ. και διαμορφώσεις εντός και εκτός του οικοπέδου και αιγιαλού/παραλίας, έκτασης 500 τ.μ. Η επιχείρηση έχει προσφύγει στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και μετά την απόφασή του επιβλήθηκε πρόστιμο ανέγερσης για τις αυθαίρετες κατασκευές που παρέμεναν. Κατά την αυτοψία του μικτού κλιμακίου του Απριλίου του 2024 προέκυψε μερική συμμόρφωση, καθώς διαπιστώθηκε ότι κάποιες κατασκευές έχουν απομακρυνθεί.

9. Santanna

Κατά την αυτοψία του Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές, κυρίως βοηθητικής χρήσης, συνολικής επιφάνειας 46,77 τ.μ. και διαμορφώσεις ξύλινης εξέδρας εντός αιγιαλού παραλίας, επιφάνειας 177,60 τ.μ. Κατά την αυτοψία του μικτού κλιμακίου του Απριλίου του 2024 διαπιστώθηκε η συμμόρφωση της επιχείρησης με την απομάκρυνση των αυθαίρετων κατασκευών.

10. Jakie-O Κάστρο Χώρας

Κατά την αυτοψία της 11ης Απριλίου του 2023, εντοπίστηκε έμπροσθεν του καταστήματος, αυθαίρετη κατασκευή κατ’ επέκταση του κτιρίου και εντός του κοινόχρηστου χώρου, συνολικής επιφάνειας 45 τ.μ. Η επιχείρηση αποδέχτηκε το Πόρισμα -Έκθεση Αυτοψίας του κλιμακίου ελέγχου και ακολούθησε τη διαδικασία συμμόρφωσης για την αποξήλωσή της με ίδια μέσα, που ωστόσο σε επόμενη αυτοψία του κλιμακίου στις Απριλίου του 2024 διαπιστώθηκε η μερική συμμόρφωση της επιχείρησης. Για την εν λόγω επιχείρηση επιβλήθηκε πρόστιμο ανέγερσης και διατήρησης για τις κατασκευές που παρέμειναν.

11. Jakie-O Super Paradise στο Πλυντρί

Κατά την αυτοψία της 10ης Απριλίου του 2023, εντοπίστηκαν αυθαίρετες κατασκευές από μέταλλο και ξύλο, οι οποίες στέγαζαν χώρους κυρίως βοηθητικής χρήσης, συνολικής επιφάνειας 226 τ.μ. Η επιχείρηση αποδέχτηκε το Πόρισμα -Έκθεση Αυτοψίας του κλιμακίου ελέγχου και ακολούθησε τη διαδικασία συμμόρφωσης για την αποξήλωσή της με ίδια μέσα, που ωστόσο καθυστέρησε πλέον των -κατά νόμο- προθεσμιών και της καταλογίστηκαν τα πρόστιμα. Ωστόσο, σε επόμενη αυτοψία του κλιμακίου, στις 2 Απριλίου του 2024, διαπιστώθηκε η συμμόρφωση της επιχείρησης και η καθαίρεση όλων των αυθαίρετα στεγασμένων, βοηθητικών χώρων του πορίσματος.

12. NAMMOS

Από την Υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε συνταχθεί Πρωτόκολλο Κατεδάφισης, διότι κατά τον επιτόπιο έλεγχο κλιμακίου Επιθεωρητών, στις 04.04.2023, διαπιστώθηκε να εκτελούνται εκτεταμένες, οικοδομικές εργασίες άνευ οικοδομικής αδείας, σε κτίρια που δραστηριοποιείται η επιχείρηση με την επωνυμία “NAMMOS”. Τμήμα κτιρίου, που συμπεριλαμβάνεται στο πρωτόκολλο κατεδάφισης, είχε κατασκευαστεί εντός του αιγιαλού. Θα ακολουθήσει, άμεσα, επιτόπιος έλεγχος κλιμακίου Επιθεωρητών της Υπηρεσίας, προκειμένου να επιβεβαιωθούν οι διαπιστώσεις του από 03.06.2023 πορίσματος αρμόδιου Ελεγκτή Δόμησης, σύμφωνα με τις οποίες τμήματα των αυθαίρετων κτιρίων που περιλαμβάνονταν στο Πρωτόκολλο Κατεδάφισης, συμπεριλαμβανομένων και αυτών εντός αιγιαλού, έχουν ήδη κατεδαφιστεί και θα ακολουθήσει επιτόπιος έλεγχος από το Σώμα.

