Οι ατομικές βόμβες, που έριξαν τον Αύγουστο 1945 οι Ηνωμένες Πολιτείες στις ιαπωνικές πόλεις Χιροσίμα και Ναγκασάκι, στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 200.000 ανθρώπους. Είναι τα μοναδικά παραδείγματα χρήσης πυρηνικών όπλων σε καιρό πολέμου.

Οι επιζώντες, οι οποίοι αποκαλούνται «χιμπακούσα», υπέφεραν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους από σωματικά και ψυχολογικά τραύματα, ενώ υφίσταντο επίσης διακρίσεις ως θύματα της βόμβας.

Αφού ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, πως διέταξε το Πεντάγωνο να επαναλάβει τις δοκιμές των πυρηνικών όπλων ώστε να συναγωνισθεί την Κίνα και τη Ρωσία, η οργάνωση Νιχόν Χιντάνκιο (Nihon Hidankyo) απηύθυνε επιστολή διαμαρτυρίας στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ιαπωνία.

Η διαταγή αυτή «αντιβαίνει στις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις χώρες ολόκληρου του κόσμου για να οικοδομηθεί ένας κόσμος ειρηνικός, χωρίς πυρηνικά όπλα, και είναι απολύτως απαράδεκτη», καταγγέλλει η οργάνωση στην επιστολή της, αντίγραφο της οποίας έλαβε σήμερα το Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο δήμαρχος του Ναγκασάκι Σίρο Σουζούκι καταδίκασε επίσης την απόφαση, εκτιμώντας ότι «ποδοπατεί τις προσπάθειες των λαών ολόκληρου του κόσμου που έχυσαν αίμα και δάκρυα για ένα κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα».

«Αν οι πυρηνικές δοκιμές επρόκειτο να επαναληφθούν αμέσως, αυτό δεν θα καθιστούσε (τον Τραμπ) ανάξιο του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης;», ρώτησε χθες ο δήμαρχος ενώπιον των δημοσιογράφων, υπαινισσόμενος την πρόθεση της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι να προτείνει την υποψηφιότητα του Τραμπ γι’ αυτό το βραβείο.

Στη διάρκεια της τελετής απονομής του βραβείου Νόμπελ πέρυσι στην οργάνωση Χιντάνκιο, η οποία αποτελείται από χιμπακούσα, οι εκπρόσωποί της είχαν καλέσει τα κράτη να καταργήσουν τα πυρηνικά όπλα.

Δύο άλλες ενώσεις επιζώντων με έδρα τη Χιροσίμα δημοσίευσαν επίσης «αυστηρές» δηλώσεις διαμαρτυρίας, απαιτώντας «να μην πραγματοποιηθεί καμιά δοκιμή του είδους αυτού».

«Σ’ έναν πυρηνικό πόλεμο, δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Χάνει ολόκληρη η ανθρωπότητα», δηλώνουν από κοινού το Συνέδριο της Χιροσίμα κατά της ατομικής βόμβας και της βόμβας υδρογόνου (Hiroshima Gensuikin) και η Ομοσπονδία των Θυμάτων της Ατομικής Βόμβας της Χιροσίμα, σε ανακοίνωσή τους που εστάλη και στην αμερικανική πρεσβεία.

«Ο απάνθρωπος χαρακτήρας των πυρηνικών όπλων είναι προφανής μέσω των καταστροφών που σημειώθηκαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι», πρόσθεσαν.

Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ θέτει πολλά ερωτήματα, ιδιαίτερα σχετικά με την ακριβή φύση των δοκιμών που πρόκειται να πραγματοποιηθούν, καθώς δεν είναι σαφές αν θα δοκιμασθούν οπλικά συστήματα ή θα γίνουν αληθινές πυρηνικές εκρήξεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πραγματοποιήσει πυρηνικές δοκιμές από το 1992.

«Δηλώνω για άλλη μια φορά ενώπιον αυτής της συνέλευσης ότι το Ιράν δεν επιδίωξε ποτέ και δεν θα επιδιώξει ποτέ να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Δεν επιδιώκουμε να αποκτήσουμε πυρηνικά όπλα», τόνισε ο Πεζεσκιάν.

Γαλλική πηγή: Το Ιράν δεν έχει ακόμα εκπληρώσει τις προϋποθέσεις για την αποτροπή κυρώσεων του ΟΗΕ

Ταυτόχρονα, το Ιράν δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τους όρους που έθεσαν η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία για την αποτροπή της επαναφοράς κυρώσεων του ΟΗΕ, δήλωσε γαλλική διπλωματική πηγή μετά τη συνάντηση των υπουργών τους με τον Ιρανό ομόλογό τους την Τρίτη.