Σε διαφορετικό οικόπεδο της επιχείρησης ‘NAMMOS’, ύστερα από επιτόπιο έλεγχο κλιμακίου Επιθεωρητών στις 03-04.04.2023, συντάχθηκε το από 28.09.2023 Πόρισμα, που αφορά σε αυθαίρετες επεκτάσεις των κτιρίων της τάξεως των 500 τ.μ., με χρήση εμπορικών καταστημάτων και εστίασης. Θα ακολουθήσει, άμεσα, επιτόπιος έλεγχος κλιμακίου Επιθεωρητών της Υπηρεσίας, προκειμένου να ελεγχθεί εάν κατεδαφίστηκαν οι εν λόγω αυθαίρετες κατασκευές.

13. SCORPIOS

Στην επιτόπια αυτοψία 04.04.2023, εντοπίστηκαν στην εκτός σχεδίου περιοχή που δραστηριοποιείται η επιχείρηση «PARAGA A.E.», οι παρακάτω αυθαίρετες κατασκευές: 11 containers συνολικής επιφάνειας 145 τ.μ., 3 πλαστικές δεξαμενές, 6 πέργκολες συνολικής επιφάνειας 303 τ.μ., 8 τοιχία από λιθοδομή συνολικού μήκους 36 μ. και μέσου ύψους 2,5 μ., αυθαίρετη επικάλυψη rabote πέργκολας επιφάνειας 56 τ.μ., αυθαίρετο ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 24,3 τ.μ., αυθαίρετο ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 24 τ.μ. και αυθαίρετο ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 89 τ.μ. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο στις 02.04.2024, διαπιστώθηκε ότι δεν έχουν καθαιρεθεί: το ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 89 τ.μ., το ισόγειο κτίσμα από λιθοδομή επιφανείας 24 τ.μ., το container (υποσταθμός ΔΕΔΔΗΕ) επιφάνειας 12 τ.μ. και οι περιμετρικοί τοίχοι του ισογείου κτίσματος από λιθοδομή, του οποίου αφαιρέθηκε η οροφή, για ύψος μεγαλύτερο του επιτρεπόμενου κατά το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) 1,5 μ.

ΟΙΚΟΔΟΜΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ «ΜΩΡΟΕΡΓΟ» ΦΤΕΛΙΑ

Διενεργήθηκε στις 21.12.2023 επιτόπιος έλεγχος στην περιοχή “Μωρόεργο” – “Φτελιά” Μυκόνου, στην ιδιοκτησία για την οποία είχε εκδοθεί περαιωμένη Υπαγωγή στον ν.4495/2017 και οικοδομική άδεια αποπεράτωσης εργασιών αυθαίρετης κατοικίας – ξενώνα και κολυμβητικής δεξαμενής, με το ν.4495/2017 της ΥΔΟΜ Σύρου. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, διαπιστώθηκαν εκτεταμένες οικοδομικές εργασίες σε εξέλιξη και ειδικότερα: εργασίες εκσκαφών και εκβραχισμών, σκυροδέτηση της πλάκας οροφής του κτιρίου του ξενώνα, κατασκευή σε εξέλιξη νέων τοίχων από λιθοδομή, που δεν καλύπτονται από την περαιωμένη Υπαγωγή στο ν. 4495/2017. Για τη συγκεκριμένη κατασκευή υπήρχαν υπερβάσεις εντοπισμένες από το ΑΤ, από το 2011. Από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν προέκυψε ότι οι κατασκευές που περιλαμβάνονται στη περαιωμένη Υπαγωγή στο ν.4495/2017, κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα της 28ης.7.2011 και επομένως παρανόμως υπήχθησαν στο ν.4495/2017. Στη συνέχεια, μετά από ενεργοποίηση της αρμόδιας ΥΔΟΜ, η τελευταία προέβη σε: Απόφαση Ανάκλησης δήλωσης της Υπαγωγής στη ρύθμιση του ν. 4495/2017, Απόφαση ‘Ανάκλησης της Οικοδομικής άδειας της ΥΔΟΜ Σύρου, στην περιοχή Φτελιά Μυκόνου και εξεδόθη ‘Διακοπή Οικοδομικών Εργασιών’. Κατά το νεότερο επιτόπιο έλεγχο που διενεργήθηκε από κλιμάκιο Επιθεωρητών την 1η 04.2024, διαπιστώθηκε ότι είχαν συνεχιστεί οι οικοδομικές εργασίες σε χρόνο μεταγενέστερο της διακοπής οικοδομικών εργασιών. Συγκεκριμένα ο τοίχος αντιστήριξης βόρεια της οικοδομής είχε επεκταθεί καθ’ ύψος.