«Προς το παρόν, το Ιράν δεν έχει εκπληρώσει τους όρους, αλλά οι συνομιλίες θα συνεχιστούν για να εξεταστούν όλες οι δυνατότητες στο μέγιστο βαθμό», πρόσθεσε η πηγή στο Reuters.

«Παραμένουμε σε εγρήγορση μέχρι την τελευταία στιγμή. Η μπάλα είναι στο γήπεδο του Ιράν», σημειώνοντας ότι αν δεν υπάρξει πρόοδος μέχρι το τέλος της 27ης Σεπτεμβρίου, οι κυρώσεις του ΟΗΕ θα επαναφερθούν.

«Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για να μην επιβληθούν εκ νέου κυρώσεις, αλλά οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται»

Παράλληλα, Το Ιράν και οι τρεις ευρωπαϊκές δυνάμεις συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες τους για το αμφιλεγόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, κατά τη συνάντηση που είχαν σήμερα προκειμένου να επιτευχθεί, την ύστατη στιγμή, μια συμφωνία ώστε να μην επιβληθούν ξανά οι κυρώσεις που είχε εγκρίνει ο ΟΗΕ.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Γερμανίας (η αποκαλούμενη ομάδα Ε3), η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας και ο Ιρανός ομόλογός τους συναντήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

«Υπό το φως της αδικαιολόγητης και παράνομης ενέργειας για επανεπιβολή των κυρώσεων (που είχαν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ παλαιότερα σε βάρος του Ιράν), τέθηκαν στη συνάντηση ορισμένες ιδέες και προτάσεις και συμφωνήθηκε να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις», ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν σε μια ανακοίνωσή του.

Στις 28 Αυγούστου η Ε3 κατηγόρησε το Ιράν ότι δεν τηρεί τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμά του και ενεργοποίησε μια ρήτρα (snapback) που της επιτρέπει να επαναφέρει τις κυρώσεις μέσα σε διάστημα 30 ημερών, δηλαδή στις 27 Σεπτεμβρίου.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό πρόγραμμά της έχει μόνο ειρηνικούς σκοπούς.

«Θα πρέπει να καταστεί σαφές σε όλους ότι, έπειτα από όλες αυτές τις τακτικές καθυστερήσεων από το Ιράν, οι πιθανότητες επίτευξης μιας διπλωματικής λύσης προτού να τεθούν σε εφαρμογή οι κυρώσεις είναι εξαιρετικά λίγες» είπε ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεπουλ πριν από τη συνάντηση.

«Είναι σαν παζλ, έχουμε τα κομμάτια και θα μπορούσαν τελικά μια μέρα να τα ενώσουν. Απομένει κάποιος δρόμος να διανύσουν μέχρι να φτάσουν εκεί. Αλλά δεν απέχουν πολύ, πρέπει να το παραδεχτούμε», είπε.

«Δεν αρκεί να λέτε στη διεθνή κοινότητα ότι δεν έχετε πυρηνικά όπλα για να σας πιστέψουν. Πρέπει να μπορούμε να το επαληθεύσουμε», πρόσθεσε.

Rafael Grossi, Director General of the #IAEA, is meeting and holding talks with Seyed Abbas Araghchi, Iran’s Minister of Foreign Affairs.#Iran #nuclear pic.twitter.com/LlBywjYxgF

— WANA News Agency (@WANAIran) April 16, 2025

Για να κατανοήσουμε πόσο τρομακτική είναι η απελευθέρωση ενέργειας από σεισμούς τέτοιων μεγεθών, ειδικοί εξηγούν ότι «μία δόνηση 7 βαθμών ισοδυναμεί με περίπου 32 ατομικές βόμβες της Χιροσίμα».

Εκτός από το μέγεθος, καθοριστικό παράγοντα σε κάθε σεισμό αποτελεί το εστιακό βάθος, ενώ οι καταστροφικές συνέπειες εξαρτώνται και από την ποιότητα κατασκευής των κτηρίων.

Τα κτίσματα: Στις πληγείσες επαρχίες της νοτιοανατολικής Τουρκίας το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο (USGS), εκτιμά ότι « ο πληθυσμός κατοικεί σε εξαιρετικά ευάλωτες δομές που δεν πληρούν τα κριτήρια αντισεισμικής προστασίας».