Η απόφαση αφορά σε υπόθεση νομιμοποίησης αυθαίρετων κατασκευών σε πολυκατοικία στον Δήμο Παπάγου – Χολαργού. Ένα τμήμα της πιλοτής μετατράπηκε σε κύρια κατοικία διαμερίσματος που βρισκόταν στο ισόγειο και ένα άλλο τμήμα μετατράπηκε σε αποθηκευτικό χώρο, καθ’ υπέρβαση της οικοδομικής άδειας. Οι μετατροπές αυτές στην πιλοτή υπήχθησαν στη συνέχεια στις ρυθμίσεις νομιμοποίησης του νόμου 3843/2010.

Ωστόσο, ένας εκ των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας δεν συναίνεσε στις μετατροπές αυτές και έκανε καταγγελία στην Πολεοδομία. Διαπιστώθηκαν οι δύο πολεοδομικές παραβάσεις, οι οποίες ωστόσο είχαν υπαχθεί στις ρυθμίσεις του νόμου 3843/2010 και ως εκ τούτου επιβλήθηκε μόνο πρόστιμο διατηρήσεως. Η ιδιοκτήτρια του ισογείου στη συνέχεια μετέφερε τις αυθαίρετες κατασκευές στους μεταγενέστερους νόμους νομιμοποίησης αυθαιρέτων και σύμφωνα με τον τελευταίο νόμο επήλθε νομιμοποίηση των επίμαχων αυθαίρετων κατασκευών.

Ο ιδιοκτήτης των δύο διαμερισμάτων προσέφυγε στη συνέχεια στο Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥΠΟΘΑ), υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειες της ιδιοκτήτριας για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων είναι παράνομες, καθώς έγιναν έπειτα από δικές της ενέργειες, χωρίς τη συναίνεση του ίδιου.

Η προσφυγή του απορρίφθηκε με το αιτιολογικό ότι σύμφωνα με τον νόμο 4178/2013 υπάρχει πλειοψηφία των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας, ανάλογα με το ποσοστό που έχει ο καθένας για τις επίμαχες κατασκευές στην πιλοτή.

Στη συνέχεια, ο ιδιοκτήτης των δύο διαμερισμάτων προσέφυγε στα Διοικητικά Δικαστήρια Αθηνών. Οι διοικητικοί εφέτες ακύρωσαν την απόφαση του ΣΥΠΟΘΑ, κρίνοντας ότι για τη νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών στους κοινόχρηστους χώρους απαιτείται η συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών και όχι μόνο της πλειοψηφίας αυτών.

Η ιδιοκτήτρια του ισογείου από την πλευρά της προσέφυγε στο ΣτΕ, το Ε’ τμήμα του οποίου αποφάνθηκε ότι είναι αντισυνταγματική η διάταξη του άρθρου 11 που προβλέπει ότι «κάθε αυθαίρετη κατασκευή που καταλαμβάνει κοινόχρηστο χώρο ακινήτου (…) εξαιρείται της κατεδαφίσεως υποχρεωτικώς, με την υποβολή δηλώσεως από τον ενδιαφερόμενο, χωρίς να ερευνάται εάν αντίκειται στους ισχύοντες όρους και περιορισμούς δομήσεως του ρυμοτομικού σχεδίου και αν υπάρχει υπέρβαση της επιτρεπόμενης κάλυψης στην περιοχή».

Το Ε΄τμήμα του ΣτΕ απεφάνθη και για τα δικαιώματα των συνιδιοκτητών πολυκατοικιών, επισημαίνοντας ότι «ο κάθε ιδιοκτήτης ορόφου ή διαμερίσματος οικοδομής για την οποία έχει συσταθεί εγκύρως οριζόντια ιδιοκτησία, δικαιούται λόγω της αναγκαίας συγκυριότητάς του επί των κοινοχρήστων μερών της οικοδομής (…) να κάνει απόλυτη χρήση αυτών και να προβαίνει στην επισκευή και ανανέωση αυτών, αρκεί να μη βλάπτει τα αντίστοιχα δικαιώματα των λοιπών συνιδιοκτητών και να μη μεταβάλει τον συνήθη προορισμό των μερών αυτών».

Μπορεί επίσης, σημειώνουν οι δικαστές, με συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών, η οποία πρέπει να καταρτισθεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο, να παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση κοινόχρηστων χώρων σε έναν ή περισσότερους συνιδιοκτήτες, με αντίστοιχο αποκλεισμό των άλλων.

Καταλήγοντας οι δικαστές, σημειώνουν ότι «βλαπτική για το δικαίωμα των λοιπών συνιδιοκτητών είναι η χρήση που εμποδίζει ή δυσχεραίνει αυτούς στη χρήση των οριζόντιων ιδιοκτησιών τους ή και σε σύγχρηση των κοινών μερών».

Αναλυτικότερα, στην συνέντευξη Τύπου, μεταξύ των άλλων, επισημάνθηκε:

• Η υπ’ αριθ. 176/2023 απόφαση του ΣτΕ σε συνδυασμό με τη διαχρονική αδράνεια της Ελληνικής Πολιτείας να υλοποιήσει όσα της αναλογούν από τους νόμους που η ίδια έχει ψηφίσει από το 1923 και μετά, οδηγεί ειδικά την εκτός σχεδίου μικροϊδιοκτησία σε απαξίωση και οικονομικό μαρασμό, προκαλώντας έντονο κοινωνικό πρόβλημα στην μέση ελληνική οικογένεια ιδίως της περιφέρειας.
• Αγροτεμάχια εκτός σχεδίου που αποκτήθηκαν ως άρτια και οικοδομήσιμα, σε πολλά εξ αυτών δε εκδόθηκαν νομίμως οικοδομικές άδειες, πληρώθηκαν και εξακολουθούν να πληρώνονται φόροι ως άρτια και οικοδομήσιμα, σήμερα αδυνατούν να οικοδομήσουν. Η δε Πολιτεία δεν απαντά στο ερώτημα για την τύχη των υφιστάμενων οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν νομίμως από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
• Η Πολιτεία από την άλλη διαχρονικά αρνείται να χαρακτηρίσει και να ορίσει ποιοι δρόμοι είναι κοινόχρηστοι, καθώς οι σχετικές διατάξεις είναι νεφελώδεις και δυσεφάρμοστες ενώ οι διαδικασίες είναι ανύπαρκτες. Ακόμα δε και στις περιπτώσεις που η Ελληνική Πολιτεία οριοθέτησε και καθόρισε αγροτικούς δρόμους (περίπτωση διανομών), η ίδια δεν τους αναγνωρίζει.
• Υπό αυτές τις συνθήκες, οι μικροϊδιοκτήτες απαξιώνονται ενώ οι ιδιοκτήτες ακινήτων που έχουν χαρακτηριστεί «στρατηγικές επενδύσεις» ή επενδύσεις «εθνικού ενδιαφέροντος» μπορούν να οικοδομήσουν εκτός σχεδίου εκεί που οι υπόλοιποι αδυνατούν, με δικούς τους όρους και fast track διαδικασίες.

Ειδικότερα, ο πρόεδρος των συμβολαιογράφων Γιώργος Ρούσκας ανέφερε:

Ζητούμε τα εκτός σχεδίου γήπεδα, που δημιουργήθηκαν πριν την 24 Δεκεμβρίου 2003, ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 3212/2003, να είναι δομήσιμα ανεξαρτήτως εάν έχουν την ελάχιστη πρόσοψη σε κοινόχρηστη δημόσια οδό που ορίστηκε με το άρθρο 10 παρ. 1 του ν. 3212/2003. Με τον τρόπο αυτό διατηρείται το μέχρι πρότινος καθεστώς των ακινήτων αυτών, βάσει του οποίου εκδόθηκαν και οικοδομικές άδειες, και δεν παραβιάζεται η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικούμενων προς την διοίκηση.

Επίσης είναι αναγκαία:

• Άμεση νομοθετική ρύθμιση για την οικοδόμηση των εκτός σχεδίου αρτίων και οικοδομήσιμων ακινήτων
• Άμεση θέσπιση και υλοποίηση διαδικασίας καθορισμού κοινοχρήστων οδών
•  Θέσπιση ενιαίων κανόνων εφαρμογής για την εκτός σχεδίου δόμησης στην Ελληνική επικράτεια.

Ο πρόεδρος των δικηγόρων Δημήτρης Βερβεσός, μεταξύ των άλλων, επισήμανε:

«Οι πολίτες καλούνται σήμερα άδικα να πληρώσουν λάθη και αδιέξοδα της Ελληνικής Πολιτείας, που μέχρι και σήμερα δεν έχει προβεί σε χαρακτηρισμό του δικτύου κοινόχρηστων οδών στις εκτός σχεδίου περιοχές, ενώ ταυτόχρονα η άναρχη χωροθέτηση των οικισμών έχει καταστήσει μεγάλο μέρος των εντός σχεδίου οικοπέδων μη οικοδομήσιμα, ενώ οι πολίτες πληρώνουν αδρά τους πάσης φύσεως φόρους και τέλη».

Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ και της Διεθνούς Ενώσεως Ιδιοκτητών Ακινήτων (UIPI), δικηγόρος, Στράτος Παραδιάς, τόνισε:

«Η εκτός σχεδίου δόμηση, είναι δόμηση με κανόνες και όχι αυθαίρετη. Η απαγόρευση της δόμησης εκτός σχεδίου απαξιώνει την περιουσία του ελληνικού λαού και της ελληνικής οικογένειας και παραβιάζει βάναυσα το ανθρώπινο δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Είναι απογοητευτικό ότι τα πολιτικά κόμματα δεν έκαναν την παραμικρή αναφορά στα προγράμματά τους για το πώς θα επιλυθεί.Επιβάλλεται η άμεση εκ του νόμου αναγνώριση ως κοινόχρηστων, τουλάχιστον όλων των ασφαλτοστρωμένων και με όλα τα δίκτυα δρόμων που ανήκουν στο Δημόσιο και στους Δήμους και όσων γηπέδων έχουν νόμιμη πρόσβαση».

Πηγή: Ethnos.gr

Στη συνέχεια αυτή εξέδωσε εντολή προς την ΥΔΟΜ (Πολεοδομία) Σύρου για τη διενέργεια των ελέγχων, κατά τους οποίους διαπιστώθηκε η ανέγερση νέων κτισμάτων στο χώρο, χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Από τις 3 έως τις 6 Απριλίου και από τις 10 Απριλίου μέχρι σήμερα, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι από μικτά κλιμάκια του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Οικονομικής Αστυνομίας σε όλο το νησί. Συνολικά, έγιναν 10 αυτοψίες που προέκυψαν μέσα από καταγγελίες.

Κατά τη διάρκεια επιτόπιου ελέγχου που διενεργήθηκε στις 4 Απριλίου από μικτό κλιμάκιο του Υ.Π.ΕΝ., στη θέση «Ψαρού» Δήμου Μυκόνου, διαπιστώθηκαν:

• Κατασκευή σε εξέλιξη νέου διωρόφου κτιρίου εντός της ζώνης προστασίας (σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού, τμήματα του οποίου βρίσκονται εντός της ζώνης αιγιαλού και της ζώνης παραλίας, χωρίς οικοδομική άδεια. Το περίγραμμα, οι διαστάσεις, η συνολική επιφάνεια, οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις και οι όψεις δεν συμφωνούν με τα δηλωθέντα στην με Α/Α 10366407 Υπαγωγή. Στάδιο εργασιών κατά την ημερομηνία ελέγχου: Υλοποίηση υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

• Ισόγειο κτίριο με χρήση WC εντός της ζώνης προστασίας και σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού, του οποίου το περίγραμμα, οι διαστάσεις, η συνολική επιφάνεια, οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις και οι όψεις δεν συμφωνούν με τα δηλωθέντα στην Υπαγωγή. Στάδιο εργασιών κατά την ημερομηνία ελέγχου: Υλοποίηση υδραυλικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων

• Ισόγειο κτίριο εντός της ζώνης προστασίας και σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού, για το οποίο δεν υπεδείχθησαν κατά τον έλεγχο στοιχεία νομιμότητας. Στάδιο εργασιών κατά την ημερομηνία ελέγχου: Αποπερατωμένο

• Ισόγειο κτίριο εντός της ζώνης προστασίας και σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού, για το οποίο δεν υπεδείχθησαν κατά τον έλεγχο στοιχεία νομιμότητας.

• Tοποθέτηση δύο κοντέινερ εντός της ζώνης προστασίας και σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού

• Tοποθέτηση τριών δεξαμενών ύψους 2,2 μ., εντός της ζώνης προστασίας και σε απόσταση μικρότερη των 100 μ. από τη γραμμή αιγιαλού

Σήμερα Τετάρτη πραγματοποιήθηκε εκ νέου αυτοψία παρουσία της Εισαγγελέως Σύρου στην ίδια περιοχή, όπου διαπιστώθηκε να γίνονται εργασίες χωρίς άδεια και κινήθηκε η διαδικασία αυτοφώρου. Συνελήφθησαν 5 άτομα που εκτελούσαν εργασίες. Επίσης, συνελήφθησαν 2 υπεύθυνοι της επιχείρησης. Πραγματοποιήθηκε άμεσα η αυτόφωρη διαδικασία, ενώ κατασχέθηκαν τα υλικά και τα μηχανήματα που εντοπίστηκαν στις παράνομες εργασίες.