Οι αναλογίες: Το διπλό χτύπημα του Εγκέλαδου προκλήθηκε σε ένα μακρύ ρήγμα περίπου 1.500 χιλιομέτρων. O συγκεκριμένος σεισμός είναι ο μεγαλύτερος που έχει δώσει, από το 1939. Σεισμοί παρόμοιου μεγέθους καταγράφηκαν το 2015 στο Νεπάλ me 9 χιλιάδες νεκρούς και το 2013 στο Πακιστάν με τουλάχιστον 825 θύματα.

Αναλυτικότερα, όπως γράφουν οι New York Times:

Ο Januka Attanayake, σεισμολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία, είπε ότι η ενέργεια που απελευθερώθηκε από τον σεισμό ήταν ίση με περίπου 32 petajoules, αρκετά για να τροφοδοτήσουν τη Νέα Υόρκη για περισσότερες από τέσσερις ημέρες.

«Όσον αφορά την ενέργεια, το μέγεθος 7,8 που σημειώθηκε είναι 708 φορές ισχυρότερο από ένα μέγεθος 5,9», είπε, αναφέροντας ως παράδειγμα έναν σεισμό στη Μελβούρνη της Αυστραλίας το 2021, στον οποίο προκλήθηκαν μικρές ζημιές στην πόλη.

Η ισχύς των σεισμών μετριέται σε μια κλίμακα γνωστή ως τοπική κλίμακα μεγέθους. Μια παλαιότερη έκδοση ήταν γνωστή ως κλίμακα Ρίχτερ. Είναι μια λογαριθμική κλίμακα: Για κάθε ακέραιο αριθμό που αυξάνεται, η ποσότητα ενέργειας που απελευθερώνεται από έναν σεισμό αυξάνεται κατά περίπου 32 φορές.

Αλλά η πιθανή ζημιά ενός σεισμού εξαρτάται από πολύ περισσότερα από το μέγεθός του, με την πυκνότητα πληθυσμού μιας δεδομένης περιοχής καθώς και τη ρηχότητα του επίκεντρου να συμβάλλουν στο επίπεδο της καταστροφής, με έναν πιο ρηχό σεισμό να έχει τη δυνατότητα για περισσότερες ζημιές. Αυτό ήταν περίπου 10 μίλια βάθος.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η ποιότητα κατασκευής των κτιρίων στην περιοχή. «Ο πληθυσμός σε αυτήν την περιοχή κατοικεί σε κατασκευές που είναι εξαιρετικά ευάλωτες στο σεισμό, αν και υπάρχουν ορισμένες ανθεκτικές κατασκευές», σημειώνει η έκθεση του USGS, προσθέτοντας: «Οι κυρίαρχοι ευπαθείς τύποι κτιρίων είναι η τοιχοποιία από τούβλα με χαμηλό ύψος και με ελαττωματικό πλαίσιο από σκυρόδεμα”.

Σε ανάρτησή της στο Twitter, η σεισμολόγος Σούζαν Χου του USGS είπε ότι ο σεισμός, αν και απέχει πολύ από τον ισχυρότερο που έχει δει ο κόσμος τις τελευταίες δεκαετίες, προκάλεσε τεράστια καταστροφή.

Ένας σεισμός μεγέθους 7 Ρίχτερ έχει περιγραφεί από τους σεισμολόγους ότι έχει «ενέργεια ισοδύναμη με περίπου 32 ατομικές βόμβες της Χιροσίμα», όπως είπε στους Times το 2013 ο Renato Solidum, διευθυντής του Ινστιτούτου Ηφαιστειολογίας και Σεισμολογίας των Φιλιππίνων .

Με μέγεθος 7,8 Ρίχτερ, ο σεισμός στην Τουρκία χαρακτηρίζεται ως «μεγάλος» σεισμός. Άλλοι σεισμοί παρόμοιου μεγέθους περιλαμβάνουν έναν σεισμό του 2013 στο Πακιστάν , στον οποίο έχασαν τη ζωή τους περίπου 825 άνθρωποι, και τον σεισμό του Απριλίου 2015 στο Νεπάλ, όταν σκοτώθηκαν σχεδόν 9.000 άνθρωποι.

Αυτός ο σεισμός φαινόταν να είναι ένας από αυτή τη σειρά, είπε ο Δρ Attanayake, ο σεισμολόγος στη Μελβούρνη. Ένα μακρύ ρήγμα περίπου 1.500 χιλιομέτρων ή 930 μιλίων, που χωρίζει την ευρασιατική πλάκα στα βόρεια από την πλάκα της Ανατολίας προς τα νότια, είχε προκαλέσει πολλαπλούς σεισμούς μεγέθους 6,7 ή μεγαλύτερους από το 1939.