Παράλληλα, διατάχθηκε η άμεση διακοπή της εκτέλεσης έργων, ενώ η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της προανάκρισης.

Τη δυνατότητα νομιμοποίησης των μεγάλων αυθαιρέτων της λεγόμενης «Κατηγορίας 5» θα επαναφέρει το επόμενο διάστημα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Πρόκειται για κτίρια με υπερβάσεις άνω του 40% των πολεοδομικών μεγεθών κάλυψης και δόμησης και άνω του 20% του επιτρεπόμενου ύψους, ή κτίρια που στερούνται κάθε νομιμότητας καθώς έχουν χτιστεί δίχως οικοδομική άδεια.

Η σχετική ρύθμιση είναι έτοιμη και σχεδιάζεται να περιληφθεί στο σχέδιο νόμου για τις αστικές αναπλάσεις το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία και αναμένεται να είναι έτοιμο προς τα τέλη του μήνα. Ωστόσο, εάν αυτό καθυστερήσει δεν αποκλείεται να εισαχθεί ως τροπολογία σε κάποιο από τα επόμενα νομοσχέδια που θα προωθηθούν προς ψήφιση στη Βουλή το επόμενο διάστημα, όπως αναφέρει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στέλεχος του ΥΠΕΝ.

Η προθεσμία

Είναι αξιοσημείωτο ότι η προθεσμία για την τακτοποίηση όλων των αυθαιρέτων «Κατηγορίας 5» είχε λήξει το φθινόπωρο του 2020 και δεν δόθηκε η δυνατότητα τακτοποίησής τους μέσω της Ταυτότητας Κτιρίου, όπως έγινε για τις υπόλοιπες κατηγορίες αυθαιρέτων (1 έως 4). Είχε δοθεί …χάρη μόνο για ορισμένες υποκατηγορίες της «5» όπως για αυθαίρετα τραπεζών από πλειστηριασμούς, από κληρονομιές, ακίνητα με σύμβαση leasing, αυθαίρετα της ΕΤΑΔ κλπ.

Η πολυαναμενόμενη ρύθμιση _ από μηχανικούς και αυθαιρετούχους – θα αφορά πολεοδομικές παρανομίες μεγάλης κλίμακας που είχαν γίνει πριν την 28η Ιουλίου 2011 _ ημερομηνία που αποτελεί τη χρονική «κόκκινη γραμμή» σε όλους τους νόμους για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, η οποία έχει γίνει αποδεκτή και από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Τα αυθαίρετα που έχουν χτιστεί μετά τον Ιούλιο του 2011 (εκ των οποίων πολλά σε νησιά με υψηλή αξία γης, όπως στη Μύκονο) ή βρίσκονται εντός δασών, αιγιαλού, προστατευόμενων περιοχών κατεδαφίζονται.

Η δικλείδα ασφαλείας

Η νέα ρύθμιση θα προβλέπει ως «δικλείδα ασφαλείας» υποχρεωτικό έλεγχο σε όλες τις αιτήσεις από ελεγκτή δόμησης προκειμένου να διαπιστώνεται ότι δεν βρίσκονται μέσα σε «απαγορευμένες» περιοχές και δεν έχουν χτιστεί μετά τον Ιούλιο του 2011. Επίσης, το μεγαλύτερο ποσοστό των κονδυλίων (περί το 60%) που θα συγκεντρώνονται από τα πρόστιμα, τα οποία αναμένεται ότι θα είναι μεγαλύτερα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες κατηγορίες αυθαιρέτων, θα δίνονται στους δήμους, μέσω του Πράσινου Ταμείου, προκειμένου να προχωρούν οι ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις οι οποίες, ελλείψει χρημάτων, λιμνάζουν εδώ και δεκαετίες.

Πρόστιμο

Με την καταβολή του προστίμου οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων της «Κατηγορίας 5» θα μπορούν να τα διατηρούν για 30 έτη. Ωστόσο για να τα νομιμοποιήσουν εσαεί θα πρέπει, όταν θα ανοίξουν τα …γκισέ της «Τράπεζας Γης», να εξαγοράσουν τίτλους Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ).

Η θεσμοθέτηση της περίφημης Τράπεζας Γης (ν. 4178/13) έγινε πριν από περίπου μια δεκαετία με στόχο να διευκολύνει την εξαίρεση από την κατεδάφιση αυθαίρετων κτιρίων με μεγάλες παραβάσεις καθώς έως τότε η εξαίρεση αυτή προσέκρουε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), που τη θεωρούσε αντισυνταγματική. Το σκεπτικό ώστε να μην …σκαλώσει ο νόμος στην κρίση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, ήταν οι αυθαιρετούχοι να εξαγοράζουν από την Τράπεζα τίτλους μεταφοράς συντελεστή δόμησης (ΜΣΔ), και ως περιβαλλοντικό αντιστάθμισμα να χρηματοδοτείται από τα έσοδα αυτά η δημιουργία ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων.

Βεβαίως για την πλήρη λειτουργία της Τράπεζας, θα πρέπει να καθοριστούν και οι Ζώνες Υποδοχής Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν στο τέλος του 2025.

Ειδικότερα:

1.   Για τα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5 (κτίρια με πολύ σοβαρές αυθαιρεσίες, που αφορούν σε υπέρβαση τουλάχιστον κατά 40% στην κάλυψη και στη δόμηση ή κατά 20% καθ’ ύψος, χωρίς οικοδομική άδεια κ.ά.) τερματίζεται η διαδικασία τακτοποίησης.

2.   Για τα αυθαίρετα των Κατηγοριών 1 έως 4η διαδικασία της τακτοποίησης συνεχίζεται μέχρι την 31^η Μαρτίου 2026. Ωστόσο μετά την 30^η Σεπτεμβρίου 2020 θα καταβάλλονται προσαυξημένα ποσά τακτοποίησης. Το ύψος της προσαύξησης είναι 20% για το πρώτο έτος καθυστέρησης, ενώ για κάθε επιπλέον έτος καθυστέρησης το ποσοστό αυξάνεται κατά 5 μονάδες.  

Είναι παντελώς ανακριβές ότι η εξέλιξη αυτή προκαλεί πρόβλημα στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίων εφόσον δεν έχει ενεργοποιηθεί δεν μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση για τις μεταβιβάσεις. Για το θέμα αυτό θα εκδοθεί άμεσα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διευκρινιστική εγκύκλιος. Και ασφαλώς θα ληφθεί κάθε απαραίτητο μέτρο ώστε να μην δημιουργηθεί το οποιοδήποτε πρόβλημα στην κτηματαγορά. Επομένως το θέμα αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία για να δοθεί ακόμα μια παράταση για τα αυθαίρετα. 

Όπως είναι γνωστό η διαδικασία τακτοποίησης διαρκεί ήδη 9 χρόνια!! Με 3 νομοθετικές παρεμβάσεις (ν. 4014/2011, ν.4178/2013 και ν.4495/2017) και πολλές παρατάσεις. Ειδικά δε για τα αυθαίρετα των Κατηγοριών 1-4 η διαδικασία τακτοποίησης θα διαρκέσει συνολικά 15 χρόνια!!

Η σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε 2 παρατάσεις: μία που δόθηκε τον Δεκέμβριο του 2019 για τις 30 Ιουνίου 2020 και κατόπιν μία που δόθηκε τον Ιούνιο του 2020 για τις 30 Σεπτεμβρίου 2020.

Ωστόσο είχε προειδοποιήσει και ενημερώσει έγκαιρα τους πολίτες, τους μηχανικούς και όλους τους εμπλεκόμενους ότι σκοπεύει να βάλει τέλος στον φαύλο κύκλο των αναβολών και των παρατάσεων στο θέμα των αυθαιρέτων. Διότι είναι θέμα σοβαρότητας για το δημόσιο να βάλει τέλος στις συνεχείς ολιγόμηνες παρατάσεις που οδηγούν σε ένα γαϊτανάκι χωρίς τέλος.

Συνιστούμε λοιπόν σε όσους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων σκοπεύουν να υποβάλουν σχετική αίτηση να το πράξουν άμεσα και να μην περιμένουν την τελευταία μέρα, γιατί πιθανότατα θα ταλαιπωρηθούν.

Ειδικότερα όλοι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι:

–      Η υπαγωγή στη ρύθμιση γίνεται με αίτηση του μηχανικού στο πληροφοριακό σύστημα και εν συνεχεία καταβολή του σχετικού παραβόλου.

–      Ως ημερομηνία υπαγωγής νοείται η ημερομηνία καταβολής του παραβόλου.

–      Από την πληρωμή του παράβολου ο μηχανικός έχει στη διάθεση του 18 μήνες προκειμένου να ολοκληρώσει την ηλεκτρονική υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών. Οι 18 μήνες ισχύουν και για τα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5.

Επιπλέον υπενθυμίζουμε στους μηχανικούς ότι η 30^η Σεπτεμβρίου 2020 δεν αφορά στην υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών για τις περιπτώσεις αυθαιρέτων που έχουν υπαχθεί στις παλαιότερες ρυθμίσεις.

Συγκεκριμένα δεν αφορά: α) περιπτώσεις υπαγωγής στον ν. 4178/2013, οι οποίες δεν μεταφέρονται στον ν. 4495/2017 και β) περιπτώσεις υπαγωγής στον ν. 4014/2011 που έχουν μεταφερθεί στον ν. 4178/2013. 

Για αυτές τις παλαιότερες υπαγωγές υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με το νόμο ισχύουν οι ακόλουθες ημερομηνίες:

–  έως 8.11.2020 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς από τον ν. 4014/2011 (Α` 209) στον ν. 4178/2013 (Α` 174) ή εξόφλησης του παραβόλου έως την 31η Δεκεμβρίου 2013,

–  έως 8.11.2020 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης του παράβολου από 1.1.2014 έως 31.12.2014,

–  έως 8.2.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης του παράβολου από 1.1.2015 έως 31.12.2015,

–  έως 8.5.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης του παραβόλου από 1.1.2016 έως 31.12.2016,

–  έως 8.8.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης του παραβόλου από 1.1.2017 έως 3.11.2017.

Αφενός διότι έχει δοθεί μέχρι τώρα επαρκέστατος χρόνος στους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων για να προχωρήσουν σε τακτοποίηση των ακινήτων τους και αφετέρου διότι κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι και μετά από μια νέα παράταση, κάποιοι την τελευταία στιγμή δε θα ζητούν μια νέα παράταση».

Υπενθυμίζεται ότι την 30η Σεπτεμβρίου 2020 λήγει η προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαιρέτων με «βαριές» αυθαιρεσίες, «κατηγορίας 5» (κτίρια με πολύ σοβαρές αυθαιρεσίες, που αφορούν σε υπέρβαση, τουλάχιστον κατά 40%, στην κάλυψη και στη δόμηση ή κατά 20% καθ’ ύψος, χωρίς οικοδομική άδεια κά).

Επιπλέον, για τις «κατηγορίες αυθαιρέτων 1 έως 4» οι ιδιοκτήτες αυτών των αυθαιρέτων θα μπορούν να τα τακτοποιούν και μετά τις 30 Σεπτεμβρίου, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαρτίου 2026, καταβάλλοντας -ωστόσο- προσαυξημένα ποσά τακτοποίησης. Το ύψος της προσαύξησης είναι 20% για το πρώτο έτος καθυστέρησης, ενώ για κάθε επιπλέον έτος καθυστέρησης το ποσοστό αυξάνεται κατά 5 μονάδες. Υπογραμμίζεται ότι η τακτοποίηση αυθαιρέτων δεν αφορά σε κατασκευές ή αλλαγές χρήσης μεταγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Σημειώνεται, ότι υπαγωγή στη ρύθμιση είναι απλή και γίνεται με αίτηση του μηχανικού στο πληροφοριακό σύστημα και εν συνεχεία καταβολή του σχετικού παραβόλου. Ως ημερομηνία υπαγωγής νοείται η ημερομηνία καταβολής του παραβόλου. Από την πληρωμή του παράβολου ο μηχανικός έχει στη διάθεση του 18 μήνες προκειμένου να ολοκληρώσει την ηλεκτρονική υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών.

Το ΥΠΕΝ, στην ανακοίνωσή του ξεκαθαρίζει ρητά, ότι δεν πρόκειται να δοθεί καμία περαιτέρω παράταση, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα, ότι την τελευταία δεκαετία σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις με νομοθετικές ρυθμίσεις και διαδοχικές παρατάσεις έδωσαν τη δυνατότητα και το χρόνο στους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων να τακτοποιήσουν τα ακίνητά τους. Ενώ το ίδιο έπραξε και η σημερινή ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειες, με δύο παρατάσεις: μία που δόθηκε τον Δεκέμβριο του 2019 για τις 30 Ιουνίου 2020 και κατόπιν μία που δόθηκε τον Ιούνιο του 2020 για τις 30 Σεπτεμβρίου 2020.

Καταλήγοντας, το υπουργείο καλεί όσους πολίτες έχουν αυθαίρετα και δεν τα έχουν ακόμα τακτοποιήσει να το πράξουν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου.